* وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي: براساس آماري كه گروهي از محققان و پژوهشگران تهيه كرده اند، ۹۴% مردم به صراحت بر اعتقادات ديني خود تأكيد كرده اند و ۶% ديگر نيز نسبت به اين اعتقادات عنايت داشته ولي بطور مطلق اين باورها را انكار نكرده اند.
در اجلاس سراسري نماز كه اخيراً در اصفهان برگزار شد، احمد مسجدجامعي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي طي سخنان مهمي آماري از گرايش هاي ديني و رشد اعتقادات و باورهاي مذهبي در بين نسل جوان و تحصيلكرده را ارائه كرد كه بسيار مورد توجه قرار گرفت با توجه به اهميت بحث مطروحه متن كامل اين سخنراني همراه با ارجاعات آن را به نقل ازمجله گلستان قرآن پي مي گيريم.
بسم الله الرحمن الرحيم
در گردهمايي چهاردوره پيش كه در شهر اروميه برگزار شد بنده در خصوص وضعيت كنوني جامعه يا بهتر است بگويم وضعيت زماني كه گزارش راعرضه مي كردم در زمينه باورها و گرايشهاي ديني، بحث را ارائه كردم، رويكرد من اين بود كه برخلاف آنچه بعضاً گفته و گاه تبليغ هم مي شود فضاي عمومي جامعه سمت و سوي ديني دارد و رفتارها، مناسك و باورهاي ديني در آن فعال و سرزنده است. بحث امروز من هم در حقيقت تكميلي است بر آنچه قبلاً گفته ام و بيان وضعيت امروز من جامعه ما به لحاظ توجه به معارف و مناسك ديني.
در جامعه امروز ما يك اعتقاد اين است كه دينداري كاهش پيدا كرده است. اينكه جريان دينداري در جامعه به چه سمت و سويي حركت مي كند پرسش مهمي است كه پس از انقلاب اسلامي همواره توجه رهبران اجتماعي و حتي ناظران بين المللي را به خودمعطوف داشته است. برخي بدبينانه اعتقاد به افول دين دارند. يعني حكومت ديني را در تعارض با زمينه هايي مي دانند كه مشروعيت و كارآمدي دين را زير سؤال مي برد و به افول ديني منجر مي شود و برخي معتقد به رشد دينداري درجامعه اسلامي وحكومت ديني هستند؛ براي پاسخ به اين نگراني و ارزيابي وضعيت دينداري در جامعه آماري را كه گروهي از محققان و پژوهشگران تهيه كرده اند، در اين جمع عرضه مي كنم تا شايد اندكي روشنايي بر اين تصوير تابيده باشد.
دينداري را در سطوح متفاوت مي توان مورد بررسي قرار داد. نخست در حوزه اعتقاد و باورهاست. بسياري از افراد در اين حوزه پايبندي هايي دارند كه قابل سنجش و ارزيابي است. در حوزه باورها اعتقاد به توحيد و آخرت، ايمان به غيب و تجربه ديني، يعني احساس نزديكي به خدا مورد سؤال قرار گرفته است. در اين عرصه نود وچهاردرصد جامعه به صراحت بر اعتقادات ديني خود تأكيد كرده اند. اينكه عرض مي كنم به صراحت براي اين است كه بقيه افراد هم به اين مسأله عنايت داشته اند و حساسيت نشان داده اند، منتها در اين زمينه صراحت بيان نداشته اند و به عبارت ديگر، ۶درصد نيز بطور مطلق اين باورها را انكار نكرده اند؛ بنابراين مشخص است كه دينداري در حوزه باورها و گرايشها چشمگير است.
دومين سطح، شكل مناسكي دينداري و ظهور و بروز باورها در قالب مناسك ومراسم است. در اين زمينه چهارده شيوه مناسكي مورد سؤال قرار گرفته است. نتايج نشان مي دهد، ۸۷(هشتاد وهفت) درصد افراد بالاي ۱۵سال حداقل به انجام يكي از مناسك ديني (مستحبات) مي پردازند. هر چند اين نسبت در ميان انواع مناسك و مراسم ديني متفاوت است ولي درصد بالاي مجموع آن فارغ از نوع مناسك، پيام روشني دارد. نتايج اين تحقيق نشان مي دهد در ۹۷درصد خانواده ها حداقل يك نفر از جمع خانواده به فعاليت ديني مي پردازد.
