گروه آيينه: جمعي از شاعران و نويسندگان در نامه يي سرگشاده به سيدمحمدخاتمي رييس جمهوري از وي خواستند تا بارديگر خود را نامزد رياست جمهوري كند.
رونوشت اين نامه كه در اختيار روزنامه ايران قرارگرفت به شرح زير است:
جناب آقاي سيدمحمدخاتمي
رياست محترم جمهوري اسلامي ايران
هزارجهد بكردم كه سرعشق بپوشم
نبود برسرآتش ميسرم كه نجوشم
جوشش عشق و ارادتي ديرين كه در اين سالها جلوه يي ديگر گرفتند و با لطف آفريدگار مهرباني در استمرار راه امام راحل و تحقق آرمانهاي والاي انقلاب اسلامي يعني استقلال، آزادي، جمهوري اسلامي چون باراني از خورشيد در سرتاسر ايران عزيز باريده است.
مارا كه قلب و قلم در گرو اين عشق داريم برآن مي دارد تا از آن عزيز دانشمند اصلاحگر خردمند و صبور سرافراز كه برانگيزاننده شور و اميد دوباره در دل مردم و مايه مجد و مباهات ايران در عرصه جهان است خاضعانه بخواهيم تا بارديگر در انتخابات رياست جمهوري پذيراي رأي دلهاي اميدوار ملت باشند.
روز نخست چون دم رندي زديم و عشق
شرط آن بود كه جز ره اين شيوه نسپريم
در ذيل اين نامه، اسامي قيصرامين پور، بهاءالدين خرمشاهي، ساعدباقري، مصطفي رحماندوست، عبدالجبار كاكايي، حسين اسرافيلي، فاطمه راكعي، محمدرضا عبدالمكيان، عليرضا قزوه، صديقه وسمقي، زهرا رهنورد و عباس مشفق كاشاني ديده مي شود.

گروه آيينه: وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در سفري دوروزه به قم با آيات عظام، فاضل لنكراني، جوادي آملي، مكارم شيرازي، يوسف صانعي، موسوي اردبيلي، صافي گلپايگاني، نوري همداني، بهجت، اميني، مشكيني و سبحاني ديدار كرد. احمدمسجدجامعي در اين ديدارها قم را باتوجه به ويژگي هاي منحصر به فردآن، كانون مهم ملي و بين المللي توصيف كرد.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي، وجود ۴۰هزار طلبه، ۱۴مركز آموزش عالي، ۸۰نشريه استاني، بيش از ۲۴۰مركز پژوهشي و دهها كتابخانه تخصصي و ۳۲۸ مؤسسه انتشاراتي را نشانگر توانمنديهاي فرهنگي اين استان دانست. وي رشد توريسم فرهنگي، ايجاد صنايع فرهنگي و هنري و توجه به فن آوري متناسب با فعاليتهاي فرهنگي و هنري را از زمينه هايي برشمرد كه توجه به آنها رشد استان قم را متناسب با تاريخ و فرهنگ اين منطقه به دنبال خواهدداشت.
آيت الله العظمي مكارم شيرازي در ديدار با وزيرفرهنگ و ارشاد اسلامي از پيشنهاد وي براي تبديل قم به كانون فرهنگي استقبال كرد و خواستار تلاش همه جانبه در اين زمينه شد.
آيت الله العظمي يوسف صانعي نيز درديدار مسجدجامعي با وي برضرورت حفظ حرمت نويسندگان و هنرمندان در جامعه تأكيد كرد. وي گفت: در جمهوري اسلامي نبايد صاحب قلم مظلوم واقع شود. همه بزرگان با قلم در تاريخ زنده اند و لازم است بيش از پيش حرمت قلم حفظ شود. وي تجليل از مفاخر فرهنگي و علمي، حفظ ميراث فرهنگي و آثار مادي و معنوي بزرگان علمي كشور و توسعه گردشگري را از زمينه هاي مهم فعاليت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي خواند.
آيت الله العظمي موسوي اردبيلي نيز در ديدار وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي، براي دست اندركاران عرصه فرهنگ و هنر كشور آرزوي موفقيت كرد.
وي گفت: علما و دانشمندان حوزه و دانشگاه بايد به زبان مشتركي در عرصه هاي علمي و فرهنگي دست يابند.
آيت الله مشكيني نيز در ديدار با وزيرفرهنگ و ارشاد اسلامي ازتوجه آقاي خاتمي، رييس جمهوري به گسترش فعاليتهاي قرآني در جامعه قدرداني كرد و فعاليتهاي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي را در اين زمينه مفيد خواند. آيت الله العظمي لطف الله صافي گلپايگاني نيز در ديدار مسجدجامعي با وي برضرورت توجه به ترويج فرهنگ ديني در جامعه تأكيد كرد. احمدمسجدجامعي وآيت الله مسعودي، توليت آستان مقدس حضرت معصومه (ع) نيز در ديداري در قم زمينه هاي همكاري را بررسي كردند.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در سفر به قم همچنين با نمايندگان ناشران قم ديدار كرد. در اين ديدار كه با حضور آيت الله سبحاني برگزارشد نمايندگان ناشران از اختصاص سهميه ارزي به ناشران اين استان تشكر كردند. مسجدجامعي تصريح كرد: در حوزه پژوهش ديني شايسته است پژوهش هايي كه در برنامه پنجساله سوم برآنها تأكيد شده است، در اولويت قرار گيرد. وي افزود: در برنامه سوم توسعه كشور، وظيفه گسترش روح معنوي در جامعه و فراهم كردن زمينه اجرايي آن برعهده دولت نهاده شده و لازم است با پژوهشهاي بهنگام براي اين بخش برنامه ريزي شود.

