گروه اجتماعي ـ جلسه علني شوراي اسلامي شهر تهران كه پيش بيني مي شد به حد نصاب لازم براي تشكيل نرسد، پس از يك ماه چالش، روز گذشته با حضور اكثريت اعضا در جوي نسبتاً آرام برگزار شد.
به گزارش خبرنگار «ايران»، حضور ۴ عضو معترض شورا ـ اصغرزاده، حكيمي پور، خسروي و لطفي ـ كه مدتها بود جلسات علني شورا را تحريم كرده بودند، غير مترقبه بود.
در جلسه علني روز گذشته كه به رياست محمد عطريانفر برگزار شد، حجاريان، لطفي، دروديان، عليزاده طباطبايي، حكيمي پور، خسروي، جلايي پور، رضوي، عابديني، فروزش و اصغرزاده حضور داشتند.
«محمد عطريانفر» رئيس شوراي شهر در ابتداي جلسه ضمن تشكر از حضور ۴ عضو معترض گفت: براي تك تك اعضاي شوراي شهر تقدم بخشي مصالح عمومي به مصالح فردي يك اصل اساسي است و اعضا معتقدند استمرار وظايف شورا بر هر چيز ديگري ارجحيت دارد.

* مصوبات شوراي شهر
لايحه تفريغ بودجه سال ۷۹ شهرداري تهران كه حدود ۵ ماه از ارايه آن توسط شهرداري مي گذرد و طي يك ماه گذشته بارها در دستور جلسات شورا قرار گرفت، اما به دليل به حد نصاب نرسيدن جلسات بررسي نشد، روز گذشته با حضور «مرتضي الويري» شهردار تهران و دو تن از معاونين وي به بحث گذاشته شد.
«عليزاده طباطبايي» عضو شوراي شهر و رئيس كميسيون تلفيق در مورد بررسي اين لايحه با اشاره به ضعف هاي موجود در لايحه گفت: در برخي موارد، درآمدهاي پيش بيني شده حصول نشده و يا بيشتر از آنچه پيش بيني شده، وصول شده كه البته تخلف محسوب نمي شود، ضمن اينكه برخي از ضعفهاي اين لايحه نيز به سيستم مالي شهرداري كه بسيار قديمي است، باز مي گردد و ارتباطي با عملكرد مديران شهرداري ندارد.
وي افزود: كميسيون تلفيق معتقد است كه در برابر اين اشكالات و تخلفات، مي بايست تساهل و تسامح صورت گيرد و لايحه تفريغ به تصويب شورا برسد.
اصغرزاده در مخالفت با سخنان عليزاده گفت: در مورد تخلفاتي كه در بودجه شهرداري صورت گرفته، نمي توان تسامح به خرج داد. نگرش آقاي عليزاده به شهرداري، يك نگرش ليبرالي است، اما نگاه ما، نگاه راديكالي است و معتقديم كه گزارش آقاي عليزاده و در حقيقت لايحه تفريغ بودجه سال ۷۹ شهرداري، دچار مشكل است. «مرتضي الويري» شهردار تهران در پاسخ به مواردي كه از سوي عليزاده به عنوان ضعف لايحه شهرداري عنوان شد، گفت: شهرداري از ۴۲۷ ميليارد تومان درآمد مصوب شورا كه تحقق هم يافت، ۳۹۹ ميليارد تومان هزينه كرده است، يعني ۹۳‎/۷ درصد درآمد تحقق يافته كه بسيار چشمگير است، بنابراين لايحه تفريغ بودجه سال ۷۹ شهرداري يك سند افتخار محسوب مي شود و برخلاف گفته هاي آقاي عليزاده، هيچگونه تخلفي صورت نگرفته است. در پايان اين مباحث با جمع بندي كه از نظرات اعضاي شورا صورت گرفت، به منظور تدوين راهكار ورود به تفريغ بودجه شهرداري، هيأتي مركب از ۵ تن از اعضاي شوراي شهر ـ عليزاده طباطبايي، اصغرزاده، حكيمي پور، لطفي و عابديني ـ مأموريت يافتند ظرف مدت ۱۵ روز ضمن بررسي لايحه تفريغ بودجه، گزارش نهايي خود را در مورد اين لايحه به شورا ارايه دهند.
