گروه اجتماعي ـ باتوجه به بالا بودن قشرجوان در جامعه ما اهميت حفظ آرامش دوچندان است.
سعيد غفاري كارشناس مهندسي اجتماعي و محقق و استاد دانشگاه در گفت وگو با خبرنگار گروه اجتماعي ضمن بيان اين مطلب گفت: لزوم آرامش در انتخابات از سه منظر قابل تحليل و بررسي است.
اول اينكه مبناي مشاركت بطور كلي و مشاركت سياسي به شكل اختصاصي حضور و وجود جوي آرام توأم با اعتماد است. يعني مشاركت سياسي مؤثر كه يكي از شكلهاي آن انتخابات است هنگامي محقق مي شود كه فضاي جامعه در سطح رسمي و غيررسمي لبريز از آرامش باشد.
دوم اينكه عدم وجود آرامش مي تواند حس «ازخود بيگانگي» را در سطح گروههاي اجتماعي تقويت كند. به اين معنا كه افراد گروهها احساس خواهندكرد مشاركت درواقع افراد، حضور يا عدم حضورشان را تأثيرگذار نخواهندپنداشت.
سوم اينكه در حوزه مهندسي افكارعمومي و جنگ رواني، ايجاد شرايط ناامني ذهني هنگام انتخابات يكي از اهرمهاي كاهش مشاركت سياسي و بالا بردن استرس و فشارهاي اجتماعي است. همچنين بهترين فرصت براي خبرسازي و تخريب شخصيت سياسي و غيرسياسي است.
باتوجه به بالا بودن قشر جوان در جامعه ما اهميت حفظ آرامش فارغ از آنچه گفته شد دوچندان است. يعني طراحي و مديريت انتخابات و ساماندهي تبليغات سياسي، اجتماعي و اقتصادي آن بايد به گونه يي باشد تا نگرش شناختي و انديشمندانه را در ميان قشر جوان تحريك كند. در غيراين صورت يعني با تمركز براحساسات، عواطف، اعتقادات و به تعبير علمي هنجارهاي كوتاه مدت، پيرامون آنچه گفته شد، نمي توانيم فضاي آرامي را پيش بيني و ترسيم كنيم.

گروه اجتماعي ـ فردي برنال روسالس، شهردار كاراكاس (پايتخت ونزوئلا) همزمان با سفر هوگو چاوز رييس جمهوري ونزوئلا و هيأت همراه به ايران، ديدار ۴ روزه يي از تهران داشت كه طي اين ديدار، ضمن انعقاد پيمان خواهر خواندگي بين دوشهر، با نامگذاري خياباني در تهران به نام «سيمونه بوليوار» قهرمان آزاديخواه امريكاي لاتين و همچنين نامگذاري خياباني در كاراكاس به نام «تهران» يا يكي از شخصيتهاي برجسته ملي يا مذهبي ايران، موافقت شد. به گزارش روابط عمومي شهرداري تهران، روسالس در طول اقامت خود در تهران با مهندس الويري و تعدادي از معاونين وي ملاقات داشت كه محورهاي عمده گفت وگو در اين ملاقاتها تأكيد بر توسعه مناسبات و تبادل تجربيات در زمينه مديريت شهري، كنترل آسيب هاي اجتماعي در كلان شهرها، خدمات شهري، مديريت مواد زائد، بازيافت زباله، كنترل ترافيك و آلودگي هوا بود.

گروه اجتماعي ـ هيأت اجرايي سازمان بهداشت جهاني روز چهارشنبه در ژنو، دكتر بيژن صدري زاده نماينده جمهوري اسلامي ايران را به معاونت اين هيأت انتخاب كرد.
هيأت مذكور داراي ۳۲ عضو است كه از بين نمايندگان ۱۹۳ كشور عضو سازمان بهداشت جهاني براي ۳ سال انتخاب مي شوند، وظيفه اين هيأت تحقق بخشيدن به اهداف و سياستهاي سازمان بهداشت جهاني در زمينه توسعه و ارتقاي سلامت در سطح بين المللي است.

گروه اجتماعي ـ آخرين مطالعات انجام شده نشان مي دهند كه داشتن روابط نزديك و صميمي بين زوجها باعث فشار خون پايين و در نتيجه قلب سالم مي گردد.
