دعاي روز چهارم(۸۰‎/۸‎/۲۹)
اَللّهُمَّ قَوِّني فيهِ عَلي' اِقا'مَةِ اَمْرِكَ وَ اَذِقْني فيهِ حَلا'وَةَ ذِكْرِكَ وَ اَوْزِعْني فيهِ لاَدآءِ شُكْرِكَ بكَرمِكَ وَ احْفَظْني فيهِ بِحِفْظِكَ وَ سَتْرِكَ يا' اَبْصَرَ النّاظِرينَ.
خدايا مرا در اين روز بر اقامه و انجام فرمانت قوت بخش و حلاوت و شيريني ذكرت را به من بچشان و براي اداي شكر خود به كرمت مهيا ساز و در اين روز به حفظ و پرده پوشي مرا از گناه محفوظ دار. اي بصيرترين بينايان عالم.
دعاي روز پنجم(۸۰‎/۸‎/۳۰)
اَللّهُمَّ اجْعَلْني فيهِ مِنْ الْمُسْتَغْفِرينَ وَاجْعَلْني فيهِ مِنْ عِبا'دِكَ الصّالِحينَ الْقا'نِتينَ وَ اجْعَلْني فيهَ مِنْ اَوْلِيا'ئِكَ الْمُقَرَّبينَ بِرَاْفَتِكَ يا' اَرْحَمَ الرّاحِمينَ.
خدايا مرا در اين روز از توبه و استغفاركنندگان قرار ده و از بندگان صالح مطيع خود مقرر فرما و هم در اين روز مرا از دوستان مقرب درگاه خود قرار ده. بحق لطف و رأفتت. اي مهربانترين مهربانان عالم.

امام علي (ع):
ترس بانوميدي همراه است، و آزرم با بي بهرگي همعنان

گروه اجتماعي ـ درپي طرح نامه پنج تن از اعضاي شوراي شهر تهران خطاب به هيأت رئيسه كه در آن رسيدگي هرچه سريعتر به تخلفات برخي از اعضا موردتأكيد قرارگرفته بود، منصوررضوي، اميرعابديني و فروزش سه تن از اعضاي شورا اعلام استعفاي جمعي كردند.
به گزارش خبرنگار«ايران»، در جلسه صبح ديروز شوراي شهر تهران كه جهت بررسي و رسيدگي به اين نامه به صورت علني بدون مستمع برگزارشد، موارد ذكرشده در نامه مطرح و موردبحث قرارگرفت.
درپايان جلسه، منصور رضوي عضو شوراي شهر تهران در جمع خبرنگاران گفت: از عضويت در شورا استعفا مي دهم زيرا احساس مي كنم جوحاكم بر شورا جومناسبي براي كارنيست. وي با اشاره به اينكه اين استعفا ممكن است دسته جمعي باشد، اظهارداشت: اختلافات داخلي بين برخي از اعضا و روشي كه برخي دوستان براي حل مسائل اتخاذكردند موجب شده تا ديگران انگيزه كار در شورا را ازدست بدهند.
فروزش ديگر عضو شوراي شهر كه حدود ۲ماه قبل استعفاي خود را تقديم هيأت رئيسه شوراكرده و بعد از آن نيز در هيچيك از جلسات حضورنمي يافت و ديروز باحضور خود موجب شگفتي خبرنگاران شد، درخصوص علت حضورخود به خبرنگار ما گفت: روزگذشته تعدادي از اعضاي شورا با من تماس گرفتند و گفتند كه امروز جلسه مهمي برگزارمي شود و به شنيدن نظرات مشورتي من نيازدارند.
وي با اشاره به اينكه هنوز بر استعفاي خودم پافشاري مي كنم، اظهارداشت: قصدمن ازحضور در شوراي شهرتهران به عنوان نماينده شهروندان، خدمت به مردم بوده اما به نظر مي رسد كش و قوسها و مجموعه مشكلات موجود مانع تحقق اين هدف شده است.
فروزش در پاسخ به اين سؤال كه آيا در جلسات بعدي شورا حضورخواهديافت يا خير، اظهارداشت: درصورتي كه جلسات مثبت، به دور از تنش و شعارباشد قطعاً تا پذيرش استعفايم ازسوي هيأت رييسه، در جلسات حضور خواهم يافت.
«احمدحكيمي پور» عضو شوراي شهر تهران و از امضاكنندگان اين نامه در گفت وگو با خبرنگارما جلسه شورا را مفيد ارزيابي كرد و اظهارداشت: برخي از مواد مطروحه در اين نامه موجب دلخوري برخي از اعضا شده است، اما اينها بايد بدانند كه از نظر امضاكنندگان نامه، تمامي اعضاي شورا شريف و قابل احترام هستند. اما مي بايست شهامت در معرض قضاوت و نقد قرارگرفتن را هم داشته باشند.
وي درخصوص استعفاي دسته جمعي سه تن از اعضاي شورا گفت: استعفادادن مشكلي را حل نمي كند، ما از مردم رأي گرفته ايم و مي بايست پاي تعهدمان بايستيم و جوابگوي عملكردمان باشيم.
حكيمي پور اظهارداشت: استعفا ساده ترين راه براي شانه خالي كردن از زيربار مسؤوليت است.
وي تأكيدكرد: مشروعيت ما از رأي مردم است، اگر ازسوي برخي از اعضا خطايي سرزده مي بايست دربرابر آن ايستاده و به مردم جواب بدهند.
