شماره ۲۰۱۷ - سال هفتم - يكشنبه ۱۶ دي ۱۳۸۰
Sun, Jan 6, 2002
Politic black.jpg
PDF Edition
صفحه اول
سياسي
يادداشت سياسي
اخبار ايران
سلام ايران
اجتماعي
گزارش روز
مجلس
فرهنگ و انديشه
تاريخ
ايران
فرهنگ و هنر
اقتصادي
قيمت سكه و طلا
حوادث
ورزشي
صفحه آخر
ديگه چه خبر؟
هفت هنر
اوقات شرعي

آرشيو
شناسنامه
يادداشت سياسي
در گفت وگو با گروه سياسي «ايران» عنوان شد
معاون قوه قضاييه:
• پيش بيني مي شود كميته مشترك مجلس و قوه قضاييه در زمينه مصونيت نمايندگان به تفاهم دست يابند
• سيدناصر قوامي: اصل ۸۶ قانون اساسي به قدري صراحت دارد كه در صورت رجوع به آن نياز به هيچ كميته مشترك و طرح و لايحه اي در خصوص مصونيت نمايندگان نخواهدبود
باتصويب هيأت وزيران
سخني با ائمه جمعه(بخش نخست)

در گفت وگو با گروه سياسي «ايران» عنوان شد
دانش جعفري : مبارزه با فساد اقتصادي بدون نظارت احزاب ، مطبوعات و نهادهاي مردمي موفق نخواهد بود
دكتر داود دانش جعفري نماينده پيشين مجلس و متخصص در امور اقتصادي در گفت وگو با خبرنگار سياسي «ايران» ابراز عقيده كرد: در كشور ما هيچ گاه عزم جدي براي مبارزه با فساد اقتصادي وجود نداشته است.
وي در تشريح ديدگاه خود گفت: گاهي اوقات انگيزه هاي سياسي و جناحي اين مبارزه را تضعيف كرده است لذا بايد براي جلوگيري از تكرار اين قضيه، متخلفان بدون در نظرگرفتن منشأ حزبي و گروهي مورد تعقيب قرار گيرند.
043512.jpg
اين كارشناس اقتصادي گفت: مبارزه با فساد يك برنامه جامع و همه سونگر مي خواهدو چنين برنامه فراگيري بايد برپايه نظارت همه جانبه استوار باشد. اگر اين ساز و كارها فراهم شود، آن وقت مي توان اميدوار بود فساد ريشه كن شود.
وي اضافه كرد: چنانكه در كشور فساد حالت شايع و فراگير به خود گرفت ضروري است كه همه نهادها در پروسه مبارزه حضور يابند و روشن است در جوامعي مثل ايران يك نهاد نمي تواند به تنهايي مبارزه با فساد را دنبال كند و بايد همه قوا و نهادها مشاركت داشته باشند. وي با اشاره به اينكه مبارزه با فساد در هر كشوري بويژه جوامع توسعه يافته يك كار متعارف و يك وظيفه همگاني است، گفت: آنچه مهم است، پيداكردن راهكار متناسب با ساختار داخلي براي دفع فساد است. دانش جعفري در بخش ديگري از اين گفت وگو با بيان اينكه بروز فساد در جامعه عوامل و علل خاصي دارد، گفت: شناخته شده ترين شكل آن استفاده از منابع عمومي در جهت منافع شخصي است. وي افزود: مبارزه قانونمند و مطمئن با فساد شروط و لوازمي دارد از جمله اينكه در مبارزه با فساد بايد از افشاكننده فساد حمايت شود، افراد بي جهت متهم نشوند، عاملان و زمينه سازان فساد در جايي بشدت مجازات شوند و نيز مردم در اين راه مشاركت داشته باشند. نماينده سابق مجلس با تصريح براين مطلب كه در هر جايي كه قدرت باشد، ممكن است سوءاستفاده هايي چه مادي، چه شغلي و چه سياسي و اقتصادي از آن صورت بگيرد، گفت: تنها راه جلوگيري از سوءاستفاده ها، تقويت اهرمهاي نظارتي است. وي درباره اين پرسش كه كدامين معايب در ساختار اداري ـ اقتصادي ايران موجب مي شود فساد اتفاق بيفتد، گفت: مقررات غيرضروري، كاغذبازي و فرايند پيچيده نظام اداري، حقوق ناچيز كارمندان، عدم مشاركت مردمي در اداره امور و وجود ساختار نامناسب اقتصادي و مديريتي هركدام به نحوي در بروز فساد نقش دارد.
