|
ميليونها دلار براي آثار شكسپير!
مجموعه يي از نمايشنامه هاي ويليام شكسپير كه به صورت چهاركتاب نفيس در قطع رحلي تدوين شده، جمعاً به قيمت سه ميليون دلار در يكي از حراجي هاي نيويورك در ماه اكتبر به مزايده گذاشته مي شود.
به گزارش BBC، با ارزش ترين كتاب اين مجموعه چهارجلدي متعلق به سال ۱۶۲۳است كه مجموعه يي از نمايشنامه هاي شكسپير همچون توفان، جوليوس سزار، رام كردن زن سركش، شب دوازدهم، كوريولانوس و مكبث برحسب موضوع در آن گردآوري شده اند. همچنين مجموعه يي از نمايشنامه هاي قرن۱۸ اين نمايشنامه نويس شهير باعنوان «كنتهاي آيلزبري» در كتاب دوم اين مجموعه چهارجلدي گردآوري شده كه از حالا ۱۵۰هزاردلار قيمت گذاري شده است.
سومين مجموعه، نسخه كپي يكي از كارهاي اوليه او است كه به احتمال زياد ۲۰۰هزاردلار به فروش مي رسد و چهارمين كتابي است از او كه در اين حراجي به مزايده گذاشته مي شود كه به عنوان كهن ترين نسخه آسيب نديده مجموعه آثار مدون شكسپير، به مبلغ ۳۰۰هزاردلار برآورد شده است. گفتني است مجموعه كتابهاي شكسپير به عنوان «كانون توجه» اين حراجي، بيش از ساير آثاري كه به حراج گذاشته خواهندشد نظرمحافل هنري را به خود جلب كرده است.
پاسخ بهروز هاشميان به دبيرجشن خانه سينما:
سكوت من به احترام نام بيضايي بود!
به دنبال چاپ مصاحبه يي با مسعودجعفري جوزاني، دبيرپنجمين جشن خانه سينما در همين صفحه (روزگذشته)، مبني براينكه تهيه كننده فيلم «سگ كشي» صرفاً بهرام بيضايي است، بهروز هاشميان كه از او تنها به عنوان شريك سرمايه گذار بيضايي نام برده شده بود نامه يي خطاب به جعفري جوزاني برايمان ارسال كرد كه متن آن را در زيرمي خوانيد:
پس از سالها درس سينما خواندن و توليد ۲۴فيلم به عنوان مديرتوليد و ۷فيلم به عنوان تهيه كننده در خارج از ايران، از خواندن مصاحبه شما در روزنامه ايران بسيار متعجب و متأسف شدم. شما كه در مصاحبه خود تعريف تقريباً درستي از تهيه كنندگي ارايه فرموده ايد اگر زحمت مي كشيديد و از دست اندركاران پروژه «سگ كشي» سؤال مي كرديد متوجه مي شديد كه اتفاقاً نه تنها آقاي بيضايي به استناد تعريف شما تهيه كننده فيلم مذكور نيست بلكه اين كار صرفاً ازسوي اينجانب انجام شده است. اگر استناد شما به نامه دبيرخانه اتحاديه تهيه كنندگان است، بدنيست به عنوان وفادار متعصب نسبت به اين اتحاديه، به بنده بگوييد اتحاديه يي كه از اسفندسال ۷۸ به درخواست عضويت بنده ـ كه عضو اتحاديه تهيه كنندگان سينمايي امريكا و اتحاديه تهيه كنندگان اروپاي متحدهستم ـ به دلايلي كاملاً حسابگرانه و ناشي از مواضع شخصي پاسخ نداده است، چه معنايي دارد؟
