مراسم معرفي برگزيدگان هشتمين دوره كتاب سال دانشجويي صبح امروز با حضور حجت الاسلام والمسلمين محسن قمي رئيس نهاد نمايندگي رهبر معظم انقلاب در دانشگاهها، احمد مسجدجامعي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي، دكتر محمدعلي كي نژاد دبير شوراي عالي انقلاب فرهنگي، دكتر علي منتظري رئيس جهاد دانشگاهي و عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي و جمعي از اساتيد، دانشجويان و دانش پژوهان در تالار فردوسي دانشكده ادبيات دانشگاه تهران برگزار شد.
در ابتداي اين مراسم دكتر منتظري با بيان اينكه زندگي دانشجويي آميخته باكتاب و كتابخواني است، گفت: جهاد دانشگاهي در تلاش است تا همگام با ساير نهادهاي دانشگاهي كشور بسترهاي لازم جهت توسعه فرهنگ كتابخواني در دانشگاهها را فراهم آورد تا از اين طريق شاهد رونق بيش از پيش علم و پژوهش در مراكز آموزش عالي كشور باشيم.
رئيس جهاد دانشگاهي به نتايج طرح پژوهشي مركز افكارسنجي دانشجويان ايران وابسته به معاونت فرهنگي اين نهاد، اشاره كرد و افزود: براساس اين طرح كه قريب به ۴۰۰دانشجو در دانشگاههاي استان تهران در آن شركت داشته اند، ۶۷ درصد دانشجويان اصلي ترين انگيزه خود را از كتابخواني افزايش دانش اعلام داشته اند. همچنين آثار متفكراني چون شهيد مطهري و دكتر شريعتي بيش از ساير انديشمندان مورد توجه دانشجويان بوده است. نزديك به ۴۵ درصد دانشجويان عمده ترين مانع درمسير مطالعه را كمبود وقت و حجم زياد تكاليف دانشگاهي دانسته اند و بالاخره براساس اين پژوهش مشخص شده است كه سرانه كتابخواني در بين دانشجويان ۱/۵ساعت مطالعه كتب غيردرسي در روز است.
|
|
|
حجت الاسلام والمسلمين قمي نيز در اين مراسم از دانشجويان به عنوان سرمايه هاي اصلي كشور ياد كرد و با اشاره به جايگاه علم و دانش آموزي در فرهنگ اسلامي، اظهار داشت: بررسي نسبت ميان علم و دين از مواردي است كه در فرهنگ مسيحيت طرح شده و در آن فضا معنا دارد. در فرهنگ اسلامي نه تنها اين نسبت به عنوان مسأله و مشكل مطرح نشده بلكه همواره علم آموزي به عنوان يك ارزش ترويج شده و دانش و دانشمند همواره از جايگاه ممتازي برخوردار بوده است.
رئيس نهاد نمايندگي رهبر معظم انقلاب در دانشگاهها احياي علمي دركشور را از بركات انقلاب اسلامي ارزيابي كرد و گفت: ما علاوه بر احياي علمي به نوانديشي علمي نيز محتاجيم و بايد در مسير توليد و بومي كردن علم دركشور جدي تر از قبل حركت كنيم تا در جهاني كه گفت وگو را محور خود قرار داده است چيزي براي ارايه و عرضه داشته باشيم.
در اين مراسم همچنين وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي يكي از بركات هفته كتاب را ايجاد نهادهاي مختلف فرهنگي مرتبط باكتاب در كشور دانست و از دبيرخانه دايمي كتاب سال دانشجويي به عنوان يكي از مهمترين اين نهادها ياد كرد.
احمد مسجدجامعي با اشاره به وجود دغدغه هايي در نخستين دوره برگزاري مراسم كتاب سال دانشجويي گفت: در نخستين دوره برپايي اين مراسم مجموعه آثاري كه درمدت پنج سال توسط دانشجويان نوشته شده بود مورد بررسي قرار گرفت، به همين خاطر اين دغدغه وجود داشت كه اگر هرسال قرار باشد آثار دانشجويي بررسي شود و به آثار برتر جوايزي تعلق گيرد، نتوان به حد قابل قبولي از كتاب هاي منتشرشده دست پيدا كرد.
