خبر ديگر اينكه يك راديو وابسته به مخالفان رژيم بغداد اعلام كرده كه بر اثر درگيريهاي مسلحانه اي كه در اواخر هفته گذشته ميان تعدادي از اعضاي مجاهدين خلق (منافقين) و اعضاي حزب كارگران كردستان تركيه (پ.ك.ك) بوقوع پيوست، ده تن از عناصر دو طرف كشته شده اند.
راديو صداي عراق روز جمعه گفته: اين درگيري در منطقه حدفاصل كركوك و اربيل در شمال عراق روي داده است.
اين راديو كه برنامه هايش از عربستان پخش مي شود، افزوده: زدوخورد مسلحانه منافقين و اعضاي حزب كارگران كردستان تركيه بخاطر دستيابي هريك از آنها به گلوگاههاي نزديك به شهر اربيل صورت مي گيرد.

خبر اول اينكه برنامه راديو تلويزيوني صداي آمريكا موسوم به «ميزگردي با شما»، اين هفته به بررسي روابط ايران و آمريكا در گفت وگو با «زلماي خليل زاد»، مشاور مخصوص رئيس جمهوري آمريكا در امور خليج فارس و عضو ارشد شوراي امنيت ملي آمريكا كه خود متولد مزارشريف است و قبلاً نسبت به حمايت آمريكا از صدام هشدار داده بود، اختصاص داشته است.
وي گفته: تا جايي كه مربوط به حكومت فعلي آمريكا است، نظر بر اين است كه برداشتن گام اول براي بهتر ساختن رابطه بين آمريكا و ايران موردنظر نيست و اگر ايران به بهتر ساختن رابطه خود با آمريكا علاقه دارد، بدون قيدوشرط بايد حاضر به گفت وگو با آمريكا باشد و شرط بخصوصي قابل قبول نخواهدبود.
وي افزوده: ما مي فهميم كه اكثر مردم ايران طرفدار آزادي بيشتر اجتماعي در ايران هستند و مي خواهند كه ايران عضو مسؤول جامعه بين المللي باشد و ما بسيار خوشبين و همفكر با ايرانيها هستيم.

دست آخر اينكه مأموران آمريكا در سفارت اين كشور در تهران كه در ماه نوامبر سال ۱۹۷۹ به دست دانشجويان پيرو خط امام به گروگان گرفته شدند در تلاشند تا دولت ايران را وادار به پرداخت غرامت بابت ۴۴۴ روز اسارت خودشان بكنند اما دولت آمريكا مي كوشد جلوي بررسي اين شكايت را در دادگاه بگيرد.
وكلاي دولت آمريكا در دادگاه عنوان كرده اند كه آزادي گروگانها طي توافقي با مقامات ايراني تأمين شده و در آن قرارداد حق ادعاي غرامت از اين گروه ساقط شده است. به نظر مقامات دولتي آمريكا اگر ادعاي خسارت اين گروه پذيرفته بشود، موضع ايالات متحده در گفت وگوها و توافقهاي بين المللي بعدي ضعيف خواهدشد.

استاد محمد رضا شجريان خواننده پرآوازه كشورمان در سلامت كامل به سر مي برد و مشغول فعاليت هاي روزمره خويش است. در تماس خبرنگار ما با شركت «دل آوا» ـ شركت فعال در زمينه نشر آثار شجريان ـ يكي از مسؤولان اين شركت كه حاضر به ذكر نامش نشد با رد شايعه بيماري استاد شجريان وضعيت جسمي وي را مساعد اعلام كرد. وي درباره فعاليتهاي جديد و جزييات فعاليتهاي اين هنرمند موسيقي توضيح بيشتري نداد. گفتني است؛ چندي پيش يكي از هفته نامه هاي ورزشي ـ هنري از بيماري سرطان استاد شجريان خبرداده بود و ازخوانندگان خود خواسته بود براي سلامتي وي دعا كنند. شايان ذكر است، آخرين كنسرت محمد رضا شجريان با نام «زمستان است» سال گذشته در اروپا و آمريكا به اجرا درآمده و كاستي نيز با همين نام همراه باCD به بازار آمد.