حكيمي پور در پاسخ به اينكه آيا احتمال دستيابي به يك تفاهم جمعي وجوددارد يا خير، اظهاراميدواري كرد: در جلسات بعدي شورا و بررسي دقيق مواردمطرح شده در نامه، اعضاي شوراي شهر به يك نتيجه واحد و مثبت دست يابند.
صديقه وسمقي، محمدابراهيم اصغرزاده، مرتضي لطفي، احمدحكيمي پور و رحمت الله خسروي اعضاي كميته استيضاح كننده شهردارتهران، روز يكشنبه با ارسال نامه اي به هيأت رئيسه شورا، ادامه حضور خود در جلسات علني را منوط به رسيدگي هرچه سريعتر به وضعيت مديريت شهرداري تهران و تصميم گيري در مورد برخي مشكلات موجود در شوراي شهر طي جلسه رسمي و غيرعلني كردند.

گروه اجتماعي ـ دبير كل سازمان بين المللي مهاجرت (IOM) گفت: «جمهوري اسلامي ايران تصميم دارد هفته آينده در جلسه شوراي IOM كه در ژنو برگزار مي شود به عضويت كامل اين سازمان در آيد.»
«برانسن مكينلي» در جمع خبرنگاران با اعلام اين مطلب افزود: «فعاليت ما در ايران از ۱۰سال پيش شروع شده است و عمده كار ما در خصوص بازگرداندن آوارگان افغاني بوده است.»
وي در پاسخ به اين سؤال كه با توجه به اين وضعيت كه شنيده مي شود طالبان بخشهايي از افغانستان را كه از تصرفشان خارج شده بود دوباره پس گرفته اند، بازگشت آوارگان افغاني چگونه خواهد بود گفت: «بايد به شرايط توجه داشت. من در مورد آينده صحبت مي كنم. به نظر من بعد از مدتي صلح و ثبات در اين كشور بر قرار خواهد شد و اوضاع براي بازگشت مناسب خواهد بود. عمده بازگشتها احتمالاً در بهار آينده صورت خواهد گرفت اما تكميل شدن اين فرايند سالها طول خواهد كشيد.»
دبير كل سازمان بين المللي مهاجرت در مورد فعاليت اين سازمان در خصوص ايران گفت: «در جمهوري اسلامي ايران فعاليتهاي ما متفاوت است. در اين خصوص ۳ برنامه مشخص درنظر داريم. يكي از اين برنامه ها ايجاد مركز مطالعات پديده مهاجرت براي جنوب غرب آسيا است. در حال حاضر اطلاعات و آمار دقيقي در اين مورد وجود ندارد. اگر اين مركز راه اندازي شود، آمارهاي جديدي در اختيار مسؤولان قرار مي دهد تا بتوانند پديده مهاجرت را به صورت بهينه مديريت كنند.»
وي افزود: «برنامه ديگري كه مسؤولان ايراني هم از آن استقبال كرده اند، در خصوص نيروي كار مهاجر است، ما در صدديم در كشورهاي پيشرفته فرصتهاي شغلي مناسبي براي نيروي كار ايران فراهم كنيم. تعداد تحصيلكردگان و متخصصان در ايران بيش از نياز بازار كار است. در مقابل كشورهايي وجود دارند كه نيروي كار كافي ندارند. ما سعي مي كنيم دست اين كشورها را در دست نيروي كار ايراني قرار دهيم.»
برانسن مكينلي در پاسخ به خبرنگار ما در موردبافت قومي در افغانستان وتأثير اين امر در نتيجه تصميم گيريها و برنامه هاي در نظر گرفته شده براي بازگشت آوارگان افغاني گفت: «ما نيازهاي قبيله اي و قومي را در برنامه هايمان لحاظ كرده ايم. من سياستمدار نيستم اما به نظر من در هر راه حل سياسي كه براي افغانستان در نظر گرفته شود، مطمئناً اين موضوعات هم لحاظ خواهد شد.
درست است كه هزاره ها و ازبكها پيشروي مي كنند ولي قرار نيست كه تمام دولت و قدرت را اين دو قوم تشكيل دهند. اگر كسي چنين بگويد اشتباه كرده است. به نظر من بايد سيستمي شبيه فدرال در اين كشور پياده شود. يعني مناطق مربوط به هزاره ها، ازبكها و ساير اقوام تا حدودي به صورت خودگردان اداره شود، اما امور مربوط به ماليات و توزيع ثروت عمومي زير نظر دولت مركزي باشد.
وي درپاسخ به اين سؤال خبرنگار ما كه فعاليت سازمان IOM در ايران بيشتر به اشتغال كمك خواهد كرد يا فرار مغزها را شدت خواهد بخشيد گفت: «سؤال شما دو پاسخ دارد يك پاسخ كوتاه و يك پاسخ بلند. پاسخ كوتاه اين است كه بله. اين فرمي از فرارمغزها است. اما جواب كامل اين است كه شرايط كشورها با هم تفاوت دارد. در مورد كشور ايران با توجه به اينكه ميزان افراد ماهر بيش از آن است كه بتوانند جذب بازار كار شوند، اگر تعدادي از آنان به خارج از كشور بروند ضرري وارد نخواهد شد و حتي مزايايي هم دارد از آن جمله ياد گرفتن فنون و مهارتهاي جديد و كسب تجربيات بيشتر يا برگرداندن بخشي از درآمدشان به كشور، ضمن اينكه تجربه به ما مي گويد اغلب اين افراد عاقبت به كشورشان بر مي گردند. اگر قرار باشد هر سال تعدادي از نيروي كار ايراني براي مثال به كشورهايي مثل آلمان يا سوئيس بروند به جايي بر نمي خورد. اما اگر قرار بود اين امر در يك كشور آفريقايي يا كشوري كه نيروي متخصص چنداني ندارند اتفاق بيفتد، مسأله فرق مي كرد. چون اگر اين تعداد از آن كشورها خارج شوند، آن كشور ناتوان خواهد شد.