وزير ارشاد افزود: ولي از سال سوم روشن شد كه اين روند ادامه خواهد داشت. در واقع تحولات چند سال اخير نيز نشان از افزايش چشمگير انتشار كتاب و كتاب نويسي در كشور دارد. به طوري كه امروز شاهد رشد ۴۰ درصدي در حوزه كتابهاي دانشجويي هستيم كه اين رشد ۱۰درصد بالاتر از متوسط رشد كتاب در كشور است.
وي در ادامه اضافه كرد: چنين شرايطي حكايت از نكته ديگري دارد كه بازشدن فضاي جامعه است، چرا كه رشد توليد كتاب تنها در صورت باز شدن فضا امكان پذير است.
وزير ارشاد در ادامه با اشاره به تأثير اسلام بر افزايش فرهنگ مكتوب گفت: با ظهور اسلام، كتاب محوريت پيدا كرد كه اين امر در طول تاريخ تمدن اسلامي هم تداوم داشته است.
مسجدجامعي افزود: شايد در هيچكدام از تمدن هاي بشري كه سابقه فرهنگ مكتوب داردبه اندازه تمدن اسلامي اين حجم ازكتاب توليد نشده باشد.
وي در تشريح اين موضوع اظهار داشت: تعداد قابل توجه نسخ خطي شرقي كه امروزه بخش عمده اي از كتاب هاي كتابخانه هاي جهان را تشكيل مي دهد نشان از نسبتي است كه دين به ويژه اسلام با كتاب دارد. مبناي اسلام نيز كتاب است. تمدن اسلامي هم در ظاهر و هم در باطن خود، در نسبت باكتاب گسترش پيدا مي كند. همه هنرها، شهرسازي و بسياري از علوم و فنون حول محور كتاب شكل مي گيرد.
مسجدجامعي گفت: در باور عمومي دانشمندان ما نيز اين نكته وجود دارد كه هر علمي به نوعي به يكي از انبياء الهي نسبت پيدا كرده است و همه فنون زمانه در نسبت با يكي از انبيا سنجيده مي شود. در حقيقت مبناي علم را به نوعي به عالم ديگر وصل مي كردند، براساس همين باور نيز يك عالم در عين حال كه تلاش مي كرد به علوم زمان خود دست پيدا كند تلاش مي كرد كه به تعالي روحي نيز برسد.
وي در ادامه سخنانش گفت: مرحوم شيخ بهايي از علماي بزرگ زمان خود بوده است و برخي از مسائلي كه شيخ بهايي در حوزه علوم عقلي به معناي عام مطرح كرده است دهها سال بعد از او نيز همچنان از مسائل متفكران بوده است. در علوم عملي نيز منشأ فعاليتهايي بوده است كه برخي از آنها هنوز هم باقي است. برخي نيز به قدري از جنبه هاي پيچيده علمي برخوردار است كه با داستان ها آميخته شده است. در عين حال او در حوزه علم ومعرفت به يك حوزه ديگري نيز مي انديشيد.
مسجدجامعي در ادامه سخنانش گفت: درحقيقت آن علم كه انبياء الهي از طريق آن علم از بشر متمايز مي شدند، علمي بود كه به فن، تكنولوژي و ساختار بشري جهت مي داد. امروز شايد بيش از هميشه احساس مي كنيم كه اگر علم فاقد آن جهتي كه انبيا الهي براي آن ترسيم كرده اند باشد درواقع مي تواند در جهت هلاكت بشر و بشريت اقدام كند.
وي تأكيد كرد: حداقل تجربه صريح اخير اين مسأله را نشان مي دهد كه خونخوارترين شيوه ها، ارزش ها و آدميان از طريق علم مي توانند در جهتي اقدام كنند كه با مصالح بشريت فاصله دارد. شايد اين كه اديبان ماهر علمي را به يكي از انبياي الهي نسبت مي دادند و مي گفتند اگر در زمينه شهرسازي كاري صورت مي گيرد با الهام از حضرت سليمان انجام مي شود و يا اگر در زمينه حرفه نجاران كار مي كنيم مبناي آن را نوح مي گذارند همه ريشه در جهت دهي به علم دارد.