آيا اين اتحاديه كه با حركت اخير خود اختلاف بنده و آقاي بيضايي را كه برسرزمان فيلم و پاره يي مسائل كاملاً عادي و مالي بود تبديل به يك جنجال تبليغاتي توسط شما نمود، درباره ساير فيلم ها با وضعيت مشابه (باران، قطعه ناتمام و نيمه پنهان) نيز چنين شيطنت هايي به خرج داد؟ يا اين حراست از اعضاي اتحاديه تنها مشمول اينجانب شد؟ هاشميان در ادامه خاطرنشان مي سازد: هيأت مديره خانه سينما، معاونت سينمايي و مسؤولان بنياد فارابي مدت هاست كه در پي راضي كردن اينجانب از عدم مراجعه به محاكم قضايي و حل اين اختلاف در درون خانواده سينما هستند، تصور نمي كنيد كه مطالب تحريك آميز شما مي تواند انگيزه كافي براي نديده گرفتن همه اين تلاش ها باشد؟
آيا با كشيده شدن اين دعوا به محاكم قضايي كه يقين بدانيد براي آن دلايل و مستندات كافي دارم و نيز به تشخيص وكيل رسمي خانه سينما از چنين حقي برخوردار هستم، اتحاديه محترم شما كه قاعدتاً بايد از طرح اين گونه دعاوي به خارج از حيطه مديريت خود پرهيز داشته باشد، پاسخگوي عواقب ناخوشايند آن براي آقاي بيضايي خواهدبود؟ اگر خاطرتان باشد اينجانب با داشتن حكم توقيف فيلم از شركت آن در جشن خانه سينما ممانعت كرده بودم و اگر نبود اصرارهاي اعضاي هيأت مديره خانه سينما و جنابعالي، به عنوان يكي از مجريان طرح فيلم مذكور، ترجيح مي دادم مسائل حاد حقوقي اين فيلم براي روشن شدن تكليف سرمايه گذاري معطل مانده بنده در توليد يك فيلم سينمايي پيگيري شودتا اينكه به ضرورت هاي فرهنگي و هنري و سياست هاي جشن شما بپردازد. آقاي جوزاني شما و اتحاديه تهيه كنندگان در اين مورد بسيار خطا كرديد و من متأسفم كه جشن بزرگ شما ديگر به هر نتيجه يي دست يابد، يكي از عوامل تأمين كننده فيلم هاي آن را از خود بشدت رنجانده است.
اين جانب هرگز تاكنون به احترام نام آقاي بيضايي تأكيدي برطرح نام خود به عنوان تهيه كننده نداشته ام. اگرچه واقعاً و به استناد نامه هاي پيوست شخص ايشان و تيتراژ فيلم و گواهي معاونت سينمايي وقت اين گونه بوده ام، اما رفتار ناشايست شما در كشيدن يك اختلاف نظر به حوزه هاي مطبوعاتي پيش از اطلاع كافي از واقعيت هاي پرونده، مرا از رفتار ناشي از حسن نيت خود با آن جشن، پشيمان و سرخورده ساخته است كه بطور يقين در ادامه پيگيري پرونده تأثير خواهدداشت.
اي كاش شما و اتحاديه كه در جايگاه تصميم گيريهاي هنري و سينمايي نشسته ايد، كمي آداب بزرگي در خود ايجاد و پيش از بازيهاي پشت پرده به نجات فيلم «سگ كشي» فكر مي كرديد!
بهروز هاشميان همچنين به پيوست اين توضيح، رونوشت نامه يي به دست خط بهرام بيضايي خطاب به دفتر برگزاري نوزدهمين جشنواره فيلم فجر را ارسال كرده كه در آن، بيضايي تصريح كرده است هاشميان يكي از دو تهيه كننده «فيلم سگ كشي» است. اين رونوشت در دفتر روزنامه موجود است.
يادداشتهاي سفر به كوير
«يادداشتهاي سفر به كوير»اثر منوچهر طياب مستندساز و كارگردان، به نام «همراه باد در دل تنهايي كوير» منتشر خواهد شد.
