شماره ۱۸۶۶ - سال هفتم - يكشنبه ۷ مرداد ۱۳۸۰
Sun, Jul 29, 2001
Parlem red.jpg
PDF Edition
صفحه اول
سياسي
اخبار ايران
سلام ايران
اجتماعي
گزارش روز
گفت و گو
مجلس
فرهنگ و انديشه
تاريخ
ايران
فرهنگ و هنر
اقتصادي
قيمت سكه و طلا
حوادث
ورزشي
يادداشت ورزشي
صفحه آخر
ديگه چه خبر؟
هفت هنر
اوقات شرعي

آرشيو
شناسنامه
يادداشت
پيگيري يك طرح
* اعلمي: قانون جرم سياسي درمجمع تشخيص مصلحت نظام با لحاظ كردن مقتضيات زمان و مكان ومصالح نظام تصويب خواهد شد.

يادداشت
فراكسيونها، تبلور اراده مردم منشأ توزيع قدرت
020064.jpg
ميثم سعيدي
در فرايند تشكيل مجلس، شاهد حضور انديشه ها و سلايق متعددي بوده و خواهيم بود. در مجلس، نمايندگان همفكر گردهم مي آيند و با ايجاد سازمان، ايده ها واهداف خويش را پيگيري مي كنند از اين رو ما شاهد شكل گيري انواع مختلف فراكسيونها هستيم. اما مسأله اساسي اينجاست كه اساساً فراكسيون مطلوب كدام است و چگونه مي توان از طريق فعال نمودن آن موجبات ارتقاي قوه مقننه را معطوف به سامان دهي مطالبات مردم فراهم كرد؟
توجه به اين نكته بسيار حايز اهميت است كه حزب و پارلمان همزاد يكديگرند و مجلس قدرتمند در كنار احزاب توانمند و برنامه محور ايجاد مي شود. به عبارت ديگر مجلسي توانمند خواهد بود كه فراكسيونهايش متكي به نظام حزبي باشند. نظام پارلماني بدون وجود احزاب مستقل و حرفه يي و داراي شناسنامه و برنامه از موفقيت چنداني برخوردار نخواهد بود. تا زماني كه در اين كشور فعاليتهاي پارلماني و حتي دولت در ارتباط منطقي با احزاب نباشند، طعم شيرين ترقي را نخواهيم چشيد. چرا كه احزاب به مثابه «دانشگاه سياست عملي» وارد عرصه مي شوند و علاوه بر ارايه برنامه به تربيت كادر ورزيده و باتجربه مي پردازند. تجربه نشان مي دهد نمايندگاني كه به صورت منفرد و مستقل نامزد و انتخاب مي شوند هرقدر هم كارآمد و قوي باشند در برابر ساختار بوروكراتيك كشور چاره يي جز ورود در مقالات غيرشفاف و پنهان در عرصه قدرت ندارند و هيچگاه نخواهند توانست، ناظران خوب و پرسشگراني ناقد در برابر قدرت باشند، اقتدار مجلس در گرو فعاليت فراكسيونهاي قدرتمند حزبي است، فراكسيون حلقه اتصال مجلس به حزب و از حزب به مردم است. احزاب مطالبات مردم را پس از ساماندهي، صيقل دادن و منطقي كردن به فراكسيون منتقل مي كنند و از رهگذر آن به عنوان برنامه مورد علاقه مردم به مجلس منتقل مي شود. نمايندگان احزاب از طريق فعاليت فراكسيوني داراي فعاليتي شفاف، باثبات و قابل پيش بيني خواهند بود و فقط از طريق فراكسيونهاست كه مي توان مجلس را در مقابل مردم پاسخگو نمود، حركت در قالب فراكسيون حزبي منجر به افزايش قدرت حسابكشي و چك و كنترل مجلس از نهادهاي ديگر و همچنين خود نمايندگان مي شود و اين مهم فسادپذيري نمايندگان را بشدت كاهش مي دهد، از اين راه نمايندگان به تنهايي با دولت و ارگانهاي ديگر ارتباط برقرار نخواهند كرد و هرگونه ارتباط به صورت سازماني خواهد بود و اين مسأله مانع غلتيدن نمايندگان در بده بستانهاي پنهان مي شود و به عبارتي، حركت شفاف فراكسيوني از ايجاد و رشد باندهاي معطوف به فرصت طلبي جلوگيري مي كند. ضمن آنكه زمينه هاي پاسخگويي مجلس به مردم را فراهم مي نمايد و هرنماينده مجبور خواهد بود كه پاسخگوي رفتارش باشد، كار مشترك نمايندگان در چنين قالبهايي هزينه كار سياسي را سرشكن و توزيع مي كند و در نتيجه نمايندگان با اطمينان خاطر بهتر و بيشتري فعاليت خواهند كرد و حتي در مواقعي كه نياز به ائتلاف سازي و اجماع آفريني باشد فراكسيونها كاركردهايي غيرقابل انكار دارند، ضمن آنكه شكل گيري فراكسيونها در مجلس منجر به توزيع قدرت در مجلس خواهد بود و فقط عده يي خاص تبلور قدرت مجلس نخواهند بود.