بر اساس گزارش شبكه تلويزيوني «اي. بي. سي» همراه بودن و يا زندگي كردن با افراد مورد علاقه سبب آسودگي خاطر و آرامش قلب بوده كه نهايتاً به كاهش فشار خون منجر مي شود. مطالعه جديد اثبات كرده است كه داشتن روابط سالم و مثبت بين همسران و شركاي زندگي، از ميزان فشار خون كاسته و باعث طول عمر طرفين مي گردد. «بروكس گامپ» محقق اين مطالعه و استاديار روانشناسي در دانشگاه ايالتي نيويورك، نتايج زندگي دوستانه و همزيستي مسالمت آميز بين زوجها را در رابطه با كاهش فشار خون بسيار مهم خوانده است. او پس از مطالعه ۱۲۰ زوج بمدت شش روز، ثابت كرده است كه درك متقابل و تفاهم مشترك بين همسران و شركاي زندگي، باعث فشار خون پايين خواهد بود، حتي اگر اين زندگي مشترك مملو از شادي و نشاط فراوان نباشد. مؤسسه پزشكي امريكا واقع در واشنگتن پايتخت اين كشور، در گزارش ديگري رفتار سالم و روابط صميمي بين شركاي زندگي را عامل طول عمر مي داند.
اين مؤسسه ضمن تأييد گزارش بروكس گامپ، احساس دوستي و صميميت بين مرد و زن را يك اورگانيزم محافظ قلب مي داند.
مطالعات انجام شده در امريكا، كشورهاي اسكانديناوي و ژاپن نشان داده است كه افراد تنها و منزوي، زودتر و بيشتر در معرض مرگ قرار دارند.

دبير انجمن صنايع همگن فرآورده هاي گوشتي استان تهران گفت: گوشت مصرفي در فرآورده هاي گوشتي توليد داخل كشور به دليل وجود نظام كنترل گسترده در مراحل مختلف ذبح، انتقال و توليد، عاري از هرگونه آلودگي و بيماريهاي شايع در جهان از جمله جنون گاوي است.
به گزارش روز جمعه روابط عمومي خانه صنعت استان تهران، حسين داريني افزود: براي توليد سوسيس، كالباس و همبرگر توليد داخل از گوشت گاو داخلي و يا وارداتي غير اروپايي استفاده مي شود.
وي تصريح كرد: دامها زير نظر دامپزشكان ايراني كشتار مي شوند و پزشكان و روحانيون اعزامي بر ذبح بهداشتي و شرعي دامها در خارج از كشور نظارت دارند.
داريني با اشاره به گسترش استفاده از فرآورده هاي گوشتي به دليل راحتي مصرف و دارا بودن ويتامينها و پروتيين هاي لازم در تمام دنيا، اظهار داشت: سرانه مصرف سالانه اين فرآورده ها در ايران كمتر از ۲‎/۵ كيلوگرم است، در حالي كه اين رقم در اروپا به بيش از ۴۵ كيلوگرم مي رسد.

شايد يكي از بزرگترين و چشمگيرترين مسائل كشورهاي كمتر توسعه يافته، مسائل سازماني و تشكيلاتي اين كشورهاست كه غالباً از شناخت و حل مسائل اجتماعي خود عاجز بوده و يا طفره رفته اند.
مسأله اجتماعي، عبارت از وضع و شرايط اجتماعي بغرنج و پيچيده يي است كه در جامعه، امور و پديده هاي اجتماعي به درجات مختلف مؤثر مي شود و آنها را در تنگنا قرارمي دهد و جامعه آن را تهديدي براي وضع و موقع حيات مطلوب خود تلقي مي كند. (۱)
مسائل اجتماعي در هر زمان و مكاني و به اشكال مختلف گريبانگير بشر و زندگي اجتماعي آن است. در اين مقاله به «سوء مديريت» به عنوان يك مسأله اجتماعي نگريسته و اهم نواقص مديريت از اين ديدگاه بررسي شده است.
مديريت به عنوان شيوه يي عام براي پرداختن به مشكلات و روشهاي مواجه شدن با آنها توصيف مي شود. بسياري از حساسترين مشكلات ما، در قلمرو زندگي انسانهاست كه در حصول به همكاري و تفاهم با ديگران براي انجام كار گروهي عاجز مي باشند.
