شماره ۱۹۶۸ - سال هفتم - شنبه ۲۶ آبان ۱۳۸۰
Sat, Nov 17, 2001
Politic purple.jpg
PDF Edition
صفحه اول
سياسي
اخبار ايران
سلام ايران
اجتماعي
گزارش روز
بين الملل
فرهنگ و انديشه
ايران
كتاب و كتابخواني
فرهنگ و هنر
اقتصادي
حوادث
ورزشي
صفحه آخر
ديگه چه خبر؟
هفت هنر
اوقات شرعي

آرشيو
شناسنامه
به دليل ابهام قانون در باره رسيدگي به صلاحيت نامزدهاي انتخاباتي
• هيأت نظارت گلستان خواستار مناظره با مسؤولان اجرايي شد
در نماز جمعه تهران مطرح شد
• گفتيم اين حرفها را به روزنامه ها مي كشانيد، چرا ذهن مردم را آلوده مي كنيد
با كنترل مرزها
كروبي:
در حاشيه اجلاس نيويورك صورت گرفت
در پاسخ به انتقادات هيأت اجرايي انتخابات
ديدگاه
يادداشت

به دليل ابهام قانون در باره رسيدگي به صلاحيت نامزدهاي انتخاباتي
مذاكره مجلس و شوراي نگهبان بي نتيجه ماند
• هيأت نظارت گلستان خواستار مناظره با مسؤولان اجرايي شد
گروه سياسي: يك عضو هيأت رئيسه مجلس شوراي اسلامي در خصوص جلسه مشترك مجلس و شوراي نگهبان كه براي بررسي اختلاف نظر ايجاد شده بين اين دو نهاد پس از رد صلاحيت گسترده نامزدان انتخابات مياندوره اي استان گلستان برگزار شده بود، اظهار داشت: ملاقاتي بين نمايندگان مجلس و شوراي نگهبان صورت نگرفته است، تنها يك نشست بي حاصل انجام شد.
دكتر علي شكوري راد كه با خبرنگار سياسي «ايران» گفت و گو مي كرد، با انتقاد نسبت به عدم حضور نمايندگان شوراي نگهبان در جلسه مشترك مجلس و شوراي نگهبان گفت: در اين نشست، عزيزي عضو حقوقدان شوراي نگهبان و جهرمي شركت كرده بودند، ولي نمايندگي از شوراي نگهبان نداشتند.عضو هيأت رئيسه مجلس اظهار داشت: عزيزي كه عضويت شوراي نگهبان را دارد، تصريح كرد كه از طرف شوراي نگهبان صحبت نمي كند و تنها نظر خود را مي گويد و جهرمي نيز كه از مواضع شوراي نگهبان دفاع مي كرد، نمايندگي از شوراي نگهبان نداشت.
شكوري راد افزود: نمايندگان مجلس اگر مي دانستند جهرمي به جاي شوراي نگهبان طرف گفت و گوي آنهاست، شايد اصلاً در اين جلسه شركت نمي كردند.
نماينده تهران در خصوص مطالب مطرح شده در اين نشست گفت: نمايندگان اعتراض كردند كه رد صلاحيت ها قانوني نبوده است، ولي جهرمي با استناد به ماده ۵۰ قانون انتخابات معتقد بود كه بر اساس اين قانون، هيأت نظارت حق دارد به تحقيقات محلي استناد كند.عضو هيأت رئيسه مجلس خاطرنشان كرد: جهرمي هيچ دليل قانع كننده اي براي قانوني بودن رد صلاحيت ها در استان گلستان ارايه نكرد.
شكوري راد با تأكيد بر اين نكته كه مجلس شوراي اسلامي طرح اصلاح قانون انتخابات را با قيد دو فوريت در هفته جاري بررسي خواهد كرد، اظهار داشت: نمايندگان به هيچ عنوان نسبت به قانوني بودن رد صلاحيت ها قانع نشده اند، لذا براي رفع ابهام از قانون انتخابات، اين قانون را اصلاح خواهند كرد.

