شماره ۱۹۱۲ - سال هفتم - چهارشنبه ۲۸ شهريور ۱۳۸۰
Wed, Sep 19, 2001
Back red.jpg
PDF Edition
صفحه اول
سياسي
اخبار ايران
سلام ايران
اجتماعي
گزارش روز
گفت و گو
فرهنگ و انديشه
ايران
فرهنگ و هنر
اقتصادي
قيمت سكه و طلا
حوادث
ورزشي
صفحه آخر
ديگه چه خبر؟
هفت هنر
اوقات شرعي

آرشيو
شناسنامه

شناسنامه
روزنامه صبح ايران
صاحب امتياز:
سازمان خبرگزاري جمهوري اسلامي ايران

مدير مسؤول:
عبدالرسول وصال

نمابر: ۸۷۶۱۲۵۴
تلفن: ۱-۸۷۶۱۷۲۰
تلفن امور مشتركين: ۸۷۶۱۶۲۰

نشاني: تهران - خيابان خرمشهر - شماره ۲۱۲
صندوق پستي: ۵۳۸۸-۱۵۸۷۵

شمارگان چاپي: ۳۶۰۰۰۰

سازمان آگهي ها:
تلفن: ۲۷-۸۷۴۸۸۲۰
نمابر: ۸۷۶۹۰۰۱

ايران پيام (نيازمندي ها)
تلفن: ۳-۸۷۴۸۸۰۱
ديگه چه خبر؟
هفت هنر
هشدار كوفي انان به امريكا

هشدار كوفي انان به امريكا
مراقب خشم مسلمانان باشيد
گروه بين الملل: كوفي انان دبير كل سازمان ملل به امريكا هشدار داد كه مراقب برانگيختن خشم مسلمانان جهان باشد.
در حالي كه با انقضاي ضرب الاجل امريكا به طالبان براي تحويل اسامه بن لادن، حملات نظامي واشنگتن به افغانستان قريب الوقوع به نظر مي رسد، انان به جورج بوش اعلام كرد كه هرگونه مبارزه بين المللي با تروريسم بايد با مجوز سازمان ملل صورت پذيرد.
وي در مصاحبه با «سي ان ان» گفت: امروزه تمام جوامع چند مليتي و چند مذهبي هستند و بايد مراقب بود كه اقداماتمان به احساسات يكي از آنها لطمه نزند. مسلمانان در تمام كشورهاي جهان حضور دارند و اگر بخواهيم غرب و مسيحيت را مقابل اسلام قرار دهيم، خشم مسلمانان برانگيخته خواهد شد.
حسني مبارك رييس جمهوري مصر نيز در مصاحبه با همين شبكه خبري از امريكا خواست كه درباره حمله به افغانستان تجديد نظر كند.
وي گفت: در حمله به يك كشور بخاطر چندنفر تروريست، افراد بيگناه زيادي جان خواهند باخت. بايد بسيار دقت كرد. نبايد بدون داشتن مدرك، شتابزده تصميم بگيريم.
شيخ زايد بن سلطان آل نهيان رييس امارات نيز امريكا را به خويشتنداري دعوت كرد. وي در يك گفت وگوي تلفني، از بوش خواست كه صبور باشد و اطمينان يابد كه تصميماتش برپايه شواهد مستند است و گرنه مبارزه با تروريسم فاقد مشروعيت بين المللي خواهد بود.
رود لوبرز رييس آژانس پناهندگان سازمان ملل نيز درباره عواقب انساني حمله به افغانستان كه مردمش گرسنه و بي خانمان هستند، هشدار داد. وي اعلام كرد كه به دليل حملات احتمالي امريكا ، مردم افغانستان با وجود بسته بودن مرزها خود را به كشورهاي همسايه مي رسانند.
چين نيز اعلام كرد كه هرگونه طرح مبارزه بين المللي با تروريسم بايد به تأييد شوراي امنيت برسد. سخنگوي وزارت خارجه اين كشور گفت كه امريكا به مدارك قاطع نياز دارد و گرنه جان بيگناهان را به خطر خواهد انداخت.