امروزه افراد و جوامعي در سير توسعه موفقند كه توانايي مواجهه آگاهانه و كارآمد با تحولات سريع و گسترده جهاني را داشته باشند؛ چنين كساني به معناي واقعي مدير هستند. از اين روست كه امروزه سخن از انقلاب مديران (Managers revolution) مي رود. آنان همچون قدرتهايي (داراي توان اداره در صحنه هاي سياست و اقتصاد تجلي نموده اند. (۲)
تاريخ گواه صادقي است كه مديران سياسي، نظامي و عقيدتي با صلاحيت، جامعه را به قله سعادت و افتخار رسانده اند، همچنان كه مديران نالايق مردم را به ذلت كشانده اند. حضرت علي (ع) در خطبه ۲۱۰ نهج البلاغه مي فرمايند: «همانا شيوه زندگي مردم همچون پادشاهان و اهل دنياست.»
در ادامه كلام، به عواملي كه نقصان آنها، شرايط را براي سوء مديريت فراهم آورده است، اشاره خواهد شد.
• نظم و انضباط
نظم در معناي لغوي يعني مرتب كردن و سامان دادن. براي انضباط نيز تعاريف متعددي وجود دارد كه تقريباً تمامي اين تعاريف در يك نكته وجه اشتراك دارند و آن عبارت است از رعايت مقررات، ضوابط، قوانين و ديگر معيارهاي حاكم بر سازمان، جمع و يا اجتماع (۳)/ قانونمداري ضامن امنيت اجتماعي و قوام جامعه است. در خطبه ۱۷۳ نهج البلاغه مولاي متقيان علي(ع)، انسانها را به ترس از خدا و نظم در كارها سفارش مي كند.
معمولاً تا زماني كه تحت فشار و در شرايط بحراني قرار نگرفته ايم، توجه چنداني به وقت و زمان نمي كنيم. انسان بايد براي وقت، ارزش حياتي قايل شود و تنها راه دستيابي به اين موفقيت، روحيه و اعتماد به نفس بالا داشتن است. تني چند از صاحبنظران كشور، بي نظمي را همراه رياكاري و تملق از ابعاد منفي ويژگيهاي فرهنگ ما مي دانند. (۴)
وضعيت خوب يعني اختيار زندگي خود را در دست داشتن و اين به معني در اختيار گرفتن زمان و جلوگيري از هدردادن وقت، امكانات و انرژي است.
براي اينكه بتوانيم در مديريت زمان موفق شويم، بايد هدفهاي روشني براي زندگي خود انتخاب، آنها را اولويت بندي كنيم و سپس زماني لازم كافي و مناسب را براي انجام آنها در نظر بگيريم، وقتي هدف مشخص شد بهترين وقت براي انجام آن همين الان است نه ثانيه يي پس و يا پيش. علت امروز و فردا كردن، جدي و علاقمند نبودن است. اينكه در هدفمان صادق نيستيم. چون كسي كه هدف دارد، ذوق و شوق شديدي براي دستيابي به آن هم دارد، او واقعاً زنده است و به خاطر هدفش، آني غفلت نمي كند.(۵)
در سازمانهاي دولتي نيز ضمن حاكم بودن نظم و انضباط بر فعاليتها، بايد براي وقت ارباب رجوع، ارزش حياتي قايل شد و حتي براي كمرنگ شدن مشكل بي نظمي در فرهنگ جامعه، زمينه هاي آموزش نظم و انضباط در افراد را فراهم آورد.
• مسؤوليت پذيري
مسؤوليت يعني تعهد؛ تعهد يعني پاسخگو بودن در برابر وظيفه يي كه كسي برعهده گرفته، شغلي كه انتخاب كرده يا مأموريت و يا وظيفه يي كه به فرد محول شده است.
قرن بيست ويكم قرن مسؤوليتهاست. همواره با گسترش علم و فن آوري و افزايش سطح فكر انسانها بر مسؤوليت هاي آنها افزوده مي شود؛ مثلاً مي توان از مسؤوليت در قبال تخريب لايه ازن به عنوان يكي از مسؤوليت هاي دوره اخير نام برد.
