* چهاردهم آوريل :۱۹۴۴
پس از شكست ارتش رايش سوم در استالينگراد، مسكو و لنينگراد پيشرفت ارتش سرخ در همه جبهه ها بسرعت صورت گرفت. نيروهاي شوروي كه طي روزهاي نبرد و آشناشدن بهتر با تاكتيك هاي جنگي و همچنين افزايش سريع توليد سلاحهاي نوين جنگي دركارخانه هاي اسلحه سازي كه در قلب «اورال» برپا شده بود، موفق شدند طي شش روز شبه جزيره كريمه را از نيروهاي هيتلر پاك و آن را تصرف كنند و خاطره قرن نوزدهم را تكرار كنند.
* حمله انتقامي
با فرماندهي مارشال «تولبوخين» (TOLBOUKHINE) كه از نظاميان برجسته ارتش سرخ بود از چند جهت نيروهاي رايش سوم را مورد حمله قرار دادند و توانستند بندر مشهور «سباستوپل» و بندر معروف پيالتا (بعداً در آنجا كنفرانس سران متفقين تشكيل شد) را تسخير كنند. دهها هزار تن از سربازان آلماني به دريا ريخته شدند و متفقين انتقام بندر «دونگرك» را كه آلمانها در ابتداي جنگ در صدد ريختن نيروهاي انگليسي به دريا بودند از آنها گرفتند.
بندر «ادسا» كه پايگاه رساندن مهمات و آذوقه به ارتش هفتم آلمان بود نيز سقوط كرد.
هيتلر دستور داده بود بندر «سباستوپل» به هر قيمتي كه شده بايد حفظ شود و ارتش آلمان هرگز عقب نشيني نكند ولي راديو مسكو درچهاردهم آوريل ۱۹۴۴ گفت: ملوانان و خلبانان ارتش سرخ اجازه ندهيد آلمانها فرار كنند. كشتي هاي آنها را غرق كنيد، هواپيماهاي آنها را سرنگون سازيد. هرگزاجازه ندهيد حتي يك دشمن از مجازات فرار كند.»
آلمانها صدها تانك، توپ و هواپيما و كشتي از دست دادند كه به غنيمت ارتش سرخ درآمد.
* سالروز حمله
ارتش سرخ به دستور ژوزف استالين به مناسبت سالروز حمله ارتش آلمان به شوروي (۲۲ ژوئن ۱۹۴۱) روز ۲۲ ژوئن ۱۹۴۴ حمله وسيعي را با يك ميليون و دويست هزار نفر سرباز تازه نفس به ارتش رايش سوم روسيه سفيد حمله كرد.
نام عمليات «باگراسيون» (BAGRATION) بود «باگراسيون» نام يك افسر تزاري بود كه در سال ۱۸۱۲ در حمله ناپلئون به روسيه به سختي مجروح وكشته شد ولي مقاومت او در برابر حمله دشمن در تاريخ به يادگار ماند. هدف حمله جديد شوروي منهدم و مضمحل كردن ارتش آلمان در جبهه مركزي بود. شب هنگام پارتيزانها درخطوط راه آهن خرابكاري كردند. در يك هزار و پانصد نقطه و در يك زمان پلها وكابلهاي تلفن كه مورد استفاده آلمانها بود ويران شدند.
* ۱۲۴ لشگر
يك ميليون و دويست هزار نفر سرباز روسي به ۱۲۴ لشگر تقسيم شدند. پنج هزار و دويست تانك و توپ و شش هزار هواپيماي جنگي و بمب افكن به پيكار با آلمانها پرداختند.