در نماز جمعه تهران مطرح شد
اظهارات آيت الله يزدي درباره رد صلاحيت ها
• گفتيم اين حرفها را به روزنامه ها مي كشانيد، چرا ذهن مردم را آلوده مي كنيد
• اگر جاي قوه قضاييه بودم، از يك روحاني محترم استان گلستان و يك نماينده مجلس شكايت مي كردم
گروه سياسي: آيت الله محمد يزدي در خطبه دوم نمازجمعه تهران از «برخي اظهارنظرها درباره تعيين صلاحيت داوطلبان انتخابات مياندوره اي استان گلستان»، بشدت انتقاد كرد.
وي كه عضو فقهاي شوراي نگهبان نيز هست، به اظهارات «يك روحاني محترم استان گلستان» و نيز «يك نماينده مجلس» درباره تعيين صلاحيت داوطلبان نمايندگان استان گلستان اشاره كرد و گفت: من اگر به جاي قوه قضاييه بودم، حتماً از ايشان شكايت مي كردم.
آيت الله يزدي يكي از وظايف قانوني شوراي نگهبان را «نظارت بر انتخابات درهمه مراحل» دانست و گفت: در قانون هم همه وظايف شوراي نگهبان مشخص شده است.
عضو فقهاي شوراي نگهبان با اشاره به «مراحل اجرايي انتخابات مياندوره اي استان گلستان» گفت: برابر قانون وقتي بيش از نيمي از زمان مجلس باقي مانده است، بايد انتخابات مياندوره اي برگزار شود كه در مورد اين استان نيز وزارت كشور و شوراي نگهبان با هم هماهنگ و مقدمات اين كار را فراهم كردند و قرار شد اين كار صورت گيرد.
وي افزود: اين كار شروع شد و مسير قانوني خود را طي مي كرد. طبيعي است كه عده اي تأييد و عده اي هم رد مي شوند. اين كار در طول اين ۲۳سال گذشته صورت گرفته است. اما در اين نوبت پس از مدت كوتاهي برخي ها شروع كردند به جوسازي و افكار عمومي را آلوده كردن. از آن طرف حرفهايي زده اند كه من (به آنها) اشاره مي كنم.
عضو شوراي نگهبان اظهار داشت: گفتيم اين حرفها چيست كه شما مي زنيد، چرا به روزنامه ها مي كشانيد، چرا ذهن مردم را آلوده مي كنيد، چرا نمي گذاريد كار به شكل قانوني خودش صورت بگيرد، چه مي خواهيد؟
آيت الله يزدي گفت: من با شخص رئيس محترم مجلس صحبت كردم. عرض كردم پيشنهاد شما چيست؟ ايشان گفتند كه من پيشنهاد خاصي ندارم. من گفتم من پيشنهاد خاصي دارم. شما دو سه نفر، هركس را كه قبول داريد، بفرستيد بيايند در شورا (شوراي نگهبان)، از نزديك جريانها و پرونده ها را ببينند، اگر شورا، جايي خلاف قانون كرده، بگوييد خلاف قانون است، حل شود.
عضو فقهاي شوراي نگهبان با اشاره به اينكه منتقدان تنها مدافع پنج شش نفر هستند، پرسيد: آيا اين انصاف است؟ منطقي نيست شما بگوييد هركسي ثبت نام كرده است بايد تأييد شود. بايد ببينيم آيا شرايط اثباتي و موانع را دارد يا ندارد.
امام جمعه موقت تهران گفت: يك روحاني محترم كه ما به ايشان هم علاقه داريم، در يكي از شهرهاي استان در اداره آموزش و پرورش و در جواب بچه ها كه من نمي دانم چند درصد با مسائل حقوق آشنا هستند، مي گويند من اعتراضم را كرده ام و دفاعم را كرده ام.
وي افزود: آقايي كه نماينده مجلس است نيز مي گويد شوراي نگهبان جناحي عمل كرده. نمي دانم اين تعبيرها چيست؟ من اگر در دستگاه قضايي بودم حتماً خودم از ايشان شكايت مي كردم و حتماً پرونده را به دادگاه مي كشيدم كه ايشان مي گويد آيا شوراي نگهبان مي تواند قسم بخورد كه تصميماتش جناحي نيست؟
وي برخي از اظهارنظرها را «تعابيري بدتر از اين اظهارات» توصيف كرد و گفت: آن آقايي كه در وزارت كشور هيچ كاره است، يك روزي كاره اي بوده و الآن هيچ كاره است، مصاحبه مي كند، روزنامه ها هم تيتر درشت مي زنند و اذهان مردم را آلوده مي كنند. اين چه رفتاري است. اين چه روشي است كه داريد، چرا اين كار را مي كنيد، منظورتان چيست؟
آيت الله يزدي در ادامه خطبه دوم نمازجمعه گفت: بارها عرض كردم، الآن هم به عنوان يك عضو (شوراي نگهبان) عرض مي كنم، در شوراي نگهبان جز قانون و جز حق هيچ چيز ديگر مطرح نيست. وي مطرح كردن مشكلات برخي از داوطلبان نمايندگي در ملأعام را مشروع ندانست و گفت: نمي شود گفت در پرونده (موجود) است. شما نگو كه اين پرونده را چه كسي ساخته. اين پرونده را وزارت اطلاعات ساخته است. من چه كار بايد بكنم؟ من هم يك آدم هستم در (ميان) اين ۱۲نفر (اعضاي شوراي نگهبان) كه مي خواهم رأي بدهم. آيت الله يزدي در ادامه خطبه دوم نماز جمعه اين هفته تهران به هفته كتاب اشاره كرد و گفت: كتاب غذاي روح است. ولي كتاب بد مهلك انسان است و كتاب خوب غذاي سالم انسان. همانطور كه غذاي سالم براي سلامت انسان مفيد ولازم است و غذاي مسموم و آلوده زيان دارد، كتاب مسموم و آلوده هم زيان دارد.
آيت الله يزدي گفت: حال اينكه در كجا بايد به اين مسأله رسيدگي شود، معمولاً همه مي گويند وزارت ارشاد بايد به اين مسأله برسد. ولي اينكه وزارت ارشاد چقدر مي تواند و چقدر اجازه مي دهد و نمي دهد و گاهي هم كتابهايي ديده مي شود به شكل رمان، به شكل داستان و تاريخ و حتي تحليل يك مسأله نمي گويم سراسر فساد، ولي گاهي ممكن است نتايج نامطلوبي هم از آن گرفته شود.
آيت الله يزدي گفت: چنانچه وقتي در مورد برخي نمونه ها به مسؤولان تذكر داده اند كه آقا اين كتاب چيست و اين حرفها چيست كه در آن نوشته شده است؟ اينها كه از هر سم مهلك بدتر است، مي گويند بله ما هم متوجه شديم ولي گذشته بود و جمع آوري كرديم.
وي خاطرنشان كرد: همين قدر هم كه خبر جمع آوري آن كتاب شنيده شده، فروش و قيمت آن بالا رفته است.

با كنترل مرزها
وزير كشور: هيچكس نمي تواند از مرز افغانستان وارد ايران شود
گروه سياسي: «سيد عبدالواحد موسوي لاري» وزير كشور جمهوري اسلامي ايران و سپهبد «معين الدين حيدر» وزير كشور پاكستان روز پنجشنبه در پايان مذاكرات دو روزه خود در اسلام آباد يادداشت تفاهمي را در زمينه گسترش همكاري هاي دو كشور امضا كردند.۱
بر اساس اين يادداشت تفاهم، دو طرف در مورد تشكيل يك كميسيون عالي امنيتي در سطح وزيران كشور ايران و پاكستان براي گسترش همكاري با يكديگر در مبارزه با تروريسم، فرقه گرايي، قاچاق كالا و مواد مخدر، استرداد مجرمين و احداث بازارچه هاي مشترك مرزي توافق كردند.
وزيران كشور ايران و پاكستان پس از امضاي اين يادداشت تفاهم در جمع خبرنگاران اعلام كردند كه هيأتهاي دوكشور مذاكرات سازنده و مفيدي را در مورد روابط دوجانبه و اوضاع منطقه انجام دادند.
سيد عبدالواحد موسوي لاري وزير كشور جمهوري اسلامي ايران در اين گفت وگو در پاسخ به سؤالي درباره اتفاق نظر به دست آمده ميان ايران و پاكستان درباره افغانستان گفت: «ايران معتقد است كه دولتي فراگير و بر اساس خواسته هاي مردم افغانستان بايد در آن كشور تشكيل شود و آن دولت روابط خوبي با همسايه هاي خود داشته باشد و قوانين و اصول بين المللي را رعايت كند.» موسوي لاري در پاسخ به سؤالي در مورد احتمال ورود عوامل طالبان به ايران گفت: «نيروهاي امنيتي و انتظامي ايران كاملاً به مرزهاي كشور كنترل دارند و هيچكس بدون مدارك لازم نمي تواند از مرز عبور كند.»
معين الدين حيدر وزير كشور پاكستان نيز در اين مصاحبه گفت: «مقامات بلندپايه دو كشور در زمينه اوضاع منطقه و روابط دو جانبه با هم درتماس هستند و وزيران خارجه دو كشور نيز به زودي در رابطه با وضعيت افغانستان با هم ديدار و گفت وگو خواهند داشت.
معين الدين حيدر وزير كشور پاكستان نيز در پاسخ به اين سؤال كه آيا طالبان معتدل مي توانند در دولت آينده افغانستان نمايندگي پشتونها را بر عهده بگيرند؟ گفت: «ضروري نيست كه حتماً طالبان اين نمايندگي را برعهده داشته باشند، بلكه هر يك از پشتونها مي توانند در اين زمينه ايفاي نقش كنند.» وي در پاسخ به اين سؤال كه آيا نيروهاي طالبان مي توانند به پاكستان بگريزند؟ گفت: «نيروهاي پاكستاني در مرزها مستقر هستند و هيچكس از جمله طالبان نمي توانند وارد خاك اين كشور شوند.»

