«تربيت سياسي در آموزش و پرورش جمهوري اسلامي» عنوان رساله اي پژوهشي بود كه در ششمين دوره معرفي پژوهش فرهنگي برگزيده سال، از سوي وزارت فرهنگ وارشاداسلامي موفق به دريافت لوح تقدير شد. اين پژوهش توسط رحمت الله مرزوقي به عنوان پايان نامه دكترا تهيه شده است. آقاي مرزوقي فارغ التحصيل دكتراي تعليم و تربيت (برنامه ريزي درسي) دانشگاه تربيت مدرس و عضو هيأت علمي دانشكده علوم تربيتي دانشگاه شيراز است. گفت وگوي ما را با او مي خوانيد:
* آقاي مرزوقي چه شد كه موضوع پژوهش خودتان را «تربيت سياسي در آموزش و پرورش» انتخاب كرده ايد؟
** بعد از دوم خرداد و بحث توسعه سياسي ، درواقع اين مسأله مطرح شد كه نهاد آموزش و پرورش در راستاي توسعه سياسي و جامعه مدني چه نقش و كاركردهايي مي تواند داشته باشد. از ديدگاه ما بستر اساسي توسعه كشور از جمله توسعه سياسي از طريق تربيت سياسي مناسب نسل نو و دانش آموزان امكانپذير است. باتوجه به اهميت تربيت سياسي در جهت نگرش ها و آگاهي ها تلاش كرديم اين موضوع را در راستاي يك سلسله پژوهش موردمطالعه قراردهيم.
* روي اين پژوهش چه مدت كار كرده ايد؟ و منابع پژوهش شما به چه طريق تأمين مي شد؟
** چيزي حدود سه سال روي اين موضوع تحقيق و مطالعه كردم. منابع تحقيق من چند بعد اساسي داشت. يكي، نظريه مربوط به نظريه تربيت در دنيا را مورد بررسي قرارمي دادم. يعني ادبيات اين مسأله را موردنظر قرارمي دادم ، به لحاظ تربيت سياسي در دنيا و پژوهش هايي كه در دنيا انجام مي شد كه منابع به زبان انگليسي بود. بخش دوم نظريه تربيت سياسي براساس آرمانهاي جامعه خودمان بود كه بايد طراحي مي كرديم. در اين مباحث راجع به حكومت، مخصوصاً از ديدگاه شيعه، منابع داخلي را بررسي مي كرديم . بخش سوم ، وضع موجود تربيت سياسي در كشور بود كه آن هم مدارك و اسناد و كتابهاي درسي را مدنظر داشتيم.
* نظريه تربيت سياسي در قالب نظريه هاي پست مدرن تا چه اندازه با فضاي فرهنگي جامعه ما همخواني دارد؟
** البته نظريه تربيت سياسي پست مدرن يكي از نظريه هاي مطرح شده در پژوهش بوده، ما طيفي از نظريه هاي سياسي در قالب نظريه هاي محافظه كار، انتقادي، دموكراتيك و... را مورد ارزيابي قرارداديم . خود پست مدرنيسم يك رويكرد فكري ـ فلسفي است كه در دهه هاي اخير مطرح شده و بيانگر نوعي سردرگمي نسبت به وضعيت انسان و جامعه انساني در عصر مدرنيته است. متفكران پست مدرن در واقع آرمانها و پايه هاي مدرنيسم را مورد تأمل و ترديد و بازنگري قراردادند. پست مدرن ها درواقع به دنبال طرح نگاهي نو به انسان و جهان فراتر از نگرش دوران مدرنيته دارند. تأكيد پست مدرنيسم بر مسائلي است همچون همدلي، وحدت، اميد، عدالت، آزادي و برابري و تكثر فرهنگي، نژادي و جنسيت و مباحثي از اين دست. متفكران پست مدرن همه ابعاد زندگي انسان و نهادهاي اجتماعي از جمله نهاد تعليم و تربيت دوران مدرنيته را مورد بازنگري قرارداده اند. آنها به دنبال نوعي رويكرد تربيتي هستند كه بتواند بر همدلي بين دانش آموز و معلم، گفت وگو، تكيه بر فهم به جاي حفظ، كنار گذاشتن ارزشيابي هاي كلاسيك و استاندارد، استفاده از روشهاي اكتشافي و خلاق و مسائلي نظير آن تكيه دارند. البته هنوز حوزه معرفي پست مدرن هم دچار نوعي قوام نايافتگي است و هنوز الگوهايي مطرح نشده اند كه بتوان براساس آن رهنمودها را بهتر به جلو برد.

