يك نمايش جديد درلس آنجلس كه صحبت از انتقال سريع آن به برادوي درميان است ، اسم جان ليتگو هنرپيشه آمريكايي را دوباره برسر زبانها انداخته است . اين درحالي است كه از آخرين مرتبه حضور ليتگو در يك نمايشنامه كه به سال ۱۹۸۸ در «مادام باترفلاي » بود ، ۱۴سال مي گذرد و دراين حدفاصل او مثل دهه ۱۹۸۰ معروف و مشغول بازي در فيلم هاي سينمايي بوده است. اين نمايش «تصاويري در هال» نام دارد وبيننده ها را به دنياي كمونيستي شوروي سابق مي برد. كاراكتري به نام سيدني فالكو (با بازي برايان دارسي جيمز ) حالت «دست راست» و مأمور ارشد يك مقام عاليرتبه امنيتي كشور به نام «هان سكر» ( با بازي جان ليتگو) را دارد كه هرچند وقت يك بار او را به مأموريتي دراينجا و آن جا مي فرستند. مأموريت تازه او مداخله در رابطه خواهر جوان «هان سكر» (با بازي كلي اوهارا) و يك نوازنده آمريكايي موسيقي «جز» (با بازي جك نوزوورتي ) است. او بايد وسط ماجرا ظاهر شود و اين رابطه را قطع كند واين خواهر را به دنياي اصيل و شيرين (!!) كمونيسم بازگرداند.
اينها محمل وبهانه و وسيله اي است براي بازتاب روال و روابطي كه گمان مي رود در دنياي كمونيسم در شوروي سابق وجود داشته است وهم ليتگو و هم دارسي جيمز كه قبلاً در اجراي تئاتري «تايتانيك » در برادوي و همچنين «ميهماني وحشي » جلب نظر كرده بودند، درنقش هاي خود مي درخشند وبه اين نمايش جلوه مي دهند.
همه اينها زماني عجيب تر و جالب تر به نظر مي رسد كه درنظر بگيريم اين نمايش موزيكال است و ليتگو با سابقه فروغ در «ريزينگ كين » كار رواني سال ۱۹۹۲ برايان دي پالما فيلمساز هيچكاك وار آمريكا، بايد طي آن زير آواز بزند و «چهچه» او سرازير شود! با اين حال با همت همين بازيگران «تصاويري درهال» يك اثر شسته و رفته و قشنگ تئاتري است.
… و در لانه ناراضيان در مسكو
طي مطلب فوق خوانديد كه چگونه روابط كمونيستي سابق (وشايد امروز !) در شوروي سابق طي نمايشنامه موردبحث به بوته نقد كشيده مي شود. حال بخوانيد كه طي هفته جاري ولاديمير پوتين رئيس جمهوري كنوني روسيه سري به تئاتر معروف «تاگانكا» درشهر مسكو زد. اينجا همان مكاني است كه سالها به عنوان مهد هنرمندان ناراضي در شوروي شناخته مي شد و رؤساي جمهوري سابق اين كشور سايه آن را با تير مي زدند و پوتين اولين رئيس جمهوري اي در تاريخ روسيه است كه قدم به آن گذاشته است و چه چيزي عجيب تر از آن كه پوتين شكننده اين سنت مأمور سابق «كا.گ.ب» است! و باز چه چيزي جالب تر از اين كه نمايش روي صحنه و آن چه پوتين از آن ديدن كرد، نمايشنامه اي درباره ولاديمير ويسوتسكي شاعر و ترانه سراي پرطرفدار سابق روسيه است كه جزو ناراضيان در سيستم حكومتي گذشته شوروي محسوب مي شد و وقتي درسال ۱۹۸۰ و درسن ۴۲سالگي براثر سكته قلبي درگذشت، عده اي آن را مشكوك دانستند و به توطئه و كارهاي پنهاني كا.گ.ب ارتباط دادند.
اين مرگ ، بر محبوبيت ويسوتسكي افزود و حضور هزاران تن در مراسم تشييع جنازه وي نشان از همين مسأله داشت. با اين وجود يوري ليوبيموف مديرفعلي تئاتر تاگانكا كه خودش از ناراضيان از سيستم حكومتي سابق شوروي بوده است ، مي گفت: جاي تعجبي ندارد. پوتين از «هم نسلان» ويسوتسكي بوده است وآنها بودند كه آوازهاي او را مي شنيدند و كيف مي كردند ولي به جبر والزام پست و مقام شان ، جرأت نداشتند آن را ابراز كنند و برعكس پز مخالف با او را مي گرفتند!
نمي دانيم همين طور هست يا خير. اما اين را مي دانيم كه پوتين پس از ديدن نمايشنامه مذكور محل را ترك كرد و هيچ راهنمايي و توصيه اي هم به بازيگران نكرد تا جولان «كا.گ.ب» در آشيانه سابق (وشايد كنوني !) ناراضيان روسيه با ابهام بيشتري همراه شود.
وصال روحاني