• امروز وقتي از حقوق شهروندي مخالفان قانوني دفاع مي كنيم، در بين بعضي نخبگان و افكار عمومي ترديدهايي شكل مي گيرد و اين پرسش مطرح مي شود آيا بعد از فرجام انتخابات كنش فعال دوباره به سكوت مبدل نخواهد شد
دوستي بعد از مدتها به من زنگ مي زند و مي گويد تو بايد خوب بداني خاتمي خواهد آمد يا نه مكالمه من و او به سرانجام نمي رسد. عاقبت مي گويد نه تنها ترديدهايم پايان نگرفت، بلكه بر شدت آن افزوده شد. اين پرسش طنين آشنا دارد. روزنامه نگاران در هر محفلي كه حضور مي يابند آن را ازنو بازمي يابند. همسرم در حضور ميهماناني كه بحث را به اين آمدن و نيامدن كشانده بودند به اين نكته انگشت گذاشت كه نمي خواهم در اين مورد سخن بگويم و بنويسم. هرچند دليل اين طفره رفتن را نمي داند.
دغدغه ذهن را مي فرسايد. ناتواني را به تمامي حس مي كني. بر آني ذهن خود را مكشوف سازي ولي بندهاي ذهن تو را دربر مي گيرند و اراده عمل كردن را مخدوش مي سازند. درجايي كه نمي تواني سخن بگويي، بايد خاموش بماني. ولي بايد دانست هر خاموشي يك ابهام، نتوانستن و ترديد را مكشوف مي سازد.
چند روز قبل «جواد مظفر» مدير انتشارات كوير به تحريريه آمده بود تا گفت وگويي با گروه سياسي انجام دهد. قبل از انجام اين مصاحبه گپي باهم داشتيم. وي در مورد انتخابات گفت وقتي خاتمي در مورد آمدن و يا نيامدنش دچار ترديد است، چگونه انتظار داريم كه مردم در مورد رأي دادن و يا ندادن گرفتار دودلي و بي تصميمي نباشند. راست مي گفت. از شور انتخاباتي اصلاً خبري نيست. در فضا هيچ نشاني از اميد و نشاط نيست. هردو جناح خود را در بن بست مي يابند. چرا نبايد با صداي بلند اعلام كنيم غافلانه خود را در چاهي انداخته ايم كه حتي با مدد عقل هم نمي توانيم از آن خلاص شويم.
«علي صالح آبادي» دوست خوبم با من تماس گرفت و گفت انتقادي كه از جبهه دوم خرداد را به دست چاپ سپرده يي نمي پسندد. هرچند با چارچوب بحث موافق است ولي نمي تواند بپذيرد تمام تقصيرها در منازعات تند و تيز بر عهده اصلاح طلبان باشد و نكته بعدي كه او برنمي تابيد موضوع «جنگ همه عليه همه» بود. مي خواهد با يادآوري اين مسأله كه حضور مردم در اطراف صندوقها نشان خواهد داد كه فضا جنگي نيست. استدلال صاحب اين قلم را كمرنگ سازد.
انتقادش را نوشته و مي خواست در روزنامه حيات نو به چاپ آورد. پيشنهاد كردم در خود «ايران» چاپ شود. ولي نپذيرفت. متأسفانه آنچه در «حيات نو» از وي به چاپ آمده است نامفهوم و ناروشن مي نمايد. به نظر مي رسد بخشهايي از مطلب حذف و بدون ويراستاري مجدد در معرض قضاوت خوانندگان قرار مي گيرد. اميدواريم باموافقت نويسنده آن را تجديد چاپ كنيم.
وسوسه مي شوم بنويسم شايد يكي از دلايل ترديد «خاتمي» نبود نقد دروني در جبهه اصلاح طلبان باشد. در اين چهار سال مداوم از رفتار رقيب گفته شده است. عناويني چون «تماميت طلب»، «اقتدارخواه»، «محافظه كار»، «راست» و… را با كارآمدي آنچنان تكرار كرده ايم كه رقيب از صحنه افكار عمومي به تمامي حذف و از حضور در انتخابات سرباز مي زند.
ديگر گفتن از سهم جناح رقيب تكراري شده و همه مي دانند در اين جناح پايبندي به قواعد رقابت كمتر جدي گرفته مي شود. ولي موضوعي از ياد مي رود. اصلاً حضور اصلاح طلبان به اين دليل ضروري شد كه اين قواعد را در جامعه نهادينه سازد و با گفت وگو و مديريت صحنه سياسي به همه اين مؤلفه تفهيم شود كه در فضاي مردم سالارانه و آزاد همه سود مي برند و هيچكس از صحنه حذف نمي شود و حاصل جمع رقابتها صفر نيست. اگر امروز من برنده مي شوم. فردا از آن توست و اين بازي مداوم مي تواند تكرار شود.