در اولين روز از برگزاري جشنواره موسيقي نواحي ايران كه از ديروز در كرمان آغازشده است نوازندگان سازهاي گارمون (بادي كلاويه اي) و ناقاره «ضربي پوستي» از آذربايجان شرقي به اجراي آثار خود پرداختند.
به گزارش رسيده، اين جشنواره كه بخش مسابقه جشنواره موسيقي فجر به شمارمي آيد، نوازندگان نواحي مختلف كشورمان دردوبخش سازهاي بادي و كوبه اي در سه گروه سني الف (تا۸سال)، ب (۸تا۱۲سال) و ج (۱۸ تا ۲۴سال) به رقابت مي پردازند.
بنابراين گزارش، در روزهاي آينده گروههاي موسيقي محلي خراسان، اقبال آذر از آذربايجان، عرفان قادري از كردستان، گروه محلي ايرانشهر از سيستان و بلوچستان، شورمرادي از كرمانشاه، مرواريد ليان از بوشهر، عاشيق هاي تبريز و گروههاي كرماني به اجراي برنامه هاي خود خواهندپرداخت.

نمايشگاه آثار نقاشي ۱۲بانوي نقاش ايراني در قصر كاردينال شهر ناپل ايتاليا افتتاح شد. اين نمايشگاه كه به همت رايزني فرهنگي سفارت كشورمان در رم و همكاري موزه هنرهاي معاصر و دپارتمان طراحي دانشگاه ناپل برگزار شده، ۴۱ اثر نقاشي از فريده لاشايي، گيز لاوارگاسينايي، شهلا حبيبي، مريم شيرين لو، نسرين خسروي، بهار بهبهاني، ميترا كاوياني، آريا اقبال، شراره زنديان، فرح اصولي و شهرزاد اصولي در معرض ديد عموم قرارگرفته است.
گزارش ديگري از موزه هنرهاي معاصر نشان مي دهد: «طي ۳ سال گذشته بيش از ۴۰ نمايشگاه از آثار هنرمندان ايراني در خارج از كشور برگزار شده است.» اسماعيلي نيا مدير امور هماهنگي هاي بين الملل موزه هنرهاي معاصر كه در ناپل حضور دارد، ضمن بيان اين مطلب افزوده است: « تاكنون از هنرمندان ايراني در كشورهايي همچون آمريكا، انگلستان، فرانسه، روسيه و... نمايشگاههايي برگزار شده و اين هنرمندان توانسته اند ضمن بهره مندي از تجربيات هنرمندان ديگر كشورها در تغيير نوع ديدگاه و نگرش برخي محافل خارجي نسبت به هنر ايراني نقش بسزايي داشته باشند.»

دو هفته اي است كه فيلم تازه ي استيون سودربرگ به نام «دسته يازده نفره اوشن» در نقاط صدر جدول پرفروش ترين فيلم هاي روز آمريكا وكانادا نشسته و در اين مدت ۶۰ ميليون دلار فروخته و با شروع اكران اروپايي آن از ۲۰ دي ماه قطعاً بر اين ميزان فروش افزوده خواهد شد. اما اين فيلم آنقدرها هم جديد نيست و به واقع بازسازي يك اثر اوايل دهه ۱۹۶۰ است و هنر سودربرگ جلادادن به آن فيلم، آوردن ظاهري قصه به اوايل قرن بيست ويكم و البته الگوبرداري خوب از روي كاراكترهايي بوده كه ابتدا و در اصل و در نسخه ي اصلي توسط امثال فرانك سيناترا، دين مارتين و سمي ديويس جونيور به بهترين شكل به تصوير كشيده شد.
كف بزنيد!
اينك و در فيلم تازه ي سودربرگ، امثال جرج كلوني، مت ديمون و برادپيت در كنار جوليا رابرتز آن نقش ها را بازي مي كنند و باز «خلاف» از سروروي كاراكترها مي بارد و در اين فيلم، خوب بودن گناه است!! اما همانطور كه درنسخه اصلي آدم هاي بد ماجرا و گنگسترها وسارقان نظرمثبت مردم را جلب مي كردند و آنقدرها هم بد نبودند، كلوني (در قالب فرانك سيناتراي آن فيلم) مردم را با خود همراه مي سازد و كمتركسي است كه براي همدستان او و سارقان جنبي يي همچون پيت و مت ديمون كف نزند! اين تنها خصلت مشترك بين نسخه ي اصلي و فيلم سودربرگ است كه به اندازه ي ۴۰ سال مدرن تر وبسيط تر است. و با اين حربه ها بود كه «دسته يازده نفره اوشن» توانست هفته پيش به سه هفته صدرنشين فيلم «هري پاتر و سنگ جادوگر» در فهرست پرفروش ترين فيلم هاي روز پايان بخشد و خود با فروش ۳۹‎/۳ميليون دلاري طي سه روز نخست عرضه اش پيشاهنگ شود. اين به واقع يك ركورد تازه در زمينه ي «سه روز فروش» در ماه دسامبر در تاريخ سينما محسوب مي شود.