در ادامه دوفوريت لايحه اصلاحيه تبصره هفت بودجه مصوب سال ۸۰ شهرداري تهران در خصوص دريافت وام شركت مترو و شركت واحد اتوبوسراني مطرح و دو فوريت آن به تصويب رسيد. بند اول اين لايحه اصلاحي كه به شهرداري تهران اجازه مي دهد در سال ۸۰ جهت شركت راه آهن شهري تهران و حومه (مترو) معادل ۴۲۰ ميليارد ريال تسهيلات بانكي براي عمليات سرمايه اي شركت مذكور تضمين نمايد، با رأي اكثريت اعضا به تصويب رسيد.
در بند دوم اين لايحه نيز پيشنهاد شده بود به شهرداري اجازه داده شود مبلغ ۳۰۰ ميليارد ريال وام از سيستم بانكي كشور اخذ و به سرجمع رديف درآمدي ۹۷ (وام) اضافه نمايد و معادل مبلغ فوق به رديف ۴۱۶۰ بودجه جاري اضافه نموده و از محل همين رديف جهت كمك به شركت واحد اتوبوسراني تهران و حومه پرداخت نمايد.
عليزاده طباطبايي در مخالفت با بند دوم اظهار داشت: ما مدتها پيش تصويب كرديم كه مترو ۴۲۰ ميليارد ريال و شركت واحد ۲۵۰ ميليارد ريال از سيستم بانكي كشور وام بگيرد، شركت مترو اين وام را گرفت و از آن استفاده كرد، اما شركت واحد بدون مجوز شورا به جاي ۲۵۰ ميليارد ريال، ۳۰۰ ميليارد ريال وام گرفته و از مهرماه تاكنون آن را در حساب شهرداري خوابانده است، ترفع معاون حمل و نقل و ترافيك شهرداري تهران در پاسخ به وي اظهار داشت: شركت واحد برنامه خريد دو هزار دستگاه اتوبوس را در دستور كار خود داشت كه ۵۰ درصد اعتبار يك هزار دستگاه را از دولت گرفته ايم، براي يك هزار دستگاه ديگر نيز به ۳۸۰ ميليارد ريال اعتبار نياز داشتيم كه شورا دريافت ۲۵۰ ميليارد ريال وام را تصويب كرد، اما با رايزنيهايي كه با بانك مركزي صورت گرفت، مهرماه امسال ۳۰۰ ميليارد ريال وام در اختيار ما قرار گرفت، بنابراين ما از شهرداري خواسته ايم كه طي يك اصلاحيه رقم ۲۵۰ ميليارد ريال مصوب شورا را به ۳۰۰ ميليارد ريال افزايش دهد. در پايان، رقم پيشنهادي ۳۰۰ ميليارد ريال با رأي اعضاي شوراي شهر رد شد و همان رقم قبلي ۲۵۰ ميليارد ريال به تصويب رسيد.

• در حاشيه
* ابراهيم اصغرزاده، مرتضي لطفي، احمد حكيمي پور و رحمت الله خسروي قرار است يكشنبه هفته آينده طي يك مصاحبه مطبوعاتي در خصوص مواردي كه در نامه خود به عنوان شائبه مطرح كرده بودند، توضيحاتي ارايه دهند.
* اين ۴ عضو معترض همچنين در نامه اي خطاب به استاندار تهران، خواستار بررسي تخلفات آيين نامه اي هيأت رئيسه فعلي شورا ـ عدم رسيدگي به نامه اخير ۵ عضو كميته استيضاح كننده شهردار ـ در هيأت حل اختلاف رسيدگي به شكايات شدند.

گروه اجتماعي: نمايش زنده سيري در تحول پوشش بانوان ايراني ويژه بانوان روز گذشته خاتمه يافت.
به گزارش خبرنگار ما «مهلا زماني» مدير مسؤول مؤسسه فرهنگي فخر انديشه و برگزار كننده اين نمايشگاه در گفت و گويي با خبرنگار ما هدف از اجراي اين برنامه را نوعي اشتغالزايي براي جوانان ذكر كرد و افزود: اين برنامه تنها جهت ارايه كردن لباسهاي سنتي و رايج كردن آنها به شكل مدرن است.