سال ،۲۰۰۱ مصادف بود با صدمين سال در گذشت موسيقيدان شهير ايتاليايي جوزپه وردي (Giuseppe Verdi). به همين مناسبت و تحت همين عنوان ۲۶ آذرماه شاهد اجراي رسيتال آواز در تالار فرهنگسراي نياوران بوديم كه در آن جيوواني مله (Giovanni Mele) به همراه لوسينه چولاكيان با همكاري سفارت ايتاليا به اجراي برنامه پرداختند. جيوواني مله فارغ التحصيل كنسرتوار «مورلاكچي» (Morlacchi) است و دوره هاي تئاتر و هنرهاي صحنه اي را نزد استاداني چون «فدريگي» (R.Federighi) و «جاردينا» (j.Giardina) گذرانده است. او در سال ۱۹۸۹ موفق به دريافت جايزه از سي ودومين دوره مسابقات «صداهاي نو» در زمينه موسيقي اپرايي شد. و در سال ۱۹۹۱ جايزه اول مسابقه تئاتر اپرايي شهر »سپولتو» را از آن خود ساخت. او هم اكنون در مهمترين مراكز نمايشي ايتاليا و جهان به اجراي برنامه مي پردازد.
لوسينه چولاكيان كه درا ين برنامه به اجراي پيانو پرداخت در ارمنستان متولد شده است (۱۹۷۱) او موسيقي را از مدرسه موسيقي «رومانوس مليكيان» ايروان فراگرفته است و پس از آن ساز پيانو را نزد پروفسور انيسا چغوريان آموخته است و با دريافت مدرك فوق ليسانس كنسرتوار دولتي تحصيلات موسيقيايي خود را پايان داده است و تاكنون در كنسرتها و فستيوال هاي مختلف شركت نموده و با سازهايي مثل فلوت، ويولون، ترومپت و … همراهي كرده است.
اما جوزپه وردي (Givseppe Verdi) جوزپه وردي (۱۹۰۱ـ۱۸۱۳)، مشهورترين آهنگساز اپرا، در يك خانواده بسيار فقير در يك روستاي محروم و گمنام در ايتاليا به دنيا آمد. او تحصيلات موسيقي خود را در شهر «بوستو» (Bosseto) آغاز كرد. او سپس تحصيلات خود را در رشته ي موسيقي در شهر ميلان ادامه داد و در همين زمان او رهبر اركستر شهرداري «بوستو» شد و با دختر يكي از حاميان خودش ازدواج كرد. سه سال بعد او به ميلان بازگشت و اولين اپراي خود را تحت عنوان «ابرتو» (Oberto) اجرا كرد.
اپراي «ابرتو» كه در خانه ي اپراي ميلان (La Scala) در سال ۱۹۳۹ اجرا شد، موفقيت فراواني براي او به ارمغان آورد و وردي را براي اجراي اپراهاي بيشتر تشويق كرد. در همين زمان و درحالي كه وردي مسير افتخار را طي مي كرد اتفاق ناگواري براي او رخ داد وهمسر و دو فرزند خردسالش درگذشتند. علي رغم اين اتفاق وردي اپراي بعدي اش را آماده كرد اما اجراي آن منجر به شكست افتضاح باري براي او شد.
آنچه كه موجب تغيير طرز فكر وردي شد اپرايي درباره ي يهود باستان و ماجراي جلاي وطن آنها بود. وردي يك ناسيوناليست دوآتشه اي بود كه آرزوي آزادي و اتحاد ايتاليا را در سر مي پروراند و همواره معتقد بود كه يهوديان سمبل و نماد خفت و ذلت ايتالياييها هستند. او بسرعت بعد از اين اتفاق اپراي نابوكو (Nabucco) يا Nebuchadne zzer پادشاه بابل را در سال ۱۸۴۲ نوشت كه بازهم براي او موفقيت را ارمغان آورد.
از آن پس جوزپه وردي و اپراهايش نماد استقلال طلبي ايتاليا شد.
پس از اين توفيقات وردي تبديل به يك دولتمرد تمام عيار شد. او يك خانه ي باشكوه به همراه يك مزرعه در بوستو خريد و در سال ۱۸۶۱ در اولين انتخابات پارلماني كه بعد از اتحاد ايتاليا تشكيل شده بود انتخاب شد. او در سالهاي بعد اپراهاي آيدا (۱۸۷۱)، اتللو (۱۸۸۷) و در اواخر عمرش اپراي Falstaff رانوشت.
وردي اپراهايش را براي نخبگان جامعه نمي نوشت. بلكه برعكس او اپراهايش را براي عامه ي مردم و لذت بردن آنها از اپرا مي نوشت. او دنبال سوژه هايي جذاب و بكر و اصيل و پرشور بود. شور و اشتياق درباره ي همه چيز! تقريباً همه كارهاي باشكوه او جدي و عميق هستند. آنها بسرعت حركت مي كنند و منتهاي نفرت، عشق، حسادت و ترس هستند و قدرت موسيقي آثار او فراتر از موقعيت هاي دراماتيك است۱.
آواي پرمعناي ملودي، كليد سل اپراي وردي است. در آنها دونوازي ها، سه نوازي و چهارنوازي هاي فراواني وجود دارد و خوانندگان كر(Chorvs) نقش مهمي در آنها بازي مي كنند. سبك وردي كمتر قراردادي و تابع موسيقي سنتي ايتالياست. كارهاي آخر او پيوستگي موسيقيايي بيشتري دارد و تفاوت كمي ميان مقام هاي موسيقيايي و نغمه سرا (يا داستان اپرا) وجود دارد. اپراهاي او بيشتر تصويرگرا هستند. سه اپراي آخر او يعني «آيدا»، «اتللو» و «فال استف» شايد بزرگترين آثار او باشند. آخرين اثر او «فال استف» (Falstaff)، يك شاهكار كمدي است كه با اين كلمات پايان مي يابد «همه ي كلمات خنده دار هستند!»
.۱ برگرفته از كتاب درك موسيقي نوشته ي راجركامين (۲۵۶ـ۲۵۳)
احمد جلالي فراهاني
ahmadak _ d@yahoo.com