وي در بخش ديگري از سخنانش اظهار داشت: آن چيزي كه در حوزه تمدن اسلامي اتفاق افتاد صرفاً با تعقل و تشويق به علم صورت نگرفت بلكه همراه محيط اجتماعي و محيطي كه در آن آزادي و گفت وگو بود صورت پذيرفته است.
وزير ارشاد در ادامه سخنانش به مسأله آگاهي و تعقل و قدرت اختيار درميان مردم اشاره كرد و گفت: هر كسي بايد بتواند با توجه به عقل خود راه خود را در هر زماني با آزادي انتخاب كند. اين امر زمينه ساز ديگري در رشد و علوم فكري بود. به همين خاطر در حوزه تمدن اسلامي شاهد حضور مسلمين بوديم و اقوام مختلف با گرايش هاي مختلف و حتي با ديانت هاي مختلف در تمدن اسلامي حضور داشتند و با عزت با آنها برخورد مي شد. در نتيجه همين افراد بودند كه باعث انتقال علوم از نقاط مختلف به جهان اسلام شدند.
مسجدجامعي با اشاره به اين كه افرادي كه خارج از حوزه اسلام با عزت پذيرفته شده اند مبناي دارالترجمه ها را فراهم كردند، گفت: اين افراد مبناي گسترش علوم و فنون را فراهم كردند. در حقيقت آزادي عملي كه دانشمندان و علما در بيان نظريات خود و انتقال معاني و انتقال مفاهيم داشته اند در كنار زمينه هاي اجتماعي و امنيت خاطري كه براي دانشمندان فراهم شده بود و حمايتي كه از علم آنها به عمل آمد زمينه رونق و شكوه را در تمدن اسلامي فراهم ساخت.
وزير ارشاد تأكيد كرد: بي شك ما در تجديد حيات اسلام مي توانيم با اتكا قراردادن اين محورها به اين مهم دسترسي پيدا كنيم و طبعاً دانشگاه به عنوان مركز دانايي و دانش از جايگاه ويژه اي برخوردار است.
وي با اشاره به اينكه كه در دوران گذشته كتابخانه هاي كشور جايگاه علم، انديشه، نوآوري و نقد به شمار مي رفتند، گفت: در حال حاضر خلأ اين مسأله كه چرا كمتر اين مراكز به عنوان جايگاه علم به شمار مي روند مشاهده مي شود.
وي گفت: بسياري از كتابخانه ها در سالهاي نه چندان دور و پيش از انقلاب اسلامي تنها محل ارائه كتاب و امانت گرفتن كتاب نبود بلكه كانون فكر و انديشه و كانون نقد و بررسي به شمار مي رفت. در آن سالها بيشترين اقبال نسبت به كتابهاي شهيد مطهري و مرحوم دكتر شريعتي صورت مي پذيرفت و كتابخانه ها مركز اين آثار بودند. دانشجويان اين آثار درباره آن به بحث و گفت وگو مي نشستند. درواقع كتابخانه ها، محل شكل گيري بسياري ازا تفاقاتي بود كه در ايران رخ مي داد.
وي گفت: نشريات دانشجويي كه به مهمترين مسائل اجتماعي و فرهنگي جامعه مي پرداختند نيز در كتابخانه ها شكل مي گرفت، بنابراين كتابخانه ها، مركزي براي بسط فكر و انديشه بودند و جا دارد كه دوستاني كه در حوزه كتاب و تأليف و ترجمه فعاليت مي كنند به اين مسأله توجه كنند تا ان شاء الله شاهد افزايش تعداد عناوين كتاب در فعاليتهاي دانشجويي باشيم.
وي در پايان سخنانش پيشنهاد كرد دبيرخانه نشر كتابهاي دانشجويي تأسيس شود تا با توجه به افزايش تعداد دانشجويان و دانش آموختگان دانشگاهها امكان بيشتري براي نشر پايان نامه ها فراهم شود.