ولي در انتخابات تلاش كرديم سطح مطالبات مردم را بالا ببريم تا پيروز مطلق ما باشيم و رقيب حتي نتواند اقليت تأثيرگذار باشد. زماني كه به موفقيت رسيديم نتوانستيم صداي شاديمان را بلند نكنيم. از ياد برديم رقيب اگر در ميدان رقابت به تمامي ببازد از مزيت نسبي خود استفاده مي كند و با اهرمهايي كه دارد امكان عمل را ازما مي گيرد فضا را به انسداد مي كشاند و هيچ طرح اصلاح طلبانه به فرجام نمي رسد.
شرايط وقتي به آنجايي مي رسد كه نمي گذارند اهدافمان را پيش ببريم، مجبوريم فرياد بزنيم مي خواهيم كار بكنيم ولي نمي گذارند. اين فرياد را اگر در كنار ضعفهاي طبيعي مان قرار بگيرد، بتدريج مردم خواهند گفت نمي خواهند كاري انجام دهند. هشدار «حجاريان» را در اين مورد بايد جدي گرفت.
در انتخابات مجلس، نگارنده بارها نوشت كه نبايد انتخابات را تبديل به بازي مرگ و زندگي كرد. اين كار صورت گرفت و فرياد منتقدان درون جبهه اصلاح طلبان شنيده نشد. چرا كسي نمي تواند و نمي خواهد بنويسد شكافهايي در درون اين جبهه وجود دارد. گروهي كه به مراكز قدرت نزديكند. نخبگان بيرون از حاكميت را به هيچ مي گيرند و اصلاً نمي خواهند سهم بزرگ روزنامه نگاران، هنرمندان و دانشگاهيان را در شكل گيري دوم خرداد را به رسميت بشناسند و به اين دليل اين گروه يا زبان به انتقاد باز كرده اند و يا منفعلانه انزوا در پيش گرفته اند و به اين دليل تنور انتخابات با سوخت خلاقيت، كوشايي و نوآوري آنها گرم نمي شود. درحالي كه در دوم خرداد نقش اصلي را آنها داشتند.
امروز وقتي از حقوق شهروندي مخالفان قانوني دفاع مي كنيم، در بين بعضي نخبگان و افكار عمومي ترديدهايي شكل مي گيرد و اين پرسش مطرح مي شود آيا بعد از فرجام انتخابات كنش فعال دوباره به سكوت مبدل نخواهد شد. ممكن است اين ترديد باواقعيت نخواند، ولي نفس وجود آن را بايد جدي گرفت و بكوشيم آن را برطرف سازيم و از ياد نبريم مي توانستيم به گونه يي عمل كنيم كه منازعات قضايي نشود و با آرامش امور را سامان دهيم.
آنهايي كه خاتمي را دوست مي دارند و بر صداقت او گواهي مي دهند در دام تناقض جدي مانده اند. از يك سو او را از سوي دوستان و مخالفان در فشار مي يابند و نمي خواهند وي چهارسال ديگر فرسوده شدن را تحمل كند ولي از سوي ديگر مي دانند مصلحت و منافع ملي اجازه نمي دهد وي صحنه را واگذارد و همراهتان را تنها بگذاريد و آرامش را بر دغدغه ترجيح دهد.
انتخابات فرامي رسد و وظيفه همه است كه شور و نشاط را برانگيزند. شرط اول آن است كه بانقد دروني بر ضعفها وقوف يابيم. صادقانه نسبت به وجودشان شهادت دهيم و از سوي ديگر از نگاه اشرافي به ديگران بپرهيزيم. اگر چنين كنيم افراد خلاق مي توانند ترديدها را به اميد و نشاط تبديل كنند و هجده خرداد را دوم خرداد ديگر سازند. مي ماند گفتن اين حقيقت جناح منتقد دولت نبايد خود را بازنده نهايي صحنه افكار عمومي بداند. اگر نقد دروني در اين جناح جدي گرفته شود. ادبيات و رفتار جديدي خلق و پيشنهاد شود چهارسال ديگر انتخابات جدي و رقابتي خواهد بود، به گونه يي كه نتوان از قبل برنده رقابتها را پيش بيني كرد. باز در اين مورد سخن خواهيم گفت.

دكتر محمدرضا تاجيك: در شرايط بسيار حساس تاريخي به سر مي بريم. تاريخ اين مرز و بوم يك بار ديگر به انتظار ثبت واقعه يي ديگري است كه هم مي تواند در چهره يك فرصت تجلي كند و هم در سيماي يك «تهديد» بروز نمايد؛ هم مي تواند نشان از رشادت و آگاهي نخبگان و بازيگران سياسي داشته باشد، و هم بر نوعي صغارت و عقب ماندگي فرهنگ و رفتار سياسي دلالت نمايد؛ هم مي تواند تضميني براي «اصل رقابت» در صحنه سياسي جامعه باشد، و هم مي تواند به عنوان مانع و رادعي جدي در مقابل آن جلوه كند.
به نظر مي رسد كه بازيگران فردي و جمعي سياسي در هر زمينه يي كه اختلاف داشته باشند، پيرامون «اصل رقابت» اجماع نظر دارند. اگر اين مفروض را بپذيريم و نقطه گره يي و وصل تمامي گروهها و جناح ها را همين موضوع (رقابت) بدانيم، بايد همگي تلاش كنيم كه تضمين هايي براي تقويت و تثبيت اين اصل بيابيم. بدين منظور، پيشنهاد مي كنم تمامي صاحبنظراني كه دغدغه حال و احوال اين جامعه و مردم را درسر دارند، فارغ از هرگونه گرايش و تمايل سياسي ـ جناحي، تلاش نمايند با تقويت و افزودن بر اصول زير، حماسه يي ديگر از رقابت پرنشاط بازيگران سياسي و مشاركت پرشكوه مردم بيافرينند.