مدير نشر كتاب خورشيد، ناشر اين اثر در گفت و گو با خبرنگار ما گفت: فيلم «همراه باد در دل تنهايي كوير» از منوچهر طياب جايزه بهترين فيلم مستند دهه فجر سال گذشته را به خود اختصاص داده بود و بر همين اساس يادداشتها و گزارشهاي پشت صحنه تهيه اين فيلم به قلم طياب در يك كتاب توسط اين انتشاراتي در دست انتشار است. اين كتاب هم اكنون در مرحله اخذ مجوز چاپ است.لازم به ذكر است، فيلم مذكور سال گذشته از جشنواره لوكارنو هم جايزه بهترين فيلم را دريافت كرد.
نخستين همايش داستان دفاع مقدس
نخستين همايش تخصصي «داستان دفاع مقدس» همزمان با هفته دفاع مقدس، برگزار مي شود.
ياسر هشترودي رييس فرهنگسراي پايداري با اعلام اين مطلب، گفت: برگزاري همايش شعر دفاع مقدس با عنوان هشت فصل عشق، همايش صنوبران صبور با عنوان نقش زن در دفاع مقدس، همايش خانواده در دفاع مقدس، نمايشگاه كودك و دفاع مقدس، نمايشگاه فرهنگ و دفاع مقدس، جشنواره حضورو تئاتر خياباني با ۲۴۰ اجرا و تئاتر سالني با ۸۰ اجرا در سطح تهران، همايش يادماندگار و اجراي مارش نظامي، از جمله برنامه هاي اين فرهنگسرا به مناسبت فرارسيدن هفته دفاع مقدس است.قابل ذكر اينكه نخستين همايش تخصصي داستان دفاع مقدس با برنامه هاي سخنراني، داستان خواني، ميزگرد تخصصي آسيب شناسي داستان جنگ و نمايشگاه گزارش تصويري روز اول مهرماه برگزار مي شود.
معاونت امور سينمايي به مناسبت روز ملي سينما:
جهان، سينماي ايران را معرف مهرباني و صلح مي شناسد
معاونت امور سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با انتشار پيامي فرارسيدن روز ملي سينما را به جامعه هنري كشور بويژه دست اندركاران سينما تبريك گفت.
در بخشي از اين پيام آمده است: جهان امروز سينماي ايران را به ويژگي هايي چون سادگي در برقراري پيوندهاي اجتماعي، تجلي، هيجان هاي اصيل عاطفي به دور از ابتذال و صحنه هاي كليشه يي و خشونت آميز ارتباط ژرف با طبيعت و مفاهيم والاي انساني چون دوستي و تلاش براي برقراري صلح درگستره جهاني مي شناسد. در بخش ديگري از اين پيام نوشته شده است: شأن و كرامت هنرمند در گرو حريمي است كه او در آثارش براي ديگران و مخاطبانش قايل است كه از جمله اين حريم ها مي توان در سالهاي اخير عالم سينما حضور جرياني تازه را به خود ديده كه در بردارنده يكي از مهربان ترين، انساني ترين و درعين حال ساده ترين مضامين انديشگي بوده است.
«شب يلدا» ي پور احمد درمهرماه
فيلم سينمايي «شب يلدا» دهمين ساخته كيومرث پور احمد اواسط مهرماه در تهران و شهرستانها به روي پرده مي رود.
اين فيلم كه به ادعاي برخي، يكي از متفاوت ترين آثار سالهاي اخير سينماي ايران است تنها از چند بازيگر استفاده مي كند و در چند صحنه محدود فيلمبرداري شده است. محمدرضا فروتن، پروين دخت يزدانيان و الهام چرخنده تنها بازيگران آخرين فيلم پوراحمد هستند. گفتني است، اين فيلم با فاصله ۵ سال از ساخت «خواهران غريب» روانه اكران خواهد شد. پوراحمد در سالهاي اخير قصد ساخت «كابينه» و «گل يخ» را داشت كه اولي بخاطر روايت مقطعي حساس از تاريخ معاصر و دومي بخاطر پيدا نكردن بازيگر مناسب هرگز توليد نشد. مؤسسه فرهنگ تماشا تهيه كننده «شب يلدا» ضمن اعلام اين مطالب گفت: پيش بيني مي شود، اين فيلم كه مسائل اجتماعي، كشمكش هاي عاطفي و عاشقانه را دستمايه قرار داده است، تماشاگران را تحت تاثير قرار دهد.