هيأت بازبيني و انتخاب آثار شركت كننده در بيستمين جشنواره تئاترفجر درحال بررسي ۱۱۰اثر متقاضي از گروههاي تهراني هستند.
محمدحسين ناصربخت مديرروابط عمومي مركز هنرهاي نمايشي در گفت وگو با خبرنگار ما ضمن اعلام اين مطلب افزود: ازميان ۱۲۱ نمايشنامه رسيده به دبيرخانه جشنواره۱۱، اثر انصراف خود را اعلام كرده و ۱۱۰ نمايش براي شركت در جشنواره تمرينات خود را طي مي كنند كه هيأت بازبيني متشكل از ۵نفر اين آثار را بررسي و حدود ۱۷نمايش را براي شركت در بخشهاي داخلي جشنواره انتخاب خواهندكرد.
وي همچنين گفت: ۱۷كار از گروههاي شهرستاني در جشنواره حضور خواهندداشت كه ۸ اثر تاكنون انتخاب شده اند و ۹اثر باقي مانده از سه جشنواره منطقه اي حضور خواهندداشت.
ناصربخت اعلام اسامي گروههاي منتخب تهران را به پس از ۲۸آذرماه موكول كرد.
وي درباره گروههاي شركت كننده از كشورهاي خارجي در جشنواره بين المللي تئاترفجر اظهارداشت: حضور گروههاي تئاتر آلمان، انگلستان، فرانسه، سوئيس، ايتاليا، مصر، كانادا و روسيه قطعي شده است و درباره حضور كشور ژاپن نيز درحال بررسي هستيم.
مديرروابط عمومي مركز هنرهاي نمايشي بخشهاي مختلف جشنواره امسال را مسابقه، خارج از مسابقه، بين الملل، نمايشهاي خياباني، مرور نمايشهاي سال ۸۰ و بخش ويژه افغانستان اعلام كرد و افزود: بخش دانشجويي، بخش مسابقه اي ويژه گروههاي دانشجويي است كه هيأت داوري و اهداي جوايز آنها ازسوي وزارت علوم و فن آوري خواهدبود.
گفتني است، بيستمين جشنواره بين المللي تئاتر فجر از ۱ تا ۱۲بهمن ماه در مجموعه تئاترشهر و تالارهاي وحدت، سنگلج، هنر و مولوي برگزارمي شود.

در هفته اي كه گذشت، در هياهوي تداركات شب كريسمس و كادوهاي شب عيد تولد حضرت مسيح در دنيا بازار كتابهاي پرفروش روز همچنان در قبضه جادوگران و آدمهاي كوتوله بود.
جي كي رولينگ با هري پاتر و جادوگرهايش و جي. آر. آرتولكين با كوتوله هاي «مريدان حلقه» و «هابيت» نفسها را در سينه حبس و بر تب كتابها و فيلمهاي افسانه اي و جاسوسي در بازار دامن زده اند. موج جديد گرايش كتاب دوستان را مي توان در گزارش فهرست كتابهاي پرفروش روز به گزارش نشريه USA Today دنبال كرد:
۱ـ «هري پاتر و سنگ جادو» نوشته جي. كي. رولينگ
۲ـ «چشم پوشيدن از كريسمس» نوشته جام گريشام
۳ـ «هري پاتر و حفره اسرارآميز» نوشته جي. كي. رولينگ
۴ـ «هري پاتر و زنداني آزكابان» نوشته. جي. كي. رولينگ
۵ـ «بهشت و زمين» نوشته نورا رابرتز
۶ـ «هري پاتر و جام آتش» نوشته. جي. كي. رولينگ
۷ـ «مريدان حلقه» نوشته جي. آر. آر تولكين
۸ـ «هابيت» نوشته جي. آر. آر تولكين
۹ـ «محدوده گردش ممنوع» نوشته بيل اريلي
۱۰ـ «جان آدامز» نوشته ديويد مك كولاو

