يكي از انديشه هاي نو و جديدي كه در مجلس ششم مطرح و بابي تازه در توسعه فرهنگي گشود مسأله «كپي رايت» بود كه از سوي بهروز افخمي يك چهره شاخص كميسيون فرهنگي مجلس مطرح شد.
«كپي رايت» يا حمايت از حقوق مؤلفين از جمله مسائلي است كه در حيطه حقوق معنوي مي گنجد و از آنجا كه در تدوين قوانين كمتر به حقوق معنوي افراد توجه شده اين بحث نيز مغفول مانده است.
افخمي با طرح اين موضوع بابي گشود تا علاوه بر حقوق مؤلفين، پديدآورندگان نرم افزار كامپيوترـ كه اين روزها تعدادشان روبه گسترش است ـ نيز زير چتر حمايتي قانون قرارگيرند. لذا در كنار طرح كپي رايت كه مدتها پيش در كميسيون فرهنگي مطرح شده بود طرح حمايت از پديدآورندگان نرم افزار كامپيوتر نيز مطرح شد تا كميسيون فرهنگي بتواند طرحي جامع براي حمايت از مؤلفين و مصنفين تهيه و به تصويب مجلس برساند.
افخمي در همين خصوص مي گويد: تلاش مي كنيم حقوق مؤلفين و مصنفين را به روز كنيم و تمام سعي ما بر آن است تا پديدآورندگان و طراحان نرم افزارها زير چتر قانون قرار بگيرند. درزمينه كتاب، فيلم و... كميسيون فرهنگي توانست مصوباتي داشته باشد اما هنوز ابهاماتي در برخي قوانين مربوط به محصولات فرهنگي وجود دارد كه جداً نياز به بازنگري در آنها احساس مي شود.
بررسي قوانين در كميسيون فرهنگي جملگي تاكنون حول و حوش حقوق مؤلف و مصنف ومربوط به پديدآورندگان محصولات فكري و فرهنگي بوده است. در حال حاضر مي خواهيم قانوني مستقل براي حمايت از پديد آورندگان محصولات نرم افزاري به تصويب برسانيم و گام ديگر ما در كميسيون فرهنگي بازنويسي حقوق مؤلفان است كه مقدمات كار فراهم شده است. اينك بتوانيم زمان تصويب نهايي اين قانون را پيش بيني كنيم، كمي دور از ذهن است ولي همين بس كه تصويب قانون حمايت از پديدآورندگان نرم افزارها و بازنويسي حقوق مؤلفان در اولويت كاري كميسيون فرهنگي قرار دارد و بزودي اين قانون تقديم هيأت رئيسه مجلس مي شود تا شور اول آن را آغاز كنيم.
به هرترتيب كميسيون فرهنگي در دوسال گذشته نشان داده است كه از جمله پركارترين و موفق ترين كميسيونهاي مجلس شوراي اسلامي بوده است و در اين مدت توانسته است تأثيرات مثبتي بر تحولات فرهنگي جامعه داشته باشد، گام اخيركميسيون فرهنگي نيز قطعاً گام بلندي در توسعه فرهنگي خواهد بود.

شمار زياد زندانيان چك، ركود اقتصادي و … را بايد از جمله دلايل تأكيد بسيار نمايندگان بر اصلاح قانون مربوط به چك دانست. اگرچه نمايندگان تلاش بسيار كردند تا چك را به برگي اعتباري تبديل و ضمانت پرداخت وجه چك را از صادركننده چك به بانك ها منتقل كنند ولي مخالفت گسترده دولت و مسؤولان بانكها خصوصاً بانك مركزي سبب شد تا طرح اصلاح قانون چك با وجود ماهها تلاش و كار كارشناسي از دستور كار مجلس خارج و لايحه اصلاح قانون چك جايگزين شود. اين لايحه مدتي است كه با قيد فوريت در د ستور كار كميسيون مشترك حقوقي و اقتصادي مجلس قرارگرفته است و مي رود تا آماده طرح در صحن علني مجلس شود، در پيگيري مراحل بررسي اين لايحه در كميسيون مشترك گفت وگويي كوتاه داريم با حجت الاسلام ناصر قوامي رئيس كميسيون مشترك بررسي كننده لايحه چك كه از منظر خوانندگان مي گذرد:
** سرانجام پس از فرازونشيب هاي فراوان، طرح اصلاح قانون چك رأي نياورد و عملاً كنار گذاشته شد، دليل اين كه طرح رأي نياورد چه بود؟
* بانكها با اين طرح مخالف بودند، بانكها هم اكنون ميليون ها دسته چك به مردم مي دهند، در كنار آن حدود ۱۸ هزار زنداني چك داريم و به همين ميزان هم فراري داريم و اين درحالي است كه بانكها هيچ مسؤوليتي درباره آنها ندارند. دسته چك صادر مي كنند و در اختيار مردم قرار مي دهند بدون اينكه مسؤوليت عواقب و تبعات آن را بپذيرند لذا بانكها با طرح اصلاح قانون چك مخالف بودند چرا كه در طرح چك به بانكها مسؤوليت داده شده بود كه از سود حساب جاري افراد استفاده كنند، مسؤوليتي هم به عهده داشته باشند، آنها مي خواستند اين مسؤوليت را نپذيرند.
** لايحه اصلاح قانون چك در چه مرحله اي است؟
* اين لايحه پس از آنكه تقديم مجلس شد، به كميسيون مشترك ارجاع شده است. اين لايحه يك شوري است و يك فوريت آن هم در مجلس به تصويب رسيده است.