زنان; موسيقي و اسطوره
كتاب «زنان در موسيقي ايران از اسطوره تا امروز» نوشته توكا ملكي در انتظار اخذ مجوز انتشار از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي است.
توكا ملكي نويسنده كتاب فوق مي گويد: اين كتاب، پژوهشي است در چند و چون فعاليتها، محدوديتها و حضور آشكار و نهان زنان در عرصه موسيقي و در تمامي زمينه هاي آن از جمله آهنگسازي، نوازندگي، ترانه سرايي و آوازخواني و... ملكي در ادامه مي گويد: محدوديت امكان پرداختن به موضوع بخاطر كمبود مأخذ، كار را بسيار دشوار كرده است. وي پيرامون تقسيم بندي كتاب فوق اظهار مي دارد: واقعيت اين است كه وضعيت اجتماعي و حكومتي و ايدئولوژي و بينش هر حكومت در روند هنر بي تأثير نيست و من نيز به ناچار در تقسيم بندي موضوعات كتاب اين تأثير را در نظر گرفته ام. كتاب «زنان در موسيقي ايران از اسطوره تا امروز» در حدود ۵۰۰ صفحه مصور تنظيم و تدوين شده و توسط انتشارات كتاب خورشيد جهت اخذ مجوز انتشار تحويل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي شده است.
طبيعت در گفت و گوي شاعران
«طبيعت و شعر در گفت و گو با شاعران» عنوان كتابي از مهري شاه حسيني بزودي روانه بازار نشر مي شود.
مدير نشر كتاب مهناز ضمن اعلام خبر فوق اظهار داشت: در اين مجموعه حدود ۲۰ شاعر به شش سؤال خانم شاه حسيني شاعر معاصر پيرامون احساس شان نسبت به طبيعت و علت علاقه به طبيعت و جايگاه طبيعت در شعر شاعر و... پاسخ مي دهند.
ناشر كتاب «طبيعت و شعر» در ادامه افزود: منوچهر آتشي، منصور اوجي، محمد حقوقي، طاهره صفارزاده، ناهيد كبيري، مرسده لساني، م. آزاد و... از جمله اين شاعران هستند كه به پرسشهاي شاه حسيني پاسخ داده اند.
در بخش دوم كتاب، از هر يك از شاعران كه در اين مجموعه حضور يافته اند، اشعاري كه در وصف طبيعت و يا با مضمون طبيعت سروده شده اند، آمده است.
شاه حسيني در مقدمه كتاب خود مي گويد: سؤالها را به قريب سي تن از شاعران نوپرداز ارايه داده ام. برخي از شاعران از پاسخ دادن به سؤالها خودداري كردند. برخي امروز و فردا كردند و سرانجام به عهد خود وفا نكردند.
كتاب طبيعت و شعر توسط انتشارات كتاب مهناز در قطع رقعي و در ۲۵۶ صفحه امسال به بازار مي آيد.
مارال در ۱۰جشنواره ديگر
فيلم سينمايي «مارال» ساخته مهدي صباغ زاده در ماههاي آينده در ده جشنواره بين المللي حضور خواهدداشت.
