|
در ميزگرد بررسي رژيم حقوقي درياي خزر عنوان شد
مسائل درياي خزر ، تنها در سايه توافق كشورهاي منطقه حل مي شود
• ضيايي بيگدلي: در خزر از پشتوانه حقوقي بالايي برخورداريم
• عليرضا بيگدلي: در ملك اشتراكي، هر اقدامي بايد با توافق همه باشد
• كولايي: انتقاد به سياست خارجي، تنها به معني انتقاد از وزارت خارجه نيست
• مجتهدزاده: به نظر ما جمهوري آذربايجان مستقل است و بايد مستقل عمل كند
|
|
|
گروه سياسي: چهار تن از استادان و كارشناسان سياست خارجي ديروز در ميزگردي كه در محل خبرگزاري دانشجويان ايران برگزار شد، «مسائل درياي خزر» را بررسي كردند.
در اين ميزگرد، دكتر پيروز مجتهدزاده مدرس روابط بين الملل، دكتر الهه كولايي استاد دانشگاه و نماينده مجلس، دكتر محمدرضا ضيايي بيگدلي مدرس حقوق بين الملل دانشگاه و عليرضا بيگدلي كارشناس وزارت امور خارجه شركت داشتند.
شركت كنندگان در اين ميزگرد نظرات و پيشنهاداتي در ارتباط با حل مسأله درياي خزر پيشنهاد كردند.
عليرضا بيگدلي كارشناس وزارت امور خارجه در اين ميزگرد گفت: اقدامات و اعمال يكجانبه كشورها مانعي در راه حصول به تفاهمي در مورد تعيين رژيم حقوقي درياي خزر است.
وي افزود: عمده ترين معياري كه در ارتباط با مسائل خزر، بايد مد نظر قرار گيرد، اين است كه حقوق جمهوري اسلامي ايران به شكل يكجانبه نمي تواند مورد بهره برداري قرار گيرد و زماني كه ملكي به صورت مشترك در اختيار جمعي است، هرگونه اقدامي بايد با توافق همه باشد.
وي اضافه كرد: با توجه به اينكه اقدامات جمهوري اسلامي ايران در مورد خزر با نگاه بلندمدت و منافع بلندمدت است كشورهايي كه چنين نگاهي را دارند، از منافع و ديدگاههاي ايران دفاع مي كنند.
الهه كولايي استاد دانشگاه و عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس نيز در اين ميزگرد با بيان اينكه دفاع از منافع ملي بايد با تمام ابزار و تواناييها صورت گيرد، گفت: مسأله يي كه امروز در خزر با آن مواجهيم، امتداد تحولاتي است كه پيش از فروپاشي شوروي شكل گرفته است.
وي اضافه كرد: عليرغم اينكه كشورهاي تازه استقلال يافته، تقيد خويش را نسبت به پايبندي قراردادهاي شوروي در زمينه خزر اعلام داشتند، آذربايجان تقيد خود را حفظ نكرد و موازين را زير پا گذاشت.
وي يادآور شد: دولت آذربايجان تجربه شكست خورده يي را به محك و آزمايش مي گذارد و ضرر اين اعمال به مردم منطقه مي رسد.
وي خاطرنشان كرد: دولت جمهوري اسلامي ايران همواره بر ضرورت وفاق و اجماع تأكيد كرده است، چونكه صلح و ثبات منطقه را مورد توجه قرار مي دهد.
وي با اشاره به اينكه كل كشورهاي منطقه در ارتباط با حل مسأله خزر بايد فعال شوند، گفت: ديپلماسي فعال در اين رابطه مي تواند مفيد و مؤثر واقع شود و نگذارد جاي پاي بيگانگان به منطقه كشيده شود.
كولايي اضافه كرد: ظرفيت بازي ما در خزر بسيار بالاتر از آن است كه تا به حال بازي كرده ايم و ما تواناييهاي بسيار زيادي در اين رابطه داريم. عضو هيأت علمي دانشگاه تهران يادآور شد: مسائل امروزي خزر بيش از آنكه جنبه تكنيكي و كاربردي خويش را حفظ كند، جنبه سياسي پيدا كرده و همين امر سبب مي شود كه تهديدي جدي براي كشورهاي منطقه به وجود آيد.الهه كولايي همچنين در پايان با تأكيد بر لزوم ارزيابي نقادانه در سياست خارجي خاطرنشان كرد: انتقاد به سياست خارجي تنها به معني انتقاد از وزارت امور خارجه نيست، بلكه نقد مجموعه سياستگذاريها در اين زمينه است.
محمدرضا ضيايي بيگدلي مدرس دانشگاه علامه طباطبايي نيز در ادامه اين ميزگرد گفت: آنقدر از پشتوانه حقوقي بالايي برخورداريم كه اگر مرجع بي طرفي نيز بخواهد اختلاف خزر را حل كند، ما به حقوق حقه خود مي رسيم.