نبرد سخت هوايي در آسمان جبهه

*اطلاعات غلط
نيروي آلمان چهارصد هزار سرباز و ۹۰۰ تانك و توپ و ۱۳۰۰ هواپيما دراختيار داشت. سرويسهاي اطلاعاتي ژنرال آلماني «فون بوش» (BUSCH) را قبلاً در جريان حمله احتمالي روسها قرار داده بود. اما هيتلر گول اطلاعات غلطي كه سازمانهاي مخفي شوروي پراكنده بودند خورد و تصور مي كرد حمله روسها در دو جبهه به سوي مناطق نفتي روماني و ورشو خواهد بود. لذا كمك هاي لازم را به ژنرال «فون بوش» نكرد و ۴۸ لشگر پياده و سه لشگر زرهي «پانزر» به«گاليسي» فرستاد.
وقتي حمله وحشتناك ارتش سرخ در ۲۲ ژوئن ۱۹۴۴ به ارتش رايش سوم در جبهه مركزي شروع شد هيتلر متوجه شد كه دچار چه اشتباه بزرگي شده است. همه پايگاههاي ارتش آلمان در روسيه سفيد در تيررس ارتش سرخ قرار گرفت.
* ورشو
آلمانها گروه گروه از برابر يورش وحشتناك ارتش سرخ عقب نشيني كردند. ۳۱ ژوئيه ۱۹۴۴ براي نخستين بار تانكهاي ارتش سرخ وارد ورشو شدند. روسها طي پنج هفته بيش از ۷۲۰ كيلومتر به سوي آلمان پيشروي كردند و از ۴۷ افسر عالي رتبه آلماني ۳۱ نفر را اسير كردند. از شكست ارتش آلمان در شهر مينسك و شروع حمله بزرگ شوروي به سوي غرب ديگر پيروزي ارتش شوروي برارتش آلمان مسجل شده بود.
درمورد لهستان روسها سعي داشتند زودتر از ارتش لهستان كه تابع حكومت موقت لهستان در لندن بود به ورشو برسند و بر آن كشور مسلط شوند. ارتش ملي لهستان و مردم ورشو عليه نازيسم قيام كردند ولي شورش آنها درهم شكسته شد.

نخستين پرواز موشكي

* ارتش شوروي در لهستان
طي حمله وسيع ارتش شوروي كه از كيف در اوكراين شروع شده بود روز ششم ژانويه ۱۹۴۴ نخستين سربازان روس از مرز لهستان گذشتند. ژنرال روس «واتوتين» اعلام كرد كه آلمانها با دادن سه هزاركشته به سرعت عقب نشيني كردند. يك سخنگوي آلمانها اعلام كرد، ارتش رايش سوم اهميت زيادي به شكست در اين نبرد نمي دهد مهم آن است كه در جبهه اصلي پيروز شود.
از ژوئيه ۱۹۴۳ تا ژانويه ۱۹۴۴ ارتش روسيه ۶۵۰ كيلومتر پيشروي كرد.
دولت موقت لهستان در تبعيد طي اعلاميه يي كه در لندن منتشر كرد از رزمندگان لهستاني خواست با ارتش سرخ همكاري كنند و اين همكاري پس از استقرار روابط ديپلماسي بين روسيه و لهستان بايد صورت گيرد.
اعلاميه دولت لهستان در تبعيد بيانگر وجود بحران در روابط شوروي و لهستان بود زيرا شوروي دولت لهستان در تبعيد را به رسميت نشناخته بود.
متفقين تلاش زيادي كردند كه روابط شوروي و لهستان را بهبود بخشند ولي تلاش آنها نتيجه نداد.
* نخستين موشكهاي آلماني
هيتلراميد داشت بااين موشكها و بمب هاي پرنده در جنگ پيروز شود.
آدولف هيتلر اميد داشت كه با بمب هاي پرنده V1 (و ـ يك) (Vengeanc) به معني انتقام، انگلستان را به زانو درآورد. دهها دانشمند و مهندس آلماني در پايگاههاي مخفي زيرزميني براي ساختن اين سلاح جديد و مرگبار مدتها زحمت كشيدند تا سرانجام موفق به ساختن آن شدند. آزمايشهاي آنها بارها با شكست روبرو شد و مهندسان آلماني هربار به نقايص پي برده و سرانجام موفق شدند آنها را در جنگ به كار گيرند. دوازدهم ژوئن ۱۹۴۴ يك بمب «V1» كه با يك راكتور پرواز مي كرد پرتاب شد. بمب هاي پرنده هريك قادر بودند ۸۲۰ كيلو مواد منفجره حمل كنند. آنها در ارتفاع يك هزار متري و با سرعت ۶۰۰ كيلومتر در ساعت پرواز مي كردند كه بسختي نيروي ضدهوايي انگلستان مي توانست با آنها مقابله كند.
* بمباران لندن با موشك
روز دوازدهم ژوئن نخستين پرواز بمب هاي پرنده از بندر«گاله» در فرانسه به سوي لندن پرتاب شد. هيتلر انتظار داشت به وسيله اين بمب ها روحيه مردم انگلستان را ضعيف كند با هويدا شدن بمب هاي پرنده در آسمان لندن مردم شگفت زده شدند و خسارات زيادي به شهر وارد آمد. هزاران نفر از مردم لندن كه غافلگير شده بودند كشته شدند. دانشمندان و مهندسان انگليسي به سرعت به مقابله بمب هاي پرنده برخاستند و موفق شدند سلاح ضدبمب هاي پرنده را ساخته و بسياري از آنها را در آسمان و پيش از رسيدن به لندن منفجر كنند.
* موشكهاي جديد «V1»
هشتم سپتامبر ۱۹۴۴ به علت پيشرفت متفقين در جبهه نرماندي آلمانها با عجله پايگاه بمب هاي پرنده «V1» را تغيير دادند و بمب هاي «V2» (وـ۲) را جانشين «V1» كردند.
نوع دوم«V2» (وـ۲) موشكهايي بود با سرعت بسيار زيادتر از اولي و لذا بسختي امكان داشت هدف نيروي ضدهوايي انگلستان قرار گيرند. بسياري از شهرهاي انگلستان بااين موشكها بمباران شدند و خسارات زيادي وارد آمد اما انگلستان تسليم نشد.