«ائتلاف جنگ» گردهم مي آيد
باوجود مخالفت كشورهاي جهان، امريكا مصمم است كه وعده هايش درباره حمله به افغانستان را عملي سازد. ديروز ژاك شيراك رييس جمهوري فرانسه در واشنگتن حمايت كشورش از جنگ امريكا با تروريسم را اعلام كرد. قرار است امروز توني بلر نخست وزير انگليس در برلين با گرهارد شرودر ديدار كند و پس از ملاقات با شيراك در پاريس، پنجشنبه وارد واشنگتن شود. جف هون وزير دفاع انگليس اعلام كرد كه در حال حاضر هيچ تصميمي درباره حملات تلافي جويانه گرفته نشده است ولي لندن كاملاً در خدمت واشنگتن خواهد بود.
كالين پاول وزير خارجه امريكا اعلام كرد كه ائتلاف بين المللي براي مبارزه با تروريسم «گردهم» مي آيد. وي ضمن ابراز رضايت از حمايت كشورهاي جهان از جنگ امريكا عليه تروريسم گفت: ما دنبال شبكه «القاعده» هستيم. اسامه بن لادن رييس اين شبكه است. گرفتن يك نفر كافي نيست.
همچنين ديروز دكتر روان فرهادي نماينده دولت قانوني افغانستان در سازمان ملل اعلام كرد كه ۱۵ هزار نفر از رزمندگان ائتلاف شمال آماده همكاري با امريكا براي دستگيري بن لادن هستند. در وين نيز ژنرال جوزف رالستون فرمانده عالي نيروهاي متحد ناتو در اروپا اعلام كرد كه هرگونه اقدام تلافي جويانه عليه تروريستها با تلفات نيروهاي امريكايي توام خواهد بود. وي گفت: ما بايد بدانيم كه اين عمليات عاري از خطر نخواهد بود و قطعاً تلفات خواهيم داد.
در همين حال پارلمان انگليس نيز سرگرم تصويب طرحي براي توليد انبوه بمبهاي اتمي پلوتونيومي عليه تروريستهاست. بلر هشدار داده است كه تروريستها شايد عليه امريكا و انگليس از جنگ افزار اتمي استفاده كنند.
مقامات امريكايي مي گويند كه شواهدي در اختيار دارند كه تروريستها هنوز درامريكا حضور دارندوشايد از بمبهاي ميكروبي يا بيولوژيكي استفاده كنند.

BackCol1
نشريه «راهيان فيضيه» در قم جمع آوري شد
خبر اول اينكه نشريه «راهيان فيضيه» قم به دنبال چاپ مطالب توهين آميز نسبت به رييس جمهوري اسلامي ايران در شماره جديد خود از دكه هاي روزنامه فروشي اين شهر جمع آوري شد.
يكي از صاحبان دكه هاي روزنامه فروشي گفته: اين نشريه صبح امروز (سه شنبه) توزيع و بعد از ساعتي توسط موزعان نشريه جمع آوري شد. راهيان فيضيه در ستوني با عنوان «تابلوي فيضيه» از قول يك فرد بدون نام به رييس جمهوري، وزير كشور و وزيرسابق فرهنگ و ارشاد اسلامي و اصلاح طلبان اهانت كرده است.
نشريه فيضيه علاوه بر قم در ساير مناطق كشور نيز توزيع مي شود. در همين حال، مديركل فرهنگ و ارشاداسلامي قم گفته: برخورد راهيان فيضيه با رياست جمهوري و ديگر مسؤولان نظام جمهوري اسلامي مخالف مباني شرع و عقل است.
محمدمهدي احمدي اضافه كرده: نقد و بررسي در يك جامعه با اهانت، تخريب و تحقير فرق مي كند.
وي گفته: متوليان امر در كشور بايد نسبت به اين مسائل برخورد جدي داشته باشند تا زمينه شكستن حريم اركان نظام مقدس جمهوري اسلامي ايجاد نشود.
وي ادامه داده: اداره كل فرهنگ و ارشاداسلامي قم طبق روال قانوني با اين نشريه برخورد خواهدكرد.

