دعاي روز هفدهم (۸۰‎/۹‎/۱۲)
اَللّهُمَّ اهْدِني فيه ِلِصا'لِحِ الاَعْما'لِ وَاقْض لي فيه ِالْحَوا'ئِج َو َالا'ما'لَ يا' مَنْ لا'يَحْتا'جُ اِلَي التَّفْسيرِ وَالسُّؤا'لِ يا' عا'لِماً بِما' في صُدُورِ الْعا'لَمينَ صَلِّ عَلي' مُحَمَّد وَ ا'لِهِ الطّاهِرينَ.
اي خدا در اين روز مرا به اعمال صالحه راهنمايي كن و حاجت ها و آرزوهايم را برآورده ساز، اي كسي كه نيازمند به شرح و سؤال بندگان نيستي. اي خدائي كه «ناگفته به حاجات و» به سرائر خلق آگاهي. درود فرست به محمد و آل اطهار او.

دعاي روز هجدهم (۸۰‎/۹‎/۱۳)
اَللّهُمَّ نَبِّهْني فيهِ لِبَرَكا'تِ اَسْحا'رِهِ وَ نَوِّرْ فيهِ قَلْبي بِضِيآءِ اَنْوا'رِهِ وَخُذْ بِكُلِّ اَعْضآئي اِلَي اتِّبا'ع ِ ا'ثا'رِهِ بِنُوركَ يا' مُنَوِّرَ قُلُوبِ الْعا'رِفينَ
اي خدا مرا در اين روز براي بركات سحرها بيدار و متنبه ساز و دلم را به روشني انوار سحر منور گردان و تمام اعضاء و جوارحم را براي آثار و بركات اين روز مسخر فرما. بحق نور جمال خود اي روشني بخش دلهاي عارفان.

امام علي (ع): روز داد بر ستمگر سخت تر است از روز ستم بر ستم بر.

گروه اجتماعي ـ معاون امور توانبخشي سازمان بهزيستي كشورگفت: «تدوين حقوق افراد داراي معلوليت در حال انجام است و اميدواريم تا پايان امسال آن را به مجلس شوراي اسلامي ارايه دهيم.»
دكترمحمدكمالي در گفت وگو با خبرنگار ما به مناسبت روز جهاني معلولان (۱۲آذرماه)، افزود: به منظور تدوين اين برنامه، كميته اي با حضور گروهي از اعضاي جوامع معلولان و جمعي از كارشناسان تشكيل شده است تا همه جوانب و موارد ذيربط در برنامه لحاظ شود.
دكتركمالي در مورد مشكلاتي كه جامعه معلولان با آن مواجهند گفت: مهمترين مشكل، نگرش منفي جامعه به معلولان و فقدان آگاهي از توانمندي آنان است. همين امر باعث شده كه متأسفانه آنطور كه بايد به مسائل معلولان پرداخته نشود.
وي گفت: ديدگاهي وجود دارد مبني بر اينكه سازمان بهزيستي متولي امور معلولان است و معلولان با هر مشكلي كه مواجه شوند بايد به آنجا مراجعه كنند. در حالي كه الآن در دنيا نگاه ديگري نسبت به اين موضوع وجود دارد مبني بر اينكه معلوليت موضوعي چندبعدي است و براي رفع مشكلات در اين زمينه همه بايد تلاش كنند.
وي افزود: نيازهاي فرد معلول با نيازهاي يك فرد عادي منطبق است. تا زماني كه سازمانها، مسؤولان و مردم سهم خودشان را از تأمين نيازهاي معلولان نپذيرند، مشكلات باقي خواهدماند.دكتركمالي گفت: تا شهرداريها نپذيرند كه معابر و پياده روها بايد براي افراد معلول مناسب سازي شود، تا مسؤولان مراكز آموزشي نپذيرند كه برگزاري كلاسهاي معلولان در طبقات بالا امكانپذير نيست يا مشكل ساز است، تا مؤسسات دولتي الزام استخدام ۳درصد از نيروي كار خود را از ميان افراد معلول نپذيرند، تا زماني كه خانواده ها احساس كنند فردمعلول حقي براي رشد ندارد و او را از برنامه هاي توانبخشي محروم كنند، مشكلات معلولان حل نخواهد شد و برابري فرصتها به دست نخواهدآمد.دكتر كمالي با اشاره به اينكه بودجه اختصاص يافته به توانبخشي معلولان ۵۰۰ميلياردريال و كمتر از يك درصد بودجه اختصاص يافته به بخش اجتماعي است، گفت: باوجود حدود ۲‎/۶ميليون نفر معلول، با اين رقم، تنها توانستيم به ۴۰۰هزار نفر خدماتي به صورت ناقص ارايه دهيم. لازم است سازمان مديريت و برنامه ريزي كه در حال تدوين بودجه است، اين مسأله را موردتوجه قراردهد.