پس فعاليت فراكسيوني، مجلس را از رخوت وا بهام خارج ساخته و موجب پويايي و طرح مسائل مختلف مي شود و علاوه بر آن نمايندگان عضو فراكسيون با كار جمعي احساس تأثير بيشتري مي كنند و باتوجه به اينكه نمايندگان عمدتاً خود از صنوف و حرفه هاي مختلف اند تبعاً از طريق فعاليت فراكسيوني از توانايي قابل قبولي براي پاسخ دادن به نيازهاي مردم برخوردار خواهند شد. پس نمايندگان در قالب فراكسيونها، مبتني بر تخصصها و پشتوانه خردجمعي تأثير بسزايي بر فرايند تصميم سازي و تصميم گيري معطوف به تقويت جايگاه مجلس در برابر قواي ديگر به جاي خواهند گذاشت. اما يكي از حلقه هاي مفقوده در كشورما مقوله توجه جدي به احزاب و نقش آنها در امور كشور است. امروز اگرما در پي مديريتي قدرتمند و باثبات هستيم لاجرم بايد زمينه رشد و تقويت احزاب را فراهم كنيم. متأسفانه عده يي باوجود تأكيد قانون اساسي و نياز و ضرورت جامعه به اين مهم همواره در پي تضعيف احزاب اند و در فرصتهاي مختلف چه بسا در كسوت متوليت نيز اندر ذم احزاب سخن مي رانند و چشم خود را بر تجربه هاي مهم بشري مي بندند؛ غافل از اينكه اگر در پي پيشرفت و ترقي هستيم چاره يي جز راه اندازي و تقويت احزاب حرفه يي نداريم و اگر دولتي قدرتمند و پاسخگو مي خواهيم و اگر مجلس پويا و پرتحرك پرسشگر ومدافع حقوق ملت مي خواهيم چاره يي جز ايجاد بستر مناسب براي بسط و تعميق فرهنگ حزبي در كشور نداريم.
ميثم سعيدي ـ نماينده تهران و عضو فراكسيون مشاركت

پيگيري يك طرح
قانون جرم سياسي، يگ گام تا تصويب
* اعلمي: قانون جرم سياسي درمجمع تشخيص مصلحت نظام با لحاظ كردن مقتضيات زمان و مكان ومصالح نظام تصويب خواهد شد.
جرم سياسي درحالي پس از گذشت پنج دوره مجلس بدون تعريف ومصداق مانده است كه اصل ۱۶۸ قانون اساسي به صراحت اعلام كرده است:« رسيدگي به جرايم سياسي ومطبوعاتي علني است و باحضور هيأت منصفه درمحاكم دادگستري صورت مي گيرد. نحوه انتخاب، شرايط، اختيارات هيأت منصفه وتعريف جرم سياسي را قانون براساس موازين اسلامي معين مي كند».
020157.jpg
برخلاف پنج دوره گذشته مجلس شوراي اسلامي كه بي تفاوت از كنار اصل ۱۶۸ قانون اساسي گذشت ، مجلس ششم به اين اصل و ضرورت هاي نحوه انتخاب ، شرايط، اختيارات هيأت منصفه و تعريف جرم سياسي به عنوان يك اولويت نگاه كرد و رسيدگي به آن را در دستور كار مجلس قرار داد.
مجلس وقتي مصمم به تصويب قانون جرم سياسي شد كه دولت لايحه جرم سياسي را تقديم مجلس كرد ولي به علت اختلاف نظر قوه مجريه و قوه قضاييه در ارايه لوايح قضايي به مجلس ، نمايندگان طرح جرم سياسي را جايگزين لايحه دولت كردند وباقيد فوريت آن را در دستور كار قرار دادند.
به نظر مي رسيد طرح جرم سياسي كه پس از مدتها تلاش، دركميسيون حقوق بشر اسلامي و كميسيونهاي مربوطه در وزارت كشور و دادگستري تهيه و تدوين و سپس در كميسيون مشترك «امنيت ملي » و «حقوقي، قضايي» مجلس شوراي اسلامي تصويب شده بود از تصويب شوراي نگهبان، هم بگذرد، اما اين طرح ركورد ايرادات شرعي و قانوني مصوبات مجلس درشوراي نگهبان را شكست.
