* كار اجباري كارگران فرانسوي
صدها هزار فرانسوي به زور مجبور بودند براي آلمانها كار كنند.
«پيرلاوال» نخست وزير فرانسه به دستور آلمانها «سرويس كار اجباري» (S. T. O) به وجود آورد. كليه كساني كه در سالهاي ۱۹۲۰ و ۱۹۲۲ به دنيا آمدند بايد دراين سرويس شركت مي كردند. به علت ادامه جنگ و كشته شدن صدها هزار آلماني دولت رايش سوم نياز زيادي به كارگر پيدا كرد. هيتلر به فرانسويان اعتماد نداشت لذا از آنها در ارتش استفاده نكرد ولي صدها هزار فرانسوي را در كارخانه ها و سرويس هاي حمل ونقل اجباراً به كار گرفت.
درسال ۱۹۴۲ حدود پانصدهزارنفر فرانسوي اجباراً به آلمان برده شدند و در سال ،۱۹۴۳ ۲۵۰هزارنفر ديگر به آنها پيوستند. كارگران فرانسوي با كوچكترين اهمال در كارشان تيرباران مي شدند. به كارگران حقوق بسيار كمي پرداخت مي شد و آنها ساعتها بايد كار اجباري مي كردند. دهها هزار كارگر فرانسوي يا زير بمباران متفقين كشته شدند و يا از بي غذايي. دربين كارگراني كه به زور به آلمان فرستاده شدند شبكه هاي پنهاني خرابكاري به وجود آمد و به همين جهت آلمانها مبارزه عليه خرابكاران را گسترش داده و بسياري از آنها بدون محاكمه تيرباران مي شدند.
۱۲مارس ۱۹۴۳
* ۹۰گرم گوشت در هفته
به علت كمبود مواد غذايي در آلمان و در ارتش رايش سوم مقامات فرانسوي به دستور آلمانها جيره گوشت هر فرانسوي را به ۹۰گرم گوشت در هفته كاهش دادند. اين ۹۰گرم با استخوان بود. اين تصميم از سي ام مارس ۱۹۴۳ به مورد اجرا گذاشته شد. درسال گذشته جيره گوشت هرفرانسوي ۱۲۰گرم درهفته بود ولي آلمانها تصميم گرفتند مقادير بيشتري گوشت از فرانسه به آلمان و جبهه بفرستند.
* هويت چويكوف
هنگامي كه جنگ دوم جهاني روي داد واسيلي چويكوف وابسته نظامي شوروي در چين و مشاور كلي نظامي «چيانكايچك» بود.
طرفداران آلمان درچين از پيشرفتهاي اوليه ارتش رايش سوم شادمان بودند. وابسته نظامي فرانسه درچين مي گفت تنها راه نجات فرانسه پيروزي شوروي است. واسيلي چويكوف تلاش كرد زودتر به شوروي باز گردد و در جنگ شركت كند به علت تحريكات زياد دولت شوروي وابسته نظامي خود را از چين كه چويكوف بود احضار كرد. او در مارس ۱۹۴۲وارد مسكو شد. درماه مه به سمت فرمانده ارتش احتياط منصوب شد. دريك حادثه ستون فقراتش آسيب ديد. پس از مدتي درمان چويكوف به مأموريت هاي گوناگون در ارتش فرستاده شد و به علت مهارتي كه در طرحهاي نظامي داشت با شروع جنگ استالينگراد فرمانده ارتش ۶۲ شد كه نقش اساسي در پيروزي نبرد داشت.
واسيلي چويكوف پس از جنگ مدتي فرمانده كل نيروهاي پياده نظام شوروي بود.
* هويت مارشال پاولوس
فيلدمارشال فدريخ فن «پاولوس» يك مارشال كامل العيار آلماني بود هنگامي كه به دژ ولگا حمله مي آورد ۵۳سال داشت و ۳۳سال آن را در ارتش آلمان گذرانده بود. «پاولوس» درجنگ جهاني اول يك افسر رزمي بود. ليكن در پايان جنگ افسر ستاد كل شد. پاولوس پس از شكست ارتش آلمان در ۱۹۱۸ بازنشسته نشد و زمان درازي در وزارت جنگ كار كرد سپس رييس ستاد اداري نيروهاي زرهي شد و نقش فعالي درتهيه مقدمات جنگ دوم جهاني ايفا كرد.
هنگامي كه هيتلر به قدرت رسيد پاولوس به رياست ستاد ارتش تحت فرماندهي «فيلدمارشال فن ريخناگو» منصوب گشت. پاولوس با اين ارتش در پاييز ۱۹۳۹ به لهستان حمله كرد و در ۱۹۴۰ در شكست فرانسه شركت نمود. وي در سپتامبر ۱۹۴۰ به سمت سررشته دار كل ارتش آلمان منصوب گرديد. پاولوس در ژانويه ۱۹۴۱ به درجه ژنرالي نيروهاي زرهي ارتقا يافت و هنگام هجوم به شوروي نقش برجسته يي درميان ژنرالهاي آلماني ايفا نمود.