امروز سوم دسامبر مصادف با ۱۲آذرماه، روزجهاني معلولان است.
نامگذاري اين روز ازسوي سازمان ملل متحد براي جلب توجه دولتها و جامعه جهاني به پديده معلوليت و ابعادمشكلات انسانهاي داراي معلوليت است.
اين معلوليتها، دامنه گسترده اي را از معلوليتهاي بارزمانند نابينايي، ناشنوايي، كم تواني ذهني و معلوليت جسمي حركتي را تا معلوليتهاي غيربارز مانند ضعف اعضاي مختلف بدن و ناهنجاريهاي رواني دربرمي گيرد.
با اين شاخصهاي كلي، امروز بيش از ۶۰۰ميليون انسان به عنوان انسانهاي معلول شناخته مي شوند.درگذشته تعريف معلوليت، عمدتاً براساس شاخصهاي فيزيكي صورت مي پذيرفت، اما درسالهاي اخير اين پديده عمدتاً ازجنبه كاركردي موردشناسايي و مطالعه قرارمي گيرد.به عبارت ديگر آن نقصاني كه به ميزان مشاركت هرفرد در فعاليتهاي اجتماعي همپايه ساير افراد خلل واردمي كند، معلوليت تلقي مي شود.درواقع مهم نيست كه انسان داراي نقص عضوباشد، حتي براين اساس انسان معلول تلقي نمي شود، بلكه آنچه معلوليت يك فردمحسوب مي شود، ضعف در مشاركت اجتماعي، همپايه ساير انسانهاست.
بسياري از كشورهاي جهان به اين تعريف جديد رسيده اند كه بسياري از انسانها در جهان پيشرفته داراي نقايص عضو هستند، اما به دليل حمايتهاي حقوقي و زمينه سازيهاي اجتماعي، اين انسانها عملاً قادرند همپا با انسانهاي عادي و بدون نقص فعاليت كنند، خوشبخت باشند و از نقصهاي جسمي خود رنج نبرند.متأسفانه با وجود تلاش سازمان ملل در توجه به مشكل معلولان ازجمله نامگذاري دهه۸۰ به عنوان دهه معلولان در جهان و نامگذاري دهه ۹۰ به عنوان دهه معلولان در آسيا واقيانوسيه و برنامه ريزيهاي زيرمجموعه اين نامگذاريها، وضعيت معيشتي معلولان در كشورهاي درحال توسعه، بهبود چنداني نيافته است.
۲۳سال از انقلاب مي گذرد، اما حتي وجود هزاران جانباز بازمانده از جنگ تحميلي عراق عليه ايران نتوانست تحول چنداني درمديريت امورمعلولان كشور به وجودآورد. وجودجانبازان به جاي آنكه موجب توجه بيشتر به نفس پديده معلوليت شود، منجر به غفلت ازمعلولان عادي جامعه شد.
در غيبت سيستم حقوقي حمايت ازمعلولان، امروز اين گروه از شهروندان كشورمان بامشكلات عديده دست وپنجه نرم مي كنند. بيكاري گسترده، ضعف خدمات توانبخشي در شهرستانها و روستاها، نبود بيمه معلوليت و تبعيضهاي گسترده حقوقي و اجرايي عليه معلولان موجب شده است تا ده درصد جمعيت كشور و بويژه ۳درصد شهروندان ايران كه داراي معلوليت بارزهستند، ازحق مشاركت كامل در جامعه محروم شوند.زمان آن فرارسيده است كه معلولان جايگاه حقيقي خود را در برنامه ريزي هاي كلان نظام به دست آورند.