اصل اول: رقابت به مثابه يك «حق»: گام نخست در تضمين اصل رقابت در انتخابات اين است كه تمامي بازيگران ورود به عرصه رقابت سياسي را براي خود يك حق انساني، اجتماعي و قانوني بدانند و به عنوان يك شهروند رشيد طلب كنند كه در هر شرايطي با حضور فعال خود، از «حق» خود دفاع كنند.
اصل دوم: رقابت به مثابه يك «روش»: گام دوم در تضمين اصل رقابت در انتخابات اين است كه تمامي بازيگران به رقابت سياسي قاعده مند و مبتني بر رأي مردمي، به عنوان بايسته ترين و شايسته ترين طريق نيل به اهداف سياسي و نيز مطمئن ترين مجراي تحقق آمال و ارزش هاي خود بنگرند.
اصل سوم: «رقابت» به مثابه يك اصل: انگيزه و انگيخته بازيگران براي ورود به عرصه انتخابات بايد معطوف به نفس «رقابت سياسي» باشد و نه ناظر بر نتايج حاصله از آن. رقابت پرشكوه و پرنشاط نشان از يك جامعه پويا، آگاه و حساس نسبت به سرنوشت خويش دارد و در افق تمامي چالش هاي سياسي و آموزه هاي سياسي نيز دستيازي به چنين جامعه يي نهفته است.
اصل چهارم: مشاركت مردمي به مثابه يك هدف: هدف اصلي تمامي بازيگران سياسي مي بايد تلاش براي ايجاد عرصه يي مهيا و مناسب براي «مشاركت حماسه يي مردمي» باشد. بايد واقف بود كه هرگونه پيروزي و موفقيتي صرفاً در پرتو مشاركت مردمي معنا و ارزش مي يابد و با تقليل مشاركت مردم، نه تنها هيچ گروهي نمي تواند جام پيروزي را در دست بفشارد، بلكه امنيت هستي شناختي (وجودي) تمامي بازيگران به مخاطره خواهد افتاد.
اصل پنجم: اجماع پيرامون قاعده «بازي با حاصل جمع جبري غيرصفر»: رفتار منطقي آدمي معطوف به نتيجه عقلايي است. بنابراين، هر بازيگر سياسي، از رهگذر سياست ورزي خويش نتيجه يي (مادي و معنوي) را انتظار مي كشد. شايد انگيزه و انگيخته بسياري از بازيگران سياسي (و نيز مردم) را بتوان در پس «نتايج منتظر» آنان جست وجو كرد. بالمآل، هرچه امكان كسب نتيجه مطلوب در يك بازي بيشتر باشد، تمايل بيشتري براي بازيگر وجود خواهد داشت. بايد تمهيداتي انديشيد كه همگان به كسب امتيازي در خور و شايسته تلاش خود دل خوش داشته باشند.
اصل ششم: رعايت «سياست اخلاقي» و «رقابت مسالمت آميز»: رقابت سياسي مبتني بر «قواعد مسالمت آميز» و «اخلاق» مؤثرترين عامل تضمين را در خود نهفته دارد. هراندازه «هزينه حيثيتي و شخصيتي» مترتب بر بازيگري سياسي بيشتر باشد، تمايل كمتري براي ورود به عرصه رقابت وجود دارد. بايد واقف بود كه عرصه رقابت هاي سياسي، جولانگاه تنازع بقاء و جنگ همه عليه همه (و يا به تعبيري جنگ گرگ ها) نيست و نبايد براي تسلط بر قدرت، استفاده از هر ابزاري رامباح دانست.
اصل هفتم: رعايت اصل مشاركت و رقابت با تمام ظرفيت (بازي با مهره شاه و وزير و نه سرباز): عامل بسيار مهم ديگر در تثبيت و تضمين اصل رقابت، ورود بدين عرصه با تمامي توان و اندوخته هاي خود است. نبايد شاه و وزيران، سپاه خود را در پس انبوه سربازان پنهان نگاه داشت و چالش نامداران و پهلوانان را به نزاع حاشيه نشينان نام و نان طلب تبديل كرد.
اصل هشتم: پذيرش اصل «ميزان رأي مردم است»: بايد پذيرفت كه ميزان رأي ملت است و آنگاه كه رأي آنان بر سيادت «فرد»، «برنامه» و گفتماني تعلق مي گيرد، ديگران مي بايد رقابت را (در اين فاز) تمام شده تلقي كنند و تا هنگامه رقابتي ديگر جز به منافع و مصالح ملي نينديشند و جز به تقويت دولت مستقر (البته با حفظ مواضع و گرايشات انتقادي خود) نپردازند. بايد از فرافكني مشكلات و عيوب خود، پرهيز كرد و تمهيداتي انديشيد كه در فرصت و رقابتي ديگر، مردم آگاهانه و هوشيارانه پيرامون برنامه و نامزد ما اجماع كنند. نمايش اين فرهنگ رقابتي، تضميني خواهد بود بر اصل رقابت سياسي.