تا پيش از دوم خرداد، موسيقي كشور ما به دو دسته تقسيم مي شد. موسيقي رسمي كه بيشتر جولانگاه موسيقي سنتي بود تا موسيقي پاپ و كلاسيك و غيره. اما موسيقي پاپ جايگاهي نداشت و اگر داشت، بسيار محدود و انگشت شمار بود. اما موسيقي غير رسمي كه بعدها در عرصه فرهنگ موسيقي «لس آنجلسي» نام گرفت، با تمام بگير و ببندها و ممنوعيت ها در ميان نسل بعد از انقلاب كه شايد حتي شناختي از خوانندگان و نوازندگان و آهنگسازان آن نداشت، همچنان محبوبيت داشت و حتي محبوبيت اين نوع موسيقي روز به روز افزايش يافت، تا جايي كه ديگر تمام مردم به شنيدن آخرين آلبوم هاي اين موسيقي در ماشين هاي مسافركش عادت كرده بودند.
با انتخاب مجدد هاشمي رفسنجاني (۷۶ ـ ۷۲) و تغيير مديريت صدا و سيما و وزارت ارشاد، كم كم موسيقي رسمي شاهد تولد مجدد و رشد موسيقي با نام موسيقي «پاپ» شد كه در همين دوره شاهد رشد و ظهور خوانندگاني مثل «بيژن خاوري» و آهنگسازاني مثل «فريد شب خيز» هستيم. در اين دوره كه شايد بتوان شروع آن را با برنامه «نوروز ۷۲» و خوانندگي «عباس بهادري» دانست، موسيقي پاپ اجازه داشت تا درباره بهار و پاييز و گل و بلبل بخواند و به قول دوستي «روي هر چي پرنده و چرنده و خزنده را شرمنده كرد» اما اين موسيقي در ميان جواناني كه حالا ديگر به موسيقي لس آنجلسي عادت كرده بودند، جايگاهي نيافت و همچنان جزو محصولات در انبار مانده صدا و سيما باقي ماند. اما پس از دوم خرداد و وزير جنجال برانگيز ارشاد آن، عرصه موسيقي شاهد تولد و رشد سريع و آميب وار موسيقي اي تحت عنوان «پاپ» بوديم. محصول اين نوع موسيقي كساني چون «شادمهر عقيلي»، «محمد اصفهاني»، «قاسم افشار»، «مسعود خادم» و آهنگسازاني چون «بهنام ابطحي»، «فؤاد حجازي» و ديگران در اين عرصه بوديم . صدا و سيما در حال حاضر با همين تصور، مجال جولان چهره هايي شده است كه ديگر به رشد قارچ وار آنها عادت كرده ايم. ديگر جشن و سرور و مراسمي نيست كه در آن شاهد ظهور خوانندگاني جديد و جوان نباشيم. تا آنجا كه شايد در يك مراسم پيش پا افتاده تلويزيوني مي توان شاهد هنرمندي (!؟) چند تن از اين خوانندگان و آهنگسازان بود. آنقدر كه به قول دوستي «مثل تخم تره تيز كه از زمين صدا و سيما سبز مي شوند». آيا اين رويه اي كه صدا و سيما در پيش گرفته است، رويه اي درست است؟ آيا اين شوري، در مقابل آن بي نمكي توجيه شدني است؟ منتظر زواياي ديگر اين مقوله باشيد؟