براي تحقق اين مهم، ارتقاي سطح فعاليت تشكلهاي غيردولتي معلولان، تصويب قانون عام حمايت ازمعلولان ازسوي دولت و مجلس و افزايش كارآيي مديريت امورمعلولان ضروري به نظرمي رسد.
سهيل معيني ـ سردبير ايران سپيد

گروه اجتماعي ـ معاون برنامه ريزي آموزشي و تأمين نيروي انساني سازمان آموزش و پرورش استثنايي كشور اعلام كرد: ۷۲ هزار دانش آموز معلول در كشور تحت پوشش آموزش و پرورش استثنايي قرار دارند كه اين ميزان پوشش به هيچ وجه كافي نيست.ابوالفضل سعيدي معاون برنامه ريزي آموزشي و تأمين نيروي انساني سازمان آموزش و پرورش استثنايي كشور با انتقاد از شرايط نامناسب تحصيل دانش آموزان استثنايي به خبرنگار ايرنا گفت: معلولان بايد در محيطي با حداقل محدوديت زندگي كنند وشرايط براي حضور فعال و جدي آنان در اجتماع فراهم شود.وي افزود: اين در حالي است كه كاركنان آموزش و پرورش استثنايي كشور از ميانگين تحصيلات بالاتري نسبت به ساير بخشهاي آموزش و پرورش برخوردار هستند. سعيدي خاطرنشان كرد: با همكاري آموزش و پرورش، عموم معلمان مدارس عادي دوره هاي آموزش خاصي را طي كرده و به رفع مسائل كودكان دچار مشكلات ويژه يادگيري مي پردازند.

گروه اجتماعي ـ پنجاه درصد فعاليتهاي صنعتي، خدماتي و اقتصادي كشور در تهران متمركز است و اين مجموعه فعاليت، نشانگر اهميت اداره كل حفاظت محيط زيست براي استان تهران و وظايف خطير آن است.
دكتر معصومه ابتكار معاون رئيس جمهوري و رئيس سازمان حفاظت محيط زيست در ملاقات با كاركنان و محيط بانان محيط زيست تهران با بيان اين مطلب افزود: ساختار اداري و مديريتي اين اداره كل مي طلبد كه درحد يك سازمان متحول و ازنظر نيروي انساني غني شود.
ابتكار ضمن اظهار مخالفت با گسترش بي رويه شهرتهران گفت: توسعه تهران مثالي بارز از توسعه ناپايدار در كشور است و استمرار اين روند زندگي را در تهران بسيار سخت و نامطلوب خواهدساخت. لذا اين موضوع به طورجدي در هيأت محترم دولت در دست پيگيري است.
رئيس سازمان حفاظت محيط زيست با اشاره به اين حقيقت كه معضلات زيست محيطي كشور عملاً آتش زيرخاكستر دهه هاي گذشته است، گفت: ليكن توجه جدي دولت كنوني به اين امر بويژه دربخشهاي نفت و صنعت روند روبه بهبودي را نويد مي دهد.
وي همچنين با اشاره به لزوم پاسخگويي به انتظارات مردم تأكيدكرد كه مردم تهران بايد نقش غيرقابل انكار خود را در حفاظت ازمحيط زيست ايفانمايند.

گروه اجتماعي ـ سازمان آموزشي، علمي و فرهنگي كشورهاي اسلامي (ايسسكو) مستقر در رباط، از اهداي جايزه نوبل سال ۲۰۰۱ به يك نويسنده ضداسلام انتقادكرد.
به گزارش خبرگزاري فرانسه از رباط اين سازمان با انتشار بيانيه اي اعلام داشته است: «ويدادهارنايپول» نويسنده انگليسي به خاطر نوشته هاي خصمانه اش عليه اسلام و مسلمانان شهرت دارد و جهان اسلام از اين انتخاب عميقاً شوكه شده است.