دانش جعفري همچنين شفافيت بودجه، اصلاح نظام مالياتي و تقويت خصوصي سازي، كنترل برخريدهاي خارجي و گروههاي ناظر بر فساد را از ديگر راهكارهاي جلوگيري از فساد ذكر كرد. وي با تأكيد براينكه «فساد مانع و ترمزي براي توسعه كشور است» گفت: كساني كه به اصلاح و توسعه مي انديشند بايد براي مواجهه با فساد راهكار علمي ارايه كنند. اين صاحبنظر، بين پديده فساد اقتصادي و ضعف اقتصادي فعالان سياسي رابطه اي جدي ترسيم كرده و با همين استدلال يكي از راهكارهاي مبارزه با فساد را تأمين مالي فعاليتهاي سياسي ذكر كرد.
وي در توضيح اين ديدگاه متذكر شد: سياسي شدن پديده مبارزه با مفاسد سياسي به نگراني هايي برمي گردد كه سيستم اداري و برخي اشخاص از نظارت بيشتر دارند.
وي اظهار داشت: اگر روش تأمين مالي احزاب سياسي يا فعاليت سياسي روشن نباشد، سياستمداران در معرض فساد قرارمي گيرند.اين كارشناس اقتصادي با بيان اينكه «سياستمداران هميشه در برابر اين سؤال هستند كه هزينه هاي آنها از كجا تأمين مي شود؟» گفت: برخي مواقع اعطاي يك امتياز واردات به يك فعال سياسي ممكن است به يك نوع تباني بين قدرتهاي سياسي ـ اقتصادي منجر شود.
دانش جعفري در مواجهه نظام با مسأله تباني ها برنقش نظارتي احزاب و مطبوعات و نهادهاي مردمي تأكيد كرد و گفت: در صورتي مبارزه با فساد اقتصادي قرين توفيق مي شود كه نظارت احزاب و مطبوعات و نهادهاي مردمي بطور همه جانبه و گسترده برقلمرو فعاليت نهادها و نيروها جاري و ساري شود.
وي در پايان خاطرنشان كرد كه مبارزه قانونمند و مطمئن با فساد شروط و لوازمي دارد كه مهمترين اش اين است كه افراد بي جهت متهم نشوند و حدود مجازات عاملين اصلي از عناصر فرعي روشن شود و در نهايت راه مشاركت و نظارت مردمي روشن شود.

معاون قوه قضاييه:
اجراي علني حدود بايد براساس مصلحت باشد
گروه سياسي:معاون قضايي قوه قضاييه گفت:اجراي حدود لزوماً علني نيست و بايد در اين امر مصلحت رعايت شود.
آيت الله سيد محمد حسن مرعشي روز گذشته در نشست اجراي علني حدود در سالن اجتماعات مدرسه دارالشفا قم افزود: احكام فقهي از يك بعد به مسائل عبادي و سياسي تقسيم مي شوند، اما گاهي مسائل عبادي جنبه سياسي پيدا مي كند.وي در اين خصوص به مسائل حج و نماز جمعه اشاره كرد و گفت: مسائل سياسي مسائلي است كه شارع مقدس تصميم در مورد آن را به حاكم اسلامي واگذار كرده و دستش را بازگذاشته تا بر اساس مصالح و سياستهاي موجود عمل كند.آيت الله مرعشي اظهار داشت: در اين امر نمي توان حاكم را از مصلحتهايي كه تشخيص مي دهد منع كرد بلكه مكلف است به سياستهايي كه خود تشخيص مي دهد، عمل كند.
آيت الله مرعشي با اشاره به امكان تهيه فيلم و عكس از مراسم اجراي علني حدود گفت: سوءاستفاده هايي در اين جهت مي شود و عليه اسلام تبليغ مي كنند، چهره اسلام خشن و شكنجه گر ترسيم مي شود و افراد ضعيف را تحت تأثير قرار مي دهند.وي اضافه كرد: هرچند ما در اجراي حدود نبايد به درخواست چنين افرادي توجه كنيم، اما مسأله به انحراف كشيده شدن افراد سست ايمان از اسلام امر مهمي است كه بايد مورد توجه قرار گيرد.معاون قوه قضاييه تصريح كرد: اگر قرار باشد اجراي علني حدود در ملأ عام تنها سبب تنفر از اسلام شود، نبايد اجرا شود و بايد اين واقعيت را از نظر دور نداريم كه اجرا در ملأ عام زماني باشد كه زمينه اجرا آماده و به مصلحت باشد.