اصل نهم: اصل تخصيص مقتدرانه و عادلانه امكانات و ملزومات انتخاباتي: در كنار اصول و تمهيدات فوق، مي بايد شرايطي (از سوي نهادهاي ذيربط) فراهم آيد كه تمام بازيگران در صحنه احساس نمايند كه امكانات و مقدورات نظام به گونه يي عادلانه در اختيار آنان قرار گرفته است. اين اقدام به ميزان مؤثري در مهار و تحدد «استراتژي هاي مبتني بر بهانه» نقش ايفا خواهد كرد.
اصل دهم: اصل فراهم آوردن نظارت وكنترل همگاني بر فرايند انتخابات و نتايج آن: بي ترديد، آناني كه پيروزي در انتخابات را به بهانه مي خواهند و نه به بها، از هم اكنون به دنبال فراهم آوردن تمهيداتي براي مخدوش نشان دادن فرايند و نتايج انتخابات هستند. بايد تلاش شود كه اين گروه خلع سلاح شوند و اين مهم حاصل نمي شود مگر در پرتو فراهم آوردن شرايطي براي نظارت و كنترل شفاف و آزاد نيروهاي مختلف بر روند انتخابات.

گروه آيينه: چهارمين جشنواره صنعت چاپ با هدف آشنايي با مؤسسات و خدمات فني چاپ و معرفي آخرين دستاوردها و توليدات مؤسسه هايي كه درزمينه چاپ فعاليت مي كنند، همزمان با چهاردهمين نمايشگاه بين المللي كتاب تهران از ۱۸ تا ۲۸ ارديبهشت برگزار مي شود. در اين جشنواره بهترين كارهاي چاپي و نيز بهترين مديريت توليد كتاب و اثر صحافي، تك جلدسازي و خلاقيت و نوآوري در عرصه چاپ انتخاب و معرفي مي شود.
در اين جشنواره توانمندي هاي صادراتي مناطق مختلف كشور در امور چاپ به نمايش گذاشته مي شود.
آثار چاپخانه داران ساير استانهاي كشور نيز در چهارمين جشنواره صنعت چاپ در معرض ديد عموم قرارخواهدگرفت.
برگزاري مسابقه و انتخاب بهترين چاپ هايي كه با روشهاي مختلف صورت مي گيرد، معرفي بهترين آثار چاپي روي اشياي گوناگون، انتخاب بهترين بسته بندي و مديريت توليد كتاب، ازبرنامه هاي چهارمين جشنواره صنعت چاپ است.
گفتني است در اين جشنواره غرفه يي براي نمايش كتابهاي منتشره درباره صنعت چاپ اختصاص داده مي شود كه در آن حدود يكصد عنوان مجله تخصصي از سراسر جهان درباره صنعت چاپ به نمايش گذاشته مي شود.

گروه آيينه ـ خروجيهاي جديد فرانس پرس اقتصادي به زبان فرانسه و خبرگزاري شين هوا (چين) به زبان انگليسي وارد شبكه خبري ايرنا موسوم به «سيستم پيام نگار» شد.
شبكه خبري ايرنا هم اكنون اخبار، گزارشها و عكسهاي خبري خبرگزاريهاي بزرگ جهان را بطور مستقيم از طريق ماهواره دريافت و به وسيله خطوط اختصاصي و خطوط تلفن در اختيار كاربران خود در اقصي نقاط كشور قرار مي دهد.
خروجي هاي شبكه خبري ايرنا شامل اخبار مطبوعاتي، اقتصادي، ورزشي و بين المللي به زبان فارسي، اخبار ايرنا به زبانهاي انگليسي و عربي، ايرنا تصويري، خبرگزاري رويتر به زبانهاي انگليسي و عربي، خبرگزاري رويتر تصويري، خبرگزاري فرانسه به زبانهاي انگليسي، فرانسه و عربي، اخبار اقتصادي خبرگزاري فرانسه به همين زبان و خدمات تصويري و اخبار خبرگزاريهاي آسوشيتد پرس، يونايتد پرس، آلمان، آنسا، شين هوا (چين)، كيودو وايتارتاس به زبان انگليسي است. علاقه مندان جهت اشتراك خطوط خبري فوق مي توانند با اداره كل بازرگاني سازمان خبرگزاري جمهوري اسلامي به نشاني خيابان ولي عصر، روبروي دوراهي اسد آبادي (يوسف آباد)، نبش كوچه مجلسي تماس و يا نماينده خود را جهت بررسي نوع خدمات، معرفي نمايند.

گروه آيينه: ۱۶ استاد نمونه دانشگاههاي سراسر كشور، يازدهم ارديبهشت ماه طي مراسمي در تهران مورد تقدير قرار مي گيرند.
براساس اين گزارش، اين مراسم با حضور دكتر «مصطفي معين» وزير علوم، تحقيقات و فناوري و رؤساي دانشگاهها و مراكز علمي و پژوهشي كشور، در دانشگاه الزهرا (س) آغاز خواهد شد.
گفتني است، اين مراسم همه ساله همزمان با گراميداشت روز معلم و شهادت استاد مطهري برگزار مي شود.