مدير مسؤول مؤسسه فرهنگي فخر انديشه با بيان اين مطلب كه منزلتهاي اجتماعي مي تواند از پوشش نشأت گيرد، اظهار داشت: با توجه به اينكه در جامعه ما پوشش همراه با رنگ سياه براي خانمها جا افتاده است، بنابراين با اجراي چنين برنامه اي سعي داريم كه استفاده از رنگهاي شاد براي لباس خانمها را ترويج دهيم. وي خاطرنشان ساخت: جامعه شناسان و روانشناسان معتقدند كه يكي از علل شيوع بيماريهاي رواني مي تواند رنگ لباس بخصوص رنگهاي تيره باشد، بر اين اساس اگر قرار باشد به نوعي مانع پيشرفت اين بيماريها شويم، بايد استفاده از لباسها همراه با رنگهاي شاد را در بين افكار عمومي جا بيندازيم. زماني در خصوص استقبال سال گذشته بازديد كنندگان از اين برنامه گفت: خوشبختانه ميزان استقبال كنندگان بسيار زياد بود و اين امر سبب شد نظريات آنها را به صورت بولتن درآورديم و در اختيار مسؤولان مملكتي قرار دهيم. مهلا زماني گفت: اگر وزير كار و اموراجتماعي از ما حمايت كند و امكانات لازم را در اختيار ما قراربدهد، مي توانيم براي هزار دانشجو در اين زمينه اشتغالزايي كنيم.

گروه اجتماعي ـ دبيرخانه انجمن هاي دوستدار ميراث فرهنگي باهدف جلب، جذب و توسعه فعاليت نهادهاي مدني در حوزه ميراث فرهنگي و آشنايي با تمدن و فرهنگ غني ايران اسلامي تشكيل و فعال شده است.
دبير هيأت نظارت برانجمن هاي دوستدار ميراث فرهنگي در گفت وگو با ايسنا با اعلام اين خبر، گفت: سياست دولت و بطور خاص سازمان ميراث فرهنگي، كمك به تشكيل گروههاي شهروندي داوطلب و حمايت از آنان براي فعاليت در زمينه توجه دادن به ميراث فرهنگي گرانسنگ اين سرزمين، همچنين حفظ و نگهداري مظاهر مادي و معنوي اين ميراث براي آيندگان است. عليرضا قندريز مهمترين اهداف و وظايف اين دبيرخانه را ارايه مشاوره و فراهم آوردن تسهيلات لازم براي فعاليت سازمانهاي غيردولتي موجود، ايجاد زمينه تأسيس و ثبت رسمي انجمن هاي دوستدار ميراث فرهنگي و هرگونه اقدام و يا برنامه ريزي كه به توسعه و رشد اين نهادهاي مدني كمك كند، برشمرد.

گروه اجتماعي ـ عضو كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شوراي اسلامي گفت: با تصميمات اتخاذشده، قراراست ۱۰درصد قيمت بنزين به شهرداريهاي كشور تعلق گيرد.
دكتر مرتضي خيرآبادي روز گذشته به خبرگزاري جمهوري اسلامي گفت: شهرداري ها در حال حاضر براي كسب درآمدشان به فروش زمين و تراكم روي آورده اند. وي افزود: اگر قيمت بنزين را ليتري ۴۵۰ريال محاسبه كنيم سالانه حدود ۱۴۸ ميليارد تومان بين شهرداري هاي كشور توزيع خواهدشد.

گروه اجتماعي ـ وزير علوم، تحقيقات و فناوري در جمع دانشجويان دانشگاه گيلان گفت: اصلاحات همه جانبه است و تداوم آن خواست ملت است و گريزي از آن نيست.