نقش تازه خاتمي در بحران از نگاه الشرق الاوسط
خبر ديگر اينكه روزنامه «الشرق الاوسط» نوشته: خاتمي اين امكان را يافته است تا در صورت عملي شدن تهديدهاي امريكا بر ضد گروه طالبان، تصميمهاي لازم را براي دور ساختن كشور از هر گزندي بگيرد.
«الشرق الاوسط» گفته: از ساعتهاي نخستين رويداد هفته پيش در امريكا مراكز امنيتي ايران در وضعيت شبه فوق العاده يي به سر برده اند و تدابير ويژه امنيتي در مراكز دولتي به كارگرفته شده است.
اين روزنامه افزوده: خاتمي پنجشنبه گذشته نامه يي از توني بلر نخست وزير انگليس دريافت كرد كه در آن از پيام تسليت خاتمي به مردم امريكا و محكوم ساختن جريان تروريستي قدرداني شده بود.
«الشرق الاوسط» اضافه كرده: باتوجه به اينكه انگليس مهمترين همپيمان امريكا است، مي توان نامه بلر را پيام غيرمستقيم امريكا به ايران دانست.
در همين حال روزنامه ژاپني «نيهون كيزاي» روز سه شنبه نوشته كه دولت ژاپن تصميم دارد از ايران براي كمك به امريكا درخواست همكاري كند.
نيهون كيزاي گفته: دولت ژاپن قصد دارد در جهت كمكهاي جنبي به امريكا، از ايران نيز، علاوه بر پاكستان و هند براي محاصره افغانستان درخواست همكاري كند.
اين روزنامه به نقل از يك مقام وزارت امور خارجه ژاپن گفت كه توكيو اميدوار است بتواند از روابط ديپلماتيك خود با تهران در جهت كمك به امريكا استفاده كند.

پرده يك سينماي شهر قم بخاطر اكران فيلم «بچه هاي بد» آتش زده شد
دست آخر اينكه پرده سينما «شقايق» شهر قم در اعتراض به اكران فيلم «بچه هاي بد» توسط يك زن به آتش كشيده شد.
روابط عمومي دادگستري استان قم گفته: اين زن اواخر هفته گذشته دقايقي قبل از شروع فيلم با بنزيني كه با دوغ مخلوط شده بود، پرده سينما را به آتش كشيد.
اين روابط عمومي در اطلاعيه خود، انگيزه اقدام اين فرد را به نقل از خود وي «مقابله با فساد» اعلام كرد.
در اين اطلاعيه آمده است: اين زن در جواب اين سؤال كه چرا پرده سينما را به آتش كشيده ايد، مي گويد: خودتان مي دانيد حالا كه آزادي است ما هم آزاديم و اگر اينها آزاد هستند بعد از ۲۴ سال انقلاب فسق و فجور را در جامعه رواج دهند ما هم آزاديم هر كاري كه خواستيم انجام دهيم.
در اطلاعيه به نقل از متهم اضافه شده است: من كار خودم را ادامه مي دهم. با اين وضعيت در جامعه ما، زندان بهتر از بيرون و آزادي است، اينجا (سينما شقايق) قبل از فيلم بچه هاي بد نيز فيلمهاي پارتي و «اصلاح طلبها» را نمايش داده بود.
متهم موردنظر ادامه داده: من براي مبارزه با فساد آنجا را به آتش كشيدم و در اين كار تنها هستم و هيچكس ديگر نيز با من نبوده است.