يكي از عوامل مؤثر و كارساز در روند توسعه نيافتگي جامعه ، احساس بي تفاوتي در حل مشكلات جامعه و مشاركت اجتماعي است. اميرالمؤمنين (ع) مي فرمود: «اگر در اقصي نقاط مملكت من گرسنه يي باشد، من اينجا درد مي كشم.» فرد بايد به آنچه درارتباط با كار، نقش يا وظيفه او، در داخل و خارج محيطش مي گذرد حساس باشد و هرگز نسبت به آن، هر چند هم جزيي باشد، بي اعتنايي نكند.
در اين ميان آنچه به حساسيت، جلا مي دهد و آن را به نتيجه مي رساند، فعاليت است. يعني شخص پس از آگاه شدن و تصميم گيري، خود وارد عمل شود و بدا به حال جامعه يي كه افراد آن براي كم كاري خود، به عنوان مد، ارزش قايل شوند.
تمام تلاشتان را روي كاري كه به خوبي از عهده شما برمي آيد متمركز كنيد. وجدان، امر مي كند اگر توان انجام كاري را نداريد، از پذيرش مسؤوليت آن خودداري كنيد و اگر شخصي مسؤوليتي را پذيرفت، بايد در قبال آن پاسخگو باشد. بايد پرسشگري و پاسخگويي در بين افراد جا بيفتد و شجاعت انتقاد و نقدپذيري به عنوان ابعاد مثبت فرهنگ ما مطرح شوند. در بعد دولتي نيز، بايد انتصابات جناحي جاي خود را به انتخابات علمي و تجربي دهد تا عملكرد مديريت نيز علمي و كارآمد بشود.
امام علي (ع) مالك اشتر را مورد خطاب قرارمي دهد كه: «… بر سر هر يك از كارهايت، مهتري از آنان بگمار كه نه بزرگي كار، او را ناتوان سازد و نه بسياري آن، وي را پريشان.» (۶)
• خلاقيت
به عقيده هربرت فوكس فرآيند خلاق به هر نوع فرآيند تفكري گفته مي شود كه مسأله را به طريق مفيد و بديع حل كند.
متأسفانه انسانها بيشتر از روي عادتهايشان عمل مي كنند تا از روي آموخته ها و محفوظات خود. حضرت علي (ع) نيز در سخنان پندآموز خود، براين موضوع چنين تأكيد مي كند: «واي بر حال انساني كه دو روزش مانند هم باشد.» (۷)
امروزه بسياري از روانشناسان و جامعه شناسان مهمترين ابزار پيشرفت فرد و جامعه را اعتقاد به تغيير مي دانند و يكنواختي و علاقه به آن را عامل ثبات تجارب و اطلاعات خود و معتبر شمردن آن و در نتيجه دور ماندن از توسعه مي دانند.
بخصوص در جامعه امروزي ما كه شعار مسؤولان، محدودسازي دولت و افزايش مشاركت مردم و خصوصي سازي است. آنچه بستر تحقق اين اهداف را فراهم مي سازد، ايجاد زمينه هاي تربيتي و اجتماعي مناسب براي شكوفايي استعدادها و خلاقيتهاي افراد است تا با مشاركت در تمام عرصه هاي اجتماعي، زوج چندصدساله حكومتهاي مستبدو مردم تابع را از همديگر جدا كنند.
همه افراد بالقوه خلاقند. خلاقيت را نه مي توان تحميل كرد و نه آموزش داد بلكه هر جا كه نمود پيدا كرد بايد آن را پروراند. پرورش خلاقيت به معني يافتن راههايي است كه به مردم كمك كند تا شيوه هاي نو و بهتري براي با هم زيستن و كاركردن بيافرينند.
دانش بومي جامعه ما نشان مي دهد كه هر جا زمينه فراهم بوده است، خلاقيت افراد آشكار شده است و از آن جمله مي توان تأسيس قنات و ابداع انواع گروههاي مشاركتي در جوامع روستايي و عشايري مانند: بنه، حراثه، صحرا، قراع، بنجال و غيره را نام برد.