دكتر «مصطفي معين» روز گذشته در محل تالار شهيد مطهري دانشگاه گيلان افزود: اين عزم ملي براي تحول و دگرگوني در بين مردم باعنوان به حق «اصلاحات» مطرح است و مديران بايد خود را با آن همگام كنند زيرا قصور و كوتاهي در اين راه خسارت زا خواهدبود. وي گفت: كسي كه اصلاحات و توسعه را فقط در بعد سياسي تعريف مي كند يا آن را نمي شناسد و يا غرض دارد. وزير علوم گفت: ما بايد شرايط نسل جديد را درك كنيم نه آنكه انتظار داشته باشيم آنها ما را درك كنند، ما بايد مثل آنها و به شرايط آنها فكر كنيم نه اينكه بخواهيم آنان مثل ما «نسل قبل» فكر كنند. وزيرعلوم همچنين اعلام كرد: مجلس شوراي اسلامي لايحه اي را در دست بررسي دارد كه در آن تغيير ساختار نظام آموزش عالي كشور مورد توجه قرارگرفته است.

با توجه به اينكه زائران حج بخاطر اعمال واجب كه در پيش دارند و دوري از محيط و همچنين انتظار براي انجام مناسك و تنظيم وقت براي زيارت و حفظ سلامت و بهداشت در خود احساس نوعي نگراني مي كنند، تأمين مسكن آنان ازجمله موارد مهمي است كه درنيل به آرامش و كاهش التهاب ورفع دغدغه زائران در طول يك ماه همزيستي با يكديگر، تأثير قابل توجهي دارد.
روش تهيه منزل حجاج درمكه و مدينه درطول چهاردهه اخير فرازهاي بسياري را پشت سرنهاده و هميشه ميل به بهبود داشته و در دهه هاي ۶۰ و ۷۰ از شيوه هاي علمي و تخصصي بيشتري برخوردار شده است. از طرفي عربستان نيز به لحاظ افزايش جمعيت حجاج ، لزوم گسترش كمي و كيفي امكانات و خدمات در بخش مسكن را بخوبي دريافته و بعضاً عمل كرده است. سازمان حج و زيارت هم به سبب تجربه طولاني و بهره گيري از اطلاعات منظم گردآوري شده ، درجريان تأمين مسكن سهم بسزايي در زمينه تكامل روند مذكور ايفا كرده است.
درسابق رقابتهاي منفي و مخرب بين متقاضيان متعدد مسكن دربازار عربستان، فراوان به چشم مي خورد و مديران كاروان ناچار بودند پس از صرف وقت بسيار، عاقبت به علت كمبود فرصت و نزديك شدن به فصل حج، به يك سرپناه متوسط با قيمتي نسبتاً بالا تن بدهند. البته بعدها دولت عربستان فعاليت مطوفين و راهنمايان را تحت نظارت و برنامه درآورد، ليكن هنوز بحث رقابت كشورها و گروههاي حج به عنوان يك معضل باقي است. گو اينكه شيوه اعزام هيأت اجاره منازل و استقرار و فعال شدن آنان در دومرحله قبل ازفرارسيدن حج در مكه و مدينه، به عنوان يكي از راههاي مقابله و گريز از شرايط موصوف شناخته شد، بدين صورت يك گروه منسجم درزمان عمره جهت شناسايي ساختمانهاي واجد شرايط ومذاكره وعقد قرارداد با مالكين و تفهيم تعهدات مالك و سپس پيگيري رفع نقايص منزل و توزيع منازل بين كاروانها و رتق و فتق مشكلات مسكن كاروانها در موسم حج با همكاري مؤسسات ذيربط سعودي فعاليت مي كرد. بعضي از ترتيبات معمول دراين شيوه و نتايج حاصل از آن عبارتند از :
۱ـ منطقه بندي شهر مكه و مدينه و گماردن مسؤول اجاره كه دلالها نتوانند پيشنهادهاي متنوع و نسنجيده به متقاضيان مسكن ارائه دهند و طرفين ايراني و سعودي نسبت به مقتضيات و مطالبات يكديگر آشنايي كامل پيدا كنند.