شوراي نگهبان بيشتر مواد اين طرح را خلاف شرع تشخيص داد تا حقوقدانان اين ايراد را به شوراي نگهبان بگيرند كه آنها با تقدم شرع برقانون اساسي مانع از تصويب قانون جرم سياسي شده اند و پيش بيني كردند با چنين تفكري قانون جرم سياسي هرگز به تصويب شوراي نگهبان نخواهد رسيد.
به هرحال طرح جرم سياسي از سوي شوراي نگهبان به مجلس عودت داده شد تا نمايندگان مجلس با بازنگري درمصوبه خود ايرادات شرعي و قانوني اين طرح را برطرف سازند لذا خبرنگار امور مجلس «ايران» براي دستيابي به جريان تصويب و بازنگري اين طرح گفت وگويي كوتاه با «اكبر اعلمي » حقوقدان و عضو كميسيون مشترك بررسي كننده طرح جرم سياسي انجام داده است.
* پس از رد مصوبه مجلس در خصوص جرم سياسي از طرف شوراي نگهبان ، اين طرح درحال حاضر درچه وضعيتي قرار دارد؟
** طرح جرم سياسي پس از اينكه با مخالفت شوراي نگهبان مواجه شد، مجدداً به كميسيون مشترك اعاده شد تا موارد رد شده را مورد تجديدنظر و بازبيني قرار دهد كه به علت تعطيلي دوهفته يي مجلس، رسيدگي به اين طرح به بعد از تعطيلات موكول شد.
* موارد رد شده آيا دركميسيون مربوطه مورد تجديد نظر قرار خواهد گرفت يا ترجيح مي دهيد اين طرح به مجمع تشخيص مصلحت نظام ارجاع شود؟
** بعضي از ايرادات مطرح شده مفهومي است يعني شوراي نگهبان برخي مواد اين طرح را نامفهوم تشخيص داده است كه اين موارد قابل رفع است ولي ديگر ايرادات مطرح شده از سوي شوراي نگهبان به نظر ما وارد نيست و پيش بيني مي كنيم براي تأييد نهايي به مجمع تشخيص مصلحت نظام برود.
020070.jpg
* تاچه حد به تصويب اين قانون درمجمع تشخيص اميدواريد؟
** شوراي نگهبان بدون توجه به مقتضيات زمان و مكان اجتهاد كرده اند ولي معتقدم مجمع تشخيص با درنظرگرفتن مصالح نظام و رعايت مقتضيات زمان و مكان قانون جرم سياسي را تأييد خواهد كرد تا جمهوري اسلامي مفتخر به تصويب قانون جرم سياسي شود.
اگر اعضاي مجمع تشخيص به عنصر زمان و مكان توجه كنند حتماً به اين طرح رأي مثبت خواهند داد.
ما معتقديم قانون مصوب مجلس درباب جرم سياسي درتضاد با بايدها و نبايدهاي شرعي نيست، شوراي نگهبان شايد نتواند وارد مصالح نظام شود ولي وظيفه مجمع اقتضا مي كند موارد اختلافي بين مجلس و شوراي نگهبان را با عنايت به مصالح كشور حل و فصل كند.
* فكر مي كنيد عمده ترين اختلاف نظر مجلس و شوراي نگهبان درتصويب قانون جرم سياسي چيست؟
** اختلاف نظر مجلس و شوراي نگهبان به اين موضوع برمي گردد كه آنها معتقدند قانون مصوب مجلس درخصوص جرم سياسي «نظم عمومي » را برهم مي زند لذا «نظم عمومي » را بر «عدالت» ترجيح مي دهند اما ما معتقديم درتقابل عدالت با نظم اجتماعي ، عدالت مقدم است چرا كه درتمام جوامع قانون براي عدالت است حتي اگر نظم عمومي را برهم بزند نظم بدون عدالت در«گورستان» و «زندان» حاكم است، درجامعه بايد عدالت اجتماعي حاكم باشد.
* به هرصورت فكر مي كنيد تكليف قانون جرم سياسي چه زماني روشن خواهد شد؟
** از آنجا كه طرح جرم سياسي با قيد فوريت تقديم مجلس شده بود ومصوبات اعاده شده از سوي شوراي نگهبان نيز با اولويت بررسي مي شود ، بعد از پايان تعطيلات اين طرح در دستور كار كميسيون مربوطه قرار خواهد گرفت وبزودي مجلس نظر نهايي خود را اعلام خواهد كرد.



|   شناسنامه   |   آرشيو   |