فعاليت هاي ديني مورد بررسي، صورتهاي مختلفي را در برمي گيرد از قبيل نماز جماعت، سخنراني ديني، جلسه قرآن، قرائت قرآن در منزل ونظاير آن؛ برخي از مناسك جديد است و يا تركيب هاي جديدي از گذشته و امروز است كه با شرايط ونيازهاي امروز جامعه ما بيشتر تطبيق پيدا مي كند و جايگير بعضي از روشهاي قديمي تر مي شوند؛ به عنوان نمونه جشن عبادت را ذكر مي كنم كه درخانواده ها روندي رو به رشد دارد و با استقبال خانواده ها و نوجوانان روبرو مي شود و در عوض به برخي ديگراز فعاليت هاي مذهبي توجه كمتري مي شود.
در همين باب نسبت مستقيمي بين نوع فعاليت مذهبي و سطح سواد وجود دارد. براي نمونه، هر چه سطح سواد در افراد افزايش پيدا مي كند خواندن قرآن زيادتر مي شود در حالي كه اين نسبت در رفتن به جلسه قرآن روند نزولي مي يابد. يعني براي كساني كه از سطح بالاي سواد برخوردارند خواندن قرآن به شيوه فردي و در منازل مورد توجه قرار مي گيرد ودر سطوح پايين تر به صورت جلسات عمومي برگزار مي شود. اين امر مي تواند ناشي از گسترش فرديت (اينديوآليسم) در وضع كنوني جامعه وعالم باشد و يا از اين امر ناشي شود كه جلسات ديني و مذهبي ما متناسب با شرايط اجتماعي و فرهنگي متحول نشده اند و يا آموزش قرآن با شيوه هاي جديد نيازي به رفتن به جلسه قرآن براي آموختن ندارد و يا از طريق آموزشهاي رسمي در مدارس انجام مي پذيرد. درگذشته هم به همين صورت بوده كه در زمانهاي مختلف بنا به شرايط فرهنگي و اجتماعي در شيوه هاي دينداري و مناسك تحول صورت مي گرفته است. به همين دليل ما در شيوه هاي سنتي هم شاهد شكل هاي مختلفي از مناسك هستيم. به عنوان مثال در بعضي جاها غلبه با هيأتهاي ديني ـ صنفي است و در بعضي ديگر غلبه با هيأههاي محله است. زماني كه در كشور ما جريانات سياسي به سمت گرايش هاي كارگري رشد مي كردند، شاهد شكل گيري جلسات كارگري بوديم، جلساتي كه كارگران يك صنف، آن را به و جود مي آورند و صورت فعاليت مذهبي را شكل مي دادند كه تاكنون هم بقاياي آنان وجود دارد؛ مثلاً هيأت كارگران كفاش محصول اين دوره است. زماني كه توجه به نوجوانان و جوانان در جامعه بيشتر شده هيأتها ومناسك مذهبي خاص جوانان و نوجوانان به وجود آمده و زماني كه در شهرهاي بزرگ مهاجرت غلبه پيدا كرده تجمع مذهبي گروههاي مهاجر شكل گرفته است. اينها گرد هم جمع مي شدند و يك هويت جمعي جديدي را در قالب هيأت مذهبي به وجود مي آوردن و در قالب آن فعاليت هاي مذهبي خودشان را شكل مي دادند. زماني نيز كه اقشار تحصيلكرده در سطح جامعه افزايش پيدا كردند ما شاهد نوع جديدي از فعاليت هاي مذهبي هستيم كه نمونه بارز آن جلسات انجمن هاي اسلامي است. كتابهاي «گفتار ماه» محصول همين دوره است. انجمن هاي اسلامي پزشكان و مهندسان، فعاليت ديني چون سخنراني و پرسش و پاسخ در حوزه دين را تقويت كردند.