۲ـ با گردآوري منظم اطلاعات مربوط به هرمنزل و مالك آن ، سابقه و پرونده ارزيابي عملكردي جامعي حاصل شده و ابزار خوبي به دست مأموران اجاره داده است. كليه اين سوابق در رايانه، ثبت و ضبط است و بخوبي بهره برداري مي شود. نتايج ارزشيابي منازل نيز در رايانه محفوظ و قابل دسترسي است. ليستي از منازل متوسط به اصطلاح بند (ج ) از سوابق مندرج در برگه هاي ارزيابي استخراج مي شود كه هنگام اجاره كارآيي خواهد داشت. مضاف براينها دستورالعملهاي مربوط به اجاره و نرخ و توزيع واسكان حجاج بتدريج مدون شد تا جايي كه اكنون براي هريك از آنها دستور صريحي وجود دارد.
۳ـ متن قراردادهاي تيپ اجاره و ترتيب پرداخت اقساط اجاره به انضمام تعهدات مالك و مستأجر درآن بطور يكنواخت درج گرديده واين قراردادها رسميت كافي پيدا كرد و با مؤسسات ذيربط سعودي نيز هماهنگي لازم به وجود آمد. دراين روش سازمان حج و زيارت وهيأت اعزامي از سوي آن به عنوان يك مجموعه اداري بي طرف و غيرذينفع از نظر مالي، بجاي مدير كاروان روبروي مالكين قرار گرفت و مالكين نتوانستند مديران كاروان را تحت فشار بگذارند و بحث رقابت منفي تبديل به يك نظم معقول گرديد. براي برخورد با مالكيني كه از انجام تعهدات خود طفره مي روند هم از طرف سازمان و همين طور ادارات سعودي روش خاصي پيش بيني شد.
۴ـ با اجاره انبوه منازل و پس از آن تفكيك ساختمانها و قرعه كشي يكجا بين كاروانها و درمرحله بعدي توزيع اسناد منازل بين مديران، درواقع يك عدالت نسبي برقرار گرديد، هرچند سطح منازل و فاصله آنها تا حرم و نرخ اجاره با يكديگر متفاوت بود، اما چون قرعه شده بود، همه كاروانها يك نرخ را مي پرداختند گو اينكه درمنازل با كيفيت هاي مختلف اسكان مي يافتند. چون تهيه منازل مشابه در مكه و مدينه آن هم درفصل حج امكانپذير نيست و از طرفي همه كاروانها يك نرخ را مي پرداختند، با اينكه سعي مي شد از نظر كيفيت به هم نزديك باشند، معهذا سازمان متوجه نوعي احساس عدم رضايت بين بخشي از زائران از اين ناحيه شده و به فكر راه حل افتاد كه متعاقباً بدان خواهيم پرداخت.
۵ـ باتوجه به صرفه و صلاح مردم و همچنين گرايش ساخت و ساز درعربستان، رفته رفته به جاي منازل كوچك و تك گروهي ، روند تأمين مسكن به سمت اجاره عمارتهاي بزرگتر با گنجايش چند كاروان و حتي با ظرفيت كل زائران يك استان گراييد. طبيعي است براي تفكيك اين گونه ساختمانها و حل وفصل مسائل بين كاروانهاي مستقر درآن و رسيدگي به وضعيت مجتمع هاي مسكوني بزرگ ، سازمان بايد به راهكار جديدي دست مي يافت كه بحمدالله با همكاري مديران كاروانها ونماينده آنها درهرساختمان كه به «مدير مجموعه» معروف است، مشكلات اينگونه اماكن نيز نسبتاً كاهش يافته است.
۶ـ باتوجه به مشكلاتي كه همواره در زمينه تأمين وسايل موردنياز كاروان خصوصاً دربخش آشپزي وجود داشته، به هرحال مالكين متقاعد شدند كه بايستي منزل خود را همراه با برخي وسايل نظير موكت، كپسول گاز، جاروبرقي و لوازم آشپزخانه وفلاسك چاي وغيره تجهيز و تحويل نمايند و به نظرات متخصصين مسكن و بهداشت و مهندسين تأسيسات ايران و مقررات دفاع مدني عربستان درمورد آشپزخانه نيز توجه كافي داشته باشند. سابقه امر درزمينه اثاثيه كاروانها كه منجر به ايجاد تنگنا ونارسايي فراوان شده بود، از اين قرار است كه كاروانها بايد وسايل خود را در طول موسم جابه جا مي كردند كه دشواري فراواني دربرداشت وبعد از حج نيز بايد اقدام به اجاره انبار مي كردند كه مستلزم هزينه و دردسر بود وانبارها نوعاً فاقد شرايط مناسب بودند واقدام خارج از رده هم به اين راحتي جايگزين نمي شد. از سال ۷۰ به بعد بتدريج مالكان ملزم به تأمين اقلام بزرگ اثاثيه شدند.