توضيحات وكيل مدافع سعيد حجاريان درباره احضار وي به دادگاه
گروه سياسي: غلامعلي رياحي وكيل مدافع سعيد حجاريان، درباره احضار موكلش به دادگاه اظهار داشت: موضوع احضار سعيد حجاريان، عضو هيأت رئيسه شوراي اسلامي شهر تهران، مربوط به يك ماه قبل است و جديد نمي باشد.
به گزارش ايسنا، وي افزود: اين احضار توسط شعبه 21 دادگاه عمومي تهران درماه گذشته به ما ابلاغ شده و مربوط به مسائل انتخاباتي است. هيأت نظارت بر انتخابات تهران اعلام كرده بود كه او از آقاي خاتمي (در زمان انتخابات) جانبداري كرده و بدين ترتيب مرتكب تخلف انتخاباتي شده است.
رياحي اضافه كرد: پس از آن احضاريه، من و آقاي حجاريان به شعبه ۲۱ مراجعه كرديم و توضيحات خود را ارائه داديم. قرار شد نماينده شاكي (هيأت نظارت تهران)، پس از بررسي و مطالعه توضيحات ما، اگر بر شكايت خود باقي بود، اين مسأله را اعلام كند. رياحي تصريح كرد: بنا بر اين موضوع احضار عضو يادشده شوراي شهر مربوط به يك ماه قبل بوده و جديد نيست. وي همچنين گفت كه پرونده سعيد حجاريان در مجتمع قضايي كاركنان دولت نيز، در رابطه با روزنامه «صبح امروز»، همچنان مفتوح است.

اهداي لوح تقدير رئيس جمهوري به رئيس سابق دانشگاه علم و صنعت ايران
گروه اجتماعي ـ لوح تقدير توسط رئيس جمهور به دكتر «سيد جواد ازهري» رئيس سابق دانشگاه علم و صنعت ايران اهدا شد.
به گزارش روابط عمومي اين دانشگاه ، «سيد محمد خاتمي» پيرو ارسال گزارش عملكرد چهارساله دانشگاه علم و صنعت ايران توسط دكتر ازهري مطلبي تقدير آميز خطاب به وي جهت سپاس و تقدير پينويس كردند كه به صورت لوح توسط دكتر «معين» وزير علوم، تحقيقات و فناوري به وي اهدا شد.

امام جمعه كيش خواستار رسيدگي به مشكلات برق جزيره شد
گروه شهرستانها: امام جمعه كيش از وزير نيرو خواست كه براي رسيدگي به مشكلات برق مردم كيش اقدام كند.
حجت الاسلام والمسلمين طالب با دعوت از وزير نيرو براي رسيدگي به مشكلات برق مردم كيش تأكيد كرد، وزير نيرو بايد براي رسيدگي به مشكلات شهروندان كيش به جزيره سفر كند و يا نماينده اي را براي برطرف كردن اين مشكلات به كيش بفرستد.
وي افزود: ميزان برق توليدي در جزيره كيش جوابگوي مصرف موجود نيست و نرخ آن نيز نسبت به ديگر شهرهاي كشور بسيار بالاست.

مصونيت نمايندگان و تلاش براي دستيابي به يك تفاهمنامه
• پيش بيني مي شود كميته مشترك مجلس و قوه قضاييه در زمينه مصونيت نمايندگان به تفاهم دست يابند
• سيدناصر قوامي: اصل ۸۶ قانون اساسي به قدري صراحت دارد كه در صورت رجوع به آن نياز به هيچ كميته مشترك و طرح و لايحه اي در خصوص مصونيت نمايندگان نخواهدبود
043515.jpg
گروه سياسي: گزارشهاي دريافتي خبرنگار پارلماني «ايران» حاكي است، كميته مشترك مجلس و قوه قضاييه، درخصوص مصونيت نمايندگان به دنبال دستيابي به يك تفاهمنامه است نه يك طرح يا لايحه. طي روزهاي اخير تابش عضو هيأت رئيسه مجلس از تهيه پيش نويسي در زمينه مصونيت نمايندگان از سوي كميته مشترك مجلس و قوه قضاييه خبر داده و تأكيد كرده بود، اگر با سعه صدر با قضايا برخورد شود در نشست آتي اين كميته، تفاهماتي حاصل خواهد شد.