در خصوص دينداري يكي ديگر از مؤلفه هايي كه مورد توجه قرار مي گيرد و نسبت آن با دينداري عمدتاً منفي ارزيابي مي شود، تحصيلات است. برخلاف اين نگاه، مجموعه تحقيقاتي كه انجام شده دلالت بر افزايش دينداري، هم در بعد اعتقادي و هم مناسكي در بين تحصيلكردگان دارد. يكي از نشانه هايي كه گرايش اقشار تحصيلكرده به معارف ديني افزايش پيدا كرده، خواندن و مطالعه قرآن است. با افزايش سطح تحصيلات نسبت مطالعه قرآن در منزل افزايش مي يابد. اما اينكه چرا اين مسأله صورت فردي دارد صورت جمعي ندارد، شايد يكي از دلايلش اين است كه ما متناسب با شرايط جديد اجتماعي امكانات، نهادها و تشكل هاي جديدي را طراحي نكرده و يا براي شكل گيري آن سياست هاي مشخصي را طراحي نكرده ايم و به نظر مي رسد افزايش سواد و تحصيلات در نقش دينداري تأثير منفي ندارد، بلكه در شكل بروز و ظهور و قالب هاي جمعي آن تأثير مي گذارد. يك فرد باسواد بيشتر درجلسات سخنراني شركت مي كند، در حالي كه ساير افراد بيشتر به مجالس عزاداري (بدون سخنراني) مي روند. يعني اگر مشاهده مي كنيم كه نسبت حضور فرد باسواد در جلسه سنتي قرآن كمتر است بدين جهت است كه به صورت فردي بيشتر به خواندن قرآن مي پردازد. تحصيلكردگان در برنامه هاي مذهبي در محل كار بيشتر حضور پيدا مي كنند. در حالي كه افراد با سطح تحصيلات پايين تر بيشتر در نماز جماعت مساجد، شركت مي كنند. البته اين قاعده كلي نيست و برخي مساجد با توجه به موقعيت مكاني و يا شأنيت علمي امام جماعت پايگاه تحصيلكرده هاست. آمارهاي مربوط به فعاليت هاي دانشجويي نشان مي دهد، حضور دانشجويان در مساجد، محل تحصيل و خوابگاهها چشمگير است. بنابراين تحصيلات نه در اصل دينداري كه تنها در سليقه و شكل دينداري تأثير مي گذارد و اين امر ترويج شيوه هاي جديدي را براي مراسم و مناسك جمعي اقتضا مي كند. طبعاً افراد تحصيلكرده با توجه به سطح تحصيلات و تنوع آن و دسترسي بيشتر به رسانه هاي جديد جذب مراسم و مناسك جمعي يي مي شوند كه متناسب با اين شرايط باشد.
مسأله ديگر، مسأله جواني جمعيت است، موردي كه در ذهن برخي نسبت منفي با دينداري را ايجاد مي كند.
تحقيقات متعددي كه درباره جوانان (دانش آموزان ودانشجويان) انجام شده، حاكي از آن است كه هم در بعد اعتقادي و هم مناسكي نسبت دينداري بالاست. در تحقيقات مختلف در تهران در پاسخ به اين سؤال كه «نماز مي خوانيد»، بين ۸۰ تا ۸۵درصد دانش آموزان مقطع متوسطه اظهار كرده اند كه نماز مي خوانند (هميشه يا گاهگاهي)، رقمي كه سالهاي مختلف دهه۷۰ تقريباً ثابت بوده است. در حالي كه اين رقم براي دانشجويان به حدود۹۵درصد مي رسد.
اين در حالي است كه همين تحقيقات بر اين نكته تأكيد مي كنند كه نسبت ها در بعد اعتقادي و باور قلبي بالاتر از بعد رفتاري ومناسكي است.
همچنين مقايسه افراد چهل سال به پايين(۴۰ـ۴۵ساله) كه در ابتداي انقلاب ۲۰ساله بوده اند يا دوره نوجواني خود را در جمهوري اسلامي گذرانده اند، با افراد چهل سال به بالا، كه دوره جواني وشكل گيري شخصيت آنها دوران قبل از انقلاب بوده، حاكي از نسبت بالاتر فعاليت مذهبي چهل سال به پايين، نسبت به افراد بالاي ۴۰سال است. اين آمار نشان مي دهد، برخلاف برخي گفته ها كه تبليغ و ترويج مي شود، دوران جمهوري اسلامي توانسته معارف و شعائر ديني را در بين جوانان بيشتر گسترش دهد و جايگير سازد.