۷ـ اگر قصد داشته باشيم سياهه اي از مراحل فعاليت در زمينه اسكان حجاج را ارائه دهيم ، نكات ذيل قابل ذكر است: آگاهي نسبت به بازار مسكن و نوع ساخت و ساز و رفتار و منش مالكين و دلالها، شناسايي ساختمانها، مراجعه به پرونده و سوابق منازل، بازديد، نظريه اوليه، محاسبه متراژ، مذاكره براي عقد قرارداد ابتدايي، اخذ مدارك مالك، پرداخت وديعه، تعيين اقساط، تعيين تعهدات مالك، شناسايي و ذكر نقايص ساختمان، تقسيم فضا براساس ظرفيت، تفكيك مجتمع هاي بزرگ بين كاروانها، تنظيم قرارداد رسمي نهايي اجاره، قرعه كشي و تقسيم منازل، اعلام به استانها، اعلام به كاروانها، نظارت بر توزيع اتاقها، تهيه نقشه و كروكي ، پيگيري نقايص ، پاسخگويي به بازرسان مختلف، ارزشيابي منازل، تنظيم دفترچه آدرس و تلفن منازل، ثبت اطلاعات هرمنزل براي آينده، توجيه پيش پرواز درارتباط با مسكن، همكاري با امداد، تهيه دستورالعمل نگهداري و تخليه منزل وتحويل و تحول اثاثيه آن.
دراين زمينه بايد از تشكيل كميته سياستگذاري، تعيين ضوابط منازل استيجاري ، تعيين سرانه اجاره وشرايط مأمورين اجاره و شرح وظايف آنها و اعزام نيروهاي لازم براي كمك به دفتر نمايندگي سازمان و در ادامه آن منطقه بندي، بازديد فني و فيزيكي ، مذاكره با مالك يا واسطه، انعقاد قرارداد، پرداخت وديعه، تقسيم منازل، قرعه كشي رايانه اي، تهيه كروكي و نشاني منازل وثبت واستخراج و تحليل آمارها هم ياد كنيم.
جا دارد ذكري از الگوي مسكن نسبتاً مناسب براي ايرانيان درحج به ميان آيد. اعتقادات فردي و اجتماعي و بهداشت محيط و كيفيت ساختمان از حيث نوسازي ، منطقه مناسب ، وجود آشپزخانه متمركز، آبدارخانه و سالن اجتماعات كافي و تجهيز منازل به اثاثيه بيشترين عناوين مورد عنايت حجاج ايراني است كه بايد با رعايت قيمت متوسط و مقررات وضوابط اختصاصي و متراژ مربوطه ، تأمين گردد.
۸ـ طرحهايي در دست اجراست كه در آينده به شرط مثبت بودن نتيجه بررسيهاي علمي و تحقيقاتي وفراهم بودن موقعيت و امكانات ، احتمالاً به مورد اجرا درمي آيد: مشاركت ايران در ساخت مجتمع هاي مسكوني و اجاره هاي درازمدت يكي از عناوين موردنظر است . ضمن اينكه تشكيل كاروانهاي بزرگتر و به دنبال آن تغيير سيستم تغذيه حجاج كه روي دوش آشپز كاروانها است وبه تبع آن روي وضعيت ساختار موردنظر ايرانيان اثر مي گذارد، در دستور تحقيقات كاربردي است.