گروه آيينه: معاون آموزشي دانشگاه آزاد اسلامي كشور اعلام كرد: حقوق اعضاي هيأت علمي و كارمندان اين دانشگاه امسال بين ۱۵تا۲۰ درصد افزايش يافته است. «حسين صادقي شجاع» افزود: افزايش حقوق هيأت علمي ۲۰درصد و كارمندان دانشگاه ۱۵درصد است. صادقي شجاع با اشاره به اين مطلب كه دانشجويان دانشگاه آزاد از اين پس مي توانند در ترم تابستان دروس اختصاصي نيز انتخاب كنند، افزود: اين مجوز براي دانشجويان ترم آخر دانشگاه هفت واحد و ساير دانشجويان شش واحد درسي از دروس اختصاصي طبق مقررات دانشگاه خواهد بود.

سنگ ادراري چه علايمي دارد؟
سنگ برحسب اينكه در كجاي دستگاه ادراري قراردارد، از بي علامت تا شديداً دردناك ظاهر مي شود.
۱ـ سنگ كاليس
گاهي سنگ در نوك ورودي كاليس توليد مي شود و همان جا باقي مي ماند. اينگونه سنگ ها در صورت عدم رشد معمولاً مشكلي ايجاد نمي كنند.
تشخيص اين سنگها كاملاً اتفاقي است. يعني مثلاً در عكسي كه به دليل ديگري گرفته شده است نمايان مي شوند.
گاهي سنگ در گردن كاليس قرار مي گيرد و انسداد آن را سبب مي شود. اين گونه سنگها به خصوص اگر با عفونت همراه باشند، سبب حالتي موسوم به «پيوكاليس» يا (۱۳) (Pyocalice) مي شوند. درمراحل بعد كم كم بافت تحليل مي رود و صدمه گسترش مي يابد. رشد اين سنگها نهايتاً سنگهاي لگنچه يا همان طور كه بعداً اشاره خواهد شد، «شاخ گوزني» را پديد مي آورد.
۲ـ سنگ لگنچه
همان طور كه قبلاً اشاره شد، سنگهاي لگنچه در نتيجه رشد سنگهاي كاليس به خصوص زماني كه امكان عبور آنها از محل اتصال حالب به لگنچه وجود ندارد، ايجاد مي شوند. اين سنگها به مجرد تشخيص بايد به حيل مختلف خارج شوند.
۳ـ سنگ حالب
سنگهايي كه به حالب وارد مي شوند، درصورتي كه از ۵ميلي متر بزرگتر نباشند، امكان دفع خود به خود دارند. اين سنگها درد خاصي را به وجود مي آورند كه به كوليك (Colick) معروف است.
اصولاً براي دفع خود به خود سنگهاي حالب هيچ قاعده يي وجود ندارد. يعني در حالي كه گاهي سنگهاي بزرگ دفع خود به خود دارند. سنگهاي كوچكتر از ۵ميليمتر انسدادهاي شديد و كامل ايجاد مي كنند.
شخصاً بيماراني را سراغ دارم كه براي سنگهاي بسيار كوچك تحت عمل جراحي قرار گرفته اند و يا افرادي را مي شناسم كه درست در لحظه شروع جراحي روي تخت عمل، سنگ بسيار درشت خود را دفع كرده اند.
همان طور كه در بالا ذكر شد، محل انسداد معمولاً در نواحي تنگ حالب است. اين نواحي تنگ به قرار زيرند:
۱ـ محل اتصال لگنچه به حالت
۲ـ محل عبور عروق لگني از روي حالب
۳ـ محل ورود حالب به مثانه

دكتر شهريار كهن زاد، اورلژيست

بطور كلي اگر سنگ در محل اتصال لگنچه به حالب گير كند و سبب انسداد شود، پهلوي همان طرف بشدت دردناك و حساس مي شود. اين درد درمسير حالب انتشار مي يابد عوام اين نحوه انتشار درد به پايين را «تيركشيدن» مي گويند، كه از مختصات سنگهاي ادراري محسوب مي شود.
اگر محل انسداد درناحيه عبور عروق لگن باشد، معمولاً قسمت پايين سمت راست شكم دردناك مي شود. اين نوع سنگها به راحتي با آپانديسيت اشتباه مي شوند؛ زيرا از نظر علايمي كه ايجاد مي كنند به اين بيماري كه يك فوريت جراحي محسوب مي شود، بسيار شباهت پيدا مي كنند.
بالاخره اگر سنگ در شايع ترين محل گيركردن آن درحالب، يعني «محل ورود حالب به مثانه» انسداد ايجاد كند. درد پهلو به سمت پايين و بخصوص ناحيه شرمگاهي تير مي كشد. دراين حالت معمولاً علايم تحريكي شديدي درمثانه ظاهر مي شود. از جمله:
۱ـ حس شديد دفع ادرار
۲ـ ادرار مكرر
۳ـ سوزش حين ادرار كردن
۴ـ سنگ مثانه
همان طور كه اشاره شد، سنگهاي مثانه اكثراً دراثر عدم دفع سنگهاي حالب كه وارد اين عضو مي شوند، شكل مي گيرند. اين سنگها در افرادي كه مشكلات انسدادي درگردن مثانه (مثلاً بزرگي پروستات) يا مجراي ادرار دارند، بيشتر ديده مي شوند.
همانطور كه گفته شد، سنگهاي مثانه در دنياي امروز در سرزمين هاي فقير بخصوص هندوستان، اندونزي يا چين ديده مي شود.