من در پايان عرايض خودم به چند نكته كوتاه اشاره مي كنم. نكته اول اين است كه در حوزه فعاليت هاي مربوط به نماز و مساجد ما هنوز ظرفيت هاي بسياري داريم كه مورد توجه قرار نگرفته است. در اوايل سال جاري ما تحقيقي در باب شناسايي مراكز فرهنگي وهنري انجام داديم. در بين مراكز فرهنگي يكي از اماكني كه مورد بررسي قرارگرفت مساجد واماكن مذهبي مسلمانان بود كه امامزاده، حسينيه و نظاير اينها را شامل مي شود. ما بيش از هشتادهزار مكان مذهبي در سطح كشور را شناسايي كرده ايم كه اين تعداد از كل اماكن فرهنگي هنري در سطح كشور بيشتر است ويك امكان بالقوه براي سرمايه گذاري در اين حوزه ها مي باشد كه ميراث تاريخي ما است. از اين تعداد ۵۶۰۰۰مكان به عنوان مسجد وحسينيه شناسايي شده اند. برخي از اين مساجد ميراث هنري هم هستند، زيرا برترين آثار هنري در آنجا به وجود آمده است، بعضي از آنها مسجد ـ موزه هستند. در اصفهان نمونه هاي متعددي از آن را سراغ داريم. برترين و بالاترين كارهاي هنري در اين مساجد به كار گرفته شده است.
|
|
|
اما فعاليت مذهبي و فرهنگي كه در اين اماكن انجام مي شود، بسيار محدود است. به عنوان نمونه، تحقيق مذكور نشان مي دهد، برگزاري نماز جماعت ظهر وعصر درتمام ايام هفته دركل كشور، نزديك به سي درصد اماكن مذهبي (مسجد ـ حسينيه ـ امامزاده و…) انجام مي شود. اين براي مكانهايي است كه درتمام ايام هفته امام جماعت دارند البته برخي مساجد هستند كه در بعضي از روزهاي هفته و دربعضي از ماهها و دهه ها امام جماعت دارند . نسبت اماكني كه در برخي ايام هفته درآن نماز جماعت ظهروعصر برگزار مي شود حدود ۴۰درصد است برگزاري نمازجماعت صبح در تمام ايام هفته به مراتب كمتر از نماز ظهروعصر است . سيستان و بلوچستان كاملاً استثنايي است . دربيش از هشتاد درصد مساجد اين استان صبح ها نماز جماعت برگزار مي شود. برگزاري نمازجماعت مغرب و عشا دراماكن مذهبي درطول ايام هفته دركل كشور حدود سي وپنج درصد است.
اگر ما بخواهيم دينداري را درجامعه رواج دهيم لازم است كه امكان دينداري را براي آحاد جامعه فراهم بكنيم. درحال حاضر بسياري از تأسيسات و بناها و شهركهاي جديد متناسب با ظرفيت شان از چنين اماكني برخوردار نيستند. بنده دريك آگهي تبليغي فروش ساختمان دريكي از كشورهاي عربي (مصر ) مشاهده كردم كه يكي از امكاناتي كه اين شهرك را متمايز مي ساخت و مبناي امتياز بود و در تبليغاتش بيان شده بود ، دسترسي به مسجد بود. اين شهرك ويژگي اش اين بود كه فضاي سبز و امكانات رفاهي و عمومي داشت. يكي از امكانات عمده كه به آن توجه شده بود ، مسأله دسترسي به مسجد بود؛ بنابراين نخستين نكته اين است كه ما ظرفيتهاي خالي درحوزه فعاليت هاي مربوط به نماز، درمحل اصلي نماز كه مساجد است ، را داريم كه اول بايد به آن پرداخت علاوه برآن، درشهركهاي جديد به ايجاد اماكن مذهبي درنقشه جامع شهرها و شهركها توجه كرد. نكته بعدي آسيب شناسي تبليغات درباب نماز است. ما معمولاً توجه به مخاطب با همه ويژگي هاي خودش را كمتر داريم تاجايي كه گاه نوعي تصور ابزاري از مفاهيم ديني و مناسك