هيتلر طي روزهاي شكست ارتش ششم كه دركنار ولگا محاصره شده بود به پاولوس نشان صليب آهن از درجه برگ بلوط صليب شواليه داد و او را فيلدمارشال كرد.
ارتش ششم در ۱۰ماه مه ۱۹۴۰ از مرزهاي بلژيك گذشت. لشكرهاي ارتش ششم به بسياري از كشورهاي اروپايي رفتند و حتي در جنگ عليه يوگسلاوي و فتح يونان شركت كردند.
مهمترين فرمانهاي هيتلر هميشه درباره ارتش ششم بود كه قوي ترين ارتش جهان مي ناميدند.
بيست و هفتم مه ۱۹۴۳ در گوشه يي از فرانسه كميته ملي مقاومت در فرانسه با شركت اكثر گروههايي كه با آلمانها پيكار مي كردند به وجود آمد.
حزب كمونيست، حزب سوسياليست، حزب راديكال، دموكراتها و بسياري از سنديكاهاي كارگري از جمله ث ـ ژـ ت (كنفدراسيون عمومي كار) شركت كردند. ژنرال دوگل در پيامي اعلام كرد كه «شوراي ملي مقاومت بيانگر و نماينده همه كساني است كه در خاك فرانسه عليه اشغالگران نازي نبرد كنند».

فرانسويان زنداني مجبور به كار اجباري بودند

* ژان مولن
«ژان مولن» (Jean- Moulin) كه هنگام حمله آلمانها به فرانسه جوانترين استاندار فرانسه بود حاضر نشد با مارشال پتن و آلمانها همكاري كند و محرمانه فرانسه را ترك كرد و در لندن به ژنرال دوگل پيوست. پس از تشكيل كميته مقاومت ملي «ژان مولن» از طرف ژنرال دوگل نماينده او در سراسر خاك فرانسه شد كه نبرد عليه آلمانها را رهبري كند و عليه اشغالگران اقدام به خرابكاري در همه زمينه ها.
ژان مولن كه سازمان فعال و منظمي از همه گروهها تشكيل داد توسط گشتاپو بازداشت شد. «ژان مولن» زير سخت ترين شكنجه هايي كه درتاريخ بشر سابقه ندارد مقاومت كرد و كلمه يي حرف نزد.
* مقاومت
گشتاپو مي دانست كه «ژان مولن» نام رهبران مؤثر نهضت مقاومت را مي داند. از چاپخانه هاي مخفي آگاه است و نوع ارتباط با رهبران مقاومت را مي داند. اگر ژان مولن لب به سخن مي گشود صدها نفر از اعضاي مؤثر نهضت مقاومت كشته مي شدند واين سازمان به كلي فرو مي ريخت. شكنجه گر ژان مولن يكي از فاشيست هاي بنام بود كه كلوس باربي (Klavs - Barbie) نام داشت و چند سال پيش شناخته و پس از محاكمه به قتل رسيد.
* مرگ در ترن
ژان مولن پس از شكنجه هاي طاقتفرسا توسط گشتاپو با ترن به آلمان فرستاده شد و در بين راه به علت شكنجه هاي زياد جان سپرد. او به هنگام مرگ ۴۴سال داشت.
بعداً معلوم شد كه يكي از اعضاي نهضت مقاومت كه هنوز كسي نام او را نمي داند وي را لو داده است.
* در «پانتئون»
به دستور ژنرال دوگل درسال ۱۹۶۴ خاكستر او به «پانتئون» كه در قلب پاريس قرار دارد و همه بزرگان فرانسه مانند ويكتورهوگو و آناتول فرانس در آنجا خسبيده اند منتقل شد.
«آندره مالرو» كه درآن زمان وزير فرهنگ فرانسه بود يك نطق تاريخي و اديبانه يي درباره ژان مولن ايراد كرد و مقاومت او را زير شكنجه گشتاپو ستايش كرد.

هزاران نفر بيگناه دركوچه وخيابان تير باران شدند

* انتشارات زيرزميني
ژان مولن مظهر نهضت مقاومت ملي فرانسه بود و مظهر مقاومت در برابر فاشيسم و پيكار عليه كساني كه ميهن او را اشغال كرده بودند. با هدايت ژان مولن دهها سازمان انتشاراتي زيرزميني در فرانسه به وجود آمد و هرروز هزاران اعلاميه مخفيانه چاپ و در سراسر فرانسه پخش مي شد.
