Iran Newspaper

براي بسياري واژه قرنطينه مترادف با بيماري كشنده، وبا، ايدز و يا گروهي انساني است كه از بخت بد در محوطه اي محبوس ومجبورند كه ساعتها وچه بسا روزها منتظر باشند و دايم به اين موضوع فكر كنندكه ناقل فلان و بهمان بيماري هستند يا نه! تحمل چنين شرايطي به مراتب مي تواند از تحمل زندان نيز دشوارتر باشد. با اين حال قرنطينه هميشه مترادف بيماري، درد و اندوه نيست. در قرنطينه هاي مرزي صحت و سلامت محصولات غذايي بويژه با منشأ دامي تأييد يا رد مي شود و اين موضوع با سلامت يك جامعه و نسلهاي متمادي آن گره مي خورد و قرنطينه مترادف با سلامتي و احساس امنيت مي شود.

در ساختمان قرنطينه مرزي بندرعباس نشسته ام و دارم خودم را حريصانه از هواي خنك اينجا سيراب مي كنم. چند لحظه بعد تمام آنچه را رشته ام پنبه مي شود و زير تابش آفتاب صبحگاهي اين شهر ساحلي حس مي كنم، حتي قدرت نفس كشيدن از من سلب شده است. اما اوضاع اينجا براي كاركنان دفتر قرنطينه مرزي و كارشناسان اداره كل دامپزشكي استان هرمزگان عادي است، آنقدر كه گويا اين روزها حكم بهار آنها را دارد. اينجا گرماست كه برهمه چيز وهمه كس حكومت مي كند، زندگي را به عقب مي اندازد و ارزش تلاشها را بيشتر نشان مي دهد. شايد به همين دليل كار بازبيني و نظارت بهداشتي برمحصولاتي كه از اين مبدأ به كشور وارد يا خارج مي شوند، اهميت بيشتري مي يابد. دكتر مسعود ايازي مديراداره كل دامپزشكي استان هرمزگان مي گويد: «اين استان به دليل وجود اسكله شهيد رجايي دربندرعباس همان طور كه محل ورود و صدور محصولات بي شماري است ، مي تواند دروازه ورود وخروج عوامل بيماري زا نيز باشد. درواقع درقرنطينه مرزي مي توان جلوي انتشار عوامل بيماري زا را گرفت. درحال حاضر كنترل بهداشتي حجم وسيعي از مواد خام نظير گوشت، شير، ماهي ، ميگو، مرغ ، ماهي تزييني ، دام زنده و… در قرنطينه هاي مرزي جاسك ، بندرلنگه و بندرعباس صورت مي گيرد. سال گذشته رقمي حدود ۹۸۹ هزارتن محصولات دامي از طريق قرنطينه هاي مرزي هرمزگان وارد كشور شده است». كنترل اسناد و مدارك بهداشتي وتطبيق آنها با محموله ها، اعمال مقررات قرنطينه براي جلوگيري از ورود عوامل بيماري زا به داخل كشور، اجراي پروژه هاي اضطراري درشرايط خاص از جمله وظايف قرنطينه هاي مرزي به شمار مي آيد. هرچند با عبور محصولات از اين قرنطينه ها كار نظارت بر سلامت و كيفيت آنها تمام نمي شود واين روند تا لحظه رسيدن محصول به دست مصرف كننده ادامه مي يابد. با اين همه به نظر مي رسد نقش قرنطينه هاي مرزي در كنترل وضعيت بهداشتي وسلامت محصولات مهم تر است. هنوز مدت زمان زيادي از روزهايي كه شيوع بيماري جنون گاوي در كانون توجه رسانه هاي خبري داخلي وخارجي قرارگرفت، نمي گذرد، با پخش خبر مرگ صدها نفر براثر ابتلا به اين بيماري، حساسيت و نگراني مردم در داخل كشور نيز برانگيخته شد. ناگهان مصرف مرغ و ماهي شدت گرفت و گوشت قرمز از ليست مصرف بسياري از خانواده ها حذف شد. درآن روزها اگر سخنان اطمينان بخش مسؤولان سازمان دامپزشكي كشور نبود، افزودن برحجم نگراني ها مي توانست به بروز يك بحران در شيوه تغذيه مردم بينجامد و وضعيت غيرقابل كنترلي را به وجودبياورد. يادآوري اين خاطره، درقرنطينه مرزي بندرعباس مرا به دنياي آدمهايي مي برد كه كليد سلامتي ميليونها انسان را در دست دارند. اهميت نقش آنها به هنگام بروز و شيوع بيماريهاي ديگر نيز ناگفته پيداست». دكترمسعود ايازي تعريف مي كند ، وقتي نخستين مورد بيماري جنون گاوي درآلمان مشاهده شد، سازمان دامپزشكي قرارداد ايران وآلمان را براي خريد ۴۳۰۰تن گوشت گوساله به حالت تعليق درآورد و تنها بعد از انجام آزمايشهاي لازم، خريد ومصرف اين نوع گوشتها را بدون خطر اعلام كرد: «بطوركلي وظيفه سازمان دامپزشكي مطابقت دادن كيفيت محصولات با استانداردهاي بين المللي است. اين كار با حساسيت زيادي هم درمورد محصولاتي كه به كشور وارد مي شود وهم درمورد محصولات صادراتي اعمال مي شود.