محمدهادي كريمي نويسنده فيلمنامه «مارال» در گفت وگو با خبرنگار ما ضمن اعلام اين مطلب افزود: «مارال» اين ماه در جشنواره هاي ونكوور و كالگاري كانادا و همچنين پورت تاون سند امريكا شركت خواهدكرد. در ماه مهر نيز در جشنواره هاي ريگوس لندن، بنگلور هندوستان و كانزاس سيتي امريكا شركت مي كند و در ماههاي آبان و آذر در جشنواره هاي قاهره مصر، ريهوبوث بيج امريكا، منهيم هايدلبرگ آلمان و بمبئي هندوستان شركت خواهدداشت. گفتني است «مارال» پيش از اين در ۶جشنواره بين المللي حضور داشت و موفق شد ۶ جايزه به دست آورد.
پديده عجيب ادبي در انگلستان!
مجموعه يي از نويسندگان پرفروش انگليسي همچون «رابرت هريس» (معما) كلن فلت (چشم سوزن)، پت باركر (خيابان شبح) در اقدامي ابتكاري، شخصيتهاي داستاني كتابهاي آينده خود را از هم اكنون به متقاضياني كه دوست دارند از نام و شخصيت حقيقي آنها در آن كتاب استفاده شود پيش فروش مي كنند.
به گزارش بي.بي.سي، موج اين پديده نوين كه به «جاودانگي ادبي» مشهور است هم اكنون در بسياري از كشورها همچون انگليس باب شده و براساس آن بسياري از خوانندگان رمانهاي مشهور، با پيش خريد شخصيتهاي داستاني نويسندگان صاحبنام!، اين نويسندگان را متعهد به استفاده از نام و شخصيت خويش در رمانهاي بعدي آن نويسندگان مي كنند.
برپايه اين گزارش در فهرست نويسندگان پرفروش امسال كه حاضر به شركت در چنين رويداد ادبي عجيبي شده اند نام سه تن از برندگان سابق جايزه بوكر از جمله «مارگاريت اتوود» را نيز مي توان ديد. اگرچه اين نويسندگان در واقع در يك اقدام نيكوكارانه تصميم دارند درآمد حاصل از پيش فروش شخصيتهاي رمانهاي خود را، به يك مؤسسه خيريه به نام بنياد حمايت از قربانيان شكنجه اهدا كنند.
گفتني است سال گذشته در اقدامي مشابه، بسياري از نويسندگان، از بابت حراج شخصيتهاي داستاني رمانهاي خود به نام افراد مختلف، ۲۵/۰۰۰ پاوند دريافت كردند. از جمله متقاضيان «شيلا ورد» بود كه با پرداخت ۲۸/۰۰ پاوند در رمان جديدي از سباستين فاولكس با عنوان «درخيابان دلفين سبز» به عنوان كارمند وزارت امور خارجه معرفي شد و بدين ترتيب به رؤياي خود كه همانا «جاودانه شدن» نامش به عنوان يك شخصيت داستاني بود جامه عمل پوشاند.
اعتراض به بازسازي اپراي كارمن در سنگال
يكي از گروههاي اسلامگراي سنگال به نمايش فيلم «كارمن گئي» كه براساس اپراي كلاسيك «كارمن» ساخته شده است، اعتراض كرد.
به گزارش B.B.C ، افراد بسياري از اين تشكل كه وابسته به فرقه «مريد» هستند با اجتماع درمقابل سينماي نمايش دهنده اين فيلم در داكار (پايتخت سنگال) به صحنه يي از فيلم كه از نظر آنها كفرآميز بود، معترض شدند. برپايه اين گزارش، در پي اكران جنجال برانگيز اين فيلم، سينماي مزبور نمايش «كارمن گئي» رابه منظور جلوگيري از هرگونه خشونت و مشكلات احتمالي متوقف كرد. گفتني است اين فيلم درماه ژوئن در جشنواره فيلم كن به نمايش درآمد و استقبال منتقدان را به همراه داشت و علاوه بر اين از سوي B.B.C به عنوان يكي از موفق ترين فيلمهاي سينمايي اين كشور انتخاب شد.