BackCol3
آخرين كتاب سلينجر
027228.jpg
مجموعه دو داستان از آخرين آثار سلينجر بزودي راهي بازار نشر مي شود.
جروم ديويد سلينجر مشهورترين نويسنده حال حاضر امريكا است كه با رمان «ناتور دشت» در جهان به شهرت رسيد. از اين رمان دو ترجمه در ايران منتشر شده و به تازگي آخرين اثر او كه مجموعه دو داستان با عنوان «تيترهاي سقف را بالا بگذاريد، نجاران» و «سيمور: يك پيشگفتار» توسط اميد نيك فرجام ترجمه شده و از سوي نشر ققنوس منتشر خواهد شد.
آخرين كتابي كه از سلينجر در ايران منتشر شده، رمان «فراني و زويي» است، راوي و قهرمانان اين دو داستان نيز همان شخصيت هاي فراني و زويي هستند و بخش ديگري از زندگي خانواده گلس در نيويورك را باز مي گويند. نويسنده در اين كتاب با نثري ويژه و پيچيده تر از آثار پيشين خود به دلشمغولي هاي هميشگي انسان امروز مي پردازد.

علي رفيعي:
برخورد قهري با هنرمند احساس فقدان امنيت در بر دارد
027243.jpg
بازتاب برخورد قهري با هنرمند، ايجاد احساس عميق فقدان امنيت، سركوب هرگونه احساس خلاقيت و بي ميلي نسبت به كار و خلاقيت است.
دكتر علي رفيعي، كارگردان و طراح صحنه تئاتر در گفت و گو با ايسنا گفت: دو ماه است كه سرگرم كار بر روي دو پروژه هستم، هفته گذشته با مشاهده احضاريه دادگاه، هرگونه ميل به نوشتن و ادامه كار از من سلب شد و از خود سؤال مي كنم، براي چه و چرا؟
وي با بيان مطلب بالا، تصريح كرد: هنرمند خون دل مي خورد و زحمت مي كشد و در حوزه فعاليتي خود، خدمت فرهنگي مي كند و غير از اين هدف ديگري ندارد؛ متأسفانه در كار ما مسائل فرعي را بهانه قرار مي دهند و با اصل موضوع كه خلاقيت است، هيچ كاري ندارند؛ هنوز اين سؤال برايم مطرح است كه چرا من به دادگاه احضار شدم؟
وي «شازده احتجاب» را زيباترين و بهترين اثر ادبي موجود دانست و گفت: فكر نمي كنم لازم باشد بخاطر چند كلمه، اين اتفاق بيفتد. افراد بايد بفهمند كه اين جملات از دهان چه كساني بيرون مي آيد؛ به چه مناسبتي مسؤولين، بدون اين كه به اصل كار بپردازند، به ظواهر امر كه چند جمله ظاهراً ناهنجار است، تكيه مي كنند؟
دكتر رفيعي خاطرنشان ساخت: بخش هاي مختلف هنري، متولي مخصوص به خود را دارند و در حوزه تئاتر، متولي مركز هنرهاي نمايشي است. كار من توسط مركز هنرهاي نمايشي توليد، تأييد و به صحنه رفته است؛ از اينجا به بعد مسؤوليت بر عهده مركز هنرهاي نمايشي است. وي از دليل منطقي اينگونه برخوردها با هنرمندان اظهار بي اطلاعي كرد و گفت: در كشور كمترين ارزش را براي هنرمندان قايل هستند و شايد بتوان گفت كه هيچ ارزشي قايل نيستند.

برگزيدگان جايزه ادبي بوكر معرفي مي شوند
فهرست نهايي ۶ برگزيده جايزه بوكر (يكي از معتبرترين جوايز ادبي جهان) در سال ۲۰۰۱ بزودي اعلام خواهد شد.
به گزارش B.B.C در فهرست بلندبالاي نامزدان امسال كه براي نخستين بار به اين صورت اعلام شده است، نام برخي رمان نويسان مشهور همچون ملوين برگ، نيك هورن بي، ايان مك اوان، نادين گرديم، وي اس ني پاول و مارينا وارنر به چشم مي خورد. امسال جايزه ۲۱ هزار پوندي بوكر به رماني برجسته از كشورهاي انگليس، جمهوري ايرلند و يا كشورهاي مشترك المنافع اعطا خواهد شد و همچنين ديگر نامزداني كه به بخش نهايي اين جايزه راه يافته اند، از مزيت دريافت چكي به مبلغ هزار پوند و تبليغي گسترده براي كتابهايشان برخوردار خواهند بود. يادآوري مي شود برنده نهايي جايزه بوكر در سال ،۲۰۰۱ روز ۱۷ اكتبر اعلام خواهد شد.