اين درحالي است كه حداقل بخشي از نمايندگان جناح اكثريت مجلس معتقدند اصل ۸۶ قانون اساسي مبني بر «قابل پيگرد نبودن نمايندگان به دليل اظهارنظرشان» به قدري صراحت دارد كه براي عمل كردن «مصونيت نمايندگان» نيازي به وجود هيچگونه قانون جاري نيست. اين عده از نمايندگان همچنين تأكيد دارند كه نمايندگان داراي «مصونيت پارلماني» هستند نه «مصونيت حرفه اي و كاري».
سيد«ناصر قوامي» رئيس كميسيون قضايي و حقوقي مجلس در اين خصوص به خبرنگار ما گفت: اگر تأمل مناسبي به قانون اساسي صورت گيرد مشخص مي شود كه مصونيت نمايندگان امري كاملاً بديهي و روشن است و ارايه طرح يا لايحه اي در اين خصوص بي معنا خواهدبود. نماينده مردم قزوين گفت: اينكه در اصل ۸۶ تصريح شده است نماينده را به خاطر ايفاي وظيفه اش نمي توان تحت تعقيب يا توقيف قرارداد نشان مي دهد كه منظور مواردي است كه نماينده مجلس مرتكب فعلي شده باشد كه موجبات تعقيب و توقيف او را فراهم مي كند و الا نيازي نبود كه قانونگذار از چنين عباراتي استفاده كند. وي افزود: آيين نامه مجلس كه به تصويب حداقل دو سوم نمايندگان مجلس رسيده است و جزو محكمترين قوانين كشور است نيز بر مصونيت نمايندگان تأكيد دارد و در آن تصريح شده اگر نماينده مجلس به شخصيت حقيقي يا حقوقي بطور مستقيم توهين كرد، آن شخصيت مي تواند به ميزان دو برابر آنچه كه نماينده اظهار داشته از پشت تريبون مجلس از خود دفاع كند و اين روالي است كه بارها اجرا شده است. قوامي همچنين گفت: اگر به قانون اساسي رجوع شود، هيچ نيازي به تشكيل جلسه مشترك مجلس و قوه قضاييه و يا تصويب طرح و لايحه درخصوص مصونيت نمايندگان نخواهدبود.

باتصويب هيأت وزيران
دارندگان نشانهاي دولتي از امتيازهاي ويژه برخوردار مي شوند
گروه سياسي: هيأت وزيران درنشست ۲۸ آذرماه گذشته خود با اصلاح ماده ۲۱ آيين نامه اعطاي نشانهاي دولتي، امتيازات ويژه اي براي دارندگان اين نشانها در نظر گرفت. براساس مصوبه هيأت وزيران، دارندگان نشانهاي «عالي استقلال»، «عالي آزادي»، «تخصصي و عمومي درجه يك» ، «تخصصي و عمومي درجه دو» و «تخصصي و عمومي درجه سه» به ترتيب ۲۰۰ ، ۲۰۰ ، ۱۰۰ ، ۷۵ و ۵۰ سكه بهار آزادي دريافت مي كنند. همچنين كساني كه افتخار دريافت اين نشانها را كسب مي كنند، ازمزاياي «شركت درمراسم و آيين نامه هاي رسمي» ، « چاپ نام و مشخصات درمجموعه هاي ادواري» ، «نصب تصوير ولوح يادبود در شهرداري زادگاه يا مؤسسه و محل خدمت» و «اولويت در برخورداري از فرصتهاي مطالعاتي و دريافت امكانات لازم براي اجراي طرحهاي پژوهشي و تحقيقاتي» برخوردار خواهند شد.