طي حكمي از سوي مقام معظم رهبري امام جمعه شهر «اردل» منصوب شد
گروه سياسي: طي حكمي از سوي مقام معظم رهبري حجت الاسلام محسن رفيعي به عنوان امام جمعه شهر ۱۲ هزار نفري اردل در استان چهارمحال و بختياري منصوب شد.
به گزارش ايرنا، شهر اردل در ۷۰ كيلومتري شهركرد مركز استان چهارمحال و بختياري شش سال بود كه بدون امام جمعه بود كه پس از درخواستهاي مكرر مردم، امام جمعه اين شهر از سوي شوراي سياستگذاري ائمه جمعه كشور تعيين و روز جمعه فعاليت خود را آغاز كرد.
در آئين معرفي امام جمعه جديد شهر اردل حجت الاسلام نوروزي نماينده شوراي سياستگذاري ائمه جمعه كشور سفر مقام معظم رهبري به استان اصفهان و استقبال مردم از معظم له را نمادي از قدرت نظام جمهوري اسلامي دانست.حجت الاسلام محسن رفيعي امام جمعه جديد شهر اردل نيز در خطبه هاي نماز در مسجد ابوالفضل اين شهر مردم را به تقوا و پرهيز از گناه دعوت كرد.

كروبي:
نبود نظارت مردم و نهادهاي مدني خطر بازگشت استبداد را افزايش مي دهد
036201.jpg
گروه سياسي: رئيس مجلس شوراي اسلامي پنجشنبه طي پيامي به همايش «احزاب، مجلس، دانشگاه و توسعه» كه در شيراز در حال برگزاري است، تأكيد كرد كه نبود نظارت مردمي و نهادهاي مدني خطر بازگشت استبداد را افزايش داده است.
در اين پيام كه توسط جواد اطاعت نماينده داراب و زرين دشت در مجلس قرائت شد آمده است: اينجانب اطمينان دارم تعقل و تفكر بر ساير عوامل مؤثر بر تصميمات و اقدامات مجلس و احزاب، امكان بهره برداري هرچه بيشتر و دقيق تر از ظرفيتهاي موجود در مراكز علمي بويژه دانشگاهها را براي توسعه همه جانبه كشور فراهم خواهد كرد.
كروبي در ادامه اين پيام افزوده است: در شرايط كنوني اگر چه هنوز احزاب قوي كه برنامه و اهداف بلند مدت آنان براي مردم شناخته شده باشد در جامعه ما پا نگرفته است اما خوشبختانه بسياري ازمطالبات و نيازهاي مردم شناخته شده و غير قابل انكار است و همين مطالبات مي تواند افق فعاليت آينده احزاب، وظيفه مجلس و نقش آتي دانشگاهها را بخوبي تبيين كند و تمام كساني كه امروز در هر يك از دستگاههاي مؤثر حكومتي و نهادهاي مردمي و مدني حضور دارند موظف هستند با ترجيح تعقل و آينده نگري بر هر موفقيت زود گذر و سطحي نقش تاريخي خود را در نهادينه كردن دستاوردهاي بزرگ حضور مردم در حماسه هاي دوم خرداد ۷۶ و ۲۹ بهمن ۷۸ و هجدهم خرداد ۸۰ بكار گيرند.
در ادامه اين پيام آمده است: بي شك نبود عناصر نظارتي مردمي همچون احزاب و ساير نهادهاي مدني، خطر بازگشت استبداد را افزايش داده و در مقابل مجلس و ساير قواي دست اندركاران كشور از دستاوردهاي علمي بشري براي رفع معضلات مردم منجر به سايه انداختن دغدغه مشكلات فراوان زندگي روزمره بر ساير شئون زندگي و بي تفاوتي مردم نسبت به امور سياسي شده كه اين وضعيت نيز دستاوردي غير از خطر سلطه اجانب و عناصر فرصت طلب و از دست رفتن فرصتها به دنبال نخواهد داشت و لذا نخبگان كشور در نهادهاي مدني و مراكز علمي وظيفه سنگيني براي حفظ نشاط مردم در تمام ابعاد و ايجاد اميد به آينده به عهده دارند.

در حاشيه اجلاس نيويورك صورت گرفت
ديدار خرازي با وزيران خارجه بنگلادش، مغرب بحرين و ارمنستان
گروه سياسي : «سيد كمال خرازي» روز پنجشنبه در حاشيه اجلاس مجمع عمومي سازمان ملل با وزراي خارجه بنگلادش، مغرب، بحرين و ارمنستان ديدار كرد.
وزيران خارجه ايران و بنگلادش با اظهار رضايت از پيشرفت روابط دو كشور برگسترش همه جانبه آن تأكيد كردند. «محمدبن عيسي» وزير خارجه مغرب، در ديدار با وزير امور خارجه كشورمان ديدگاههاي مغرب و آخرين تحولات شمال آفريقا را به اطلاع وي رساند. خرازي در اين ديدار گفت: «اكنون لازم است سازمان ملل نسبت به استقرار دولت موقت اقدام كند و ناظران صلح از كشورهاي بيطرف به افغانستان اعزام شوند.» در ديدار وزراي خارجه بحرين و ايران نيز آخرين وضعيت بحران خاورميانه و افغانستان و روابط دو جانبه مورد بحث قرار گرفت. طرفين با اظهار خرسندي از روابط موجود ميان دوكشور بر تبادل هيأت در سطوح عالي توافق كردند. وزير خارجه ارمنستان نيز آخرين وضعيت قفقاز را به اطلاع دكتر خرازي رساند.