هفته تئاتر ايران در آلمان
پنج گروه نمايشي از ايران در راستاي طرح جاده ابريشم در محل تئاتر روهر آلمان نمايش اجرا مي كنند.
مجيد شريف خدايي رييس مركز هنرهاي نمايشي وزارت فرهنگ و ارشاداسلامي ديروز ضمن اعلام اين خبر، ايجاد زمينه مناسب براي ارايه تئاتر ايران، آشنايي جهانيان با تئاتر روبه پيشرفت ايران و فراهم كردن زمينه ارتباط بين هنرمندان ايراني و ديگر كشورها را از اهداف برپايي هفته تئاتر ايران در شهر مولهايم ذكر كرد.
وي گفت: در راستاي طرح جاده ابريشم هفته تئاتر ايران در شهر مولهايم كه يكي از ايالتهاي شمالي كشور آلمان است، برپا مي شود و در اين هفته تئاتر، پنج گروه نمايشي شامل گروه نمايش «مارياي بي نام»، «گنگ خواب ديده»، «من و هزارتوي»، «سياها» و «تعزيه علي اكبر(ع)» بيش از ۱۲ اجرا خواهند داشت.
وي يادآور شد: به مناسبت برپايي هفته تئاتر ايران در شهر مولهايم، پنج فيلم سينمايي از كشورمان به نامهاي «زير درختان زيتون» ساخته عباس كيارستمي، «سيب» ساخته سميرا مخملباف، «گبه» ساخته محسن مخملباف، «فصل پنجم» ساخته رفيع پيتز در سينماهاي اين شهر به نمايش درمي آيد.

خاطره پروانه در مراسم اختتاميه جشنواره موسيقي گل ياس:
نبايد آثار هنرمندان جنبه تكرار پيدا كند
مراسم اختتاميه سومين جشنواره موسيقي گل ياس (ويژه بانوان) عصر روز دوشنبه در تالار وحدت برگزارشد.
در اين برنامه از «خاطره پروانه» به عنوان يكي از پيشكسوتان عرصه موسيقي تجليل شد و او در ادامه همراه با «افليا پرتو» به اجراي موسيقي پرداخت.
خاطره پروانه گفت: بخاطر دورماندن بانوان از فعاليت در حوزه موسيقي، انتظار برگزاري جشنوار ه موسيقي بانوان به صورت پرمخاطب و پرشور نمي رفت؛ اما ثابت شد كه چنين جشنواره هايي همواره مخاطب و حال و هواي خاص خود را دارد.
وي برگزاري اينگونه مراسم را كمك به موسيقي دانست و افزود: بايد فضا براي اجراهاي متفاوت فراهم شود و امكاناتي هرچند محدود در اختيار صاحبان اين امر براي پيشبرد موسيقي قراردهيم. اين جشنواره ها امكانات محدود ما هستند كه در اختيار هنرمندان قرارمي گيرد.
وي علت عدم حضور خود در سومين جشنواره موسيقي بانوان را اجراي نزديك وي در مردادماه به مناسبت ميلاد حضرت زينب(س) دانست و گفت: نبايد اجازه دهيم آثار و فعاليتهاي هنرمند براي مردم جنبه تكراري پيدا كند و ضرورت دارد در ارايه كار با تأني عمل شود و چراكه با حضور پي درپي در صحنه اجراهاي شتابزده، حرمت هنر و هنرمند زيرسؤال مي رود.

جنبه هاي خودباوري در ماتريكس
فيلم سينمايي «ماتريكس» ساخته برادران واچوفسكي، فردا ساعت ۱۶‎/۳۰ در مركز توسعه توان هاي فردي به نمايش درمي آيد.
اين فيلم كه محصول ۱۹۹۹ امريكا است پس از نمايش با موضوع «خودباوري» مورد تحليل قرارمي گيرد و علاقه مندان مي توانند براي حضور در اين برنامه به نشاني خيابان سهروردي شمالي، پايين تر از عباس آباد، خيابان ميرزايي زينالي غربي، كوچه پاكزاد، پلاك۱۵ مراجعه كنند.