نظارت بر وضعيت كشتارگاهها بخش ديگري از فعاليتهاي كارشناسان ما را شامل مي شود. درسال بيش از ۴۰هزار رأس دام در كشتارگاههايي كه زيرنظركارشناسان بهداشتي فعاليت مي كنند، كشتار مي شوند. تاكنون ۱۸نفر از متخلفان بهداشت به مراجع قضايي معرفي شده اند و بيش از ۱۱هزاركيلو فرآورده هاي دامي آلوده، ضبط شده است.
همچنين اين فعاليت شامل شناسايي رقمي افزون برسه هزاركيلوگرم گوشتهاي قاچاق آلوده نيز مي شود». درمحوطه مجتمع بندرشهيد رجايي
همچنين اين فعاليت شامل شناسايي رقمي افزون برسه هزاركيلوگرم گوشتهاي قاچاق آلوده نيز مي شود». درمحوطه مجتمع بندرشهيد رجايي، رديف كانتينرهايي كه پشت سرهم چيده شده اند، به انتظار كارشناسان اداره دامپزشكي هرمزگان و دفتر قرنطينه مرزي آن هستند. اين كارشناسان از محموله هاي داخل كانتينرها نمونه برداري مي كنند. نمونه ها در آزمايشگاه موردبررسي وتجزيه وتحليل قرار مي گيرد تا احتمال عوامل بيماري زاي ميكروبي، انگلي و … شناسايي شود. درصورت اعلام نظر كارشناسان مبني بربهداشتي و سالم بودن محموله كانتينرها، گواهي بهداشتي صادر مي شود. كار دشوار و حساسي كه هرروز تكرار مي شود. طي برنامه هاي پنج ساله اول و دوم توسعه تنها پنج قرنطينه مرزي نيمه فعال دركشور وجود داشت. درحال حاضر اين تعداد به ۴۰قرنطينه مرزي دركل كشور رسيده است. همچنين چند قرنطينه سيار كه قابليت جابجايي دارند و ۳۹قرنطينه بين استاني را نيز بايد به اين مجموعه افزود. دكترماكن علي از كارشناسان سازمان دامپزشكي كشور معتقد است قرنطينه هاي مرزي از ديدگاه بين المللي داراي شرايط هفتگانه اند كه قوانين منطقه يي وهمكاري ميان سازمانها، نحوه نظارت برموادي كه وارد، صادر يا ترانزيت مي شود، وضعيت كاركناني كه درقرنطينه ها مشغول به كارند، تسهيلات و تجهيزات موجود، رعايت مسائل بهداشتي و ثبت مستندات از آن جمله اند. اگر اين هفت مؤلفه در قرنطينه مرزي وجود داشته باشد، مي توان گفت كه وضعيت خوب و كاملي دارد. باوجود تلاشي كه صورت مي گيرد، هنوز فاصله ميان قرنطينه هاي مطلوب ومنطبق برضوابط بين المللي با شرايط موجود زياد است. درحالي كه دسترسي به مواد غذايي سالم و بهداشتي تضمين كننده سلامت و ايمني اعضاي جامعه است و وقتي ايمني غذايي نباشد، پيشرفتي هم صورت نمي گيرد. هرچند اداره كل دامپزشكي هرمزگان در ۸شهرستان و با پنج دفتر قرنطينه به بررسي سلامت و بهداشت محموله هاي وارداتي و صادراتي مي پردازد وسهم مهمي درمقابله با انتشار عوامل بيماري زا و پيشگيري از شيوع بيماريهاي واگير دامي برعهده دارد، اما دكتر ايازي مسؤول اين اداره كارهاي انجام شده را كافي نمي داندومي گويد كار ما بطور مستقيم و غيرمستقيم با زندگي و سلامت مردم درارتباط است. اما متأسفانه هنوز نگاه جامع و كاملاً مثبتي نسبت به فعاليت سازمان دامپزشكي دركشور وجود ندارد. درحال حاضر دراستان هرمزگان به ۱۵۰پست كارشناسي نيازمنديم. اما تنها ۶۴پست كارشناسي داريم. درحالي كه به بوشهر وبلوچستان نيز خدمات ارايه مي كنيم، از نظر امكانات و اعتبارات درمضيقه ايم. از سويي سازمانهاي ملي و برخي نهادهاي كشور شناخت كافي از فعاليت اين اداره ندارند، درنتيجه تفاهمي نيز دركار برقرار نمي كنند، همين مسأله احتمال شيوع برخي بيماريها را افزايش مي دهد. بااين شرايط تلاش خود را كرده ايم. به همين دليل تاكنون محموله يي برگشت نخورده است. اما ارزش اقتصادي فعاليت ما در طرحهاي ملي كشور گم و ناپيداست. درحالي كه بايد دراين زمينه تغيير نگرش ايجاد شود. اگر توسعه پايدار، فرزندان رشيد و نسل سالم مي خواهيم بايد غذاي سالمي دراختيار مردم قرار دهيم. اميدوارم بروز يك بيماري واپيدمي سبب شود كه به فكر بيفتيم!» غروب هنوز از گرما و شرجي هوا كاسته نشده ، دريا آرام است و مردم بندر در رفت وآمدند، اينجا و يا در ديگر شهرهاي كشور، محصولاتي درسبدهاي خريد مردم قرار مي گيرد كه براي تأييد سلامت و صحت آنها تلا ش و وقت زيادي صرف شده است. توسط آدمهايي كه بازهم تلاش مي كنند كه هم در داخل كشور سطح اطمينان به مصرف موادغذايي مختلف را افزايش دهند و هم دركشورهاي ديگر بازار فرآورده هاي داخلي را گشوده نگه دارند.
فاطمه اميري