كتاب «جنس دوم» اثر سيمون دوبوار كه بيش از دو دهه در ايران ناياب بود، اين هفته به بازار مي آيد.
به گزارش خبرنگار ما؛ كتاب دو جلدي «جنس دوم» كه با ترجمه قاسم صنعوي در اواخر دهه پنجاه از سوي انتشارات توس در ايران منتشر شده بود، ديگر مجوز تجديد چاپ نگرفت. اين اثر در اين مدت بارها به شكل افست شده در بازار سياه خريد و فروش مي شد. چاپ تازه اين اثر اين هفته به بازار مي آيد.
مجله نوول اوبسر واتور بيست سال پس از انتشار اين كتاب در فرانسه درمقاله اي با عنوان «زنها؛ همه چيز را مديون اوهستيد!» مي نويسد: امروز زنان غربي سوگوارند. نه تنها ميليونها تن خوانندگان جنس دوم بلكه تمام زنهاي ديگري كه بي آن كه خودشان بدانند، از تحليلهاي انقلابي سيمون دوبووار و مبارزه سرسختانه او در راه برابري زن و مرد بهره برده اند.
اين اثر دوبووار ـ همسر ژان پل سارتر ـ در زمان انتشارش در فرانسه سر و صداي زيادي به پا كرد.

وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در مراسم بزرگداشت استاد فلاطوري با اشاره به سابقه خدمات علمي و بي وقفه پروفسور عبدالجواد فلاطوري انديشمند ايراني در زمينه هاي قرآني و اسلامي گفت: اين استاد انديشمند يكي از محققان و انديشمندان تأثيرگذار در حوزه قرآن بوده است و وظيفه ما اين است كه زمينه استمرار مطالعات قرآني و اسلامي را براي ديگر محققان فراهم كنيم. وي افزود: اميدواريم مجموعه آثار و خدمات علمي و قرآني مرحوم پروفسور فلاطوري را در اختيار پژوهشگران و انديشمندان علوم قرآني قرار دهيم تا نتايج تحقيقات اين استاد بزرگوار و پرتلاش مورد استفاده بهينه قرار گيرد.
مسجد جامعي اظهار داشت: محققان و مفسران اسلامي و غربي از كلام پروفسور فلاطوري و پژوهشها و نوشته هاي او، تأثيرات فراواني گرفته اند. همچنين در بخش فعاليتهاي قرآني ايشان شاهد آن هستيم كه نگاه وي به قرآن و مفاهيم قرآني كاملاً آزاد است و هرگز در محدوده اي تنگ و بسته قرار نمي گيرد.