و شعائر را دامن مي زنيم وشركت درچنين مراسمي را ابزار گزينش مي كنيم. اين كه آيا اين امر مي تواند به گسترش معرفت ديني يا به يك نوع مقاومت فرهنگي منجر شود مسأله يي است كه نياز به تحقيق و بررسي دارد. فقدان بهره گيري از زيبايي شناسي همگاني درامر نماز و مسجد، نكته ديگري است كه بايد به آن اشاره كرد. همانطور كه عرض كردم مساجد ما تجلي گاه اصلي هنر و فرهنگ ما بوده است . ماتاچه اندازه توانسته ايم هنر را درخدمت به اين معارف قرار بدهيم. اگر هم قرار گرفته، هماني است كه از سنت فرهنگي ما باقي مانده است. ماتاچه اندازه توانسته ايم حوزه ادبيات را با معارف جديد پيوند بدهيم؟ نمونه هاي نادري داريم كه يكي از آنها كتاب «خسي درميقات» است كه مرحوم آل احمد نوشته كه سبك ديگري دارد و اين ادبيات تأثير بسيار زيادي بر مخاطب خودش داشته است. طبعاً ادبيات جديد ناشي از نگاهي جديد است . ماتاچه اندازه توانسته ايم هنروادبيات جديد را براي بيان اين معاني و مفاهيم بكار بگيريم و يا به حوزه احساس و عقل و عواطف در مسأله دين بطوركلي و نماز بطور خاص بپردازيم؟
سابق براين نهادهايي چون خانواده و محله درترويج روح ديني حضور ومشاركت داشته اند. باتوجه به تحولات اجتماعي چه موارد جايگزيني براي اينها پيش بيني كرده ايم؟ بسياري از نهادهاي اجتماعي كه استمرار و استقرار پيدا كرده اند درفرهنگ ما پايگاه و جايگاه ديني داشته اند.
هنر ماندگار، هنر ديني است واين ناشي از فرهنگ و تاريخ اين مردم است. تاريخي كه درطول دوران خودش پيوسته با اخلاق و معنويت پيوند خورده است . ماچه مقدار توانسته ايم از نهادها و شيوه هاي جديد براي اين مهم بهره بگيريم؟ همانطور كه پيشينيان ما كرده اند.
درمجموع لازم است كه ما آسيب شناسي تبليغاتي درباب نماز را مجدداً مورد بررسي قرار بدهيم و جايگاه آموزش، تبليغ پژوهش را دراين امر مشخص كنيم و مبناي حركت خودمان را براي ايجاد جامعه يي كه مبناي آن نزديكي به خدا باشد موردبازبيني و تعريف مجدد قرار بدهيم. من اميدوار هستم كه اين اجلاس بتواند دراين زمينه گامهايي را بردارد و چراغ راهي را براي علاقه مندان به گسترش معارف ديني دركشور ما روشن سازد. درپايان صميمانه از برگزاركنندگان وشركت كنندگان تشكر مي كنم.
* ارجاعات:
۱) درتحقيقي كه درسطح ۲۸شهرمركز استان دراسفندماه سال گذشته انجام شد درخصوص باورهاي ديني سؤالاتي شده است. ازجمله، نظر افراد درخصوص اين عبارات: «هرچند وقت يك بار از خدا مي خواهيد به شما كمك كند؟» ، «هرچند وقت يك بار احساس مي كنيد به خدا نزديك شده ايد؟»، آمار مورداشاره از پاسخ افراد به اين سؤالات استخراج شده است كه «تجربه ديني » را مي سنجد.
درهمين تحقيق درسؤال ديگري هم پرسش شده : «اعمال واجب خود را انجام مي دهيد ؟» نسبت پاسخهاي مثبت به اين سؤال هم درهمان حد ۹۴ درصد مي باشد. هرچند كه نسبت انجام اعمال واجب درجمعيت تفاوت دارد. ۵۹درصد اظهار كرده اند ؛ هميشه ۲۲/۶درصد : اكثر اوقات و ۱۲/۲ درصد: گاهي اوقات. حدود ۴درصد هم گفته اند: بندرت و فقط حدود ۲درصد افراد به عدم انجام اعمال واجب اشاره كرده اند.