۱۰۰ عكس از ۱۰۰ عكاس در ۷ سالگي خانه عكاسان
با ارايه ۱۰۰ عكس از ۱۰۰ عكاس برجسته ايران، هفتمين سالگرد تأسيس «خانه عكاسان ايران» جشن گرفته مي شود.
پنجاه و هشتمين دوره نمايشگاههاي «خانه عكاسان ايران» همزمان با هفتمين سالگرد تأسيس اين مركز طي مراسمي در ساعت ۱۷/۳۰ بيست و دوم شهريورماه افتتاح و تا دهم مهر در معرض ديد عموم قرار خواهد داشت. در اين مراسم كه با حضور هنرمندان و عكاسان كشور برپا مي شود، تعدادي از عكاسان فعال كشور مورد قدرداني قرار مي گيرند. گفتني اينكه هر سال جمع كثيري از عكاسان برجسته كشور در كنار هم به ارايه اثر مي پردازند و اين بار آثار عكاسان علاوه بر گالري هاي نمايشگاه، همزمان در اينترنت از طريق نشاني WWW.IranIPC.Com ارايه مي شود.
در نگارخانه هاي تهران
• گالري مژده، نمايشگاه نقاشي هاي كودكان، ۲۲ و ۲۳ شهريورماه ساعت ۱۷ الي ،۲۰ سعادت آباد، خيابان علامه طباطبايي شمالي، خيابان ۱۸ شرقي پلاك ۹۱ واحد۱
• نگارخانه اثر ـ مروري برطراحي معاصر، ۱۴ شهريور تا ۳ مهرماه، ساعت ۱۰ تا ،۲۰/۳۰ دركه، خيابان شهيد احمدپور، شماره ۷ .
• گالري فرامرزي ـ آثار حجم محمدرضا ذبيح الله زاده، ۲۱ تا ۲۶ شهريورماه، ساعت ۱۷ الي ،۲۰ ميدان ونك، خيابان ونك، كوچه ارم، پلاك .۵۴
• گالري سيحون ـ آثار نقاشي فرزانه كوچك خاني، ۲۴ تا ۲۹ شهريورماه، ساعت ۱۶ تا ،۲۰ خيابان خالداسلامبولي، كوچه شماره .۴
• نگارخانه نيازي ـ آثار نقاشي گروهي زنان، ۱۸ الي ۲۵ شهريورماه ساعت ۱۶ تا ،۲۰ ميدان محسني، ساختمان ۷۷ طبقه سوم.
• نگارخانه طراحان آزاد ـ نقاشي هاي ليلا مهديزادگان ـ ۱۷ تا ۲۲ شهريورماه ـ ساعت ۱۵ الي ۱۹ ـ ميدان فاطمي، ميدان گلها، ميدان سلماس، پلاك .۴۱
امروز با ...
عبدالحسين فرزاد
عبدالحسين فرزاد (متولد ۱۳۲۹ بلوچستان) استاد ادبيات دانشگاههاي تهران است؛ ترجمه را از دوران دانشجويي يعني سال ۱۳۴۷ شروع كرد، با داستانهاي كوتاه نويسندگان معاصر عرب و اشعار نزار قباني. او تا امروز ۲۲ عنوان كتاب اعم از ترجمه و تأليف دارد.
فرزاد خودنيز شعر مي نويسد و دو مجموعه شعر با عنوان «آواي غژظك» كه حدود ده سال پيش توسط نشر ارغنون منتشر شد و «چشمان مشرقي» حاصل تلاشهاي شعري اوست.
فرزاد ماه گذشته، مجموعه شعر ۸ شاعر عرب را در دفتري با عنوان «رؤيا و كابوس» توسط نشر مرواريد و سومين مجموعه شعر غادة السمان را به اسم «زني عاشق در ميان دوات» توسط نشر چشمه منتشر كرد.
