|
پنجره هاي بسته به روي هواي آلوده شهر
* طرح جامع كاهش آلودگي هوا با تقويم زمان خود انطباق ندارد.
* نمي توان از مرگ سالانه ۷۸۰۰ نفر در تهران بر اثر آلودگي هوا شگفت زده شد.
|
|
|
مرتضي الويري پيش از آنكه به عنوان شهردار تهران استيضاح شود، ملاقات هاي دلگرم كننده اي داشت. او در يك بعدازظهر ابري با سفير استراليا به گفت وگو نشست و بعد از آنكه شنيد از نظر آقاي سفير، اداره شهر تهران به اهميت اداره يك كشور است، اعتماد به نفس بيشتري پيدا كرد.
البته مديريت شهرداري در اين ديدار باتأييد و ستايش همراه نبود. حتي بعد از آنكه «راجر نيومن» كنار پنجره اتاق شهردار رفت و با ديدن هواي تهران شانه هايش را بالا انداخت، الويري اندكي در خود فرو رفت. اما شهردار فوراً كنار سفيررفت و گفت: براساس يك طرح ۱۰ساله، غلظت آلاينده هاي هواي تهران را به استانداردهاي جهاني خواهيم رساند.
الويري بعد از آنكه كنجكاوي نيومن را ديد با اشتياق از جزييات طرح، سخن گفت و افزود: پشتوانه ما براي اجراي طرح جامع كاهش آلودگي هواي شهر تهران، دو ميليارد دلار اعتبار است.
آقاي سفير اگر چه مي تواند مطمئن باشد كه دو ميليارد دلار بودجه، هزينه خواهد شد، ولي شايد هيچگاه اين خبر را دريافت نكند كه پس از چه مدت از ورود سالانه ۴۵۹ هزار تن مواد آلاينده به هواي شهر تهران كاسته خواهد شد.
مهمترين نشانه اين واقعيت را مي توان در گفتار معصومه ابتكار، رئيس سازمان حفاظت محيط زيست يافت. او از ناهماهنگي در اجراي طرح ۱۰ساله اي كه الويري به آن اشاره مي كرد پرده برداشت و گفت: طرح جامع كاهش آلودگي هوا با تقويم زمان خود انطباق ندارد.
حتي مهدي حجت كه يكي از معاونان معصومه ابتكار است از اين هم صريح تر سخن گفته است. او شامگاه يكي از روزهاي ديماه ۷۹ اظهار داشت: تا اين لحظه پيشرفت طرح جامع كاهش آلودگي هوا درحد صفر بوده است.
اين گفته حجت نشان مي دهد سازمان محيط زيست هم نسبت به وظايفي كه براساس طرح جامع كاهش آلودگي هوا به عهده داشته، اهمال كرده است. چون سازمان حفاظت محيط زيست يكي از متوليان اجراي طرح جامع كاهش آلودگي هواست. در كنار اين سازمان، چهار وزارتخانه نفت، بهداشت، صنايع و كشور، شهرداري تهران و سازمان هاي مديريت و برنامه ريزي و صدا و سيما وظايف مشخصي دارند. ولي آنطور كه حجت گفته، عملكرد همه اين مراكز در حد صفر بوده است.
مهندس محمود صرافين، پژوهشگر وكارشناس ارشد حمل و نقل و ترافيك، ديدگاهي مشابه مهدي حجت دارد. اومي گويد: «شهرداري در طرح جامع كاهش آلودگي هواي شهر تهران به ۱۵ درصد از وظايفش در مورد تأسيس مراكز معاينه فني خودرو عمل كرده است. اين نسبت براي گازسوزكردن اتوبوس ها صفر درصد، نصب چراغ هاي هوشمند راهنمايي ۱۰ درصد، تعويض كاربوراتور پيكانها صفر درصد، استفاده از كاتاليزور در تاكسي هاي گازسوز و تك سوخته كردن باگاز مايع صفر درصد و تجهيز موتوسيكلت ها به كاتاليزور صفر درصد است. همچنين درخصوص تأمين ۷۰درصد سوخت مورد نياز شهر تهران با بنزين بدون سرب به ۲۳ درصد از تعهدات عمل شده و درمورد مسائل آموزشي، عملكرد آقايان صفر درصد بوده است».
به اين ترتيب انتظار براي موفقيت طرح جامع كاهش آلودگي هوا با ترديد مواجه مي شود و اين هدف كه سالانه يك ميليون و ۹۰۰هزارتن از آلودگي هواي تهران كاسته خواهد شد، همچنان خوشبينانه خواهد ماند.
ولي طرح جامع كاهش آلودگي هوا حتي پيش از مرحله اجرا با كاستي هايي در تدوين روبرو بوده كه نشان مي دهد خصلت «جامع» بودن را نمي توان به آن اطلاق كرد.
مهندس وحيد نوروزي، كارشناس ارشد سازمان حفاظت محيط زيست مي گويد: «برنامه جامع كاهش آلودگي هواي شهر تهران كه قرار است در هفت محور خودروهاي نو، خودروهاي فرسوده، حمل و نقل عمومي، معاينه فني خودروها، سوخت، مديريت ترافيك و آموزش اجرا شود. ملاحظه مي كنيد كه اين طرح فقط مربوط به آلاينده هاي نظير خودروهاست. حال آنكه ۲۹ درصد آلودگي هواي تهران ناشي از آلايندگي كارخانجات و كارگاههاي اطراف تهران است».
ضعف در تدوين و اجراي طرح جامع كاهش آلودگي هوا درحالي است كه دولت، مجلس و شوراي شهر تهران قوانين و آيين نامه هايي براي حمايت از آن تصويب كرده اند. با اين وصف، شكست تنهامتوجه طرح جامع كاهش آلودگي هواي شهر تهران نيست و مي توان كميته اضطراري كاهش آلودگي هوا را هم در تحقق اهدافش ناكام خواند.
اين كميته طي ماههاي اخير و با هدف اعلام وضعيت ناهنجار يا هنجار آلودگي هواي تهران تشكيل شده است. ولي عمل به همين وظيفه ساده درهاله اي از بوروكراسي پيچيده گم شده است. بطوري كه قبل از آنكه كميته مزبور موفق شود اعلام كند كه آلودگي هواي تهران درمرحله هشدار، اخطار و يا بحران است، وضعيت هوا تغيير مي كند!
و به اين ترتيب نمي توان از مرگ سالانه ۷۸۰۰ نفر در تهران بر اثر آلودگي هوا شگفت زده شد.
|