ما در دوره بعد از مدرنيسم به سر مي بريم وحتي اگر آن را بطور كامل درك نكرده باشيم مي توانيم بگوييم مدرنيسم نگاه به گذشته است.
به گزارش رسيده ازخانه هنرمندان، عليرضا سميع آذر مسؤول موزه هنرهاي معاصر كه درميزگرد «تجربه مدرنيسم درنقاشي و معماري ايران» درخانه ي هنرمندان ايران سخن مي گفت بابيان مطلب فوق و ضمن مقايسه واكنش هنرمندان هنرهاي تجسمي و معماران در مواجهه با امواج مدرنيته تأكيد كرد: ما در دوره مدرنيسم به سر مي بريم اما در مجموع از ابزار و شرايط مدرنيستي بي بهره هستيم. پس مي توان گفت، ما در حال تجربه كردن مدرنيسم نبوده و نيستيم و مدرنيسم براي ماچيزي در حد يك نوع تجدد گرايي است. وي ادامه داد: از نظر بنده ما هرگز شيفته مدرنيسم نبوده ايم و همين مسأله باعث شده هنرمندان نقاش مشابه بسياري از معماران ما مشتاقانه به سمت مدرنيسم نرفته و سعي نكرده مدرنيسم را به عنوان انقطاعي در تاريخ هنركشور به كار ببرند. در ادامه اين مراسم آيدين آغداشلو نقاش معاصر كشور گفت: چند مؤلفه، مشخص كننده رابطه ما با مدرنيسم است. اول اينكه ما در كدام مرز فرهنگي ايستاده ايم و دوم اينكه آيا ما با مدرنيسم تعارض اخلاقي داريم يانه. توهم زدايي يكي از راههاي نزديكي ما به مدرنيسم است.
آغداشلو آزادگري را يكي از مسائل مورد توجه مدرنيسم خواند و افزود: ما فقط مي توانيم مدرنيسم را از طريق آزادگري لمس كنيم و شايد در اينجا طرح اين سؤال كه نسبت مدرنيسم با دموكراسي چيست، چندان بيجا نباشد.
حسين شيخ زين الدين ضحق با بيان ضرورتهاي گرايش به مدرنيسم درهنر ايران تأكيد كرد: «مدرنيته يك امر حتمي است نه از اين باب كه جهان غرب آن را قطعي كرده است بلكه از باب ساختار عقلاني مدرنيته. ضرورت مدرنيسم بديهي است زيرا تمام تمدنها وقتي عقل خود بنيادشان را به كار مي برند به اين مسأله مي رسند ومدرنيسم هيچگاه اين سنت ما راتحت مخاطره قرار نمي دهد.»
وي ادامه داد: ضرورت مدرنيته قابل بحث نيست اما نحوه تقرب به مدرنيته قابل بحث است. و قتي ما ذهنمان را از فهم مدرنيته اصلاح كنيم شايد تمام عيوبي كه براي مدرنيته مي شمارند جزو محاسنش به حساب آيد.
درپايان نيز محمد رضا جودت و علي اكبر سارمي درباره ضرورت استفاده از مدرنيسم صحبت كردند.

رمان «پوست انداختن» اثر كارلوس فوئنتس با ترجمه عبدالله كوثري طي روزهاي آينده به بازار مي آيد.
مدير انتشارات آگاه، ناشر اين رمان ضمن اعلام خبر فوق در ادامه افزود: طرح اين رمان تا حدودي شبيه رمان «مرگ آرتميوكروز» اثر ديگر نويسنده است. راوي اين رمان از منظر اكنون در گذشته پرسه مي زند. رويدادها و گفت وگوهاي شخصيت ها، خواه در گذشته و خواه در اكنون، به صورت كولاژي از تكه هاي جابه جا شده اند كه پيوندهاي آشكار ميان آنها چندان زياد نيست. اين ناشر، در پايان افزود: داستان اين رمان، پيرامون خاويرو همسرش اليزابت است كه با فرانتس و دوستش ايزابل با اتومبيل از مكزيكوسيتي به ساحل دريا در وراكروز سفر مي كنند و به علت خراب شدن اتومبيل شان، شب رادر هتل كوچكي بيتوته مي كنند و... اين رمان در بيش از هفتصد صفحه تا چند روز ديگر منتشر مي شود.

گروه شهرستانها ـ محراب تاريخي مصلاي شاهرود متعلق به حدود ۲۰۰سال پيش، اواخر هفته گذشته توسط افراد ناشناسي موردهجوم قرارگرفت و بخشي از آن تخريب شد.
محراب مصلي ازنوع خشتي داراي مقرنس كاري و با گچبري زيبا تزئين شده بود.
حميدابوالفضلي رئيس اداره ميراث فرهنگي شاهرود با بيان اين خبرگفت: اين محراب حدود دو مترارتفاع و ۱‎/۴۰متر عرض داشت، در دوره فتحعلي شاه قاجار و در داخل محوطه مصلاي قديمي شاهرود ساخته شده بود. مصلاي قديمي شاهرود كه دوران قاجار محل برگزاري نمازهاي عيدين بود از اوايل دوران پهلوي با ساخت مساجد جديد به صورت متروكه درآمده بود و ديوارهاي آن بتدريج فروريخته بود. محراب مزبور توسط سازمان ميراث فرهنگي درسال ۱۳۷۲ مرمت و بازسازي شده بود. شاهرود در حال حاضر مصلي براي برگزاري نمازجمعه و عيدين ندارد.