در پاسخ به انتقادات هيأت اجرايي انتخابات
هيأت نظارت گلستان خواستار مناظره با مسؤولان اجرايي شد
گروه سياسي ـ عضو و سخنگوي هيأت نظارت بر انتخابات دومين مياندوره اي مجلس ششم در استان گلستان اعلام داشت: با وقوف و اطمينان كامل از اقدامات صورت گرفته در خصوص بررسي صلاحيتهاي داوطلبان نمايندگي مجلس در استان گلستان اين هيأت آماده گفت وگوي حضوري و (مناظره) با استاندار و رئيس ستاد انتخابات كشور مي باشد.
بنا بر گزارش روابط عمومي هيأت نظارت بر انتخابات دومين مياندوره اي مجلس شوراي اسلامي در استان گلستان محمد تقي حاج قاسمي با اشاره به اظهارات مسؤولان اجرايي انتخابات در استان و وزارت كشور، بر بي طرفي مسؤولان برگزاري انتخابات در اظهار نظرهاي رسمي خود تأكيد كرد و گفت: متأسفانه سخناني كه اين روزها عده اي به آن دامن زده اند بيشتر شباهت به سخنگويي يك حزب سياسي داشته و بي طرفي مسؤولان اجرايي را زير سؤال مي برد. وي تأكيد كرد: مراحل قانوني براي رسيدگي و اظهار نظر در خصوص صلاحيت داوطلبان دقيقاً در قانون پيش بيني شده است و اين هيأت صريحاً اعلام مي نمايد كه طبق قانون به وظيفه خويش عمل نموده و نسبت به عملكرد خود پاسخ قانوني و لازم را دارد و آماده است تا در هر گفت وگويي با استاندار يا رئيس ستاد انتخابات كشور آنها را با سند و مدرك ارايه كرده و از آن دفاع كند.
سخنگوي هيأت نظارت بر انتخابات دومين مياندوره اي مجلس ششم در استان گلستان با اعلام اين مطلب كه رد صلاحيتها بر اساس دلايل، اسناد و مدارك معتبر صورت گرفته، افزود: نحوه رسيدگي به صلاحيت نامزدهاي تمامي مراكز حوزه هاي انتخابيه در حوزه تصميم گيري هيأت نظارت بر انتخابات دومين مياندوره اي ششمين دوره مجلس شوراي اسلامي در استان گلستان و نيز در سطح هيأت مركزي نظارت بر انتخابات دقيقاً متكي بر اسناد و مدارك معتبر انجام پذيرفته و يقيناً غير از اسناد قانوني و ادله معتبر موارد خارج از قانون تأثيري در روند رسيدگيها نداشته است. وي خاطر نشان ساخت: هيأتهاي اجرايي مراكز حوزه هاي انتخابيه و ستاد انتخابات استان دراين مرحله بايد منتظر اعلام نظر قطعي و نهايي شوراي نگهبان باشند و مانند ساير مراجع قانوني وظايف مصرحه در قانون را اجرا نمايند.

وزير خارجه ژاپن قصد ديدار از ايران را دارد
خانم ماكي كو تاناكا، وزير امور خارجه ژاپن ابرازتمايل كرده است كه از ايران ديدن كند
. بنا بر گزارش رسانه هاي خبري ژاپن خانم تاناكا در مجلس نمايندگان اين كشور گفت مايل است اجازه مجلس را براي ديدار از ايران كسب كند. روابط ايران و ژاپن از اهميت زيادي برخوردار است و نقش مهم منطقه اي دو كشور ضرورت همكاري و توسعه روابط را فراهم كرده است. از اين رو اخيراً شاهد رفت و آمدهاي گسترده بين طرفين و هماهنگي هاي مختلف بين ايران و ژاپن در سطوح منطقه اي و بين المللي بوده ايم.

نماز جمعه در آبادان برگزار نشد
گروه شهرستانها: نماز جمعه اين هفته آبادان به دليل مسافرت امام جمعه موقت آبادان در مصلي ثامن الائمه اين شهر برگزار نشد.
برگزار نشدن نماز جمعه به دليل مسافرت حجت الاسلام «سيدعلي دهدشتي» امام جمعه موقت و بيماري حجت الاسلام «غلامحسين جمي» امام جمعه آبادان بود.

ديدگاه
چهره عقلاني جامعه ايران
سيمايي كه رسانه هاي غربي از ايران و ايراني در دو دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ به نمايش گذاردند مملو بود از خشونت، عدم تساهل، اقتدار گرايي، سخت گيري نسبت به زنان و جوانان، بستن درها و انزوا، ارائه قرائتهاي غير مدني، آزاديخواهانه و غير دموكراتيك از دين و مخالفت با انواع وجوه و مظاهر تمدن غربي. اين چهره درسالهاي اوجگيري جنبش مدني دوم خرداد به بعد مخدوش شد و مرتباً از ايران بوي مردمسالاري و آزاديخواهي به مشام رسيد تا آنجا كه ايران دموكراتيك ترين رژيم سياسي خاورميانه نام گرفت.
