گروه حوادث: چكمه ها گلي، شاخه يي از درخت آلبالو به دست داشت، سگ گله پارس كنان به ميهمان ناخوانده هشدار مي داد، چوپان ساده وار تبسمي كرد، چند روزي مي شد كه او به ديدن غريبه ها عادت كرده بود.
دامنه جنگلي كوه سركت در ۵۰۰ متري روستاي دورافتاده، چوپان، ۳۰ ساله نشان مي داد او آخرين كسي بود كه باديدن پرنده آهنين، به قربانيان آن كه هراسان از پنجره هاي كوچك به جنگل سبز خيره بودند، دست تكان داد. مه و گوسفندان ريز و درشت به هواي نمناك جنگل، حال و نواي غمگنانه يي بخشيده بود، وقتي از چوپان جوان خواستم ماجراي پرواز هواپيما روي كوه هاي لاجيم را بگويد، انگار دنيايي از اندوه دردل پاك روستايي اش خيمه زده بود. او «علي نوروزي» نام دارد، حرفهايش توأم با آهي دردناك است. اي كاش قادر به كمك بودم، اي كاش مي توانستم كاري براي نجات قربانيان سانحه كنم. «چوپان» انگار چندين بار، مشاهدات خود را مرور كرده بود، انگشت سبابه دست راستش را به آسمان دوخت: «ساعت ۸ تا ۸/۵ صبح بود من دو ساعتي بود گله را به چرا آورده بودم، در همين جا نشسته بودم، چون باران مي باريد و هوا مه آلود بود، حركت نمي كردم، زير شاخه هاي اين درخت ـ اشاره به درختي در فاصله ۲۰ متري ـ نشسته و كيسه پلاستيكي روي بدنم كشيده بودم تا خيس نشوم.
• مه تا چه ارتفاعي بود؟
•• مه فضاي داخل جنگل را پوشانده بود، بالاي سرم هواي آزاد و ابري بود به گونه يي كه من براحتي هواپيما را ديدم.
• هواپيما درچه فاصله يي از زمين بود؟
•• اينجا دامنه كوه است و مسلماً ما از سطح زمين، بالاتريم، ابتدا زوزه هواپيما را شنيدم، سگ گله شروع به پارس كردن كرد و گوسفندان به اطراف دويدند، براي نخستين بار بود كه هواپيما به اين نزديكي از فضاي روستاي سركت عبور مي كرد، از جا پريدم.
• هواپيما به كدام سمت پرواز مي كرد؟
•• وقتي برخاستم، هواپيما راديدم، خيلي به درختان نزديك بود، ترسيده بودم، به اندازه يي نزديك من بود كه براحتي از پنجره هاي آن، مسافرانش را مي ديدم به گونه يي كه به آنها دست تكان دادم.
• بعد چه شد؟
•• هنوز صداي زوزه هواپيما توي گوشم بود كه صداي انفجارمهيبي شنيدم اما هيچ آتشي نديدم سريع گله را جمع كردم و به روستا رفتم، وقتي از راديو شنيدم هواپيمايي ناپديدشده ، به عده يي اطلاع دادم كه با ناباوري حرفم را شنيدند. وقتي از چوپان جوان جدا شدم، راديوي كوچكش را به دست گرفته بود و به اخبار پيدا شدن لاشه هواپيما و مرگ تمامي سرنشينان آن گوش مي داد.
• گفت وگوي اختصاصي با سردار روحي مله، جانشين فرماندهي انتظامي استان مازندران
سردار روحي مله كه سرپرستي اكيپ تجسس مأموران نيروي انتظامي را برعهده دارد بعد از پيدا شدن لاشه هواپيما و اجساد قربانيان، در گفت وگويي به خبرنگار اعزامي «ايران» گفت: «با ناپديد شدن هواپيماي «ياك۴۰» در ساعت ۷ و ۳۰ دقيقه صبج پنجشنبه ۲۷ ارديبهشت ماه، تجسس هاي پليسي آغاز شد و ما ابتدا نيروهايي را در محورهاي ساري، منطقه كياسر، محور سوادكوه، پل سفيد، منطقه بهشهر و نكا و محورساري به نكا مستقر كرديم و در اين مناطق به جست وجو پرداختيم. وي در ادامه افزود: «وقتي گزارشي مبني بر فرود هواپيما در فرودگاههاي تهران و شهرهاي ديگر كشور به دست نيامد، تجسس ها وارد مرحله تازه يي شد و با گزارش شدن مشاهدات چند روستايي كه نشان مي داد هواپيما در آسمان استان مازندران و در ارتفاع پاييني پرواز مي كرد، عمليات گشت زميني در دستور كار قرار گرفت. براي رديابي هواپيماي ناپديد شده، قدرت مانور هوايي باتوجه به مه آلود بودن منطقه وجود نداشت، بدين ترتيب مأموران نيروي انتظامي در كنار امدادگران هلال احمر، نيروي زميني ارتش، سپاه و بسيج به جست وجو پرداختند تا اينكه بعداز ۳۰ ساعت و۱۵ دقيقه گزارش شد اكيپي از مأموران با حضور در منطقه خرچنگ كه آلارم هاي تلفن همراه يكي از مسافران هواپيما از آنجا رديابي شده بود، موفق به رؤيت درختان شكسته و آهن پاره هاي هواپيما شده اند. سردار روحي مله، در ادامه گفت: در بررسي هاي اوليه مشخص شد كه تكه هاي متلاشي شده هواپيما به صورت خطي به عرض ۳۰ متر و به طول ۲۰۰ متر پخش شده اند، اجساد ۱۸ تن از قربانيان به گونه يي كه لباس هايشان بخاطر فشار هوا از تنشان خارج شده بود، در كنار بدنه اصلي هواپيما به دست آمد و بقيه اجساد در مسير خطي سقوط هواپيما به دست آمد. جانشين فرماندهي انتظامي استان مازندران، ادامه داد: «با كشف اجساد، مأموران پليس ترتيبي اتخاذ كردند تا اجساد به پزشكي قانوني ساري انتقال يابد و تجسس ها براي پيدا كردن جعبه سياه هواپيما، بعد از دقايقي كوتاه به نتيجه رسيد . جعبه سياه هواپيما كه مي تواند راز اين حادثه را فاش كند در قسمت آخر هواپيما، بدون اينكه جابه جا شده باشد، به دست آمد و در اختيار سازمان هواپيمايي كشوري قرار داديم.»