** تفاوت اين لايحه با طرحي كه از جانب خود نمايندگان ارائه شده بود، چيست؟
* طرح چك بطوركلي، چك را اعتباري كرده بود يعني چك حتماً مي بايست پشتوانه مالي داشته باشد ولي براساس اين لايحه كه هم اكنون در حال بررسي، قانون چك، بازگشت داده شده است به قانون سال ،۱۳۵۵ در طرح چك، اصلاً جنبه جزايي براي چك وجود نداشت بلكه چك، اعتباري بود ولي اين لايحه تصريح دارد كه چك اماني، وعده دار، بدون تاريخ و تضميني جنبه جزايي ندارد.
** كميسيون مشترك از چه تركيبي تشكيل شده است؟
* اين كميسيون از ۱۱ نفر از اعضاي كميسيون قضايي و حقوقي و ۱۲ نفر از اعضاي كميسيون اقتصادي تشكيل شده است و هم اكنون يك هفته است كه آغاز به كار كرده.
** تصور مي كنيد بررسي لايحه اصلاح قانون چك در كميسيون مشترك چه مدت به طول انجامد؟
* اين كار مهم و گسترده اي است و تصور مي كنم اگر بخواهيم بطور مناسب روي لايحه كار كنيم حداقل ۸ جلسه چند ساعته وقت صرف كنيم. پس از تصويب كليات و جزييات از سوي كميسون مشترك به صحن مجلس خواهد آمد.

** مباحث كميسيون ويژه بررسي تحولات اخير افغانستان و منطقه عمدتاً حول چه محورهايي بوده است؟
* وضعيت دولت آينده افغانستان، استقرار ثبات و آرامش در اين كشور، بازسازي افغانستان و نقش كشورهاي همسايه در اين خصوص از جمله موضوعات اصلي و محوري كميسيون ويژه بوده است.
َ** ما به دنبال روي كار آمدن چه دولتي در افغانستان هستيم؟
* البته ما بنا نداريم در امور داخلي افغانستان دخالت كنيم ولي سياست ايران و يا به عبارتي تمايل ما براين است كه دولت آينده افغانستان، دولتي فراگير و با شركت تمام اقوام افغان باشد كه كاركرد اصلي آن دولت، ثبات و آرامش در اين كشور باشد چرا كه اين كشور ۳ دهه ناآرامي و تنش را تاكنون تحمل كرده است و مردم افغانستان دچار مشكلات عديده اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي هستند. ضمن اينكه بي ثباتي در اين كشور آرامش منطقه را نيز برهم زده است.
** درخصوص دولت رباني چه ديدگاهي داريد؟ آيا كميسيون ويژه موافق است كه اين دولت براي مدتي به طور موقت سركار بماند تا پس از آن مردم نسبت به انتخاب يك دولت جديد اقدام كنند؟
* البته اجلاس بن در تعيين سرنوشت دولت رباني مؤثر است اما آنچه كه الآن اتفاق افتاده است پيروزي جبهه متحد شمال است. ما شاهد بوديم كه عليرغم توصيه آمريكايي ها به اين جبهه مبني برواردنشدن به كابل ولي آنها وارد كابل شدند و توانستند پايتخت افغانستان را تصرف كنند و با تنش مردمي هم روبرو نبودند بلكه مردم افغانستان از جبهه شمال استقبال هم كرده اند.
** تحولات اخير افغانستان از جانب كميسيون ويژه ، مثبت ارزيابي شده است؟
* اين تحولات از نظر ما كاملاً مثبت بوده است و از نظر ما هرگونه تحولي كه منجر به آرامش و ثبات در افغانستان و امنيت در مرزهاي شرق ايران بشود مطلوب و مناسب است.
** فعاليتها وكارهاي كميسيون ويژه چه نتايج عملي در برداشته است؟
* كميسيون توانسته است مباحث را فراتر از رويكرد ديپلماسي عادي بررسي و دنبال كند و در جايگاه مجلس و به نمايندگي از مجلس به ارزيابي و تحليل اخبار و رويدادها و مشاوره به شوراي عالي امنيت ملي بپردازد.
** آيا شما از نتايجي كه به دست آورده ايد، راضي هستيد يا اينكه دنبال اهدافي بوده ايد كه نتوانستيد آنها را برآورده سازيد؟
* با توجه به ساختار سياسي موجود در ايران، كميسيون تا به حال فعاليت كرده و هنوز مترصد آن است كه بتواند ابعاد تازه تري از اين اوضاع رامشخص كند.
** نتايج اجلاس ۶+2 از نظر كميسيون ويژه چگونه ارزيابي شد؟
* اجلاس ۶+2 به نظر من براي كشورمان موفقيت آميز بود. در اين اجلاس ايران با عوامل اصلي درگير در بحران اخير از جمله آمريكا به تبادل نظر و طرح مباحث خود پرداخت و از اين جهت ۶+2 براي ايران حائز اهميت بود كه با توجه به اين كه با آمريكا قطع رابطه است توانست در اين اجلاس نظرات خود را اعلام كند و نظرات طرف مقابل كه آمريكا باشد را بدون واسطه دريافت كند و مهمتر اينكه آقاي پاول و آقاي خرازي هر دو از نتايج اجلاس ۶+2 ابراز رضايت كرده اند.
** صرفنظر از نتيجه اي كه اجلاس بن اتخاذ مي كند ديدگاه كميسيون نسبت به اصل اين اجلاس چگونه است؟
* كميسيون معتقد است كساني كه در پيروزي هاي اخير و مبارزه با طالبان نقش عمده اي برعهده داشتند بايد بتوانند نقش فعالتري در دولت آينده افغانستان داشته باشند.
** كميسيون تا كي به كار خودش ادامه مي دهد؟
* كميسيون ويژه تا زماني كه بحران كنوني در افغانستان وجود داشته باشد و تا زماني كه آرامش و ثبات در افغانستان و منطقه حاكم شود كار خود را ادامه خواهد داد.