حضور دگرباره نماينده سياسي مردم ايران در سازمان ملل فرصتي بود براي رسانه هاي همگاني جامعه آمريكا تا چهره عقلاني و مسالمت جوي مردم ايران را به نمايش بگذارند. پخش سخنراني رئيس جمهور در سازمان ملل از شبكه دولتي C-SPAN، مصاحبه با C.N.N و P.B.S، نشر مصاحبه با نيويورك تايمز و انتشار اخبار ديگر ديدارها و سخنراني هاي رئيس جمهوري ايران الگوي تازه اي از ايده ها و ديدگاههاي جاري در ميان اصلاح طلبان ايراني را كه رئيس جمهوري آنها را نمايندگي مي كند به نمايش گذارد: ايده هايي مثل همدردي (با مردم مصيبت زده نيويورك يا افغانستان)، همبستگي ميان انديشمندان مسيحي و مسلمان، براي نجات جهان از خشونت، يأس و بيهودگي، مشاركت همه گروهها در تعيين سرنوشت افغانستان، نفي تروريسم حتي در جهت اهداف و نمايات خير، گفت وگو ميان فرهنگها و تمدنها، صلح و دوستي عدالت آميز، زمان شناسي، حاكميت قانون، بردباري دربرابر دگرانديشي و دگر باشي، حق بازگشت پناهندگان فلسطيني به خانه خويش و مشاركت آنها در تعيين سرنوشت خويش، و نفي آن دسته از نظامهاي سياسي كه براساس ترور و وحشت و سركوب بنا شده اند (مثل اسراييل) يا براساس اين امور تداوم مي يابند.
انعكاس اين ايده ها و نظريات به عنوان ديدگاه اكثريت جامعه ايراني در رسانه هاي غربي نمايانگر توجه و استقبال شهروندان اين جوامع از اين ايده ها است. اما دول غربي معمولاً ديدگاههاي اقتدارگرا در جوامع درحال توسعه را بيشتر مي پسندند و متحدان آنها بيشتر از همين سنخ هستند چون اولاً درّ گرانبهاي دموكراسي و آزادي در انحصار آنان باقي خواهد ماند و همواره از طريق آن يا فخر خواهند فروخت يا اعمال قهرآميز خود را نسبت به جوامع ديگر توجيه خواهند كرد، ثانياً مي توانند داد و ستدهاي نظارت ناشده با جوامع درحال توسعه داشته باشند.
نظارت هرچه بيشتر شهروندان بر امور جاري و سياستها موجب كاهش منافع دول غربي و شركتهاي مربوطه آنها در جوامع درحال توسعه خواهد شد و ثالثاً بدون دموكراسي و آزادي كه خواسته اكثريت ملتها در همه جوامع امروز است جوامع درحال توسعه همچنان بي ثبات خواهند ماند و بهره اين بي ثباتي به جيب قدرتمندان و ثروتمندان جهاني خواهد رفت. به همين دليل روشنفكران و انديشمندان جوامع توسعه يافته و منتقدان سرسخت سياستهاي جاري در اين جوامع از سربرآوردن دموكراسي خواهي و آزادي جويي در جوامع درحال توسعه استقبال مي كنند و سياستمداران با ترشرويي با آنها مواجه مي شوند. به همين دليل متحدترين دولت براي سياستمداران آمريكايي دولت تماميت طلب، نابردبار، تروريست و خشن اسراييل و مشكل زاترين دولت براي آنان، دموكراتيك ترين دولت در خاور ميانه است.
محمل طرح ايده هاي اكثريت جامعه ايران در مجامع دانشگاهي، معتبرترين رسانه ها و تريبونها است و محمل طرح ايده هاي سران جوامع ديگر درمجامع و محافل در بسته و پشت ميزهاي مذاكره است، همان كه اقتدار گرايان ايراني بيشتر مي پسندند. به همان اندازه كه اقتدارگرايان و خشونت طلبان داخلي از طرح اين ايده ها در رسانه هاي تحت اختيار خود طفره مي روند، اقتدارگرايان و خشونت طلبان خارجي با اين ايده ها با سردي و گاه با ترشرويي مواجه مي شوند.
اين امر نشان دهنده دشواري پيشبرد جريان اصلاحات در ايران است: از يك سو اين جنبش با تماميت خواهان و نابرد باران قدرتمند (و نه مقتدر) داخلي مواجه است كه از اعمال حاكميت مردم جلوگيري مي كند و از سوي ديگر با تماميت خواهان و نابردباران خارجي (از دولت و سياستمداران آمريكايي و اسراييلي كه خود را خير مطلق و دشمن خود را شر مطلق مي خوانند تا اپوزيسيون رو به زوال مستقر در خارج كه كاري جز ترور و پرتاب خمپاره نمي شناسد) مواجه است كه نه تنها كمكي به اين جنبش نمي كنند بلكه گاه تلاش مي كنند با نزديك نشان دادن اين جنبش به خود آن را از اعتبار بيندازند. جنبش اصلاحات در ايران يا چهره عقلاني جامعه ايران تنها با جنبشهاي مدني و آزاديخواهي در جوامع غربي كه اكنون وجهه بين المللي يافته اند و گروههاي سازمان يافته آنها منتقد سرسخت سياستهاي جاري در جوامع خود هستند همراهي و سنخيت دارد. صداي اكثريت مردم ايران در ميان اين جنبشها و گروهها بخوبي شنيده مي شود.
نيويورك ـ مجيد محمدي