در انتهاي اين مراسم دكتر احمدي معاون فرهنگي جهاددانشگاهي گزارشي از روند انتخاب برگزيدگان هشتمين دوره كتاب سال دانشجويي به حاضران ارائه كرد و گفت: امسال ۲۸۲ اثر دانشجويي به دبيرخانه جشنواره واصل شد كه اين ميزان نسبت به سال گذشته ۴۰ درصد رشد را نشان مي دهد، از اين ميان ۲۰۷ اثر در قالب تأليف و ۷۵ اثر درقالب ترجمه بودند. همچنين ۱۲۳ اثر توسط دانشجويان دوره دكتري، ۸۱ اثر توسط دانشجويان دوره كارشناسي ارشد و ۷۸ اثر توسط دانشجويان دوره كارشناسي تدوين و منتشر شده است.
دكتر احمدي گفت: آثار رسيده در سه بخش اصلي، جنبي و ويژه بررسي شدند كه بخش اصلي آثار دانشجويان در حوزه هاي دين و فلسفه، علوم انساني، زبان و ادبيات فارسي، علوم پزشكي، فني و مهندسي، كشاورزي و علوم پايه و هنر و معماري را در برمي گرفت. در بخش جنبي ۴۰اثر از نوقلمان دانشجو براي نخستين بار بررسي شدند و در بخش ويژه آثار مرتبط با نماز و نيز گفت وگوي تمدنها مورد ارزيابي قرارگرفت كه در نهايت اسامي نفرات برگزيده در هر بخش به شرح ذيل است:
در گروه دين وفلسفه و در شاخه تأليف؛ رتبه اول سيدحسين حسيني، رتبه دوم فاطمه نقيبي، رتبه سوم طاهره نورحسن فتيده و در شاخه ترجمه؛ رتبه دوم مليحه صابري.
در گروه علوم انساني و در شاخه تأليف؛ رتبه اول محمدتقي جغتايي و فريده همتي، رتبه دوم مهدي رهبري و رتبه سوم محمدرضا جوادي يگانه و مهدي عباسي و در شاخه ترجمه؛ رتبه اول مهرداد ميردامادي، رتبه دوم قدسي احقر و رتبه سوم ايرج نوروش و غلامرضا كرمي.
در گروه زبان و ادبيات فارسي و در شاخه تأليف؛ رتبه دوم حسين ميرزايي و رتبه سوم سيدمحمد هاشمي فرد.
درگروه هنر و معماري و در شاخه تأليف؛ رتبه سوم پروين پويا و در شاخه ترجمه؛ رتبه اول فرهاد مرتضايي، رتبه دوم محمداحمدي نژاد و رتبه سوم علاء محسني و سيامك عليزاده.
در گروه علوم پزشكي ودر شاخه تأليف رتبه اول سيدرضا راست منش، رتبه دوم محمدرضا حسن زاده و رتبه سوم پيمان فارسي، فرزاد دارايي و مهرداد رشدي و در شاخه ترجمه رتبه دوم مازيار سيديان و رتبه سوم نويد علي ياري.
در گروه علوم پايه و كشاورزي و در شاخه تأليف: رتبه اول فريد مر و سروش مدبري، رتبه دوم منيژه كرمي و رتبه سوم اكبر شائمي، در شاخه ترجمه رتبه اول فريد مر، سروش مدبري، رتبه دوم محمد كافي و عبدالمجيد مهدوي و رتبه سوم احمد زارع و حسن صادقي پناه.
در گروه فني و مهندسي و در شاخه تأليف رتبه دوم محمدرضا شعبانعلي و رتبه سوم شرلين سيمانيان و حسن عصاره و در شاخه ترجمه رتبه دوم سعيد نعمتي و رتبه سوم بطور مشترك سيدحبيب الله طباطبائيان و مهدي غضنفري و سروش صغيري. در بخش ويژه رتبه سوم بطور مشترك به حميدرضا قاسمي ندوشن و منوچهر دين پرست.در بخش جنبي رتبه دوم محمدمسعود نوروزي و رتبه سوم حسن صراف جوشقاني.