از طرف ديگر اگر در غذاي روزانه ميزان «فسفات و پروتيين» كم باشد، سنگ مثانه تشكيل مي شود. درمناطق گرم دنيا به دليل «كم آبي» و بخصوص «اسهال و استفراغ» اين سنگها بيشتر تكوين مي يابند.
هم اكنون تعداد زيادي از كودكان محروم درجهان سوم به سنگ مثانه مبتلايند. با عنايت به ساختار تشريحي ناحيه شرمگاهي درپسربچه ها، دفع سنگهاي مثانه با اشكال روبروست. اين خودچرايي شيوع فراوان اين نوع سنگها را در پسربچه ها توجيه مي كند. اصولاً دختر بچه ها كمتر دچار سنگ مثانه مي شوند.
اگردرخروجي مثانه به هردليل (شايع ترين بزرگي پروستات است) انسداد وجود داشته باشد، سكون و ماندگاري ادرار زمينه ساز تشكيل سنگ درمثانه خواهد شد.
در افرادي كه دچار قطع نخاع مي شوند، با عنايت به مشكلات ادراري، براي تخليه مثانه بعضاً از لوله هاي مخصوصي موسوم به «فولي» (۱۴) (Foley) استفاده مي شود. خود اين لوله ها مي توانند سبب تشكيل سنگ باشند.
اگر در جراحي روي مثانه از نخ هاي غيرقابل جذب استفاده شود كم كم به مانند هسته يي سبب رسوب مواد و تشكيل سنگ مي شوند.
علايم سنگ مثانه معمولاً در زمينه علت اصلي ظاهر مي شوند. يعني اگر سبب اصلي وجود انسداد در گردن مثانه (بزرگي پروستات) باشد، طبيعتاً علايم مربوط به اين بزرگي نمايان خواهند بود.
شاخص ترين علامت مثانه توقف ناگهاني جريان ادرار است، كه دراثر قرارگيري ناگهاني سنگ درمسير ادرار ايجاد مي شود.
۵ـ سنگ شاخ گوزني
همان طور كه اشاره شد، اين سنگها دراثر رشد تدريجي سنگهاي كاليس يا لگنچه ايجاد مي شوند. علت نامگذاري خاص اين سنگها شكل ويژه يي است كه در عكسها از آنها مي بينيم. اين شكل بسيار شبيه به شاخ گوزن است؛ يعني در اثر قالب گيري دستگاه جمع كننده ادرار شكلي شبيه به شاخ گوزن ظاهر مي شود.
براي درمان سنگ ادراري به چه كسي بايد مراجعه كرد؟
سنگ ادراري بخصوص زماني در درون حالب انسداد ايجاد مي كند، از فوريتهاي اورلژي محسوب مي شود. سراغ بيماران سنگي را در بخش فوريت هاي بيمارستانها و در نيمه هاي شب مي توان گرفت.
اكثر قريب به اتفاق سنگهاي ادراري بخصوص اگر بزرگتر از ۵ميلي متر نباشند، و مشكل زمينه يي هم وجود نداشته باشد، دفع مي شوند.
دفع سنگ معمولاً بسيار دردناك است. همان طور كه گفته شد، دربخش فوريت تمام بيمارستانها به مواردي از اين بيماران برخورد مي كنيم.
باتوجه به طبيعت ناگهاني بودن جريان دفع سنگ معمولاً اطباي عمومي نخستين پزشكاني هستند كه با بيماران سنگي برخورد مي كنند. اقدامات اوليه نيز دراكثر موارد توسط اين دسته از پزشكان انجام مي گيرد.
درهرحال درمان سنگ و مشكلات ناشي از آن بعضاً از ظرايف و دقايقي برخوردار است كه لزوم نظارت و اقدامات پزشكان متخصص دراين خصوص را مي طلبد. اورلژيست ها (۱۵) (Urologist) پزشكاني هستند كه تخصص خود را در جراحي كليه، حالب و مثانه گرفته اند. درگيرترين متخصصان پزشكي در درمان سنگ اين پزشكان به شمار مي آيند.
در مراجعه به اورلژيست چه اقداماتي انجام مي گيرد؟
يك اورلژيست قبل و مقدم بر همه چيز به سابقه بيماريهايي كه سبب بستري شدن بيمار مي شوند، اهميت مي دهد. كساني كه از دو پا فلج هستند يا في المثل به دليل شكستگي استخوان ران مدتها بستري بوده اند، . مقدار زيادي كلسيم را از طريق ادرار دفع مي كنند. اين واقعيت زماني كه با كاهش سرعت و جريان ادرار (كه در اين بيماران بروز پيدا مي كند) همراه مي شود، زمينه مناسبي براي سنگ سازي مهيا مي كند. يعني از يك سو با كاهش سرعت جريان ادرار و از سوي ديگر با افزايش ميزان كلسيم آن، شرايط به نفع ايجاد سنگ تغيير مي يابد. نتيجه نهايي سنگ سازي است.
به علاوه به شغل بيمار نيز بايد توجه كرد؛ اگر محيط كار بيمار گرم باشد (مثل كار در شوفاژخانه ها يا آجرپزي ها) و يا طبيعت شغل وي از تحرك كمي برخوردار باشد (نظير شغل هاي دفتري و پشت ميزنشيني) سنگ سازي فراوان تر اتفاق مي افتد.