يادداشت
سياست ماكياولي، سياست علوي
036177.jpg
در تاريخ انديشه و عمل سياسي دوگونه نگاه به مردم وجود داشته و مناظرات سياسي در ايران امروز گوياي آن است كه اين دو نگاه در شرايط مختلف به گونه هاي متفاوت مي توانند پديدار شوند. شايد موقعيت هاي خاص سياسي و اجتماعي شيوه هاي مشخصي از انديشيدن را پديد مي آورد كه خود را در اشكال مختلف بازنمي نمايانند.
از آنجا كه نشانه هايي از اين دو گرايش، يكي در ديدگاههاي انديشمندي چون نيكولو ماكياولي و ديگري در كلام پيشواي بزرگ شيعيان امام علي(ع) ديده مي شود، با اندكي مسامحه ديدگاه نخست را سياست ماكياولي و ديدگاه دوم را سياست علوي مي ناميم.
در سياست ماكياولي مردم مطرح اند، اما اصالت ندارند. آنها وسيله اي براي قدرت و استحكام حكومت شهريار هستند. بايد دلبستگي و نظر آنان را جلب كرد، اما نه به عنوان عاملي تعيين كننده در سياست، بلكه براي آنكه همدلي مردم با حاكم براستحكام حكومت او مي افزايد: زيرا به گفته ماكياولي: «شهرياري كه شهرش بارويي استوار داشته باشد و مردم را از خود بيزار نكرده باشد، بر او نخواهند تاخت»۱
پس مردم و رضايت مردم مبناي استحكام قدرت است و نه ارزشي اصولي كه حاكم براي اداي آن به حكومت رسيده باشد. لذاست كه در سياست ماكياولي براي راضي كردن و متحدكردن مردم در خدمت حكومت، مي توان به هروسيله اي دست يازيد، آنها را از دشمناني خيالي ترساند، دوستاني ناخواسته برايشان تراشيد و حتي در عين پيمان شكني در پيشگاهشان تظاهر به پيمان داري و وفا كرد. ماكياولي در اين باره مي نويسد: «شهرياري نيرومند و دلاور، همواره بر همه دشواريها چيره خواهدشد، گاه با اميد بخشيدن به فرمان گزاران با گفتن اينكه اين روزگار سياه ديري نخواهدپاييد و گاه با ترساندنشان از سنگدلي دشمنان و نيز گوشمال دادن زبان درازان.»۲
ماكياولي اساساً انسان و به عبارت خود او «آدميان را بيشتر ناسپاس و زبان و فريبكار و ترسو و سودجو» مي داند. در نتيجه معتقد است كه حاكم براي آنكه قدرت خود را حفظ كند با دشمن تراشي و مهرنمايي و اندكي خشونت بايد سعي كند كه تا آنجا كه ممكن است به «نرم دلي نامدار شود تا به سنگ دلي»۳ اما اگر ديد كه نرم دلي او و مماشاتش با مردم دارد به سركشي و زياده خواهي آنان مي انجامد بايد به گونه اي شمشير بركشد كه از سرترس پيشاپيش او سرخم كنند. به نوشته ماكياولي: «اينجا دو پرسش پيش مي آيد كه از اين ظدو حال كدامين بهتر است: بيشتر دوستمان بدارند تا از ما بترسند؟ يا آنكه بيش بترسند تا دوستمان بدارند؟ پاسخ اين است كه هر دو. اما از آن جا كه داشتن اين هر دوحال باهم دشوار است، اگر مي بايد يكي از آن دو را برگزيد، همان به كه بيش بترسند تا دوست بدارند.»۴
پس ترسيدن مردم و دوست داشتن مردم در سياست ماكياولي دو روي يك سكه است و اصل ترسيدن مردمي است كه تنها خاصيت آنها تبعيت كردن و افزودن بر شكوه و جلال حاكم است. در اين ديدگاه مردمان وسيله اند كه حاكم هم محبت آنها و هم هراس آنها، هم دوستان احتمالي و هم دشمنان خيالي يا واقعي آنها را در خدمت قدرت خود درمي آورد.
اما ديدگاه دوم را سياست علوي مي ناميم. در سياست علوي مردم اصيل و مبناي حكومت اند و پاسداري حقوق آنها و جلب رضايت آنها وظيفه اصلي حاكم است، به بيان امام علي(ع) خداوند خواسته و نظر خود را بر زبان بندگان جاري مي سازد فلذا وظيفه حاكم است كه قلب خودرا از رحمت و محبت به مردمان خود لبريز سازد. در نامه علي(ع) به مالك اشتر آمده است: واشعر قلبك الرحمة للرعية و المحبة لهم واللطف بهم ولاتكونن عليهم سبعاً ضارباً تغتنم لهم اكلهم فانهم صنفان اما اخ لك في الدين و اما نظيرء لك في الخلق.
قلب را از رحمت و محبت لطف به اتباع حكومت لبريز كن، مبادا براي آنها چون جانور درنده اي باشي كه خوردنشان را غنيمت مي شمرد، آنها بردو گروهند يا برادران ديني تواند و يا در خلقت انسانيت مانند تو مي باشند.
پس در سياست علوي محبت و لطف متوجه انسانهاست چه برادران ديني و چه انسانهاي ديگر. بناي اصلي رفتار سياسي در اين رفتار جلب رضايت مردم است. امام علي(ع) در ادامه همين جملات تأكيد مي كنند كه بايد لغزشها و گناهان جزيي مردمان تابع حكومت را برآنان ببخشايد.
ترجمه ادامه نامه امام به مالك اشتر چنين است: «انسانها از قبل گرفتار برخي لغزشها بوده و اسباب بدكاري سهواً يا عمداً به آنها روي آورده پس همانطور كه دوست داري خداوند باگذشت و بخشش تو را بيامرزد، با تجسس و گذشت آنها را عفو كن… هرگونه با مردم رفتار كني خدا با تو رفتار خواهدكرد و مبادا خود را براي جنگ با خدا آماده سازي كه تو تاب و توان خشم او را نداري، از بخشش او بي نياز نيستي، پس هرگز از بخشش و گذشت از مردم پشيمان و از كيفر آنها شاد مباش و به خشمي كه مي تواني مرتكب نشوي شتاب مكن»
امام علي (ع) در ادامه مي نويسد: ولاتقولن اني مؤمر امر فأطاع، فإن ذلك ادغال في القلب و منهكة للدين و تقرب من الغير
«هرگز مگو من حاكمم و هرچه امر مي كنم بايد فرمان مرا بپذيرند كه اين روش موجب فساد و تباهي قلب و سستي در دين و تغيير و زوال نعمتها مي گردد»۵ حتي امام به مالك اشتر سفارش مي كنند كه
«در ميان اطرافيان خود آن كسي را كه به گفتن معايب و زشتي هاي مردم اصرار دارد از خود دوركن زيرا مردم زشتي و معايبي دارند كه سزوارترين كس براي پوشاندن آنها حاكم است.»۶ براساس همين بينش است كه مرحوم مطهري چنين برداشتي از نهج البلاغه دارند:
«در منطق اين كتاب شريف، امام و حكمران، امين و پاسبان حقوق مردم و مسؤول در برابر آنها است. از اين رو حكمران و مردم اگر بنا است يكي براي ديگري باشد، اين حكمران است كه براي توده محكوم است، نه توده محكوم براي حكمران.»۷
بنابراين در سياست علوي حكمران براي مردم است. وظيفه او مهرباني و حفاظت از حقوق مردم است و اجازه آمريت و سخن گفتن از سراقتدار با آنها ندارد. در سياست علوي مردم عيال خداوندند و نه بايد آنهارا فريفت، و نه گناهان آنها را برجسته ساخت و نه برآنها سخت گرفتند. حاكم مردم را براي تقويت قدرت خود نمي خواهد بلكه خويشتن را پاسدار حق و آبروي آنها مي شمرد.
دكتر حسين سليمي ـ عضو هيأت علمي دانشگاه علامه طباطبايي