نتايج كنكور سراسري سال ،۱۳۸۰ موفقيت چشمگير دختران ايراني را در عرصه علمي نشان داد: حدود ۶۲ درصد پذيرفته شدگان كنكور امسال را دختران تشكيل دادند. اين آمار احساسات متضادي را در سطح جامعه به وجود آورده است. از سويي، آمار فوق نشان دهنده تلاش بي سابقه دختران ايراني براي ايفاي نقش تاريخي خود در سرنوشت ملت جوان ايران است كه مي تواند الگوي موفقي براي زنان و دختران در عرصه بين المللي باشد. از سوي ديگر، اين آمار حاكي از روند كاهش اقبال پسران به آموزش عالي است كه رفته رفته نگرانيهايي جدي را در سطح اجتماعي ايجاد مي كند. هر دو جنبه اين قضيه، ملاحظات جديدي را در عرصه هاي اجتماعي، اقتصادي، سياسي و فرهنگي به وجود آورده است.
پيش از هر چيز، نبايد فراموش كرد كه آموزش زنان و دختران، به خودي خود در تمام دنيا از اهميت ويژه اي برخوردار است. آمار يونسكو نشان مي دهد كه در كشورهاي در حال توسعه، به نسبت سرمايه گذاري هاي انجام شده در بخش هاي مختلف اجتماعي چون بهداشت، مسكن و آموزش، توسعه كمي و كيفي آموزش زنان و دختران بيشترين اثربخشي و بازدهي را در رابطه با حل مسائل مختلف اجتماعي (از جمله كاهش نرخ مرگ و مير كودكان و كنترل جمعيت) داشته است. به همين علت، ارتقاي سطح سواد و كيفيت تحصيلي زنان و دختران در هر كشور، يكي از بارزترين «شاخص هاي توسعه» در آن كشور است.
در ايران نيز دختران ايراني به درستي دريافته اند كه حقوق خود را تنها از طريق ابراز شايستگي هاي فردي و جمعي مي توانند به دست آورند. در همين راستا است كه دلايل دختران براي ادامه تحصيل، الزاماً با دلايل پسران يكسان نمي باشد: ادامه تحصيل، پيش از هر چيز دختران را داراي «شأن اجتماعي» مي كند. هرچند اگر افزايش درصد تحصيلكرده هاي دختر با افزايش امكانات جذب آنها در مشاغل هم شأن با تحصيلاتشان مطابقت نداشته باشد، ممكن است در درازمدت باعث انفعال اين نيروي عظيم شود.
با اين حال، جنبه ديگر اين مسأله هشدارهايي را در بر دارد. به واقع، كاهش منظم نرخ پذيرفته شدگان پسر در كنكور سراسري روندي نگران كننده است. البته در زمان جنگ اين كاهش قابل توجيه بود، اما در زمان فعلي، اين كاهش به صورت يك «روند» درآمده است و مي تواند زنگ خطري براي جامعه باشد. شايد بتوان اين كاهش را با پديده «فرار مغزها» مقايسه كرد، زيرا به نظر مي رسد كه هر دو پديده ريشه هاي مشترك متعددي دارند. اين كاهش مي تواند متأثر از عوامل متعدد سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي باشد و تأثيرات ميان مدت و درازمدت خسارت باري بر جاي گذارد، بخصوص آن كه ماهيت پايين آمدن فعلي نرخ ورود پسران به دانشگاهها، با پايين بودن نرخ ورود دختران به آموزش عالي در گذشته بسيار متفاوت است؛ نبايد فراموش كرد كه در گذشته، موانع اجتماعي ـ فرهنگي متعددي براي ورود دختران به آموزش عالي وجود داشت؛ در حالي كه در مورد پسران اوضاع متفاوت است. براي مثال، انتظار مشخص بسياري از پسران از تحصيل، كسب درآمد مالي مناسب براي تأمين زندگي و سرپرستي خانواده و همچنين به دست آوردن امنيت شغلي و اجتماعي است. بعضي از پسران در شرايطي قرار گرفته اند كه حتي ممكن است تحصيلات دانشگاهي را مزاحم موفقيت هاي اقتصادي و لحظه اي خود ببينند. اين گروه با استفاده از بعضي آشفتگي هاي اقتصادي و عدم تناسب بين درآمد تحصيلكرده ها با درآمدهاي كاذب ناشي از كارهاي غير توليدي، كسب درآمد بالا و در زمان محدود را به كسب علم در ازاي درآمد كمتر و زمان طولاني تر ترجيح مي دهند. به هرحال، اين پديده نيازمند توجه فراوان و مطالعه جدي است.