رئيس و نايب رئيس شوراي شهر فولادشهر با قيد ضمانت آزاد شدند
اصفهان ـ خبرنگار «ايران»: رئيس و نايب رئيس شوراي شهر فولادشهر كه به اتهام تخلفات مالي دستگير شده بودند، با قيد ضمانت ۱۶ ميليون توماني آزاد شدند.
چندي پيش ۴۰۰ هزار برگه مسابقه بزرگ «سبز فولاد» توسط دو تن از اعضاي شورا به قيمت دو هزار ريال در سطح شهر اصفهان و فولادشهر توزيع شد كه چاپ كنندگان اين اوراق بدون اخذ مجوز با فروش بليت وعده سفرهاي سوريه، لبنان، مشهد و واگذاري پرايد، پيكان، رنو و صدها جايزه را به مردم داده بودند. رضواني فرماندار زرين شهر با بيان اين مطلب گفت: ما متوجه شديم اين افراد از هيچ سازمان و يا ارگان دولتي مجوزي براي چاپ اين اوراق بهادار نگرفته اند. حتي در مكاتباتي كه با اداره كل ارشاد اسلامي اصفهان، مؤسسه خيريه حضرت زهرا(س)، بهزيستي، كميته امداد و هلال احمر داشتيم، ضمن تكذيب مجوز به شوراي شهر فولادشهر خواهان پيگيري موضوع شدند. رضواني يادآور شد، در اين ارتباط فردي به نام «ملايي» از شهرستان لاهيجان دستگير شده و تحقيقات از نامبرده ادامه دارد. طبق ماده ۸۱ قانون شوراها، چنانچه تخلفات رئيس و نايب رئيس شوراي شهر فولادشهر در دادگاه احراز شود، قضيه جهت انحلال شورا به هيأت حل اختلاف استان ارجاع مي شود. فعلاً طبق رأي دادگاه، رئيس و نايب رئيس شوراي شهر فولادشهر هركدام با قرار هشت ميليون تومان آزاد هستند.

سخني با ائمه جمعه(بخش نخست)
فراموش نكنيم كه در جهان چند صدايي زندگي مي كنيم
043413.jpg
برخي متخصصان و كارشناسان براي تريبون نمازجمعه نقش وكاركردي مشابه با يك رسانه قائل شده اند. شايد به همين دليل است كه ميزان تأثيرگذاري اظهارات خطبا و ائمه جمعه در اين فرآيند ارتباطي بايد مورد تحليل و توجه قرار گيرد.
اينكه يك خطيب جمعه چه بگويد، چگونه بگويد و سخنانش از مبناي منطقي و استدلالي متقن و درستي برخوردار باشد، پارامترهاي تعيين كننده ميزان اثربخشي اظهارات ائمه جمعه است. در اين باره حجت الاسلام دكتر حسن روحاني دبير شوراي امنيت ملي در جمع ائمه جمعه سراسر كشور طي اظهاراتي نكاتي رامتذكر شده است كه گزيده اي از آن در چند بخش ارائه مي گردد.
بحث و سخن من پيرامون بخشي از خطبه هاي نماز است كه خطيب به بيان مسائل سياسي روز مي پردازد. نحوه بيان مسائل سياسي ـ اجتماعي و تشريح آن و تحليل مسائل سياسي بسيار حايز اهميت است. براي اينكه اين بخش از خطبه ها مؤثر و پربارتر شود بايد اصولي را مورد مراعات قرار دهيم؛
اتخاذ شيوه اقناعي
يكي ازمسائل بسيار مهم در زمينه بيان و تشريح مسائل اجتماعي و سياسي، اتخاذ روش اقناعي است. شايد برخي از ما فراموش كنيم كه در صف هاي نماز جمعه، تركيبي از سه نسل وجود دارد و يا احتمالاً از ياد ببريم كه اكثريت افراد جامعه ما زير سن ۳۰سال قرار دارند. يعني در دوران انقلاب يا متولد نشده بودند و يا در سن كودكي بودند؛ بنابر اين بسياري از مسائلي كه براي ما جزو اصول مفروضه است، براي نسل جوان ما ممكن است نه تنها در اصل بودن آن ترديد باشد، كه حتي در حقانيت آن نيز ترديدهايي وجود داشته باشد. از طرف ديگر بايد به اين نكته توجه كنيم كه در جهان چندصدايي زندگي مي كنيم و نسل جوان و تحصيل كرده ما به نوعي با افكار مختلف جهان در ارتباط هستند و با سخنان ومنطق هاي گوناگون مواجه مي باشند و لذا همواره خود را درموضع انتخاب مي يابند. درگذشته در مسير راه، چهارراه كمتر وجود داشت ولي امروزه هرچندقدم كه برداريم به يك، سه راه و يا چهارراه مي رسيم ومرتب بايد با شاخصهاي دقيق براي رسيدن به مقصد، راه درست را برگزينيم.