***
درحج سال جاري ، هرچند منازل مكه ومدينه تقريباً وبا اندكي تفاوت درسطح سالهاي قبل و در همان محدوده ها هستند ( غير از حذف مناطق پرت)، در امر تأمين مسكن برخي تحولات جديد پديد آمده، بدين توضيح كه:
اول چون قرار شد، منازل اجاره شده از نظر كيفيت به گروههاي مختلف بانرخ هاي چندگانه تقسيم شوند، از اين رو محدوديت زيادي در ارتباط با قيمت وجود نداشت و اگر به نرخ عادلانه ومنصفانه اي مي رسيدند، مي توانستند اقدام به اجاره كنند.
دوم علاوه بر اين قبل، از فرارسيدن ماه رجب كه سابقاً آغاز عمليات اجاره توسط هيأت اعزامي به شمار مي رفت، اساساً كار اجاره شروع شد ودر مدت زمان نسبتاً كوتاهي و به دور از دغدغه هاي رقابت ساير كشورها، كليه منازل موردنياز اجاره شد وبراي انجام مراحل بعدي فرصت كافي وجود داشت.
سوم بدين ترتيب شيوه اعزام دومرحله اي مأمورين اجاره دگرگون شد و درعوض همان معدود نيروهاي موجود درعربستان كه به عنوان دفتر نمايندگي سازمان بطور مستمر فعاليت دارند و مقيم عربستان هستند، دركنار ساير امورمحوله، به تأمين مسكن پرداختند وبخوبي با حداقل نيروي كمكي اعزامي از ايران و به سرعت از عهده اين مهم برآمدند .
چهارم ضمن اين كارها، مطالعات مقدماتي درمورد امكان توسيع ظرفيت كاروانها و تشكيل گروههاي بزرگتر تعقيب شد وبا اين ديدگاه ، تحقيقات ميداني و كاربردي جالبي به انجام رسيد كه نتايج آن بعداً استخراج خواهد شد.
پنجم امسال درمدينه منوره حدود ۳۲ هزار زائر ايراني درمنطقه مركزي شهر وغالباً با سيستم هتلي واتاق و حمام و تخت اسكان داده خواهند شد. اين منازل به صورت تاريخ دار اجاره شده ، بدين مفهوم كه زمان اسكان و سپس سررسيد تخليه هريك از آنها از قبل مشخص است و بايد درست در زمان معين اقدام به پذيرش زائرنمايند كه محاسبات سنگين و هماهنگي هاي فوق العاده اي با هواپيمايي و ساير دست اندركاران نياز دارد.
ششم براي اياب و ذهاب زائران از منزل تاحرم باتوجه به تجربه بسيار طولاني دراين زمينه با شركتهاي حمل ونقل سعودي براي تقبل اين امر مذاكرات مقدماتي انجام گرفته است. نزديكترين منزل در مكه ۲‎/۵كيلومتري حرم واقع شده و دورترين آنها نيز ۸تا ۹كيلومتر تاحرم فاصله دارد، لذا چه منزل نسبتاً نزديكتر و چه دور دست تر درمكه بايد از سرويس استفاده كنند كه درحالت سواره چنددقيقه اي با يكديگر اختلاف دارد وهمه بايد از سرويس استفاده كنند.
هفتم از نظر توزيع منازل نيز زائران همه استانها درمدينه منوره كه مشكل چنداني براي تردد ندارند، حالت استاني صرف رعايت نشده است و زائران يك استان احتمالاً درچند نقطه از شهر اسكان مي يابند. اما درمكه به لحاظ پراكنده بودن منازل و مسافت زياد تاحرم و امكان گمشدن زائران، حتي الامكان سعي شده كه زائران استانها دريك منطقه بخصوص گردهم آيند تا به سهولت با يكديگر ارتباط بگيرند. اين تخصيص ساختمانها نيز بطور مكانيزه انجام پذيرفت.