با توجه به چنين حقايقي، تصميم هاي سليقه اي به بهانه ايجاد «تعادل» در ميان فارغ التحصيلان پسر و دختر كه ممكن است باعث محدود كردن ورود دختران به آموزش عالي شود، خطرناك و غير مؤثر است و به منزله حذف صورت مسأله خواهد بود. چنين تصميم هايي بيشتر از آن كه آينده نگر و كارساز باشند، به دليل ريشه داشتن در فرهنگ هاي سنتي مرد سالارانه و قيم مآبانه، به عدم تعادل جدي تر منتهي مي شوند.
دختران، در عرصه يك رقابت سالم اجتماعي شايستگي خود را بروز داده اند. اگر پسران با انگيزه هاي بالاتر با آنها به رقابت بپردازند، مطمئناً افراد «شايسته» تري وارد آموزش عالي مي شوند. در نتيجه، بررسي دلايل افت انگيزه پسران براي ورود به آموزش عالي، يك نياز عاجل است. در نهايت، يك نكته مهم را نبايد فراموش كنيم و آن نكته اين است كه اگر براي جذب تحصيلكرده ها كاري اساسي نكنيم، ممكن است كه با خطر عدم اقبال به آموزش عالي از جانب «دختران و پسران» توأمان مواجه شويم. براي جلوگيري از بروز چنين فاجعه اي، لحظه ها را هم غنيمت شماريم.
دكتر زهرا گويا

گروه اجتماعي: مدارس مقاطع مختلف عربستان سعودي با همكاري شبكه تلويزيوني (آ.آر.تي) عربي به كانال ماهواره اي آموزشي مجهز مي شوند.
روزنامه الوطن چاپ عربستان نوشت: قرارداد به كارگيري اين كانال كه ۱۰۰ ميليون ريال سعودي (حدود ۲۷ ميليون دلار) هزينه دربردارد به تأييد وزارت آموزش عربستان رسيده و براي تأييد نهايي به شوراي عالي اطلاع رساني ارسال شده است. به نوشته الوطن، از اين كانال در مرحله نخست هر روز يك جلسه آموزشي به دانش آموزان ارايه مي شود كه در اين جلسه معلم فقط نقش نظارتي دارد و دانش آموزان كلاس آموزشي را به صورت زنده تماشا مي كنند.
به گفته يك منبع آگاه در وزارت آموزش عربستان خدمات فن آوري اين طرح شامل ۵۲ هزار دستگاه تلويزيون و ۲۶ هزار ديش ماهواره اي و ۲۶هزار دريافت كننده (رسيور) مي باشد كه به هر يك از ۲۶ هزار واحد آموزشي عربستان دو دستگاه تلويزيون و يك ديش و رسيور مي رسد. براساس اين گزارش طرح راه اندازي كانال ماهواره اي آموزشي داراي چهار كانال است كه دو كانال آن براي دوره ابتدايي و بقيه در مقاطع راهنمايي و دبيرستان مورد استفاده قرارمي گيرد.

گروه اجتماعي: سخنگوي كميسارياي عالي سازمان ملل در امور پناهندگان در ايران نسبت به بروز فاجعه زيست محيطي در اردوگاههاي پناهجويان افغاني در استان هرات هشدار داد.
«محمد نوري» در مشهد به خبرگزاري جمهوري اسلامي گفت: ساكنان اين اردوگاهها بخاطر نياز مبرم به سوخت براي پخت خوراك و نيز گرما، مناطق وسيعي از بوته زارهاي منطقه را «گياه زدايي» كرده اند. وي افزود: باتوجه به اين اقدامات در آينده افغانستان شاهد گسترش بيابانها در كنار بلاياي تجربه شده اي چون جنگ، قحطي و خشكسالي خواهد بود.

گروه اجتماعي: وزارت علوم به دانش آموختگان برتر رشته هاي هنر بورس تحصيلي اعطا مي كند.
به گزارش روابط عمومي وزارت علوم، دانش آموختگان بر ترمقطع كارشناسي رشته هاي هنر و رودي ۷۵ يا بعد از آن مي توانند تحت شرايطي بورس تحصيلي خارج ازكشور را دريافت كنند. گفتني است، علاقمندان مي توانند جهت دريافت اطلاعات بيشتر به معاونت آموزشي دانشگاه محل تحصيل خود مراجعه نمايند.

گروه اجتماعي: مواردي ا ز بيماري فلج اطفال «پوليوميليت» كه در سالهاي اخير در ايران با اقدامات گسترده بهداشتي و واكسيناسيون مهار و در حال پاكسازي بود در استان خراسان ديده شده است.
دكتر «بهرامي» رئيس دانشگاه علوم پزشكي مشهد در «سمينار اپيدميولوژي و كنترل بيماريهاي شايع در ايران گفت: «باتوجه به اينكه چندين سال است كه پاكسازي فلج اطفال در كشور آغاز شده، ولي متأسفانه در مشهد چندين مورد از اين بيماري به دليل مهاجرتها به وجود آمده است.»
وي افزود: وجود كانونهايي چون افغانستان و كشورهاي آسياي مركزي در همسايگي استان خراسان كه هنوز موارد زيادي از فلج اطفال در آنها ديده مي شود، موجب شده است تا اين استان و در نتيجه ايران نتواند خود رادر فهرست كشورهاي پاكسازي شده از عامل بيماري قرار دهد اگر چه تا زماني كه حتي يك مورد از ابتلا به بيماري در جهان ديده شود، اين ادعا پذيرفته نمي شود كه كشوري از عامل بيماري پاكسازي شده است.
ويروس بيماري از طريق مدفوع بيماران يا ناقلين دفع مي شود و آبهاي آلوده به فاضلاب موجب آلودگي در انسان است.