* دركنار گشتاپو
پس از آزادي پاريس معلوم شد كه چاپخانه حزب كمونيست فرانسه در چند قدمي محل گشتاپو در پاريس به وجود آمده بود. به همين جهت هرگز گشتاپو تصور نمي كرد كه كمونيستها نزديك مقر آنها چاپخانه داير كنند. اعضاي نهضت مقاومت درهمه امور مربوط به آلمانها و حكومت ويشي مارشال پتن خرابكاري مي كردند. افسران آلماني را به قتل مي رساندند در كارخانه هاي اسلحه سازي خرابكاري مي كردند و بيشتر از همه در راه آهن و وسايل حمل ونقل خرابكاري مي شد.
هر فرد آلماني كه توسط نهضت مقاومت كشته مي شد آلمانها يكصدنفر را در كوچه و خيابان بازداشت كرده و اعدام مي كردند.
* ۳۰هزار اعدامي
به موجب آمار رسمي حدود يك ميليون ونيم فرانسوي براي كار در اردوگاههاي كار اجباري به آلمان فرستاده شدند. بيش از ۳۰هزارنفر فرانسوي توسط گشتاپو درفرانسه تيرباران شدند. ده هزار نفر فرانسوي فقط زير شكنجه جان سپردند. نهضت مقاومت ملي فرانسه سرآمد همه سازمانهاي مبارزه با فاشيسم در اروپا بود. هزاران روشنفكر و شاعر و نويسنده صدها اثر به وجود آوردند كه مخفيانه در فرانسه دست به دست مي گشت.
صدها كتاب درباره نهضت مقاومت ملي فرانسه تاكنون منتشر شده است كه آثار جاودان مبارزه انسانها با فاشيسم است و نمونه يي از ميهن پرستي فرانسويان است.
* :۱۹۴۳ اين روزها درايران
احمد قوام نخست وزير، سپهبد اميراحمدي فرماندار نظامي تهران را كه در وقايع ۱۷ آذر شدت عمل به خرج داده بود به وزارت جنگ منصوب كرد.
به موجب لايحه جديد دولت كه به تصويب مجلس رسيد امتياز كليه روزنامه ها و مجلات لغو گرديد و شرايط تازه يي براي نويسندگان و مديران جرايد توأم با مجازات تعيين گرديد.
حسين علاء وزير دربار شد
ابوالحسن ابتهاج مديركل بانك ملي شد
دانشگاه تهران از وزارت فرهنگ جدا و مستقل شد
يك هيأت نظامي مركب از سرتيپ ابراهيم ارفع ـ سرهنگ شرف الدين قهرماني، سرهنگ غلامحسين شيباني و سرگرد افخمي بنا به دعوت انگلستان عازم ديدار از جبهه مصر وآفريقا شدند ولي هواپيماي آنها درشمال خرقان ساقط شد و همگي مردند.
دكتر ميليسپو رييس كل دارايي ايران شد.
احمد قوام از سمت نخست وزيري استعفا كرد
علي سهيلي نخست وزير ايران شد.
از طرف دولت دستور توزيع نان سيلو و توسعه پخت آن صادر گرديد.
نخستين شماره روزنامه رهبر ارگان حزب توده ايران منتشر شد.
بيماري تيفوس درتهران همه گير شد.
دكتر مصباح زاده مدير روزنامه كيهان به سمت رياست اداره كل انتشارات و تبليغات منصوب شد.
وزارت خواربار ۲۵هزارتن گندم از شوروي خريداري كرد.
درخيابان نادري بيمارستان شوروي افتتاح شد.
فرمان انتخابات دوره چهاردهم مجلس صادر شد.
دولت ايران و شوروي موافقت كردند در ازاي پرداختهاي ريالي ايران به شوروي آن كشور ۶۰درصد طلا دراختيار ايران قرار دهد.
* لنينگراد آزاد شد
همزمان با شكست ارتش ششم آلمان در استالينگراد نيروي ارتش سرخ موفق شد محاصره شهر لنينگراد را كه ادامه داشت و دههاهزارنفر از مردم از گرسنگي مردند درهم بشكند.
ژنرال «گووروف» فرمانده ارتش ۶۷شوروي با اجراي طرح نقشه يي كه قبلاً مارشال «ژوكوف» تهيه كرده بود موفق شد نيروهاي آلمان را تارومار كند. مدت پنج روز پيكار سخت و خونين بين نيروهاي شوروي و آلمان روي داد. سرانجام درسرماي ۳۰درجه زيرصفر ارتش رايش سوم تاب مقاومت نياورده و عقب نشيني كرد. طي ۱۶ماهي كه لنينگراد درمحاصره بود آلمانها دورشهر را مين گذاري كرده بودند و يك شبكه محكم دفاعي به وجود آورده بودند.
گئوركي ژوكوف هم در آزادساختن استالينگراد سهم مهمي داشت و هم در، درهم شكستن محاصره لنينگراد.
با آزاد شدن لنينگراد كساني كه هنوز زنده مانده بودند موفق شدند مردگان خود را جمع آوري كنند.