هشتم واز همه شاخص تر اينكه: پس از انعقاد قراردادهاي اجاره، نرخ ساختمانهاي هرمنطقه براساس كيفيت آنها ارزيابي و به هم نزديك شد وبراي هرمنطقه خاص به يك طبقه بندي ودرنتيجه به قيمت تقريبي واحد دست يافته و كاروانهاي آن منطقه دريك گروه از نظر قيمت قرار گرفتند. دراين فرآيند منازل مكه به سه گروه و منازل مدينه هم به شش گروه تقسيم شدند. سپس براي هركاروان برحسب اينكه منزل مكه و مدينه متعلق به آن دركدام گروه واقع شده باشد، يك گروه و نرخ برآيند حاصل شد. بدين شكل مسكن عربستان براي كاروانهاي سال جاري به ۱۱دسته تقسيم و براي هريك نرخ مشخصي محاسبه واعلام شد. نتيجتاً به ۱۱نرخ مجزا رسيديم. البته به جز بحث مسكن، از نظر محل پرواز و شركت هواپيمايي ايراني يا سعودي و ظرفيت كاروان نيز شاهد تغيير نرخ سفر هستيم . طبيعي است اگر مي خواستيم نرخ مسكن هركاروان دقيقاً محاسبه و از زائران اخذ شود، درآن صورت به صدها نرخ مي رسيديم كه باز هم به علت اينكه اجاره بها به عوامل متعددي نظير شرايط مالي و روحيه گذشت، سخت گيري يا آسان گيري موجر، وضع بازار، زمان اجاره كردن، شرايط حاكم بر مستأجر از نظر تنگنا يا فراخي فرصت و بسياري مسائل ديگر مربوط است. بنابراين لزوماً اختلاف قيمت مندرج در سند اجاره به معناي مرغوبيت يا برعكس ضعف منزل نيست بلكه ممكن است براثر شرايط به ناچار ساختماني با قيمت بالاتر اجاره شود ويا اينكه احياناً ساختمان مشابهي به قيمت مناسبتري به اجاره درآمده باشد. علي ايحال بعد از بررسيهاي كارشناسي مفصل و بادرنظرگرفتن كليه جوانب به يك جدول مدون ۱۱گانه از هزينه مسكن عربستان شامل مكه و مدينه به شرح زير انجاميد وبدين طريق فرصتي فراهم شد كه به عدالت نزديكتر شده وتاحدي پاسخگوي اقشار مختلف مردم باشيم. يقيقاً اين طرح حاوي آثار مثبت و منفي است كه تاحد امكان بررسي و پيش بيني شده وبعضاً درموسم حج عينيت پيدا مي كند.
بنابراين اگر تاسال قبل چنين بود كه هرمتقاضي ، مدير كاروان خود را انتخاب مي كرد و بعد از آن معلوم مي شد كه دركدام منطقه ودرچه سطح منزلي اسكان خواهد يافت، امسال ديگر زائر از قبل ديدگاه اجمالي نسبت به سطح بندي منزل خود درمكه و مدينه كسب نموده و مي تواند جايگاه خود را با ساير كاروانها مقايسه كند وحتي با كاروانهاي داراي قيمت هاي مشابه بسنجد. اما بايد دقت كرد كه اين قياس هميشه جواب قطعي نمي دهد، زيرا فقط يك نوع دسته بندي كلي صورت گرفته كه سعي شده به واقعيت نزديك شود. اما هيچگاه ادعا نشده كه دومنزل دريك منطقه كاملاً داراي وضع مشابهي هستند ، گو اينكه كوشش سازمان به رعايت عدالت معطوف بوده است. اما مسلم است كه تحقق مطلق آن مقدور نمي باشد. به هرحال نيت تبعيض و بي عدالتي دربين نيست. اما اعمال نعل به نغل هم ميسر نيست. ضمن اينكه تفاوت نرخ سفر همانطور كه دريكي از شماره هاي آغازين اين سلسله مقالات شرح داديم ، فقط مربوط به مسكن نيست ، بلكه به نوع خطوط هواپيمايي و محل ايستگاه پروازي و مدينه قبل ـ بعدبودن زمان اعزام و ظرفيت كاروان و برخي عوامل ديگر بستگي دارد كه مجموعاً هزينه كلي سفر را تشكيل مي دهد. از زائران انتظار همكاري و درك محدوديتها را داريم و از مديران و روحانيون نيز مي خواهيم كه شرايط سفر را براي زائراني كه عمدتاً يك بار به اين سفر مشرف شده اند وبه وضعيت گذشته ها و حج ساير كشورها، دقيقاً احاطه ندارند، مشروحاً بازگو نمايند.
روابط عمومي سازمان حج و زيارت