وي يادآور شد: باتوجه به واكسيناسيون گسترده در سالهاي اخير و وجود آنتي بادي در خون اغلب ايرانيها، خطر زيادي شهروندان كشور را تهديد نمي كند اما لازم است افرادي كه واكسينه نشده اند، سريعاً براي اين كار اقدام كنند.

يكي از بارزترين صحنه هاي خاطره انگيز و به يادماندني سفر حج كه بخش مهمي از مناسك حج را تشكيل مي دهد، مربوط به روزهاي وقوف در مشاعر مقدسه موسوم به ايام تشريق و اعمال و مناسك خاص آن است.
زائرين محترم روزهاي نهم (و بعضاً هشتم) تا دوازدهم ذيحجه را در چادرهاي عرفات و مني به سر مي برند و بعد از وقوف عرفات، براي وصول به سرزمين مني در مكان مقدس مشعرالحرام وقوف دارند و در مدت اقامت مني، اعمال مهم رمي جمرات سه گانه و قرباني و حلق را به انجام مي رسانند. موضوعات اجرايي در خدمات رساني به حجاج در ايام مذكور به موارد حمل ونقل، اسكان، تغذيه، بهداشت و امدادرساني تقسيم و تجزيه مي شود. چگونگي و فرآيند استقرار و اسكان حجاج در عرفات و مني همواره مورد توجه خدمتگزاران حجاج در ايران و عربستان بوده است. اين است كه يكي از بخشهاي اساسي توافقات مورد علاقه و هميشگي با سعوديها به حساب مي آيد.
بايد گفت: مديريت تخصيص چادرها و اسكان زائران كشورمان در ايام تشريق از اهميت بالايي برخوردار است و مستلزم تجربه و مطالعه و احاطه دقيق بر سرزمين و مسير مني ـ مشعر و عرفات و شناخت كليه عوامل و امكانات و شيوه هاي مديريتي سعوديها و بافت و ميزان كل زمين و مقدارزمين و تعداد چادرهاي مختص ايرانيان و امكان دسترسي به مراكز درماني و مسيرهاي مختلف و محل رمي و قربانگاه و نوع استفاده از فضاهاي موجود و مهندسي تعيين ضريب سرانه اسكان مي باشد. در مورد توزيع خيمه ها، برنامه ريزان و مجريان با كاربرد تجربيات و توانايي هاي علمي توانسته اند نظم مطلوب و دلخواهي را برقرار سازند تا حتي الامكان زائران يك استان در يك منطقه استقرار پيدا كنند. تقسيمات منطقه خيام عرفات و مني به مكتب معروف است كه توسط يك مجموعه خدمات ميداني اداره مي شود. اين مكاتب ۱۲ گانه زيرمجموعه مؤسسه مطوفين حجاج ايراني هستند كه مسؤوليت رسيدگي به مسائل حجاج ايران را به عهده دارند.
براي گرفتن خيمه درگذشته هر مدير به معطوف خود مراجعه مي كرد و رأساً عمل مي كرد و مجبور بود از اراده مطوف مربوطه تبعيت نمايد. اينك مطوفين قديم گرد يكديگر مجتمع شده اند و كل زمين بين همه آنها به صورت مكتب خاص تقسيم شده است. چادرها بين مكاتب توزيع شده و تقسيم در لايه بعدي بين كاروان هاي استان در داخل مكتب صورت مي پذيرد. نمايندگان مديران كاروان ها نيز چادرهاي زيرمجموعه را تحويل گرفته و بين مديران وابسته به خود تقسيم مي نمايند. نقشه و كروكي كلي و جزئي داخل مكتب و منطقه نيز در اختيار مديران و زائران قرارمي گيرد.
چكيده گردش كار بخش اسكان مشاعر بدين شرح قابل تلخيص است:
ـ تهيه نقشه خيمه ها با توجه به نقشه عمومي عرفات و مني و همچنين صورتجلسه تفاهم بين مسؤولان ايراني و سعودي.
ـ تكثير نقشه بيانگر مكاتب مختلف و كاروان هاي استانهاي استقرار يافته در هر منطقه.
ـ تهيه نقش داخلي هر مكتب و خيمه هاي خاص امدادرساني.
ـ توجيه نمايندگان مديران كاروان ها و نظارت بر استقرار گروهها در مكانهاي معين.
ـ حل و فصل مشكلات بين كاروان ها و مطوفين سعودي.
جا دارد نظر زوار عزير را كه ان شاء الله راهي آن ديار مقدس هستند، به نكات ذيل در ارتباط با اسكان در مني و عرفات جلب نماييم:
* خيمه هاي منطقه عرفات هنوز به شكل چادرهاي پارچه اي است كه منطقه اي خاص براي ايرانيان در نظر گرفته شده و به تناسب ظرفيت، به هركاروان اختصاص داده مي شود و غروب روز نهم ذيحجه هم سريعاً پس از اينكه حجاج عزيز منطقه را به سمت مزدلفه ترك گفتند، برچيده خواهد شد. ظرفيت اين چادرها جهت بيتوته زائرين محترم ۱۰ نفر بوده و فاقد تأسيسات برودتي و نيز فاقد علائم راهنمايي در مسيرهاي مربوطه مي باشد.