«استيوآوستين» مرد شش ميليون دلاري مجموعه تلويزيوني دهه ۷۰ بازمي گردد.
نشريه ورايتي با اعلام خبرفوق نوشت: نسخه سينمايي رمان "Cyborg" به قلم «مارتين كايدين» درسال ۱۹۷۲ كه بعدها مجموعه تلويزيوني «مردشش ميليون دلاري» براساس آن ساخته شد، بزودي ازسوي كمپاني فيلمسازي ديمنشن و يونيورسال پيكچرز ساخته خواهدشد.
به گزارش اين نشريه ايده ساخت نسخه سينمايي اين رمان توسط كمپاني يونيورسال به سال ۱۹۹۵ بازمي گردد و قراربود كارگرداني و فيلمنامه نويسي آن را كيوين اسميت (كارگردان دگما) برعهده بگيرد. برپايه همين گزارش در سريال تلويزيوني «شش ميليون دلاري»، «لي ميجرز» در نقش استيو آوستين، به عنوان خلبان آزمايشي ناسا درجريان يك سانحه هوايي آسيب مي بيند و بعدها در گير يكسري مبارزات با افراد شرور و كلاهبردارمي شود. مديركمپاني ديمنشن در گفت وگو با نشريه ورايتي گفت: مرد شش ميليون دلاري فيلمي با امتياز ساخت انحصاري است كه از مدتها پيش همواره در آرزوي ساختن آن بوديم و هم اكنون خوشحاليم كه شاهد همكاري مشتركي درساخت اين فيلم با كمپاني يونيورسال خواهيم بود.

استاد حسين دهلوي آهنگساز و موسيقيدان كشورمان در مؤسسه پكا سخنراني مي كند.
به گزارش رسيده؛ دهلوي كه اخيراً كتاب «شعر و موسيقي آوازي» را نوشته است درباره اين كتاب و مسائل موسيقي سخنراني كرده و به پرسش هاي علاقه مندان پاسخ خواهد داد.
اين سخنراني ۲۸ آذرماه درساعت ۱۷ و در محل مؤسسه پكا واقع در خيابان فلسطين روبروي دانشگاه آزاد پلاك ۳۴ برگزار مي شود.

نمايش «شام اول، شام آخر» به كارگرداني فرهاد آئيش در فصل جديد اجراهاي مجموعه تئاتر شهر صدر جدول فروش را به خود اختصاص داد.
به گزارش رسيده؛ اين نمايش كه از ۱۸آذرماه در سالن اصلي تئاتر شهر به روي صحنه رفته است با ۶ اجرا ۲ميليون و ۹۹۸هزارتومان (با احتساب كارت ميهمان) فروش داشته است.
«سنساره» به كارگرداني نصرالله قادري با ۲۶ اجرا و فروش معادل يك ميليون و ۷۲۵هزارتومان در رديف دوم و «بعدازظهر وحشي» به كارگرداني معصومه معدني پور با ۲۳اجرا يك ميليون و ۵۱۵هزارتومان در رديف سوم جدول فروش قرار دارند.
ساير نمايشهاي تئاتر شهر به لحاظ فروش در رديف هاي بعدي عبارتند از: «دير راهبان» به كارگرداني فرهاد مهندس پور با يك ميليون و ۲۱۲هزارتومان، «سهراب، اسب و سنجاقك» با يك ميليون و ۱۰۴هزارتومان، «مارمانه» به كارگرداني مجتبي چراغعلي با ۴۲۵هزارتومان، «بهجت» به كارگرداني زهرا صبري با ۳۱۶هزارتومان، «پزشك پوشالي» به كارگرداني حميد كاكاسلطاني با ۳۱۳هزارتومان و «دختري با شنل ارغواني» به كارگرداني حميدرضا نعيمي با ۲۱۳هزار تومان.
گفتني است نمايشهاي «بعدازظهر وحشي»، «سهراب، اسب و سنجاقك» و «پزشك پوشالي» از ۲۳آذرماه و «سنساره» از ۱۱آذرماه به اجراي خود پايان دادند.