در مجموع، در شرايط امروز جامعه، ديگر لحن آمرانه و دستوري در سخنرانيها اثر مطلوبي ندارد و بايد با شيوه استدلال و منطق صحيح، به اقناع مخاطبين بپردازيم. حتي در بخش مسائل فرهنگي و بيان موضوعات ديني حتي الامكان بايد از همين شيوه استفاده كنيم. البته در زمينه احكام ديني، اگر امر و دستوري وجود دارد، امر از جانب سخنران و خطيب نيست، بلكه امر از جانب خداوند متعال و معصومين عليهم السلام است. در زمينه مسائل اجتماعي ـ سياسي اگر بخواهيم سخنان ما در نسل جوان، تحصيلكرده ها و نخبگان جامعه تأثيرگذار باشد، بايد از شيوه اقناعي استفاده كنيم. حتي اگر مخاطب احساس كند شما با اصرار و تعصب خاصي مي خواهيد او را قانع كنيد اثر معكوس خواهد داشت. بايد موضوع و استدلال را در اختيار مخاطب قرار دهيم و او خود، حق را انتخاب كند و بپذيرد. شيوه اقناعي معنايش آن نيست كه ما طرف را به هر قيمتي قانع كنيم، بلكه معنايش اين است كه سخن و استدلال آنقدر محكم و قوي و مبرهن باشد كه طرف به راحتي قانع شود. ما بايد به مخاطب كمك كنيم تا او بتواند حقيقت را لمس و درك كند. البته خطباي نماز جمعه با يك مشكل مواجه هستند و آن اين است كه نمازگزاران يك دست نيستند؛ داراي سنين مختلف با سطح تحصيلات متفاوت و جنسيت مختلف هستند. در نماز جمعه مرد، زن، پير، جوان، تحصيلكرده، كم سواد وحتي بي سواد حضور دارند و خطيب بايد به گونه اي سخن بگويد كه براي همه قابل فهم و استفاده باشد. اگر بخواهيم اكثريت مخاطبين قانع شوند، روشن است كه گوينده بايد بسيار هنرمند باشد و از لحاظ فن سخنوري، استاد و از لحاظ سطح اطلاعات، بسيار جامع باشد؛ تا افراد مختلف با توانمنديهاي متفاوت و سطوح مختلف بهره هوشي بتوانند مطالب را درك نمايند و قانع شوند.
تحليل سياسي
در خطبه هاي نمازجمعه، يك بخش بسيار حايز اهميت، مسأله تبيين مسائل سياسي داخلي و يا خارجي است. مردم بسيارمشتاقند تا هم از حوادث مهم جهان مطلع باشند و بدانند چه تحولات مهمي اتفاق افتاده و هم مي خواهند آن حوادث براي آنها تحليل و تفسير شود. درواقع تحليل، برداشتن پرده از روي انگيزه ها و نيات بازيگران سياسي است. تحليل سياسي برخلاف آنچه كه تصور مي شود، نه ذوقيات گوينده است و نه بيان وگفتاري است كه مستمع راخوشحال كند و به قول معروف تكبيرخيز باشد. تحقيق مسائل سياسي نياز به دانش و به كار گرفتن روشهاي علمي ويژه خود را دارد. حتي مي توان گفت تحقيق در مسائل سياسي مهم جهان، بسيار مشكل و پيچيده و از تحقيق در ساير رشته هاي علوم انساني سخت تر ومشكل تر مي باشد. گرچه استعداد، ذوق سياسي، تجربه و اطلاعات گوينده نقش بسيار مهمي در تحليل سياسي دارد ولي نقش روشهاي علمي و ابزارهاي تحقيقاتي نيز بسيار حايز اهميت است. بي ترديد بين واقعيات موجود در جهان و آنچه كه در رسانه ها تبليغ مي شود فاصله زيادي وجود دارد و چهره واقعي با چهره اي كه در آينه تبليغ ديده مي شود كاملاً متفاوت است. نيت و انگيزه بازيگران از يك سو و تبليغ و گفتار آنان از سوي ديگر فاصله اين دو چهره مي باشد. محقق و تحليلگر سياسي بايد بتواند با ذكاوت، دقت، تسلط و اطلاعات گسترده خود، به نحوي اين فاصله را طي كند و مخاطبين را از گفتار بازيگر به نيت واقعي او برساند. به اين نكته نيز بايد توجه كنيم كه بسياري از تحليل هاي سياسي سفارشي است و بدين منظور انجام مي شود كه پرده جديدي بر روي نيات واقعي بازيگر انداخته شود و با پيچيده كردن مسأله، راه تحليل واقعي را سد نمايند وكشف نيات واقعي را ناممكن سازند.