وي افزود: مسلماً ايران در مورد خزر، دست به هر اقدامي كه زده، مطابق موازين حقوق بين الملل و به منظور دفاع از حقوق مشترك بوده است.
وي اضافه كرد: نظام حقوقي درياهاي بسته بايد مطابق توافق طرفهاي ذينفع صورت گيرد و هر كدام از كشورهاي مذكور كه راهي غير از اين را در نظر گيرند، مسؤوليت بين المللي خويش را به وجود مي آورند.
وي خاطرنشان كرد: قوانيني كه در ارتباط با بحث درياي خزر، جمهوري تازه استقلال يافته آذربايجان منعقد كرده، خلاف اصول حقوقي بوده و هرگز عدم اعتراض از جانب كشورهاي ديگر نشانگر ايجاد حقي براي اين كشور محسوب نمي شود.
همچنين دكتر پيروز مجتهدزاده در ميزگرد بررسي رژيم حقوقي درياي خزر گفت: جمهوري آذربايجان با اقدامات اخير خويش در مورد درياي خزر، مسؤوليت بين المللي خويش را فراهم آورده است.وي افزود: اشتباه بزرگ جمهوري آذربايجان اين است كه موضوع درياي خزر را به مسأله سياسي تبديل كرده است و اين نشانگر جهت گيريهاي عمومي است كه مي تواند پاي ناتو را به منطقه باز كند.
وي اضافه كرد: شبيه اختلافي كه امروز بين ايران و آذربايجان اتفاق افتاده،سالها پيش بين ايران و كويت در مورد خليج فارس نيز پيش آمد كه با درايت خاص دو كشور مسأله حل شد، در حالي كه امروزه مشكل اينجاست كه آذربايجان زير بار حل صحيح مسأله نمي رود.وي تصريح كرد: دولت ايران و روسيه چندين نوبت اخطار داده اند مادامي كه رژيم حقوقي به توافق ۵ كشور نرسد، هرگونه اقدامات يكجانبه آذربايجان نيز ناصحيح و غير قانوني است.مجتهدزاده اضافه كرد: حرف جمهوري آذربايجان در مسأله اخير اين است كه ايران به چه مناسبت از حق و حقوق خود استفاده مي كند و بايد در مقابل فعاليت آن كشور، سكوت اختيار كند.
دكتر پيروز مجتهدزاده تصريح كرد: ايران هيچگونه پافشاري نابخردانه و غير عقلاني در زمينه درياي خزر ندارد و حاضر به حل مسأله از طريق صحيح است، اما آذربايجان از روز اول يك حرف را زده و تا به امروز نيز حاضر نشده كمترين تعديلي در خواسته هايش ايجاد كند. كمترين احترامي را براي حقوق ديگران قايل نيست و خود وارد عمل مي شود.
وي خاطرنشان كرد: اختلاف ايران و آذربايجان بحثي سياسي نيست كه امريكا بخواهد دخالت كند و البته بايد سؤال شود كه آيا ايالات متحده امريكا داور برحق در تمام موارد است و آيا جمهوري آذربايجان مستعمره نوين ايالات متحده است كه خود لياقت حل و فصل امور را ندارد و سناتور امريكايي بايد كار آنها را انجام دهد.
وي تصريح كرد: در نظر ما جمهوري آذربايجان مستقل است و بايد مستقل نيز عمل كند و دخالت ايالات متحده امريكا به استقلال آذربايجان ضربه مي زند و آذربايجان بايد بفهمد كه امريكا درصدد پياده كردن اهداف و نظرات خويش است و اين مسأله به كل منطقه آسيب مي رساند.
وي يادآور شد: خزر يا درياست يا درياچه، اگر درياست، بايد مطابق حقوق بين الملل دولتها تقسيم و مورد بهره برداري قرار گيرد و اگر درياچه است، همكاري و توافق كشورهاي مربوطه لازم است و با عنايت به اينكه خزر درياچه يي بين ۵ كشور است، بايد گفت ديگران حق امتياز گرفتن يا بهره برداري از اين منطقه را جز با مجوز دول ذينفع ندارند.
وي تصريح كرد: چهار كشور حوزه خزر يعني به استثناي آذربايجان نشان داده اند كه حاضرند تعديلي در عملكردهاي خويش به وجود آورند، تا مسأله به صورت احسن حل و فصل شود.
وي با تأكيد بر اين مطلب كه بايد در سطح سياست خارجي خويش در سطح كلان تجديد نظر كنيم و معضلات آن را اصلاح نماييم، گفت: در خصوص بحث رابطه با امريكا نيز، هرچند امريكا بگويد ايران بايد قدم اول براي برقراري ارتباط را بردارد، اما مادامي كه امريكا چنين تصميمي را نگيرد، اين امر محقق و كارساز نمي شود.
|