اين سازمان همچنين در نامه اي به آكادمي علوم نوبل تأليفات اين نويسنده را مطالب نيشدار عليه اسلام و مسلمانان و تحريف واقعيتهاي تاريخي توصيف كرد.
گفتني است، سازمان آموزشي علمي و فرهنگي «ايسسكو» از نهادهاي وابسته به سازمان كنفرانس اسلامي است.

بخشي از عمليات اجرايي حج را حمل و نقل حجاج تشكيل مي دهد كه از زمان حضور در فرودگاه مبدأ تاهنگام مراجعت به كشور به صورت هوايي و يا زميني انجام مي پذيرد و براي سهولت هرچه بيشتر آن نيازمند تنظيم و پيگيري برنامه علمي ـ كاربردي مبتني بر تجربيات قبلي و هماهنگي با چند دستگاه دولتي و غيردولتي در ايران وعربستان مي باشد كه همگي آنها در برنامه مدون زمان بندي حج لحاظ شده است. در اين بخش حمل ونقل زميني حجاج در عربستان كه شامل نقل و انتقال از فرودگاه جده يا مدينه در هنگام ورود به عربستان تا فرودگاه بهنگام خروج از آن كشور مي گردد، صرف نظر مي كنيم وفقط به بيان مسائل مربوط به حمل ونقل هوايي رفت و برگشت حجاج مي پردازيم كه از اركان حج به شمار مي آيد.البته هميشه بحث انتقال حجاج به عربستان به صورت زميني يا دريايي يا تركيبي از آن دو مطرح بوده است، اما آنچه در حال حاضر در برنامه كاري قرار دارد همين انتقال هوايي است كه عمدتاً توسط شركت هواپيمايي ج.ا.ا و اخيراً خطوط هوايي عربي سعودي در حال انجام است و سازمان هواپيمايي كشوري ايران و همچنين وزارت دفاع و طيران عربستان تسهيلات و تمهيدات موردنظر را فراهم مي آورند.
پيشتر گفتيم حجاج ايراني در قالب كاروانهاي باظرفيت ۱۰۰ تا ۲۲۰نفره به صورت مدينه قبل و بعد، سازماندهي و اعزام مي شوند. اين قالب در جريان رفت و برگشت كاروانهاي حج نيز بايد حفظ شود و چون گنجايش هواپيماهاي مورداستفاده با يكديگر متفاوت است و نوعاً ضريبي از ظرفيتهاي كاروانهاي حج نيست كه به صورت كامل يك يا چند كاروان را در خود جاي دهد، بنابراين تقسيم تعدادي از كاروانها در دو يا سه پرواز مختلف اجتناب ناپذير است هرچند مدير كاروان حتي الامكان خانواده هاي نزديك را كه با يكديگر ثبت نام كرده اند، با يك پرواز حركت مي دهد.
و اما جدول پروازي براساس ظرفيت كاروان، مدينه قبل و بعد بودن كاروان، ظرفيت ويزا و ظرفيت هواپيماهاي هر استان و مسكن اجاره شده در مكه و مدينه (خصوصاً كه در بعضي از منازل مدينه منوره صرفاً بايد رأس روز خاصي زائر وارد شود) و با هماهنگي كارشناسان و مسؤولان سازمان حج و زيارت و هواپيمايي جمهوري اسلامي ايران تهيه و تنظيم و به كاروانها تخصيص داده مي شود و ابلاغ مي گردد. بليت رفت و برگشت نيز در تهران توسط دفتر هواپيمايي مستقر در سازمان حج صادر و امكان تغيير در زمان و مكان بازگشت به كشور هم ميسر نيست. ذخيره جاي حجاج هر كاروان طبق نوبت صورت مي گيرد.
پروازهاي مورد بحث، از ايستگاههاي متعددي در كشور انجام مي گيرد. همانطور كه در موضوع قيمت گذاري سفر حج ذكر شد، نرخ بليت حجاج سال جاري كه بين شركت هواپيمايي ج.ا.ا و سازمان حج و زيارت توافق شده است، برحسب ايستگاههاي پروازي، متفاوت بوده و به قرار ذيل است:


توضيح: در خصوص امكانات فعلي فرودگاههاي همدان و اردبيل، سازمان حج و زيارت و هواپيمايي در حال بررسي و رايزني هستند.