روزنامه گاردين چاپ لندن، به مناسبت آغاز نمايش عمومي فيلم ايراني «جمعه» نخستين ساخته سينمايي «حسن يكتاپناه» در سينماهاي انگليس به بررسي اين فيلم پرداخته است.
«درك مالكم» از منتقدان برجسته سينما در سطح جهان، در ابتداي اين مطلب مي آورد: اين روزها هر تصوير متحركي كه از ايران ساخته مي شود، در يك نقطه ديگر از جهان برنده يك جايزه است.
وي ضمن شرح و بررسي خط داستاني فيلم «جمعه» مي افزايد: اين فيلم درباره مشكلاتي است كه هر خارجي در زندگي در يك سرزمين غريبه با آن مواجه است، البته قهرمان اين فيلم ظاهراً يك فراري از چنگال طالبان است كه به آن در حال حاضر موضوعيت بيشتري مي بخشد.
مالكم در ادامه مي نويسد: «جمعه» در كنار «دايره»، «زماني براي مستي اسبها» و «سفر قندهار» نمونه هايي از سينماي ايران هستند كه به بهترين نحو و خارج از غبار فيلمهاي پيش پا افتاده اي كه ما اغلب با آنها سروكار داريم، مي درخشند.

• نگارخانه دريابيگي ـ آثار نقاشي و سفال «زهرارسول زاده»، ۲۴ تا ۲۸ آذرماه، ساعت ۱۶ تا ،۱۹ شهرك قدس، فاز،۳ خيابان دوم پلاك ۱۱۶۵
• نگارخانه سيحون ـ آثار نقاشي «هومن نصيري»، ۲۴ تا ۲۹ آذرماه، ساعت ۱۰ تا ،۱۹ خيابان خالداسلامبولي، كوچه چهارم، پلاك۳۰
• گالري الهه ـ آثار نقاشي «رضاحسيني»، ۲۶آذر تا ۳ دي ماه، ساعت ۱۶ تا ،۲۰ خيابان آفريقا، خيابان گلفام، پلاك۴۷
• نگارخانه شيث ـ آثار نقاشي «مرتضي موسوي»، ۲۲ تا ۲۹ آذرماه، ساعت ۱۶ تا ،۲۰ ضلع جنوبي پارك دانشجو، كوچه شيرزادشرقي، پلاك۴۱
• نگارستان شاهد ـ آثار كاريكاتور و تصويرسازي «پرويزاقبالي»، ۲۴آذر تا ۲ دي ماه، ساعت ۹ تا ،۱۹‎/۳۰ خيابان جمهوري اسلامي، خيابان بابي ساندز
• نگارخانه لاله ـ آثار نقاشي خط «خسروشيرچي»، ۲۱ تا ۲۹ آذرماه، ساعت ۹ تا ،۱۹ ضلع شمالي پارك لاله
• نگارخانه هنرمندان ـ آثار نقاشي گروهي، ۱۷ تا ۲۸ آذرماه، ساعت ۱۶‎/۳۰ تا ،۲۰‎/۳۰ خيابان طالقاني، خيابان شهيدموسوي شمالي، باغ هنر.