|
|
|
• عمليات نيروي زميني و هوايي ارتش
امير سرتيپ نبي زاده، معاونت عمليات نيروي زميني ارتش در مورد عمليات اين ارگان نظامي گفت: به محض اطلاع از اين حادثه، ستاد ويژه يي در پادگانهاي دوآب، گنبد، نوده، ساري و گرگان تشكيل شد و از هر پادگان ۱۰گروه گشتي شناسايي به منطقه ي تحت حفاظت و مناطقي كه احتمال مي رفت هواپيما در آن سقوط كرده باشد، اعزام شدند. در اين عملياتها، ۲هزاركيلومترمربع زيرنظر فرمانده لشگر ۳۰ تحت تجسس قرارگرفت و از صبح جمعه نيز ۱۰ گروه شناسايي از ساري به همراه امدادگران هلال احمر و ۱۰ گروه گشتي از دوآب در مسيرهاي سوادكوه و روستاي خرچنگ به تجسس دست زدند. وي ادامه داد: هوانيروز ارتش نيز باوجود بدي آب و هوا و ديد بسيار محدود ۶فروند چرخبال را از پادگان قلعه مرغي تهران به پرواز درآورد تا در صورت امكان، از هوا به شناسايي محل سقوط دست بزنند.
• مسأله سقوط بررسي مي شود
كميته حمل و نقل كميسيون عمران مجلس ـ مسأله سقوط هواپيماي «ياك ـ۴۰» حامل وزير راه و ترابري و هفت نماينده مجلس را بررسي مي كند. نماينده مردم بابل در اين باره گفت: مجلس شوراي اسلامي در صورت لزوم، آماده تصويب قوانين مورد نياز در اين زمينه است. وي تأكيد كرد: ناوگان هوايي ايران به لحاظ تجهيزات، نياز به تقويت و بازسازي دارد و لازم است به آخرين تكنولوژي روز مجهز شود كه اين كار اعتبار ويژه يي را مي طلبد. وي در مورد سقوط شماري از هواپيماهاي روسي در ايران گفت: بخش تحقيقات هوافضاي نهادرياست جمهوري، تحقيقات مبسوطي در اين زمينه انجام داده است. استدلال محققان بخش مزبور اين است كه نه تنها هواپيماهاي روسي به لحاظ تكنولوژي ، همتراز هواپيماهاي اروپايي هستند، بلكه در مواردي تكنيك هاي برتري دارند. وي ادامه داد: هريك از استان هاي تهران، گلستان، مازندران، سمنان و خراسان فكر مي كردند كه هواپيما در استاني ديگر سقوط كرده است، تا اين كه صبح روز جمعه مشخص شد محل سقوط، استان مازندران است. وي اضافه كرد: براي يافتن لاشه هواپيما از تكنيك «پيمايشي» و گشت زميني استفاده شد. اگر از تكنولوژي بالا مثل رادار و امواج موبايل استفاده مي شد، سريع تر به هواپيما مي رسيديم. منطقه يي كه هواپيما در آن سقوط كرده، منطقه يي كوهستاني، صعب العبور و با پوشش متراكم درخت است كه تردد در آن بسيار كم است.
|
|
|
• عمليات تجسس
رحماني زاده ـ سرپرست استانداري مازندران در گفت وگو با خبرنگار اعزامي گروه حوادث گفت:ابتداي حادثه احتمال داديم هواپيما در منطقه ديگري فرودآمده باشد بنابراين عمليات تجسس را آغاز كرديم. در همان لحظات نخست، به دليل تراكم جمعيتي دو استان مازندران، احتمال سقوط در دشت ها منتفي دانسته شد. ولي احتمال سقوط در دريا و كوهستان همچنان به قوت خود باقي بود. بلافاصله جنگلبانان و مجريان طرح هاي جنگلي و كليه افرادي كه در جنگل بودند، عمليات تجسس را شروع كردند، با اينكه هواتوفاني بود، ناوچه هاي ارتش، دريا را گشتند. با كشتي هاي خارجي هم تماس حاصل شد ولي تمامي اطلاعات نشان مي داد كه هيچ سقوطي در دريا صورت نگرفته است. وي افزود: به دليل مه آلودبودن منطقه هاي كوهستاني، امكان اعزام بالگرد به آنجا نبود. بنابراين تنها راه حل، كنترل تلفن همراه سرنشينان تشخيص داده شد. منطقه يي به وسعت ۵۰۰كيلومترمربع توسط نيروهاي انتظامي، بسيج، سپاه، لشگر ۳۰گرگان، هلال احمر و كوهنوردان مورد كاوش قرارگرفت تا اينكه گروهي از كوهنوردان پيش از ظهر ،محل سقوط را شناسايي كردند.
گزارش از مسعود ابراهيمي و مريم ساماني
عكس ها از: سعيد خامسي پور