لذا بايستي زائرين سعي كنند با توجه به يكنواختي چادرها، از تردد بين محوطه چادرها اجتناب نمايند تا محل اسكان خود را در ميان ۸۰۰۰ چادر واقع در منطقه ايرانيان گم نكنند. البته چند چادر به عنوان امداد گمشدگان مستقر هستند اما بهتر اين است كه زائران حداقل تردد را داشته باشند.ضمناً موقع خروج از عرفات، حتماً همراه با كاروان باشند و متفرق نشوند تا با اتوبوسهاي گروه خود به مشعر منتقل شوند.
* خيمه هاي سرزمين مني (كه ايراني ها در يكي از بهترين مكانهاي سرزمين مقدس مني واقع هستند) از سال ۷۷ به تدريج به صورت ثابت درآمده و از جنس ضد حريق ساخته شده كه مجهز به تأسيسات و سيستم برودتي و روشنايي و اطفاي حريق نسبتاً مناسبي مي باشد. اين پروژه اولين بار از منطقه ايرانيان آغاز و تداوم يافت. البته همانطور كه در تشريح هزينه هاي حج برشمرديم، هزينه نگهداري اين چادرها نيز درمبلغ وروديه پرداختي هر زائر هنگام ورود به عربستان لحاظ شده و از سال ۷۸ مبلغ ۱۵۰ ريال سعودي بر ارقام قبلي به همين خاطر اضافه شده است. علاوه بر اين چگونگي نگهداري اين چادرها نيز از نظر حيثيتي و فرهنگي براي كشورهاي مختلف اهميت دارد. لذا مديران و عوامل و زائران بايستي در حفظ و حراست از آنها بكوشند و از نوشتن مطلب به عنوان نشاني و يا چسباندن كاغذ و مقوا بر روي آنها خودداري كنند. اين خيمه ها نوعاً داراي ۱۶مترمربع مساحت هستند كه در آن ۱۳ نفر اسكان مي يابند. اخيراً خيمه هاي مني مفروش شده و پياده روهاي آن سنگفرش و داراي سرويسهاي بهداشتي بالنسبه مرتبي است.
با توجه به اينكه سرويسهاي بهداشتي در مني جديدالاحداث است، زائران به جهت رعايت مسائل بهداشتي از تراشيدن موي سر در اطراف آنها خودداري نمايند. بدين منظور از سطلهاي زباله كه در مكانهاي خاص تعبيه شده است، استفاده كنند. ضمناً تيغ هاي استفاده شده ديگران را اكيداً به كار نبرند.دراين راستا بايد متذكر شويم كه نوشيدن آب شيرهاي مخصوص وضو و شست وشو درست نيست.
زائران عزيز به صورت گروهي براي رمي جمرات حركت كنند و درصورت جداماندن از كاروان ها، هراسي به خود راه ندهند و با زائران ساير كاروان هاي ايراني به منطقه خيمه ها بازگردند تا به محل اصلي استقرارشان برگردانده شوند. هر چند در اطراف چادرهاي ايراني پرچم كشورمان نصب شده، اما چنانچه شماره هاي مندرج در ستونهاي بزرگ داخل محوطه چادرها را به عنوان نشانه در نظر بگيرند، علامت مناسبي خواهد بود. به منظور پيشگيري از مفقود شدن افراد، همراه داشتن دستبند خاص و كارت شناسايي زائر در ايام تشريق الزامي است.
ضمناً شماره مكتب هر كاروان روي قطعه پارچه اي براي نصب روي لباس زائران درج شده كه نشان دهنده مكتب موردنظر است و در رسيدن به منطقه كمك شاياني مي كند.
روابط عمومي سازمان حج و زيارت

در ادامه سلسله مباحث عمليات اجرايي حج تمتع كه توسط سازمان حج و زيارت به رشته تحرير در مي آيد، به موضوع نحوه تهيه و توزيع مواد غذايي حجاج ايراني در موسم حج مي پردازيم. مقدمتاً بايد اشاره اي داشته باشيم به اين نكته اساسي كه تغذيه مناسب و تهيه و توزيع اقلام تداركاتي و مصرفي مورد نياز حجاج براساس سرانه ميزان مصرف در طول سفر و همچنين سرانه هزينه مورد نظر صورت مي گيرد.
همانطور كه در تشريح هزينه هاي حج تمتع ذكر شد، سازمان براي تداركات مواد غذايي مبلغي را پيش بيني و اختصاص داده است كه اين رقم كارشناسي و باتكيه بر تجربيات گذشته مديران و آشپزهاي كاروانها و دست اندركاران امر تغذيه محاسبه و تعيين گرديده است. برنامه غذايي هم براي طول سفر در مكه معظمه و مدينه منوره و مشاعر مقدسه پس از بازبيني جدول غذايي سال قبل توسط صاحبنظران خبره در امر تغذيه حجاج و باتوجه به ذائقه هر استان و رعايت مسائل بهداشتي تنظيم و در اختيارمديران قرار مي گيرد. هرچند تعدادي از وعده ها در هفته نيز به اختيار مدير سپرده شده است.
از روي قاعده به دنبال تعيين سرانه ميزان هزينه و همچنين تنظيم برنامه غذايي، سياست تهيه و تحويل و تخزين و توزيع اجناس تهيه شده نيز باتوجه به نوع جنس و مدت اعتبار هريك از اقلام، تبيين و مشخص مي گردد. چرا كه اقلام مورد نياز براي تغذيه حجاج از حيث شمار و تنوع و همينطور از نظر شمارگان هريك از اقلام بايستي از قبل معلوم و مشخص باشد.