سابقه خانوادگي بيمار نيز بايد موردتوجه قرار گيرد. بعضي از سنگها مثل سنگهاي اسيداوريكي يا سيستيني اصولاً زمينه خانوادگي دارند. به علاوه بايد به داروهايي كه بيمار مصرف مي كند نيز توجه مبذول داشت. مصرف داروهاي ضددرد و مسكن يا ضداسيدها بيمار را مستعد سنگ سازي مي سازد. مصرف بي رويه شير يا مواد لبني غني از كلسيم زمينه مناسبي براي تشكيل سنگهاي كلسيمي مهيا كند.
اورلژيست از بيمار معاينه دقيقي به عمل مي آورد. اهم توجه پزشك دراين معاينه به حساسيت پهلوها و يا وجود توده هايي در گردن معطوف مي شود. در پشت غده «تيروييد» (۱۶) (thyroid) چهارغده ريز موسوم به پاراتيروييد (۱۷) (parathyroid) قرار دارند بزرگي اين غده با افزايش كلسيم در ادرار همراه مي شود و درنتيجه سنگ سازي را تسريع مي كند. دربسياري از موارد اين بيماران به دليل سنگهاي ادراري توليدشده شناسايي مي شوند.
نحوه بررسي يك بيمار سنگ ساز چگونه است؟
۱ـ تجزيه شيميايي سنگ
اگر از بيمار سنگي در دسترس نباشد بايد آن را از نظر شيميايي موردبررسي قرار داد. به اين ترتيب مي توان به ساختار سنگ پي برد. آگاهي از تركيباتي كه در ساختمان سنگ وجود دارد، پزشك را در ارايه توصيه هاي به جا ياري مي كند.
۲ـ بررسي ادرار بيمار
ادرار بيمار از جنبه هاي گوناگون بايد مورد بررسي قرار گيرد. آزمايش كامل ادرار (۱۸) (Urinalysis) به همراه كشت آن بايد حتماً انجام شود. درآزمايش ادرار معمولاً خون وجود دارد. به علاوه تعداد سلول هاي سفيد نيز در آن افزايش مي يابد. توجه داشته باشيد كه نبود خون در ادرار احتمال وجود سنگ را رد نمي كند. زيرا بعضاً درمورد سنگهايي كه كاملاً انسدادي هستند اساساً امكان حضور خون در ادرار به وجود نمي آيد.
اگر عفونت همزماني وجود داشته باشد، طبيعتاً كشت ادرار را مثبت مي كند. دراين مورد نيز عدم حضور باكتري و عفونت احتمال عفونت را برطرف نمي سازد، زيرا در بسياري از موارد سنگ به قدري انسدادي است كه باكتري مجال و امكان ظاهرشدن در ادرار را نمي يابد. وجود بلورهاي گوناگون در ادرار بعضاً كمك مؤثري به تشخيص نوع سنگ مي كند.
ميزان اسيدي يا قليايي بودن ادرار نيز بسيار مهم است. توجه به اين كيفيت بعضاً بسيار مفيد واقع مي شود. اصولاً كساني كه سنگ اسيداوريكي مي سازند، بندرت PH ادرارشان بالاي .۶ ۵ است. برعكس سنگهاي كلسيمي در ادرار قليايي ساخته مي شوند.
همان طور كه قبلاً گفته شد، بعضي از سنگها ريشه اسيد آمينه يي دارند. يكي از معروف ترين اين نوع سنگها «سنگ هاي سيستيني» اند. به كمك آزمون ويژه يي مي توان به وجود مقادير غيرمعمول سيستين در ادرار پي برد به اين آزمون «نيتروپروسايد» مي گويند.
وسيله تشخيص ديگر «كروماتوگرافي» است كه به كمك آن مي توان مقادير زياد اسيدهاي آمينه سيستين، آرژنين، ليزين و اورنيتن را شناسايي كرد.
در بسياري از موارد ادرار ۲۴ساعت بيمار را جمع آوري مي كنند و از نظر عناصر زير مورد بررسي قرار مي دهند:
۱ـ اسيدهاي آمينه
۲ـ كلسيم
۳ـ اسيداوريك
۴ـ اگزالات
۵ـ سيترات
خون بيمار را نيز بايد مورد بررسي قرار داد. علاوه بر اندازه گيري ميزان «BUN» و «كراتينين» كه معيارهاي خوبي از نحوه كاركرد كليه ها هستند، بايد اسيد اوريك و كلسيم خون را نيز اندازه گيري كرد.
در نمونه گيري خون از بيماران سنگ ساز نبايد از تورنيكه (لاستيكي كه روي بازو بسته مي شود) استفاده كرد. زيرا ميزان كلسيم متصل به پروتيين را زياد مي كند. به اين ترتيب نتايج آزمايشگاهي گمراه كننده مي سازد.
پانوشتها:
۱۳ـ تجمع چرك در داخل كاليس pyocalice
۱۴ـ فولي: وسيله يي لوله مانند جهت تخليه ادرار foley
۱۵ـ اورلژيست: جراح كليه، حالب، مجاري ادرار و تناسلي urologist
۱۶ـ غده تيروييد: واقع در جلوي گردن thyroid
۱۷ـ پاراتيروييد: چهار غده كوچك واقع در پشت تيروييد parathyroid
۱۸ـ تجزيه كامل ادرار urinalysis