طبيعي است امكان اين بود كه همه زائران كشورمان حداكثر از ۶ـ۵ ايستگاه به مقصد عربستان پرواز كنند، اما چرا اين عدد به اين پايه رسيد؟ مشخص است كه هماهنگي و داير كردن ايستگاههاي متعدد براي دستگاههاي مسؤول و دست اندركاران نسبت به اجراي عمليات پروازي از شمار زيادي ايستگاه، بسيار سهل تر است، ليكن اگر دردسرهاي زائران براي رساندن خود به فرودگاههاي دوردست تر و مخاطرات آن را در نظر بگيريم به اين نكته خواهيم رسيد كه تعدد ايستگاهها براي زائران بسيار مفيد و ارزنده است هرچند مستلزم مشقات فراوان و فعاليتهاي مضاعف توسط ارگانهاي ذيربط و هماهنگ كننده است. از نكات قابل ذكر براي حجاج محترم درهنگام رفت عبارتست از تحويل ساكها توسط زائران ۴۸ساعت قبل از سفر به مديران كاروانها جهت تحويل بار به هواپيمايي و حضور ۴ساعت قبل از پرواز در فرودگاه ايران و همينطور در زمان برگشت نيز اولاً بايد دقت شود كه حمل ساك اضافه و بسته هاي ناهماهنگ و جدا از ساكهاي مقرر، متضمن دشواريهاي اداري و گمركي و پرداخت اضافه بار وعوارض ديگري است كه براي ترخيص آن بايد متحمل شوند و ثانياً حضور حداقل ۱۰ساعت قبل از پرواز مراجعت در فرودگاه عربستان و مراقبت از ساك هر زائر، الزامي است.
از طرفي سال جاري دومين تجربه نقل و انتقال حجاج ايراني به عربستان توسط خطوط هوايي عربي سعودي است. سال قبل بخشي از زائران تهران و فارس بدين ترتيب مشرف شدند. طبيعي است بعضاً انعطافي كه در يك شركت ايراني وجود دارد در شركت سعودي به چشم نمي خورد. البته مشكلاتي هم در فرودگاه مدينه در سال گذشته وجود داشت كه به مسؤولان مربوطه در عربستان منعكس شد وان شاءالله امسال شاهد كاهش يا رفع آنها خواهيم بود. ايستگاههاي پرواز سعودي در ايران در موسم حج ۸۰ در مرحله رفت شامل كاروانهاي مدينه قبل استانهاي تهران و اصفهان و همچنين در مرحله برگشت شامل كاروانهاي مدينه بعد از استانهاي تهران ـ فارس ـ كرمان مي شود كه مسافر را از فرودگاههاي مذكور مستقيماً به مدينه منوره منتقل مي كند و در برگشت نيز حجاج را از مدينه به تهران انتقال مي دهد. بديهي است افزايش هزينه اي نيز بر اين خدمات ويژه مترتب است كه محاسبه شده و توسط اينگونه زائران پرداخت خواهد شد. مقررات حمل بار اضافي در هواپيمايي سعودي نيز بشدت اجرا مي شود. ضمناً به علت خارجي بودن مهمانداران و خدمه پروازي در خطوط سعودي و گنجايش كم فرودگاه مدينه منوره، داشتن سعه صدر و رعايت انضباط و اخلاق مطابق شئون يك حاجي ايراني در طول پرواز در فرودگاه، مؤكدا ًمورد انتظار است.
زائرين محترم در فرودگاههاي كشورمان با فعاليت چند ارگان مؤثر مواجه هستند كه هر يك مسؤوليت بخشي از سفر را عهده دار هستند. اهم اين دستگاهها به قرار ذيل است:
۱ـ پليس فرودگاه: مسؤول ايجاد نظم در سالنها و محوطه.
۲ـ سپاه پاسداران: با كمك نيروي انتظامي جهت حفظ امنيت و بررسي ساكها و نفرات و كشف اشيا و اجناس ممنوعه از جمله موادمخدر.
۳ـ واحد اتباع ناجا: كنترل آخرين وضعيت مسافر به خارج از طريق رايانه.