حضور سينماي ايران در دانمارك
فيلمهايي از سينماي ايران در جشنواره فيلمهايي از جنوب به نمايش درمي آيند.
در اين جشنواره كه از تاريخ ۲۳ شهريور ماه در كپنهاگ آغاز شده و تا اول مهرماه ادامه خواهدداشت. هرساله آثاري برگزيده از سينماي ملي كشورهاي واقع در سه قاره آسيا، آفريقا و امريكاي جنوبي به نمايش درمي آيد كه در ساير رويدادهاي سينمايي جهاني به موفقيتهايي قابل توجه دست يافته اند.
سه فيلم «دختران خورشيد» ساخته مريم شهريار (برنده جايزه بهترين فيلم اول از بيست و چهارمين جشنواره مونترال)، «زيرپوست شهر» ساخته رخشان بني اعتماد (برنده جايزه بزرگ ويژه هيأت داوران از بيست و سومين جشنواره فيلم مسكو) و «كودك و سرباز» ساخته سيدرضا ميركريمي (برنده جايزه بالن نقره يي از بيست و دومين جشنواره سه قاره نانت) از سوي بنياد سينمايي فارابي به اين جشنواره ارايه شده اند تا نمايانگر گوشه يي از افتخارآفريني هاي سينماي ملي ايران در سال اخير باشند.

بزرگداشت فيلسوف بزرگ شرق
به منظور بزرگداشت مقام علمي «ملاصدرا» ـ فيلسوف گرانسنگ اسلامي ـ همايشي با حضور جمعي از استادان حوزه و دانشگاه در خانه فرهنگ باصفا برگزار مي شود. علاقه مندان مي توانند جهت شركت در اين همايش روزپنجشنبه ۲۹ شهريورماه، ساعت ۱۸ به نشاني فلكه دوم صادقيه، بزرگراه آيت الله كاشاني، روبروي ساختمان برق، خيابان شهيد وفاآذر، خانه فرهنگ با صفا مراجعه كنند.

پاسخ جعفر پناهي به منتقدان
داوران جشن ملي سينما از ميان صنوف خانه سينما كه متعلق به تمام سينماگران است، انتخاب شده اند، طبعاً انتخاب آنان بايد جدا از وابستگي هاي دولتي بررسي شود.
جعفر پناهي، كارگردان فيلم «دايره» در گفت و گو با ايسنا، ضمن بيان اين مطلب، درباره واكنش خود پس از دريافت جايزه بهترين فيلم، گفت: آنچه براي من ارزش داشت، مستقل عمل كردن خانه سينما در نمايش و انتخاب فيلم بود، اما اهداي جايزه خارج از جشن، نشان از اين دارد كه فشارهاي بسياري بر خانه سينما وارد شده، تا آنها از معرفي دايره به عنوان بهترين فيلم سر باز زنند و براي احترام به رأي هيأت داوران، جايزه را پذيرفتم.
پناهي تصريح كرد: من دليلي نمي ديدم كه در اين باره اعتراض كنم يا جايزه را نپذيرم، چون مي ديدم راهي آغاز شده است تا خانه سينما بتواند مستقل عمل كند و اين براي من اهميت داشت؛ هرچند با اين جريان موافق نباشم و اين اقدام را ضربه يي به استقلال خانه سينما بدانم.
پناهي درباره علت نگراني مسؤولان براي نمايش عمومي فيلم گفت: اين واقعيات وجود دارد و با بستن چشم ما از بين نمي روند.
برخي، آنها را به تصوير مي كشند تا به تصميم گيرندگان تلنگري وارد كنند و راه حلي پيدا شود.
وي خطاب به امضا كنندگان اين بيانيه گفت: شما گفته ايد كه انتخاب اين فيلم با شگفتي و حيرت فراوان در فهرست قرار گرفت؛ مگر يادتان نيست آن شب به هنگام اهداي جايزه چه برخورد پرشوري از طرف شركت كنندگان مراسم كه بيشتر آنان از اهالي سينما بودند، صورت گرفت.