ساير ركوردها
اين رقم، براي برادپيت، ديمون، جوليا رابرتز و سودربرگ هم حدنصابي تازه در زمينه ي كارهاي مختلف سينمايي شان محسوب مي شود و هيچيك از فيلم هاي قبلي آنان در سه روز نخست عرضه اش اين قدر فروش نكرده بود. در ميان آنان فقط جورج كلوني با قسمت چهارم «بت من» (۱۹۹۷) و «توفان كامل» (۱۹۹۸) فروشي بيشتر را تجربه كرده بود. حالا كه اينها را گفتيم، اين را نيز بدانيد كه بهترين شروع و فروش در ماه دسامبر، سال پيـــش با فروش ۳۳‎/۶ميليون دلاري فيلم نيمه كمدي «آنچه زنان مي خواهند» با بازي مل گيبسون شكل گرفته بود. اضافه بر آن فروش «اوشنز الرون» براي هريك از تك روزهاي نخست عرضه نيز حدنصاب هايي تازه براي ماه دسامبر بود. اين آمار برابر با ۱۳‎/۳ ميـليون دلار بــراي جمــعه، ۱۵‎/۵ميليــون بــراي شــنبه و ۱۰/۵ميليون براي يكشنبه مي شد.

نقشه ي تكان دهنده
يك بررسي جنبي نشان مي دهد كه تعداد تماشاگران زن اين فيلم در ۱۰ روز نخست عرضه ي آنقدري بيشتر از بينندگان مرد آن بوده اند و اين نشاندهنده ي محبوبيت آدم هايي مثل پيت و كلوني نزد اين طايفه ي سينما روها و البته حضور جوليا رابرتز است كه اغلب تماشاگران در آمريكا به او ارادت دارند. در اين فيلم جورج كلوني نقش مركزي ماجرا را بازي مي كند. او «دني اوشن» است. سركرده ي يك گروه ۱۱نفره از سارقان كه نقشه ي تكان دهنده ي سرقت از سه كازينو را در لاس وگاس مي كشند و قدم مي گذارند و به پيش مي روند و چه كسي جرأت دارد جلوي اين دزدهاي جذاب را بگيرد؟!
گروه موش ها!
سودربرگ هم با هنرمندي و ظرافت توانسته است حس و حال و رنگ و وصف فيلم اوري ژينال را در كار خود تكرار و تجديد كند و البته رقابت با شيك بودن و در عين حال سارق بودن(!) فرانك سيناترا و اعضاي باندش در فيلم نخست كار هركسي نيست. به آن جمع، «رت پك» مي گفتند كه فارسي آن چيزي مثل «گروه موشي ها»(!!) يا«زبل ها» درمي آيد و با اين كه كلوني و يارانش هم«موشي» شده اند(!) اما طبعاً فرانك سيناترا نشده اند.

اين يكي فرق دارد
براي اين كه «رت پك» دوم از آب و گل درآيد، چيزي حدود ۹۰ميليون دلار خرج شده است. البته كلوني، پيت و رابرتز حاضر شدند با دستمزدي كمتر از هميشه كار كنند، با اين شرط كه در درآمد هنگفت فيلم شريك باشند. ساير بازيگران عمده ي «اوشنز الرون»، اندي گارسياي كوبايي تبار و بازيگر نقش اصلي «پدرخوانده ۳» دان چيدل و برني مك هستند.

«سودربرگ» مي داند
سودربرگ كه سال پيش كولاك كرد و هم «ارين بروكوويچ» را كانديداي اسكار بهترين فيلم سال نمود و هم «ترافيك» را و سرانجام خودش بخاطر «ترافيك» جايزه اسكار بهترين كارگرداني سال را صاحب شد، خودش را گول نمي زند و مي داند كه «اوشنز الرون» خاصيت و خصلت تكرار فتحي مشابه را براي او ندارد. اما كارگردان اثر تماشايي و غيرعادي پليسي سال ۱۹۹۷ يعني «خارج از ديد» خوب مي داند كه تم موفقيت خود را كه پس از توفيق فراوان «دروغ ها و ويديوتيپ» در سال ۱۹۸۹ قطع شده بود، اكنون چگونه احياكند و ادامه بدهد.