محمدصنعتي استاد علوم پزشكي دانشگاه تهران است و دكتراي پزشكي، روانپزشكي و روان درماني تحليلي را دارد. متولد ۱۳۲۴اصفهان است و دو عنوان كتاب در حوزه نقد ادبي امسال از او منتشر شده كه جزو آثار با ارزش و راهگشا در زمينه نقد روانشناختي ادبيات معاصر به حساب مي آيد. در ادبيات معاصر، علاوه برآن كه نقد علمي عمري كوتاه دارد، نقد روانشناختي هيچ سابقه اي ندارد. «تحليل هاي روانشناختي در هنر و ادبيات» و «صادق هدايت و هراس از مرگ» دو كتاب منتشرشده «زمان و ناميرايي در سينماي تاركوفسكي» كتاب ديگري از اوست كه بزودي منتشر خواهدشد. پيرامون اين آثار با او به گفت وگو پرداخته ايم.
• آقاي صنعتي، نقد روانشناختي را از كي شروع كرده ايد؟ و نوشتن در اين حوزه را به چه شكل ادامه داده ايد؟
•• از سال هاي ۴۵ ـ۴۴ و از دوران دانشكده، من نوشتن نقد روانشناختي را شروع كردم، البته با نقد تئاتر و نقد ادبيات و در مجله هايي مثل بامشاد و كيهان ادبي و رودكي.
• علت اين كه «نقد روانشناختي» را انتخاب كرده ايد چه بود؟
•• علاقه شخصي؛ وقتي از سال ۵۰ براي ادامه تحصيل و تخصص به انگليس رفتم، آثار فراواني در اين زمينه مطالعه كردم و اولين نقد روانكاوانه اي كه نوشتم روي چهارفيلم سهراب شهيد ثالث بود كه آن موقع در سينما ـ تئاتر لندن به نمايش گذاشته بودند و اين نقدها بعد در كتاب «تحليل هاي روانشناختي در هنر و ادبيات» آمده است.
• وقتي به ايران برگشتيد، نقدهاي روانكاوانه را در كجا چاپ مي كرديد؟
•• سال ۶۴ كه به ايران آمدم در مجله مفيد، آقاي گلشيري چاپ سلسله مقالات نقد ادبي را بطور جدي شروع كرده بود. نقد در ايران جدي و تخصصي نبود. بيشتر ژورناليستي و براي تبليغ يك اثر بود. آن موقع بود كه قرارشد مقالات نقادانه اي پيرامون ادبيات ذهني بنويسم و سه نقد نوشتم، يكي روي سه قطره خون هدايت، يكي روي شش قصه از چوبك، يكي هم روي ملكوت بهرام صادقي.
• آيا قبل از شما، ديگران هم نقد روانشناختي مي نوشتند؟
•• نقدهاي روانشناختي كه قبلاً نوشته مي شد براي حمله به يك اثر بود و تنها سوژه اي هم كه داشتند، هدايت بود و آثارش. كساني هم كه مي نوشتند در زمينه روانكاوي لزوماً اطلاعات كافي نداشتند. يكي از ضرورت هاي اين نوع نقدنويسي است كه به يافته هاي جديد روانشناختي و نقد روانكاوي دسترسي داشته باشند، كارهايي كه درگذشته نوشته شد نقد نويس مي گشت تا ببيند، نويسنده چقدر از نظر رواني بيمار بوده يا اثر چقدر بيمارگونه است. در حوزه نقد روانشناسي دو كتاب خوب منتشر شده كه يكي «نقد و ادبيات» از حورا ياوري است ويكي هم كتاب «داستان يك روح» از سيروس شميسا است. رامين مجتبايي هم نقدي بربوف كور در كيهان ادبي نوشته بود كه از جنبه هاي اگزيستانسياليستي بود.
• در كتاب «تحليل هاي روانشناختي در هنر و ادبيات» به آثار چوبك و بهرام صادقي پرداختيد، علاوه براين به شعر اخوان فيلم هاي شهيد ثالث، نقاشي هاي اسپهبد طعم گيلاس كيارستمي و بكت مي پردازيد. چرا؟