روي پرده سينماهاي تهران
• گاو (توليد سال ۱۳۴۸ ـ كارگردان: داريوش مهرجويي): در سينما سپيده
• آواز قو (كارگردان سعيد اسدي): در سينماهاي قدس، پارس ،۱ سروش، ماندانا، ملت، شاهد، المپيا، گلريز ،۱ اروپا، تهران ،۲ آسمان آبي، سارا، پيام انقلاب و فرخ
• بهشت از آن تو (كارگردان عليرضا داودنژاد): عصر جديد ،۱ فرهنگ، شهر تماشا ،۱ بلوار، مراد و ايران ۳
• پر پرواز (كارگردان خسرو معصومي): استقلال، صحرا، مركزي ،۱ جوان، ميلاد، آسيا، جي ،۱ سايه، شيرين، عصر جديد ،۲ تيسفون، ستاره، شاهد، دهكده المپيك و گلريز ۲
• رقص شيطان (كارگردان اسماعيل براري): آفريقا، آستارا، بهمن ،۱ تهران ،۱ پيروزي، سعدي، ايران ،۱ قيام، كارون، جي ۲ و البرز
• مريم مقدس (كارگردان شهريار بحراني): بهمن ،۲ شهر قشنگ، توسكا، حافظ، پيوند، ناهيد، جام جم، جي ،۳ فردوسي و شهر تماشا