* نمايش درماني و تأثير كاربردي آن بر كودكان و نوجوانان/ افسانه فخري/ نشر آزمون نوين/ تيراژ: ۱۱۰۰۰نسخه/ قيمت: ۷۵۰۰ريال.
نمايش درماني رشته نسبتاً جديدي است و برعكس سايكودرام كه از دهه۱۹۲۰ از آن استفاده مي شده به عنوان يك پديده نو مورد توجه قرار گرفته است. هم اكنون كالج ها و دانشگاههاي متعددي دوره هاي كارشناسي و آموزشي را در زمينه نمايش درماني ارائه مي كنند. شغل هاي موجود براي فارغ التحصيلان اين رشته شامل كار در مراكز نگهداري كودكان و نوجوانان بزهكار، كلينيك هاي سرپايي، سراي سالمندان و... است.
كتاب حاضر در پي بررسي تأثير اين روش درماني غيردارويي، بر سير درمان اختلالات رفتاري و رواني كودكان و نوجوانان است.

* زندگينامه يك عشق‎/ رمان‎/ الكساندر ژردن‎/ مترجم: ساسان تبسمي‎/ نشر ابتكار نو (عضو گروه ناشران ۸۰) ‎/ چاپ اول: ۱۳۸۰‎/ تيراژ: ۲۷۵۰نسخه‎/ قيمت: ۲۵۰۰۰ريال.
الكساندر ژردن نويسنده فرانسوي متولد ۱۹۶۵ در پاريس، پسر پاسكال ژردن رمان نويس مشهور ومعروف ترين فيلمنامه نويس سينماي بعد از جنگ فرانسه است. وي تاكنون ده رمان و يك مجموعه داستان نوشته و جوايز متعددي دريافت كرده است كه مهمترين آنها عبارتند از: جايزه «اولين رمان» (۱۹۸۶)، فمينا(۱۹۸۸) و رنودو (۱۹۹۳). الكساندر ژردن اكنون از مطرح ترين نويسندگان فرانسه است و منتقدان ادبي به او لقب وكيل عشق داده اند.

* كفه ترازو‎/ نقد و نظر‎/ مهدي شادخواست‎/ نشر النبي‎/ چاپ اول: ۱۳۷۹ ‎/ تيراژ: ۳۰۰۰نسخه‎/ قيمت: ۱۰۰۰۰ريال.
اين كتاب به چند بخش تقسيم شده است كه نخستين آن، پرداختن به آرا و اشعار دكتر شفيعي كدكني است. نويسنده در آغاز اين بخش مي نويسد:
«براي كساني كه با ادبيات اين مرز و بوم سروكار داشته اند حتي اگر از روي تفنن باشد، نام دكتر محمدرضا شفيعي كدكني نامي آشناست. بنابر اين وي از هرگونه معرفي و شناسايي مستغني است. او از معدود شاعراني است كه هم ادبيات كهن را خوب مي شناسد و هم با زيرو بم ادبيات معاصر مأنوس است.»

* براي اين زن لر ديگر تفنگ نياوريد‎/ مجموعه شعر‎/ ري را عباسي‎/نشر مينا‎/ چاپ دوم: ۱۳۸۰ ‎/ تيراژ: ۱۰۰۰نسخه‎/ قيمت: ۹۵۰۰ريال.
بخشي ازشعر «و در اينجا سرانجام» را مي خوانيد:
«كشتي ها از آغاز آبها آمده اند‎/ شايد، ‎/ نه در اينجا‎/، زنان گل هميشه بهار خريده بودند‎/ پسران كشتي هاي سپيد را‎/ باد مي وزيد‎/ و گلوله هامردان را در پس‎/ شايد‎/، نه در اينجا‎/ در پس تاريكي‎/ زندگي را دوباره سلام مي گويند؛‎/ اگر اين گلوله ها براي بدرود تو‎/ و ماشليك مي شوند‎/ بايد بدانند‎/: كشتي ها از آغاز آبها آمده اند‎/ و پسران در راه اقيانوس‎/ گوشه ميز‎/ در تاريكي زبان تو‎/ گل هاي هميشه بهار‎/ عيد را جشن مي گيرند‎/ و در اينجا‎/ و سرانجام‎/ سپيدي ها‎/ در راه اقيانوس …»