۴ـ گمرك فرودگاه: بازبيني بار و جلوگيري از خروج و ورود اجناس تجاري.
۵ـ پرسنل هواپيمايي كشوري: سرويس دهي داخل فرودگاه و كنترل سالنها و بقيه خدمات پشتيباني كه عمدتاً از ديده پنهان است.
۶ـ هواپيمايي ج.ا.ا: تحويل بار، كنترل بليت، تنظيم مانيفست پرواز و كنترل كارت پرواز.
البته داخل فرودگاهها در ايام حج، نمايندگاني از بانك ملي، مخابرات، اورژانس، بيمه البرز، شركت شاهد و... نيز حضور مستمر دارند و در خدمت حجاج هستند.
مجدداً توضيح داده مي شود هنگام خروج از عربستان به سمت ايران، گمرك سعودي و هواپيمايي از حمل بار حجيم ياتجاري و همينطور بار خارج از ساكهاي مصوب ممانعت به عمل مي آورد. حمل بار به داخل هواپيما نيز تابع مقرراتي است كه از طريق مدير كاروان به شما ابلاغ خواهد شد.
اضافه مي شود از سال گذشته باهمت و تلاش عزيزان هواپيمايي، اطلاع رساني و تبادل داده هاي پروازها حج متحول شد، بطوري كه مشخصات و اطلاعات خاص هر پرواز رفت و برگشت حج از طريق اينترنت قابل دسترسي است.
حضور در فرودگاههاي مدينه و جده بالاخص در جده كه با شمار زيادي از زائران همه كشورهاي اسلامي روبرو هستيم، آداب خاص خود را دارد. افزون بر لزوم حفظ شئون حاجي ايراني و رعايت حوصله و نظم و انضباط و مقررات حاكم بر فرودگاه بايستي از پراكندگي در سطح فرودگاه يا احيانا ً فروش اجناس، درگيري و بحث با مأموران، عجله در هر شرايطي، پرهيز كرده و حالت آمادگي كامل براي تحويل بار، سوار شدن به اتوبوس، حركت به سمت مقصد بعدي و جا نماندن از ديگران را حفظ نماييم تا باعث اتلاف وقت و ناراحتي همسفران نشويم و مجموعاً به آبروي زائر ايراني در انتظار بقيه حاجيان، بينديشيم.
حجاج عزيز مي بايست مطلع باشند كه امور اداري، گذرنامه، گمركي وتحويل بار حجاج در فرودگاههاي جده و مدينه منوره توسط مأموران و كارمندان عربستان و مطابق مقررات خاص آن كشور صورت مي پذيرد، لذا هنگام رفت و برگشت به توصيه هاي مدير و عوامل كاروان كه رابط بين سازمان و زائران مي باشند، با دقت تمام توجه داشته باشند.
انجام پرواز ايمن با تسهيلات بهتر، مگر با هماهنگي عزيزان شاغل در سازمان هواپيمايي كشوري با سازمان حج و زيارت ميسر نمي شود و با استقرار تيم گذرنامه، گمرك و بازرسي در ايستگاه پروازي انجام مي گيرد. سازمان مذكور يكي ازاركان مهم در حمل و نقل حجاج است كه امر نظارت بر فرودگاههاي كشور را بر عهده دارد كه بطور كلي سياستگذاري و برنامه ريزي و تعيين خط مشي درمورد چگونگي اداره، نگهداري، توسعه، تجهيز و بهره برداري از فرودگاهها توسط آن سازمان صورت مي گيرد. طبيعي است صدور مجوزهاي لازم و تعيين استانداردهاي مختلف پرواز و خلبان و مهندسين و همچنين هدايت هواپيما از زمان برخاستن از فرودگاه مبدأ تا مرز و از مرز تا هنگام نشستن در فرودگاه در زمان بازگشت از وظايف اين پرسنل هشيار است.
مراحل مختلف براي سوار شدن به هواپيما و آنچه در ارتباط با حضور در فرودگاههاي كشور از زائران انتظار مي رود، بدين قرار است:
۱ـ عبور از ورودي هاي تعبيه شده نيروي انتظامي، سپاه و گمرك و همكاري لازم در بازرسي هاي مختلف.