امروز با…
اميرحسن چهلتن
027225.jpg
اميرحسن چهلتن متولد ،۱۳۳۵ حوالي ميدان ژاله تهران است. اولين رمانش را به اسم «صيغه» در بيست سالگي منتشر كرد و حالا سالهاست كه منتظر مجوز تجديدچاپ آن است. «روضه قاسم»، «ديگر كسي صدايم نزد»، «چيزي به فردا نمانده است»، «تالار آيينه»، «مهرگياه» و «دخيل به پنجره فولاد» از ديگر آثار اوست.
گفت وگوي مفصل با او را گذاشته ايم تا فرصتي ديگر، اما همين قدر كه به سؤالات كوتاه ما پاسخ گفت، خواندني است:
• آقاي چهلتن! مدت زيادي دور از ايران بوده ايد...
•• نه. فقط دو سال و چهار ماه ...
• در اين مدت كجا بوديد و چه مي كرديد؟
•• فروردين ۷۸ در پي دعوت نهادهاي فرهنگي به اروپا رفته بودم. برنامه ها كه در آن جاها تمام شد، به ايتاليا رفتم و حالا تمام آنچه مي توانم بگويم اين است كه ايتاليا يكي از زيباترين كشورهاي جهان است.
• و ديگر ...؟
•• من در آنجا زبان ايتاليايي خواندم. يك رمان و چند داستان كوتاه نوشتم، مقدار زيادي فيلم ديدم، به اپرا رفتم و دوستان تازه يي پيدا كردم. سال اول را تقريباً گيج بودم. بعد به خودم گفتم بايد بدانم كجا هستم. كوچه پس كوچه هاي فلورانس را گشتم، به ونيز، جنوآ و رم سفر كردم. البته در رم حدود يك ماه اتراق كردم چون در فضاي اين شهر چيزي هست كه ربطي به ابنيه باشكوه آن ندارد.
• از رمان تازه تان كه در آنجا نوشته ايد، بگوييد.
•• اسمش «تهران، شهر بي آسمان» است. هميشه دلم مي خواست راجع به شهر آبا و اجدادي ام چيزي بنويسم. فراغت دوساله در ايتاليا اين امكان را برايم فراهم كرد.
• تا رماني بنويسيد كه موضوع آن، زادگاه شما تهران باشد؟
•• نمي دانم. به هر جهت من عاشق اين شهرم اما افسوس كه گسترش بي رويه آن كه به دليل تغيير در زيرساخت هاي اجتماعي حاصل شده، اين شهر را بيمار كرده است.
• چرا بيمار ...؟
•• تهران ديگر يك شهر نيست، بلكه يك فاجعه است. به گمان من نمود بحران در چند دهه اخير را نمونه وار مي توان در دو پديده بخوبي مشاهده كرد، شهر تهران باحاشيه نشين ها و اتومبيل پيكان.
• آيا اين مسائل موضوع رمان «تهران، شهر بي آسمان» است؟
•• تهران در صد ساله اخير به عنوان پايتخت، مركز جذب پديده هاي نو بوده است. فساد، كودني و كوته بيني آنهايي كه بخش هايي از تهران را تبديل به يك ويترين كرده بودند واكنش غريزي و خودجوش بقيه نقاط را به دنبال داشت، نقاطي كه مأواي مهاجريني بود كه هر روز هم به تعدادشان اضافه مي شد.
• يعني شما يك تحول اجتماعي را از طريق گسترش يك شهر در رمان اخيرتان تبيين كرده ايد؟
•• در سطح تفكر آنچه را در سه، چهار دهه اخير اتفاق افتاد در تئوري بازگشت مي توان خلاصه كرد. از نتايج عيني به كرسي نشستن اين ايده يكي هم اين بود كه تهران به كمك برخي قواي قهريه سرانجام تبديل به يك روستاي بزرگ شد. «فيلمفارسي» هم البته از چند دهه پيشتر زمينه اين تحول را آماده كرد، آن هم از طريق تأكيد عوامانه بر سه ارزش غيرت، عصمت و قدرت. برخي هم البته با كوچيدن از تهران به يك مقاومت فرهنگي دست زدند (مهاجرت از دو سو). اما ناگهان اتفاق عجيبي افتاد. اقامت طولاني در تهران باعث شد بخشي از روستايي ها عاقبت شهري شوند وتكاپويي اجتماعي به راه افتاد. در ضمن لازم است توضيح بدهم كه منظور من محل تولد اشخاص نيست. من ازدو نوع نگاه مختلف به جهان و يا اگر ساده تر و صريح تر بگويم، از دو شيوه متفاوت زندگي حرف مي زنم.
• منظورتان همان تقابل سنت و مدرنيته است؟
•• از بس در اين چند ساله از اين تقابل حرف زده اند، ديگر اين موضوع تبديل به يك كليشه شده است. سنت يعني معناي زندگي در جهاني كه به سرانجام رسيده است، نه در رفتارهاي بي معني و غيرلازم و يا استفاده از اشيا و به كارگيري مفاهيم و روشهايي كه ديگر كاربري نخستين را ندارند. تصور مي شد با تغيير نام چيزها مي توان ماهيت آنها را تغيير داد اما اين تصوري باطل بود.
• شما به مسأله مهاجرت از روستاها و شهرهاي كوچك به يك شهر بزرگ هم در اين كتاب پرداخته ايد؟
•• تهران باشگاهي هنري نبود كه بتوان تعطيلش كرد. فقط مي شد آن را در اختيار گرفت. اما اين شهر به مثابه يك موجود زنده واكنش نشان داد و ميهمانانش را تحت تأثير قرارداد. اين حادثه پيش از اين نيز البته در ابعاد و شكل هاي ديگري تكرار شده بود. ببينيد اينها كه گفتم همه حرف بود. «تهران، شهر بي آسمان» فقط يك رمان است و مثل هر رمان ديگري به مناسبات چند تا آدم پرداخته است. همين!
• بالاخره رمان چاپ شده «روضه قاسم» چه سرنوشتي پيدا كرد؟
•• اين كتاب بعد از گذشت ۱۸ سال همچنان در صحافي منتظر اجازه خروج از چاپخانه، معطل مانده است. مايلم پيگيري امر را بعد از اين به عهده روزنامه نگاران بگذارم. علاوه بر آن مجموعه هاي «صيغه» و «دخيل بر پنجره فولاد» سالهاست كه منتظر دريافت اجازه تجديد چاپ است.




|   شناسنامه   |   آرشيو   |