پرورش خلاقيت را بايد در دو بعد بررسي كرد. در بعد دولتي مسأله اين است كه ببينم آيا نهادهاي دولتي براي هموار ساختن راه توجه متعادل به علايق متنوع موجود در جامعه ساخته شده اند يا نه؛ و ديگر اينكه از لحاظ اجتماعي، تا چه حد به لزوم وجود تنوع منابع خبري و مجراهايي براي نمايندگي، بيان و جبران خطاها بها داده شده است.(۸)
امروزه پرورش خلاقيت انسان اهميت حياتي دارد، زيرا در دنياي كنوني كه دنياي تغييرات سريع است، افراد، جماعتها و جامعه ها تنها با تخيل خلاق و ابداع مي توانند با نوآوريها همگام شوند و واقعيت خود را دگرگون سازند. (۹)
موارد فوق به همراه تداوم نداشتن مديريتها، خويشتن سالاري به جاي شايسته سالاري، فقدان نظارت و ارزشيابي مناسب در سازمانها و نداشتن تعريف مناسبي از خصوصيات يك مدير براي احراز پستهاي مديريتي يا تحقق رابطه به جاي ضابطه، همه دست به دست هم داده است تا در شرايط جهان صنعتي كنوني، «سوء مديريت» يكي از مسائل اجتماعي امروز جامعه ها قلمداد شود.
مولاي متقيان علي (ع) دنيا را به عنوان خانه پند افراد خردمند معرفي مي كند (۱۰) اميد است حاكمان و مديران شيوه ايشان و سخنان حكيمانه اش را سرمشق عملي رفتار خود قراردهند.
• منابع
۱ـ آراسته خو، محمد، نقد و نگرش بر فرهنگ اصطلاحات علمي ـ اجتماعي.
۲ـ ساروخاني، باقر، درآمدي بر دايرة المعارف علوم اجتماعي، انتشارات كيهان، چاپ اول، .۱۳۷۰
۳ـ سرمد، غلامعلي، «براي ايجاد انضباط شغلي چه مي توان كرد؟» ماهنامه تعاون، تيرماه .۱۳۷۷
۴ـ دكتر منطقي، «روند جامعه پذيري جوانان در ايران»، روزنامه همشهري مورخ ،۷۸‎/۴‎/۳۰ صفحه.۶
۵ـ ساجدي، ستار «چگونه از وقتمان استفاده كنيم؟» ماهنامه تعاون، خرداد ۷۶ صفحه .۶۵
۶ـ ابراهيمي، محمدحسين، مديريت اسلامي، مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامي، چاپ اول، قم .۱۳۷۵
۷ـ شريعتي، دكتر علي، استحمار، انتشارات تشيع، چاپ اول .۱۳۵۹
۸ـ پرز دكوئيار، خاوير، تنوع خلاق ما، گروه مترجمان، انتشارات كميسيون ملي يونسكو در ايران، چاپ اول ،۱۳۷۷ صفحه .۱۱۸
۹ـ همان منبع، صفحه .۸۸
۱۰ـ منتخبي از نهج البلاغه، ترجمه دكتر سيدجعفر شهيدي، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، چاپ اول ،۱۳۷۷ صفحه .۳۳۱

يكي از ابزارهاي «خودمهاري» يا «فن پرداختن به رنج حل مسائل »كه بايستي بطور مستمر به كار گرفته شود، اگر بنا را بر سلامت زندگي و رشد روحي بگذاريم، «وقف حقيقت بودن» است. اين امر بخوبي بايد روشن باشد زيراكه درستي حقيقت است. آنچه نادرست باشد غيرواقعي است. حقيقت زندگي را هرچه شفاف تر دريابيم بيشتر آماده رسيدگي به آن هستيم. وضوح ديدمان از دنيا هرچه كمتر باشد، با افكار نادرست، برداشتهاي غلط و موهومات بيشتر، گيج و مبهوت گشته و كمترقادر به تعيين مسيرهاي صحيح حركت و اخذ تصميمات عاقلانه خواهيم بود. ديدگاهمان از حقيقت جهان مانند نقشه يي است كه با آن قطعه زمين زندگي را معامله مي كنيم. چنانچه نقشه كامل و واقعي باشد معمولاً از محل استقرارمان آگاهيم و هرگاه قصد عزيمت به مكان ديگر كنيم، معمولاً مسير را مي دانيم. اگر نقشه ناقص و غير واقعي باشد راه را كلاً گم خواهيم كرد.