با خبرشديم كه نمايشگاهي از آثار احمدپناهي، مدرس انجمن خوشنويسان تهران و تعدادي از هنرجويان ايشان از دهم ديماه بمدت يك هفته در نگارخانه انجمن خوشنويسان واقع در چهارراه كالج ـ خيابان خارك، ضلع غربي تالاروحدت، انجمن خوشنويسان برگزارمي شود.

شبهاي ۲۴ ، ۲۵ و ۲۶ديماه كنسرت بزرگ موسيقي آذربايجان به خوانندگي استاد عاليم قاسم اف، خواننده ي شهير استان آذربايجان براي نخستين بار، چهره هاي جهاني موسيقي آذري در تالاروحدت، نغمه محبت سرمي دهد. ساعت اين برنامه ۲۰بعدازظهر و تلفن رزرو بليت ۶۷۱۹۸۷۷ ـ ۷ ـ ۶۷۰۵۱۰۱ مي باشد.

نخستين نمايشگاه دانشجويان هنرهاي تجسمي مؤسسه آموزش عالي سوره ي تهران در نگارخانه ي فرهنگسراي نياوران از ۱۵ديماه لغايت ۲۰ديماه از ساعت ۱۶ تا ۲۰ بعدازظهر برگزار مي گردد. علاقه مندان مي توانند جهت بازديد از ۱۰صبح تا ۱۹بعدازظهر به نگارخانه فرهنگسراي نياوران مراجعه نمايند.

قراراست نخستين كنسرت بزرگ گروهي پاپ در روزهاي ۲۶ تا ۲۹ديماه در نمايشگاه بين المللي تهران سالن ۳۵برگزارشود. در اين برنامه كه خوانندگان جوان اما مطرح پاپ كشورمان حضور دارند، بهنام ابطحي سرپرستي گروه نوازندگان، عمادنكويي سرپرست سازهاي زهي، ناصر رحيمي سرپرست سازهاي كوبه اي است. همچنين تنظيم اين كنسرت برعهده محمدرضا عقيلي است. در ميان خوانندگان اين كنسرت نامهايي چون ماني رهنما، ناصرعبداللهي و اميد تاجيك به چشم مي خورند.

در آخرين ثانيه هاي نوشتن اين ستون با خبر شديم كه زمان كنسرت شهرام ناظري كه قرار بود در روزهاي پنجشنبه و جمعه هفته آينده در تالار وحدت اجرا شود به تعويق افتاد .
اطلاعات بيشتر را بعداً تالار وحدت در اختيار روزنامه ها قرار خواهد داد.

اول از همه اينكه برنامه گروه شمشال كه قراربود امشب آخرين شب اجراي آن باشد، يك روز ديگر هم تمديد شد. بنابراين فردا هم مي توانيد برنامه «بازآفريني موسيقي محلي ايران» را كه از سري برنامه هاي موسيقي مناطق مي باشد را در تالار موسيقي فرهنگسراي نياوران دنبال بكنيد.

از يكشنبه هفته اي كه مي آيد نمايش ميرعشق به كارگرداني هادي مرزبان در تالاروحدت روي صحنه مي رود. هادي مرزبان با استفاده از تركيب نور، رنگ، موسيقي و گروه چهل نفره ي هنرپيشگان سعي در ارايه طرحي متفاوت از زندگاني اميرالمؤمنين(ع) دارد. لازم به ذكر است اين نمايش قراراست صبحها اجرا شود. در اين نمايش ايرج راد، فرزانه كابلي و نادر رجب پور هنرنمايي مي كنند.