در پي انتشار اين آثار، گفت وگوي كوتاه ما را با او مي خوانيد:
• آقاي فرزاد چه شد كه به شعر عرب علاقه مند شديد و آثار شاعران عرب را ترجمه مي كنيد؟
•• من در دوران تحصيل با يك عرب آشنا شدم كه ايشان اشعار آدونيس را به من شناساند. شعرهاي آدونيس طوري بود كه وقتي مي خواندي احساس مي كردي شعرهاي شاملو را به عربي مي خواني.
بعدها با ديگر شاعران عرب آشنا شدم و مجله الثوره فلسطين برايم از خارج مي آمد. از طريق همين مجله با شعر معاصر فلسطين هم آشنا شدم. در آستانه انقلاب كتابي ازنزار قباني به اسم «شعر، زن و انقلاب» را ترجمه كردم كه انتشارات امير كبير منتشر كرد.
• آيا در آن سالها با مطبوعات و نشريات ادبي هم همكاري مي كرديد؟
•• به صورت پراكنده براي روزنامه ها و مجلات اشعار شاعران عرب و مقالات ادبي را ترجمه مي كردم. با مجله «نگين» هم همكاري مستمر داشتم، اين مجله تا اوايل دهه ۶۰ منتشر مي شد. پايان نامه فوق ليسانس من نقد تطبيقي خيام و ابوالعلا معري بود. پژوهش گسترده پيرامون انديشه هاي فلسفي در شعر كلاسيك عرب داشتم و همين باعث شد كه دستمايه خوبي از ادبيات كهن عرب در اختيار داشته باشم. پژوهش من در حوزه شعر معاصر عرب بويژه شعر مقاومت فلسطين به حدي گسترش پيدا كرد كه يكي از صاحبنظران در اين زمينه بشمار مي رفتم. طوري كه تلويزيون سراسري دمشق در ۱۳۶۸ با من يك مصاحبه مفصل انجام داد و اوضاع ادبيات عرب و فلسطين را از ديدگاه جويا شد.
• حوزه تخصصي شما در ادبيات چيست و چه كتابهايي در اين زمينه منتشر كرده ايد؟
•• كتاب هاي مختلفي به فارسي و عربي منتشر كردم. تخصص اصلي من در حوزه نقد ادبي است كه در دانشگاهها تدريس مي كنم و كتابي هم در اين زمينه دارم كه كتاب درسي دانشگاههاست با عنوان «درباره نقد ادبي» كه نشر قطره منتشر كرد. كتاب ديگرم به اسم «نقد منوچهري دامغاني» را نشر آتيه منتشر كرده، من در اين كتاب آثار منوچهري را با مكتبهاي نقد امروز مورد بررسي قرار دادم و عشق او به طبيعت مورد مطالعه ام قرار گرفت. در «گزيده اخلاق ناصري» در عين تحليل متن، آن را به نثر امروز هم باز نويسي كردم. «تاريخ ادبيات عرب» را هم به زبان عربي نوشتم كه از دوران جاهلي عرب شروع مي شود و تانويسندگان و شاعران معاصر را در بر مي گيرد. در اين كتاب آثار نجيب محفوظ كه برنده نوبل ادبي شده هم مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است.
• «زني عاشق در ميان دوات» سومين مجموعه شعر غادة السمان را ترجمه و منتشر كرده ايد، اين شاعر در ميان شاعران زن عرب چه جايگاهي دارد؟
•• غادة السمان، عين فروغ فرخزاد در شعر معاصر عرب به حساب مي آيد. با اين تفاوت كه او در رمان نويسي، جايگاهي در سطح رمان نويسان بزرگ عرب دارد و آثارش به پانزده زبان تا امروز ترجمه شده و جوايز متعددي را هم گرفته است.