۲ـ همراه نداشتن وسايل ممنوعه كه نهايتاً موجب تأخير و اتلاف وقت ديگران خواهد شد.
۳ـ نبردن وسايل ممنوعه به داخل هواپيما.
۴ـ عنايت به اينكه با دارنده موادمخدر حتي به عنوان دارو، برخورد خواهد شد.
۵ـ انتظار مي رود گستره مراسم و تعداد بدرقه و استقبال كنندگان را محدود كنند و اين مراسم را در منزل انجام دهند و به حداقل نفرات همراه اكتفا كنند. اعتقاد بر اين است كه امكانات فرودگاهي مثل پاركينگ، وروديها، نمازخانه و غيره به اندازه خدمات رساني براي حجاج هست، اما تعداد بيش از حد بدرقه كنندگان مستقبلين باعث كندي كار مي شود. جالب است بدانيم در حج سال،۷۹ بين ۱‎/۵ تا ۲ميليون نفر استقبال كننده از حجاج در سطح كشور وجود داشته كه حجم بسيار بالايي است.
۶ـ مقدار بار متناسب با ظرفيت كاروانها و مجاز براي زائران، طبق توصيه كارخانه سازنده هواپيما، مشخص است. لذا حمل وزن بيش از تحمل آن، امكان دارد موجب تبعات غيرقابل جبران گردد. در خاتمه اهم توصيه هاي ضروري در ارتباط با وظايف هواپيمايي جمهوري اسلامي ايران رابه آگاهي زائران مي رساند:
۱ـ ساك بزرگ را ۴۸ساعت قبل از حركت به كاروان تحويل دهيد و رسيد تحويل ساك بزرگ به قسمت بار هواپيما را دريافت و نگهداري كنيد.
۲ـ مدارك رادر ساك بزرگ كه به قسمت بار تحويل مي شود قرار ندهيد.
۳ـ هنگام سوار شدن فقط ساك دستي را با خود به داخل هواپيما ببريد.
۴ـ شماره تلفن يكي از نزديكان را در قسمت خاص نوشته هاي روي ساك بنويسيد.
۵ـ وسايل تيز و برنده مثل چاقو، قيچي، ناخن گير و ابزار فلزي را در ساك دستي قرار ندهيد و حتماً در ساك بزرگ گذاشته و تحويل بار شود.
۶ـ از بردن سركه و آبليمو و موادشيميايي و گاز فندك و نوار ويدئويي به داخل هواپيما خودداري كنيد.
۷ـ حتي الامكان از همراه بردن وسايل گران قيمت خودداري كنيد.
۸ـ حجاج محترم در هنگام رفت، ۴ساعت قبل از پرواز و ۱۰ساعت قبل از پرواز نيز در زمان مراجعت در فرودگاه حضور پيدا كنند.
۹ـ لزومي ندارد كه غذا و نوشيدني به همراه خود به هواپيما بياوريد.
۱۰ـ در همه حال عجله نكنيد و بالاخص هنگام سوار شدن به هواپيما حوصله و بردباري، نظم و ترتيب و حال ناتوانان را رعايت كرده و به پيامهاي بلندگو در محوطه و سالن و در داخل هواپيما توجه داشته باشيد.
۱۱ـ حتي المقدور نماز را قبل از ورود به هواپيما قرائت نماييد و يا لااقل قبلاً وضو بسازيد.
۱۲ـ براي پيدا كردن صندلي خودتان با مهمانداران همكاري كنيد.
۱۳ـ مديران كاروانها در هنگام تهيه بليت دقت كنند كه خانواده ها در كنار يكديگر قرار گيرند.
۱۴ـ مديران كاروانها در صورت لزوم براي تهيه صندلي چرخ دار، قبلاً مأمورين را مطلع سازند.
۱۶ـ اگر زائر مدينه بعد هستيد، حوله و وسايل احرام خود را در ساك كوچك قرار دهيد.
۱۷ـ هنگام پياده شدن از هواپيما دقت شود كه گذرنامه جا نماند.
روابط عمومي سازمان حج و زيارت