موشكهاي v2

* دوگل رييس دولت آزاد فرانسه
نهم آوريل ۱۹۴۴ كميته آزاديبخش فرانسه كه دولت موقت فرانسه را تشكيل داده بود ژنرال دوگل را به عنوان رييس دولت فرانسه آزاد انتخاب كرد.
دو نفر از اعضاي نهضت مقاومت كه كمونيست بودند به عنوان وزير انتخاب شدند. ضمناً رييس ستاد ارتش فرانسه و ژنرالي كه بايد با ژنرال آيزنهاور در ارتباط باشد انتخاب شدند. ضمناً فرماندهان بخش هاي نظامي فرانسه كه بايد در جنگ با آلمانها شركت مي كردند تعيين شدند.
* اعتصاب در انگلستاني كه در جنگ بود
طي ماه مارس ۱۹۴۴حدود ۲۸۵ اعتصاب در انگلستان روي داد. در مجموع ۳۶۰ هزاركارگر در اعتصابهايي كه ۱‎/۶۰۰‎/۰۰۰ روزكار را از دست داد شركت كردند. مركز بزرگ اين اعتصابها معادن ذغال سنگ بود كه استخراج از معادن را به ۲۰ هزار تن در روز كاهش داد.
«ارنست بوين» وزير كار انگلستان و عضو حزب كارگر اعلام كرد كه اعتصاب ساير رشته هاي صنعتي را فلج مي كند. دولت وينستون چرچيل مجبور شد براي نخستين بار تصميمات شديدي عليه اعتصاب در دوران جنگ بگيرد.
دولت اعلام كرد هر اعتصابي به ۵ سال زندان و پرداخت ۵۰۰ ليره استرلينگ محكوم خواهد شد. دولت ضمناً دستمزد كارگران معدن را هفته يي ۵ ليره افزايش داد و در بهبود شرايط كار اقدام كرد.
اعتصابيون سخت به چرچيل حمله كرده و به سياست او اعتراض كردند. با تصميمات دولت اعتصاب پايان يافت.