منابع:
۱ ـ نيكولو ماكياولي، شهريار، ترجمه داريوش آشوري، ويرايش دوم، تهران، نشر مركز، ،۱۳۷۵ صفحه ۸۳
۲ ـ همان منبع
۳ ـ همان منبع، صفحه ۱۰۷
۴ ـ همان منبع، صفحه ۱۰۸
۵ ـ فيض الاسلام، ترجمه و شرح نهج البلاغه، تهران: اسلاميه، ،۱۳۷۶ صفحات ۹۹۳ و ۹۹۲
۶ ـ همان منبع، صفحه ۹۹۶
۷ ـ مرتضي مطهري، سيري در نهج البلاغه، قم: صدرا، ،۱۳۵۴ صفحه ۱۲۴

كليدحل بحران افغانستان دراتئلاف جهاني براي صلح
036099.jpg
صبح روز يازده سپتامبر همه كساني كه صحنه برخورد هواپيماهاي مسروقه مسافري با برج هاي دوگانه سازمان تجارت جهاني را بطور زنده از طريق گيرنده هاي خود نگاه مي كردند خدا مي داند چندبار به هشياري وبيداري خود شك كرده باشند. تصوراينكه در مركز امنيت وسرمايه چنان رخنمودي درحوزه واقعيت ـ ونه در قالب بخشي از يك فيلم سوپراكشن ـ شكل ببندد؛ بي گمان تا ساعتها براي همه تماشاگران صحنه فوق حيرت انگيز بوده است. با اين حال حادثه اي كه از سالها پيش نطفه بسته و اخطار شده بود؛ اتفاق افتاد. ديپلماسي آمريكا درنخستين واكنش به اين فاجعه دردناك تروريستي در سپيده دم هزاره سوم انگشت اتهام خود را به سوي افغانستان وسازمان القاعده نشانه رفت.
۱ـ افغانستان پيش از آنكه سرزمين افيون و مرگ و برادركشي لقب بگيرد، براي همسايه شمالي اش ـ كه پيش از بن بست گلاسنوست و پروسترويكاـ ابرقدرتي يكدست و يكي از دوقطب قدرت برتر جهاني بود، سرزميني رؤيايي به شمار مي رفت. ازطريق افغانستان مي شد نخستين گام را به سوي آبهاي گرم خليج فارس و همجواري باهند برداشت. آن هم درشرايطي كه ايران محمدرضاشاه و پاكستان ذوالفقار علي بوتو هم پيمان ژئواستراتژيك آمريكا به حساب مي رفتند.
۲ـ سقوط شاه ايران اگرچه به جمع شدن بساط آمريكاييها وآسودگي خيال روسها كمك كرد ، اما درعين حال از نمد دولت جديد وانقلابي ايران و متعاقباً سقوط و قتل بوتو (وبه قدرت رسيدن ژنرالها)، هيچ كلاهي براي اتحاد جماهيرشوروي ساخته نشد. كودتاي افغانستان ، به قدرت رسيدن رژيم چپ گراي نورمحمد تره كي كه مستقيماً عامل و سرسپرده مسكو به شمار مي رفت، فرصت هاي تازه اي براي روسها ايجاد كرد تا جاي پاي بيشتري براي خود درمنطقه باز كنند.
۳ـ سقوط اتحاد جماهيرشوروي ، دكترين «نظام نوين جهاني » را ـ كه درايران به اشتباه نظم نوين جهاني تعبير شده است ـ به عنوان ديپلماسي وگفتمان مسلط آمريكا به ميان نهاد. جورج بوش، از خطاي استراتژيك صدام حسين در حمله به كويت نهايت استفاده را برد و توانست هژموني آمريكا را درمناسبات و روابط بين المللي حاكم كند و با همسونمودن اروپاي غربي ـ كه ناتو را درمقابل پيمان روبه تلاشي ورشو يگانه سازمان نظامي غالب برجهان مي ديد ـ وحتي بسياري از كشورهاي آسيايي و آفريقايي ؛ چنين بنماياند كه آمريكا كدخداي بلامنازع دهكده جهاني است ودراين ميدان شوراي امنيت سازمان ملل متحد نيز نقشي تشريفاتي دارد. حمله آمريكا به عراق ـ كه به شليك يك گلوله تفنگ ۱۰۶ به پشته مي مانست ـ دركنار انفعال روسيه وچين ، به بسياري از نظريه پردازان روابط بين الملل از جمله فوكوياما چنين القا كرد كه تاريخ به پايان رسيده است ونظام ليبرال دموكراسي غرب عنقريب به بهشت موعود جهانيان مبدل خواهد شد.
۴ـ آمريكا كه منطقه خاورميانه ـ منهاي ايران ـ را در يدقدرت بي چون و چراي خود مي ديد وازطريق تركيه به برخي از كشورهاي آسياي ميانه نيز راه يافته بود وبراي رسيدن به ژاپن ديگرنيازي نداشت كه مسير كره ماه را طي كند، رژيم جديد افغانستان را ـ آن گونه كه مي بايد وموردعلاقه اش بود، نيافت. درافغانستان پس از آنكه صبغت الله مجددي طبق يك قرار قبلي ـ درتاريخ هفت تيرماه ۱۳۷۱ ـ رياست جمهوري را براي مدت چهارماه به منظور برگزاري انتخابات به برهان الدين رباني واگذار كرد، حوادث به گونه اي ديگر رقم خورد. داستان نيكاراگوئه و سقوط ساند نيست ها وبركنار روي دولت دانيل اورتگا، اين تجربه بسيار گران قيمت را براي آمريكاييان ذخيره كرده بود كه مي توان از طريق اعمال نفوذ غيرمستقيم وبرگزاري انتخابات، حكومتي مستقل را به شيوه دموكراتيك ساقط كرد!! اما دولت موقت افغانستان ، كه حداقل به گونه صوري از سوي رقباي آمريكا درمنطقه از جمله تهران مسكو حمايت مي شد ، قصد نداشت ، صحنه را از اين طريق خالي كند ودرست به همين دليل برهان الدين رباني ـ رئيس جمهور موقت ـ درتاريخ ۷دي ۱۳۷۱ شورايي تحت عنوان شوراي حل اختلاف تشكيل داد ورياست جمهوري خود را به مدت دوسال تمديد كرد. چنين فرآيندي براي آمريكا و متحدانش ، كه خود را در سقوط دولتهاي وابسته به مسكو سهيم مي دانستند وتمايل داشتند كه دولت رباني به ساز آنها برقصد به هيچ وجه خوشايند نبود. به همين دليل تحريك بعضي از گروههاي جهادي ـ ازجمله تشكل گلبدين حكمتيارـ افغانستان را براي يك دوره كوتاه مدت وارد بحران جديد كرد. اما حكمتيار كه فقط بخشي ناچيز از قبايل ومبارزان جهادي افغان را رهبري مي كرد زماني كه به عنوان نخست وزير وارد كابينه شد، آرام گرفت، آمريكا نگاه خود را معطوف آلترناتيو ديگري كرد…
۵ ـ در زمان جنگهاي داخلي گروههاي جهادي عليه دولتهاي تره كي، امين ، كارمل ونجيب شخصي به نام ملامحمدعمر وگروه طالبان در محاسبات تعيين كننده قدرت سياسي افغانستان عددي به شمار نمي رفتند. ملامحمد كه در دستگاه امنيتي ژنرال حميدگل پاكستاني براي خود مي پلكيد ؛ هيچگاه سوداي خلافت برخاك افغانستان را حتي به رؤياهايش هم راه نداده بود. درهمان زمان دريچه ذهن شاهزاده ثروتمند وبلندبالاي سعودي تباري به نام اسامه بن لادن نيز هنوزبه روي كسب قدرت سياسي درقالب يك دولت باز نشده بود. نمي توان تصور كرد كه دراواخر دهه ۹۰ميلادي ، ميان سازمان كوچك القاعده ـ كه به پشتوانه حداكثر سي ميليون دلار ميراث پدري اسامه آرمان هاي محدودي را تعقيب مي كرد ـ وگروه تازه شكل گرفته طالبان، ارتباط تشكيلاتي وسازماني وجود داشت . بااين حال اين ارتباط فرضي ، درقالبي ديگر مي توانست برمحور همكاري سه دولت همپيمان آمريكا، يعني پاكستان ، عربستان و امارات، به و جود آيد وزمينه هاي شكل گيري آلترناتيوي جديد در سازوكارهاي داخلي افغانستان را بسترسازي ومهيا كند. بي ترديد وقتي كه انديشه اين ارتباط فرضي از قوه به فعل درآمده بود، سازمان سياسي حاكم برافغانستان يا همان شبه دولت برهان الدين رباني، هنوز از فرط نشئه خوش پيروزي بركمونيست هاي ازخدابي خبر!!