• آقاي فرزاد، پس چرا شما رمانهاي غادة السمان را به فارسي ترجمه نمي كنيد؟
•• حالا، البته رمان «كابوس هاي بيروت» او را در دست ترجمه دارم اما چون خودم شديداً به شعرعلاقه دارم و خودم نيز شعر مي نويسم. بيشتر نيرويم را درراه ترجمه شعر صرف مي كنم و وقتي هم كه براي اولين بار شعري از اين شاعر خواندم احساس كردم با شاعري متفاوت روبرو شده ام.
• با توجه به شهرتي كه امثال آدونيس و البياتي در اروپا دارند، فكر مي كنيد چرا شاعران معاصر ايران به اين شهرت دست نيافته اند؟
•• شاعران ما هم در جهان مشهور هستند.
• آيا نقش زبان در اين معادله مي تواند تأثير گذار باشد؟
•• چون كشورهاي عربي و جمعيت اعراب زياد است در ميان آن ها مترجمان خوبي كه به زبانهاي جهاني مسلط باشند فراوان است و براحتي اشعار امثال آدونيس را به زبان هاي اروپايي ترجمه مي كنند. مثلاً در الجزاير سه نوع ادبيات پويا در سه زبان وجود دارد: زبان عربي، فرانسوي و بربري؛ طبيعي است كه خيلي راحت اشعار اين شاعران به زبان فرانسوي ترجمه و از اين راه به شهرت مي رسند. نكته ديگر اين است كه شعرمعاصر اروپا و امريكا بدون تعارف از شعر مشرق زمين عقب تر است، يعني بعد از لوركا و پازو نرودا ويكي ـ دوتاي ديگر از اين نسل، ديگر شاعر بزرگي متولد نشده است. رمان نويسي و ادبيات داستاني آن ها نسبت به شعرشان سبقت گرفته است؛ در حالي كه در ايران و سرزمين هاي عربي هنوز ما در دوران سلطه شعر بر ديگر انواع ادبي هستيم.
• هشت شاعري كه در كتاب «رؤيا و كابوس» آمده اند، اشعارشان چه وجه مشتركي دارد كه شما را به انتخاب آنها واداشت؟
•• هر يك از اين هشت شاعر به نوعي در شعرشان دوران ساز بوده اند. بدين معنا كه با شعر اين شاعران فصل جديدي در شعر عرب آغاز مي شود. مثلاً بدرشاكر السياب را مي توان بنيانگذار شعر نو به معناي دقيق كلمه دانست يا محمود درويش آغاز گر شعر متعهد و ميهني است...
• علاقه شما به اشعار غادة السمان به خاطر كدام يك از ويژگي هاي شعر اوست؟
•• براي اين كه غادة السمان زني است كه براي نخستين بار در شعر عرب، با چشم خودش اشيا و حوادث پيرامون را مي بيند و با قلب خودش عاشق مي شود و از زبان خودش سخن مي گويد.
• امروز شعر شاعراني چون آدونيس و درويش از شعار زدگي و سياست فاصله گرفته است، شما دلايل اين امر را در كجا مي بينيد؟
•• شعر معاصر عرب در اواخر قرن بيستم به آن پختگي خاص خودش رسيده، طوري كه شعارهاي سياسي و اجتماعي را به شعور و ادراك عميق تبديل كرده است.
اولين شعري كه در اول ژانويه ۲۰۰۱ بر روي شبكه اينترنت گرفتم، شعري از آدونيس به اسم «تقويمي براي فلك ۲۰۰۱» منظومه يي در ۴۰ صفحه بود كه آن را ترجمه و تحليل و چاپ كردم. اين شعر مدعاي مرا به اثبات مي رساند. يعني در پشت واژگان و استعارات و تصويرهاي اين شعر، انساني پنهان بود كه درك عميقي از جهان وانسان و آزادي داشت.
البته اشعار امروز محمود درويش هم همين طور است. طوري كه بعضي ها فكر مي كنند درويش مبارزه را رها كرده است درحالي كه محمود درويش در ابعادي عميق تر و فلسفي تر به سياست در شعر مي پردازد.
|