كمابيش اكثر مردم اين موضوع را با وجود شفاف بودنش از نظر دور مي دارند. آن را ناديده مي پندارند چون راه رسيدن به حقيقت آسان نيست. قبل از هر چيز ديگر بايد دريافت كه با نقشه به دنيا نيامده ايم، نقشه ها را بايد كشيد و لازمه ترسيم كردن سعي و كوشش است. تلاش براي برآورد و درك حقيقت هرچه بيشتر باشد، نقشه هايمان وسيع تر و دقيق تر خواهند بود.
اما افراد بسياري به اين جد و جهد علاقه مند نيستند. برخي كه در پايان دوره جواني دست از تلاش برمي دارند نقشه هايشان كوچك و ناقص و ديدشان از دنيا محدود و گمراه كننده است. در پايان ميانسالي اكثر مردم مطمئن هستند كه نقشه هايشان كامل و جهان بيني شان (در واقع، به حد اعلا) صحيح است. بنابراين دست از تلاش برداشته و ديگر علاقه يي به كسب اطلاعات جديد ندارند. طوري كه گويي خسته اند. تنها تعدادي افراد مشتاق و سعادتمند تا دم مرگ در پي كشف كردن راز حقيقت هستند. ادراك شان را از دنيا و ماهيت حقيقت دايماً مورد بازنگري و بهسازي قرار داده و گسترش مي دهند.
به هر حال بزرگترين مشكل طرح نقشه، شروع از نو نيست، بلكه اگر قرار بر دقت عمل باشد، اجبار به بازنگري مستمر آن است. دنيا دايماً در حال تغيير و تحول است. توده هاي يخ پديدار گشته و ذوب مي شوند. فرهنگهاي كهنه جاي خود را به ارزشهاي نو مي دهند، فن آوريهاي پيشرفته تر به جاي فن آوري كهنه مي آيند. حتي جالب تر اينكه ديدگاهمان از موقعيتهاي اصلي زندگي نيز همواره و با شتاب در حال تغيير است. زمان كودكي ضعيف و وابسته ايم. در بزرگسالي ممكن است تواناييهايي داشته باشيم. ولي به هنگام بيماري و ضعف پيري ممكن است دوباره ناتوان و وابسته شويم.
در هر دوره از زندگي، زمان تجرد و تأهل، تربيت كودكان، پرورش نوجوانان و زمان داشتن و زمان نداري ديدمان از دنيا متفاوت است. ما هر روز با اطلاعات تازه درخصوص ماهيت حقيقت به باد پرسش گرفته شده و چنانچه بنابر پذيرش اين اطلاعات باشد بايد دايماً به بازبيني نقشه هايمان بپردازيم. مواقعي كه آگاهي هاي تازه بطور كافي انباشته شد بايد تجديدنظرهاي بسيار والاتر صورت دهيم. روند بازنگري ها، خصوصاً بازنگري هاي برتر ملال آور و گاهي بطور آزاردهنده يي دردسرسازند و در همين جا خاستگاه اصلي بسياري از بدي هاي بشر قرار دارد.
وقتي فرد به منظور گسترش ديدي كارآمد از دنيا، براي طرح نقشه يي به ظاهر مفيد و قابل استفاده تلاشي سخت و طولاني كرده و سپس با اطلاعات تازه يي رويارو مي شود كه حاكي از نگرش نادرستش و مستلزم تجديد طراحي وسيع است چه پيش مي آيد؟ ظاهراً تلاش لازم، تا حدودي توان فرساست. عملي كه اكثر مواقع و معمولاً ناخودآگاه از ما سر مي زند ناديده پنداشتن اطلاعات جديد است.
اين ناديده انگاري ها اغلب فراتر از بي تفاوتي رفته تا جايي كه ممكن است اطلاعات نويافته را كذب و خطرناك بخوانيم. در واقع امكان دارد عليه اش اعتراض هم به راه انداخته و حتي براي وفق دادنش با ديدمان به تقلب روي آوريم.
به جاي سعي در تغيير نقشه، فرد ممكن است به نابودي حقيقت نوپا اقدام كند. متأسفانه، احتمال دارد كه اين فرد به جاي بازنگري، نيروي بسيار بيشتري را صرف دفاع از آن كند.
ترجمه و تنظيم: هاله رخشاني مقدم