• سينما:
مسافر ري (داود ميرباقري)
قدس، پارس ،۱ سروش، ماندانا، ملت، جمهوري، گلريز ۱
رخساره (امير قوي دل)
عصر جديد ،۲ عصر جديد ،۳ فلسطين، اروپا، بهمن ،۲ سپيده، تيسفون، حافظ، كريستال
سگ كشي (بهرام بيضايي)
رودكي، ناهيد، جام جم، تهران ،۲ جي ،۲ جي ،۳ مركزي ،۲ آسمان آبي، دهكده المپيك
شب يلدا: (كيومرث پوراحمد)
شباهنگ، آرش، ستاره، سارا، شقايق، ايران ،۲ شاهد، فردوسي، پيام انقلاب

• تئاتر
تالار انديشه (۸۸۳۹۷۳۸ ـ ۸۸۴۷۸۸۷)
پرده عاشقي (داود ميرباقري) ساعت ،۱۹‎/۳۰ قيمت بليت ۲۵۰۰ تومان
تالار سنگلج (۵۶۲۵۴۴۴)
زن (علي اصغر دشتي)، ساعت ،۱۸ قيمت بليت ۱۰۰۰ تومان
زنجير عدالت (عبادالله كريمي)، ساعت ،۱۹‎/۳۰ قيمت بليت ۱۰۰۰ تومان
تالار هنر (۸۳۰۶۶۴۰)
صندوق جادو (زهرا صدري)، ساعت ،۱۷‎/۳۰ قيمت بليت ۶۰۰ تومان
پرنيان هفت رنگ (فريبا رئيسي)، ساعت ،۱۸‎/۳۰ قيمت بليت ۶۰۰ تومان
تالار مهر (۸۸۰۴۰۷۱)
مهر و آيينه ها (حميد امجد)، ساعت ،۱۹ قيمت بليت ۲۰۰۰ تومان
تالار بزرگ
شام اول، شام آخر (فرهاد آئيش) ساعت ،۱۹ قيمت بليت ۲۰۰۰ تومان
تالار چهارسو
يك دقيقه سكوت (محمد يعقوبي) ساعت ،۱۸‎/۳۰ قيمت بليت ۱۰۰۰ تومان
تالار سايه
سعادت لرزان مردمان تيره روز (محسن عليخاني)، ساعت ،۱۸ قيمت بليت ۱۰۰۰ تومان
تالار قشقايي
ديوان تئاترال (محمود استادمحمد)، قيمت بليت ۲۰۰۰ تومان
تالار خورشيد
باله روي سطرهاي بي معني (ليلي عاج)، قيمت بليت ۸۰۰ تومان
تالار نو
تماس (توفان مهرداديان)، قيمت بليت ۸۰۰ تومان
تالار نو
دو نمايش نئواكسپرناتورئاليك از دلقكها، قيمت بليت ۸۰۰ تومان
تلفن رزرو تئاتر شهر ۴ ـ ۶۴۶۰۵۹۲)

• نگارخانه ها
نگارخانه برگ
سفالينه هاي «رضا اسعدي»، نقاشي هاي «عليرضا رضايي»، عكسهاي «كامران عدل»، ساعت ۹ تا ،۱۸ خيابان وليعصر، نرسيده به ميرداماد، كوچه دامن افشار، پلاك ۱۲‎/۱
نگارخانه شيث
نمايشگاه نقاشي گروهي از هنرمندان مسيحي، ساعت ۱۶ تا ،۲۰ چهار راه وليعصر، ضلع جنوبي پارك دانشجو، كوچه شيرزاد، پلاك ۴۱
گالري الهه
نمايشگاه گروهي نقاشي با آثاري از هاله جمالي، هاتفه صمديان، نرگس مظفري، ژيلا نيكرو، الهام هنرمند، ژنيت هژيران
خيابان آفريقا، انتهاي خيابان گلفام، پلاك ۴۷

• موسيقي
تالار نياوران
موسيقي محلي قشقايي و گيلان، ساعت ۱۹‎/۳۰
فرهنگسراي دانشجو
كنسرت سنتي گروه مشتاق، ساعت ۱۹
تالار ميلاد
كنسرت پاپ با اجراي خواجه نوري