درخواب كيف به سرمي برد. دولتهاي قدرتمند منطقه از جمله تهران ومسكو نيز بي توجه به فعل وانفعالاتي كه در مرزهاي شمالي پاكستان مي گذشت سرخود را با ديدوبازديدهاي خوش بينانه ديپلماتيك با رباني و خانم بوتو گرم كرده بودند. درهمين حال طالبان بااستفاده از خواب خرگوشي ديپلماسي خارجي دوقدرت برترمنطقه، (روسيه وايران) به شدت ودراسرع زمان زيرنظر فرماندهان ارتش پاكستان وبه اعتبار حمايت مالي عربستان سازمان كوچك نظامي و لجستيكي خود را تقويت و تجهيز مي كرد، تا به برهم زدن پلكي، تمام معادلات سياسي منطقه را فرو ريزد وچنين نيز شد.بنابه گزارشهاي موثق طي سالهاي ۹۷ـ۹۶ بيش از سه هزارتن از افسران و سربازان پاكستاني در صف نيروهاي طالبان فعاليت داشتند. همچنين حمايت مالي عربستان از طالبان درسال هاي ۶۹ـ۶۵ بالغ برهفتاد ميليون دلار درماه ـ يعني هرماه دوبرابر سرمايه اوليه بن لادن ـ تخمين زده شده است. حتي اگر آمار اخير را مبالغه بدانيم نمي توانيم ازكمك رسمي وعلني ده ميليون دلاري عربستان به طالبان در جريان ملاقات ملامحمدعمر از آن كشور درشهريور ،۱۳۷۶ چشم پوشي كنيم. سقوط شهرهاي سوق الجيشي افغانستان از جمله هرات و جلال آباد، اگرچه كشورهاي منطقه را با قدرتي جديد به نام طالبان آشنا كرد ونام ملامحمدعمر را بر زبانها انداخت، اما براي مواجهه با اين قدرت ديگر كار از كار گذشته بود. درپايان داستاني كه به اجمال گفته شد براي ما فقط حسرت سقوط مزارشريف و شهادت ديپلماتها وخبرنگارمان به جاي ماند و مشكل ترانزيت موادمخدر. دولت ائتلافي مجاهدان هم مثل برف بهاري زيرلگدهاي مادون مدنيت طالبان له شد واز آن همه هياهوي ژنرال دوستم وحكمتيار و رباني فقط عده اي پارتيزان خسته ودرهم شكسته به فرماندهي احمدشاه مسعود درسرمايه دره پنجشير باقي ماند.
۶ ـ بررسي حوادث دو دهه گذشته افغانستان در اين مجال مجمل نمي گنجد. قصد ما نيز از ابتدا بر اين منوال نبوده است. درواقع آنچه كه امروز در افغانستان مي گذرد، علي الحساب تجزيه وتحليل ريشه هاي تاريخي فعل و انفعالات فعلي را از اولويت خارج مي كند،
اين مقاله در شرايطي نوشته مي شود كه نيروهاي ائتلاف شمال در غياب فرمانده شهيد خود احمدشاه مسعود، به سبب تضعيف طالبان، بسياري از شهرها و مناطق افغانستان را فتح كرده اند و هم اكنون در ۲۰كيلومتري كابل قرار دارند. بي ترديد اگر وضعيت به همين شكل پيش برود در آينده نزديك هم كابل و هم قندهار ـ مركز اصلي استقرار طالبان ـ به دست نيروهاي مجاهد خواهد افتاد. از سوي ديگر چنين فرايندي احتمالات ديگري را نيز فراپيش مي كشد:
۱ـ۶ـ در صورتي كه دولت پيشين (ائتلاف شمال) مجدداً زمام امور را به دست گيرد، آنگاه مسأله تقسيم و توزيع قدرت درميان گروه هاي جهادي افغانستان معضل بزرگي خواهد بود كه به نظر نمي رسد با حذف طالبان هم به سادگي قابل حل باشد.
۲ ـ۶ ـ سربازان منهزم طالبان كماكان به عنوان يك نيروي مطرح به مانورهاي ايذايي و شكننده خود در افغانستان ادامه خواهند داد و در صورت تجديد سازمان، بار ديگر يك تهديد جدي تلقي خواهد شد. حتي كشته شدن بن لادن و ملامحمدعمر نيز به حل اين معماي پيچيده كمك نخواهد كرد.
۳ ـ۶ ـ اگر دولت جايگزين طالبان، مطلوب و مجري سياست هاي آمريكا ـ به عنوان طرف اصلي مناقشه فعلي افغانستان ـ باشد، بي گمان نخواهد توانست با همسايگان غيرمتحد آمريكا، از جمله ايران، تاجيكستان، ازبكستان، و حتي روسيه، مناسبات دوستانه اي برقرار سازد. مضاف به اينكه حضور يك دولت ضدغربي (و يامتمايل به ايران و روسيه) هرگز از سوي آمريكا و متحدان منطقه اي اش تحمل نخواهد شد.
۴ـ۶ ـ سقوط طالبان به مثابه بازگشت آرامش به افغانستان نخواهد بود. به همين دليل حضور نيروهاي بي طرف از سوي سازمان ملل متحد، به منظور ايجاد شرايط مناسب براي برگزاري انتخابات فراگير تا يك آينده قابل پيش بيني دشوارخواهد بود.
۵ ـ۶ ـ همچنين حذف طالبان از صحنه سياسي افغانستان، به منزله جمع شدن بساط سازمان القاعده نخواهد بود و اين گروه با شعبه هاي نامرئي، امكانات گسترده و توان مالي و عملياتي خود در آينده نيز هركجا كه اراده كند، خواهد توانست به صلح و ثبات جهاني لطمه بزند. دخالت نظامي آمريكا در افغانستان فرصتي طلايي براي بن لادن فراهم آورد تا تشكيلات خود را نماد اسلام و آمريكا و غرب را نماينده كفار معرفي كند و از اين راه نه فقط به يك جنگ ايدئولوژيك دامنه دار وارد شود، بلكه از خود رهبري درحد يك منجي بزرگ مسلمان بتراشد.
۷ ـ به نظر نويسنده همه اين معضلات از حالت فرضيه و شكل بالقوه به صورت محتمل و بالفعل درخواهندآمد. درواقع عمليات نظامي آمريكا در افغانستان نه تنها اين لقمه گلوگير را خرد و حل نكرد بلكه آن را تبديل به معمايي پيچيده نمود كه به نظر نمي رسد در آينده به يك راه حل مناسب ومسالمت جويانه تن بدهد و اندكي از حوادث اين بخش از جهان پرماجرا را تقليل دهد. منطقه اي كه سالها پيش برژينسكي پيش بيني كرده بود، به دليل خصلت بحران زايي اش، بعد از هيروشيما و ناكازاكي نخستين منطقه اي خواهد بود كه فاجعه بمب اتم را بر تاريخ سياه جنگ هاي ضدانساني، ثبت و حك خواهد كرد.
در شرايط فعلي و با آرايش كنوني نيروهاي سياسي درگير در ماجراي افغانستان، هيچ كليدي براي شكستن چنين قفل پررمز و رازي موجود نيست. مگر آن كه خرد جمعي جهانيان صف بندي هاي موجود را به هم بريزد و از اين ميان كليد تازه اي بسازد. چنين كليدي در پشت عبارت «ائتلاف جهاني براي صلح» نهفته است. همه ملت ها و دولت هاي صلح دوست جهان بايد يكپارچه فرياد بكشند: جنگ در افغانستان را خاتمه دهيد.
محمد قراگوزلو



|   شناسنامه   |   آرشيو   |