۲) درتحقيقي كه درسطح ۲۸شهرمركز استان درپاييز سال ۷۸ ، تحت عنوان «فعاليت و مصرف فرهنگي » انجام شده ، درخصوص ۱۴فعاليت مذهبي (مستحب ) پرسش شده است. آمار مورداشاره از پاسخ افراد خانواده ها به آن اقلام استخراج شده است. نسبت انجام فعاليت هاي مورداشاره در جمعيت ۱۵سال به بالا به اين شرح است: شركت درمجالس جشن و سرور مذهبي (۳۹/۵درصد)، شركت درمجالس روضه و عزاداري (۵۴/۹درصد)، شركت درسخنراني ديني (۱۸/۴درصد)، شركت در جلسه دعا (۳۰/۵درصد) شركت درجلسه قرآن (۲۳/۶درصد)، شركت درنمازجماعت مسجد و حسينيه (۳۰/۳درصد)، شركت درنماز جماعت محل كار وتحصيل (۱۳/۴درصد)، زيارت اهل قبور (۵۲/۹درصد)، رفتن به زيارتگاهها (۵۲/۵درصد)، خواندن قرآن درمنزل (۴۲/۵درصد)، انجام اعمال مستحبي درمنزل (۲۴/۱ درصد ) ، شركت در مراسم اعتكاف (۲/۸درصد ) عيادت بيماران (۴۹/۱درصد). درمناطق غيرشيعه نشين از شركت درمجالس ذكر هم پرسش شده است.
درهمين تحقيق از برگزاري مراسم و مجالس مذهبي درخانه پرسش شده است . در ۵۷ درصد خانواده ها درطول سال حداقل يك مجلس مذهبي برگزار مي شود.
۳) درتحقيق «فعاليت ومصرف فرهنگي »، نسبت شركت افراد با سطوح تحصيلي مختلف درجلسه قرآن و خواندن قرآن در منزل به اين صورت است :
۴) درتحقيق «فعاليت و مصرف فرهنگي » نسبت شركت افراد با سطوح تحصيلي مختلف در نماز جماعت مسجد و حسينيه ومحل كار به اين نحو است
۵) درتحقيقي كه درسال ۱۳۷۳ دراستان مركزي انجام شده ، نسبت افرادي كه اظهار كرده اند نماز مي خوانند ، ۸۶/۵درصد بوده است. درتحقيق ديگري كه درسال ۱۳۷۴ درتهران انجام شده (سراج زاده) نسبت مذكور ۸۹/۱ درصد بوده است. درتحقيق مستقلي درسال ۷۷ درتهران، نسبت مذكور ۸۰درصد (طالبان ) و درسال ،۷۸ ۸۶/۲درصد است. درتحقيق ديگري مشابه تحقيق سال ۷۷ كه درسال ۱۳۷۹ انجام شده ، نسبت نمازخواني براي دانش آموزان سال سوم دبيرستانهاي مناطق شهري كشور ۹۳/۲درصد ذكر شده است . تفاوت اين رقم به دليل نسبت بالاتر تقيد به نماز درمناطق غيراز تهران مي باشد. زيرا در تحقيق ديگري كه درسال ۱۳۸۰ درمورد دانش آموزان سال سوم دبيرستان هاي شهرتهران انجام شده ، نسبت ۸۷/۲درصد به دست آمده است كه نزديك به ارقام ديگر مربوط به شهر تهران مي باشد.
باتوجه به اين كه اين تحقيقات مستقل از هم و توسط افراد مختلف انجام شده ، ثبات نسبي رقم حدود ۸۵درصد نمازخواني براي دانش آموزان مقطع متوسطه شهرتهران، باوجود تغييرات و تحولاتي كه درطول حدود يك دهه انجام شده قابل توجه است و نشان مي دهد، پاي بندي به امري چون نماز چه به صورت مداوم و چه غيرمداوم از اين تغييرات تأثير نمي پذيرد.
درمورد بالاترين نسبت نماز خواني دربين دانشجويان، تحقيقي كه درسال ۱۳۷۳ «دانشگاههاي دولتي مراكز استان هاي كشور» انجام شده حاكي از نمازخواني ۹۴/۹درصد دانشجويان است (طالبي ) تحقيق ديگري درسال ۱۳۷۹ از سوي نهاد رهبرمعظم انقلاب در دانشگاهها انجام پذيرفته است كه جمعيت آماري آن دانشجويان دانشگاه تهران و كرمان بوده اند. دراين تحقيق نيز نسبت نمازخواني ۹۵/۸درصد ذكر شده است.
مقايسه ارقام اين دو تحقيق با هم نشان مي دهد ، درطول دهه ۷۰ تغييري درنسبت مذكور پديد نيامده است.