هدف اساسي در زمينه تهيه مواد اوليه عبارتست از تأمين جنس مرغوب با قيمت مناسب از منبع اوليه و به دور از واسطه هاي معمول و رايج، بطوري كه توزيع آن اجناس جهت بهره برداري آشپز و زائر نيز به طرز روان و راحت انجام پذيرد. طبيعي است هميشه اين ايده و رويه حكمفرما بوده است، ليكن در مسير تطور سياست هاي حج مي بينيم به تناسب موقعيت، تاحال نظام برگزاري حج ايرانيان، بطور كلي چند دوره درخصوص تداركات را از سرگذرانده است. اول آن دوره اي كه همه چيز توسط مديركاروان تهيه و پخت و توزيع مي شد، ديگر زماني كه تقريباً مجموعه اقلام به وسيله دولت خريداري و بين مديران تقسيم مي گرديد و سپس دوره فعلي فرارسيد كه سعي مي شود تداركات بر مبناي يك تقسيم بندي معقول متكي بر تجربه و راحتي مردم و مدير به پيش برود. به گونه اي كه سازمان فقط اقدام به خريد اقلام عمده نمايد و مابقي را به مدير كاروان بسپارد كه يا در ايران و يا در عربستان خريداري كند و تهيه ابزار و ادوات پخت غذا را نيز نوعاً به عهده مالك منزل در مكه يا مدينه بسپارد.
توفيق در تحقق اين انديشه در طول ساليان شكل گرفت و به اجرا درآمد تا جايي كه هرسال تأمين تعدادي از اقلام را از دوش دولت برداشته و به عهده مدير واگذار كرده است. بدين ترتيب مرتباً بر مسؤوليت مدير و همچنين بر عمق وجه نظارتي سازمان افزوده شده است.
در يك طبقه بندي كلي از روشهاي خريد اقلام غذايي به سه دسته كلي برخورد مي كنيم:
يك ـ مواردي كه قبل از عزيمت حجاج طبق ليستي مطابق ميزان مشخص و با قيمت و كيفيتي معين توسط مدير از ايران خريداري و با هماهنگي سازمان به عربستان ارسال مي گردد و در عربستان به مصرف مي رسد. معمولاً اين قبيل اجناس در عربستان كمياب و كم مصرف است و يا قيمت آنها با ايران تفاوت قابل ملاحظه اي دارد. اين دسته اقلام شامل، مغز گردو، خلال بادام، زرشك، زعفران، آلو، لوبيا، لپه، عدس، رشته فرنگي، سبزي خشك، فلفل، زردچوبه، آرد سوخاري، جو پوست كنده، باقلا خشك، كشمش پلويي، ليمو عماني وخاكشي مي باشد.
دو ـ ديگر اقلامي است كه جنبه مصرفي زودگذر داشته واحياناً قيمت آن با ايران يكسان است. ولي امكان حمل آن از ايران وجود ندارد. در اين مورد نيز با تعيين ميزان مصرف سرانه در عربستان به وسيله مدير كاروان خريداري و هزينه هاي مربوطه نيز در رايانه ثبت مي شود و يكي از عوامل پايه ارزشيابي مدير هم به حساب مي آيد. به اين صورت كه ميزان مصرف هر كاروان باميانگين گيري و در نظر داشتن حاشيه معاف در كميسيون خاصي مطرح و رسيدگي مي شود. نقش رايانه و ارقام ثبت شده در اين مقوله بسيار حايز اهميت است. البته اصل بر اعتماد و برائت است. اما به هرحال درمقام مقايسه بين عملكرد كاروانها بايد به چنين مسائلي رسيدگي كرد. ضمن اينكه سه نفر زائر در هر كاروان بر چگونگي هزينه ها نظارت دارند.
سبزي تازه، آبليمو، پياز، تخم مرغ، گوجه، نان، نمك، يخ و انواع ميوه طبق برنامه و گاز و كرايه ماشين در اين زمره اجناس است و از سال جاري تهيه دستمال كاغذي و حلوا ارده نيز بر آن اضافه خواهد شد.
سه ـ بالاخره آن بخش از اقلامي كه در حج داراي مصرف بالاست و در حجم زياد و در سطح كلان بايد تدارك ديده شود، به منظور تهيه آنها كميسيوني از طرف سازمان حج و زيارت با حضور نماينده بعثه مقام معظم رهبري هرساله قبل از فصل حج جهت برگزاري مناقصه و مذاكره با شركتهاي مختلف در موضوع خريد، تخزين و توزيع هر جنس و انعقاد قرارداد نهايي اقدام مي كند. اقلام تهيه شده نيز طبق برنامه و براساس اندازه مشخص باتوجه به تجارب قبلي و برحسب ظرفيت كاروان و مدت ماندگاري در عربستان به ازاي مصرفي هر فرد در اختيار مديران كاروان ها قرار مي گيرد و انبارداري و ثبت مرتب اطلاعات طبق برنامه رايانه اي و در پايان سفر پذيرش اجناس مرجوعي احتمالي، بطور منظم انجام مي پذيرد.