•• به اين علت كه مي خواستم نشان بدهم كاربرد نقد روانكاوانه در واسطه هاي هنري متفاوت مثل شعر و سينما، نقاشي و رمان و هنرهاي تجسمي و در همه اين موارد مي شود به كار برد. مثلاً در آثار هدايت صرفاً به نقد روانشناختي پرداخته نشده، در نوع تحليل و تفسيري كه به كاربردم ساخت شكني وجود دارد. در نقد روانشناختي به محتواي اثر و به شخصيت هاي اثر هم پرداخته مي شود و به نويسنده و انگيزه هايش كه آگاهانه يا ناخودآگاهانه باشد هم توجه مي شود. در ساخت شكني، متن برجسته است و به تفسير و تأويل متن مي پردازم. علاوه براين بخش عمده اي از نقد من، به اسطوره شناسي اختصاص دارد، اسطوره شناسي بوف كور و جنبه هاي فرهنگي آن.
• بحث «هراس از مرگ» در ميان هنرمندان، يكي از مؤلفه هاي نقد شما در اين تحليل ها است، منشأ اين نوع نگاه كجاست؟
•• در روانكاوي كلاسيك تمركز بر روي اروس يا «عشق مايه» بود، من تمركز را از آن جا بردم به روي ترس از مرگ به عنوان انگيزه اصلي براي آفرينش. شكلي كه من به كار بردم آغاز كننده اش اتورنگ از شاگردان فرويد بود. كه آثارش در اين دودهه بشدت مورد توجه قرارگرفت. بخصوص در دوران پست مدرنيته.
• آيا تنها شعر اخوان استعداد نقد روانشناختي داشته، يا دلايل ديگري براي انتخاب شعر او وجود داشت؟
•• اخوان در اغلب اشعارش درگيري اش با مسأله زمان و مرگ است. مقاله اي كه نوشتم از شعرهاي اخوان نامش را وام گرفتم كه زمان را بزرگترين دشمن جهان مي بيند. اين مرگ است كه ذهن هنرمندان و شاعران و نويسندگان را اشغال كرده است. در آثار خيام و در آثار فردوسي هم اين را مي بينيد و در اغلب آثار هنري عنصر هراس از مرگ را مي بينيم. در آثار بكت و داستان هاي همينگوي هم مي بينيم. مشهورترين جمله شكسپير «بودن يا نبودن» است كه مشغله ذهن هر فرد خلاق است. هنرمند چون مي خواهد جاودانه شود، خلق مي كند. من نشان داده ام كه يك ترس مي تواند موجب كار خلاقه و والايي شود.
• آيا غير از شعرهاي اخوان ثالث، شعر شاعران پس از كودتاي ۳۲ كه به شاعران شكست مشهور شدند، استعداد بررسي روانشناختي مي بينيد؟
•• كار و بررسي روانشناختي را در مورد همه شاعران و آثار همه هنرمندان مي توان به كار برد. كار ديگري در مورد چهار منظومه نيما دارم. علاوه برآن كارهاي ديگري هم دارم . يكي اش پيرامون كوزه گر دهر و شعر خيام است و يكي ديگر در مورد شاهنامه است، كه سال ديگر منتشر مي كنم. اين بحث را هم در مورد ادبيات حماسي هم در مورد ادبيات معاصر مي توان به كاربرد. حتي در مورد شعر شكست بعد از ۳۲و شعر تغزلي هم مي توان نقد روانشناختي نوشت. منتهي آن چه فعلاً پيرامون شعر اخوان ثالث داشتم مي خواستم يك نمونه براي معرفي اين نوع تحليل و تفسير ارايه كنم. البته مشغول فراهم كردن نمونه هاي ديگري هم پيرامون شعر شاملو و شعر فروغ و شعر ابتهاج خواهم بود.