اين شيوه حاصل يك كار گروهي است و بر تجارب ارزشمند مجموعه دست اندركاران حج استوار است و به ديگر معنا، نمي توان صرفاً به نام يك سازمان ثبت كرد. بلكه تجربه جمعي نظام است كه بايد از آن بهره برداري كرد و به مرور به آن تكامل بخشيد. ايجاد رقابت بين عرضه كنندگان در نتيجه افزايش قدرت چانه زني از مزاياي اين روش به شمار مي آيد. در باب گردشكار اجرايي مأموريت كميسيون اخير در ادامه همين بحث و در بخش عملكرد سال ۸۰ بيشتر خواهيم گفت. اينگونه اقلام عمدتاً شامل: برنج، گوشت، ماهي، مرغ، روغن، قند، شكر، چاي، نوشابه، شير وماست، كره، پنير، آب صحه، مربا، عسل، رب، خلال سيب زميني، وانواع ظروف يكبار مصرف مي باشد. در همين راستا، بايد موضوع تغذيه زايران در فرودگاه جده به هنگام رفت و برگشت و همچنين تغذيه بين راهي حجاج را هم در شمار آورد. به علاوه طبيعي است كه براي اندازه گيري كليه فعل وانفعالات و تحولات و رسيدگي و مقايسه ميزان مصرف كاروانها و تطبيق آن باوضعيت نرمال، تنظيم و ارائه يك نرم افزار جامع كاملاً ضروري مي نمايد كه در بحث رايانه و نقش آن در حج تا قدري بدان خواهيم پرداخت.
تحولات عمده اي كه در طول ساليان در امر تداركات رخ نمود، بدين قرار قابل ذكر است:
۱ـ از نظر بهداشتي تدريجاً به وضع نسبتاً مطلوبي دست يافته ايم كه اين جز با همكاري و خوش فكري مديران و فهم و درك بالاي زايران مقدور نبود. در اين زمينه از ظروف يكبار مصرف، آب صحه بهداشتي و حذف گوشت چرخ كرده به عنوان نمونه مي توان ياد كرد.
۲ـ اضافه شدن اقلامي كه توسط مدير در ايران و يا عربستان تهيه مي گردد، يك رويكرد و جهت گيري جدي به نفع فكر بازگذاشتن دست مديران تلقي مي گردد.
۳ـ سيستم دادن به انبارداري و مصرف اقلام تداركاتي كه كمك مؤثري براي تحويل و تحول اجناس و ارزشيابي كاروانهاست.
۴ـ بررسيهاي اوليه در مورد برپايي آشپزخانه متمركز و واگذاري مجموعه كار تداركات و تغذيه از ابتدا تا انتها به يك شركت توانمند و قوي، انجام شده و در صورت نهايي شدن از سال بعد اجرا خواهد شد.
۵ـ در بعضي موارد تلاش بر اين بود كه حتي المقدور بحث توزيع را هم در قالب قرارداد تداركاتي گنجانده و به طرف سعودي واگذار نمود. به عنوان نمونه در توزيع لبنيات بدين طريق عمل شد كه موفقيت آميز ارزيابي گرديد.
جادارد در پايان اين جستار، اشاره اي هم به عملكرد كميسيون خريد و مناقصه كلان براي حج سال ۱۳۸۰ داشته باشيم كه همين اواخر به نتيجه رسيد:
گفتيم ۱۹ قلم ازكالاها توسط كميسيون اعزامي از ايران با همكاري دفتر نمايندگي سازمان در عربستان به روش مناقصه واز طريق تهيه آگهي خريد و جمع آوري و بررسي نمونه ها و طبقه بندي پيشنهادهاي رسيده و مذاكره وتصميم گيري براساس نگرش ملي و قيمت و كيفيت و سوابق شركت ها، خريداري مي گردد. براي حج سال ۸۰ نيز پس از اينكه برنامه ها و جداول و عملكرد قبلي توسط كارشناسان سازمان و خبرگان حج، بررسي و به نتيجه رسيد، اقلام درخواستي و ميزان هريك مشخص شده و آگهي مناقصه در جرايد سعودي منتشر و از شركتها دعوت شد كه نمونه هاي پيشنهادي را ارايه دهند. همزمان شركتهاي اصلي و مهم مورد شناسايي قرار گرفتند و نمايشگاهي از محصولات آنها ترتيب يافت و طي يك مدت مشخص باحضور كميسيون اقدام به بررسي و انتخاب اقلام گرديد. امسال پس از كنار گذاشتن شركتهاي واسطه، تعداد ۴۳ شركت در مناقصه شركت جستند كه از ميان آنها تعدادي برگزيده شدند.
اقلامي كه قرارداد آنها آماده شده عبارتند از: برنج، گوشت گوساله، ماهي، مرغ، روغن، قند و شكر، چاي، نوشابه، شير، ماست، كره ، پنير، آب صحه، مربا، ظروف يكبار مصرف، رب، خلال سيب زميني، عسل كه البته در مورد مرغ و گوشت علاوه بر گواهي هاي لازم مبني بر ذبح شرعي توليدات، همچنين از طريق نمايندگي هاي خارج از كشور جهت حصول اطمينان از صحت ذبح اقدام شده است.
از طرفي تعدادي از شركتهاي بزرگ سعودي، آمادگي خود را براي تقبل كل كار تداركات براي همه حجاج ايراني، از مرحله تهيه و پخت و توزيع تا انتهاي كار اعلام كردند. بررسيهاي كارشناسي در اين باب صورت گرفت كه امسال قرار شد بطور محدود براي ساكنين منطقه مركزي مدينه به اجرا درآيد وان شاءالله از سال بعد كه كاروانهاي بزرگتر و آشپزخانه واحد در ساختمانها تشكيل خواهد شد، با آمادگي بيشتري به مورد اجرا درآي