براي ارايه تحليل سياسي علاوه بر بيان مناسب، هوش و ذكاوت كافي، تجربه لازم و اطلاعات تاريخي، بايد با مراحل علمي دستيابي به يك تحليل نيز آشنا باشيم و اصولي را كه بايد مورد توجه قرار گيرد،مراعات كنيم. در فرصتي كه در اختيار من است مي خواهم در اين زمينه نكاتي را به عرض شما برسانم. البته براي تشريح مسأله، نمونه اي كه به آن تكيه خواهم كرد حادثه اخير آمريكا يعني حادثه ۲۰ شهريورماه امسال و انفجار عظيم در نيويورك و واشنگتن خواهد بود تا ضمن بيان اصول مورد نظر در بحث تحليل سياسي، به ابعاد و آثار اين حادثه عظيم نيز بپردازيم.
جمع آوري اطلاعات
اولين قدم براي تحليل سياسي درست از يك واقعه، دستيابي به اطلاعات صحيح نسبت به آن واقعه است. باتوجه به اينكه دستيابي به اطلاعات بدون واسطه و بطور مستقيم معمولاً غيرممكن است. اطلاعات قاعدتاً از طريق افراد شاهد صحنه به نمايندگان رسانه هاي گروهي به عنوان خبرنگار، فيلمبردار و گزارشگر منتقل مي شود؛ گزارش گزارشگر نيز بعد از گذشتن از يك يا چند فيلتر به مردم منتقل مي شود. كمتر اتفاق مي افتد كه خبر يك واقعه از پيچ و خم انگيزه هاي سياسي، قومي، حب و بغض ها، پيشداوريها، منافع قدرتها و دولتها سالم عبور كند و تحت تأثير قرار نگيرد. هرقدر اين واسطه ها كمتر باشد و به منابع وقوع رخدادها نزديك تر باشيم و از منابع دست دوم و سوم بهره برداري نماييم، احتمال خطا و اشتباه بيشتر است. البته امروزه پس ازگذشت چند روز از يك حادثه، صدها و هزاران منبع براي بررسي در اختيار ما قرار مي گيرد. سريعترين وسيله، تلكس خبرگزاريها، رسانه هاي گروهي منطوق و مكتوب و اينترنت است و سپس نوبت به مجلات و كتابها مي رسد. گرچه انگيزه هاي مختلف باعث مي شود كه كمتر حادثه اي بدون تحريف براي مردم بازگو شود ولي ابزار جديد از قبيل ضبط صوت، فيلم و عكس نيز به ضبط دقيق حوادث و رويدادها بسيار كمك مي كنند. البته همين ابزار جديد هم قادرند واقعيات را تحريف كنند، حادثه اي راكوچك و يا بزرگ كنند. نحوه تيتر روزنامه، تنظيم زاويه دوربين عكاسي و فيلمبرداري مي توانند حادثه كوچكي را بزرگ و يا برعكس حادثه مهم و بزرگي را كوچك و بي اهميت جلوه دهند.
يكي از مسائل مهم در بحث موادخام و اطلاعات، آن است كه گاهي چند حادثه همزمان و يا در فاصله زماني كمي اتفاق مي افتند كه نحوه ارتباط دادن اين حوادث و كنار هم چيدن آنها بسيار مهم است. نحوه چيدن حوادث در كنار يكديگر و اولويت بندي آنها يك هنر مهم تحليل گر است. گاهي حوادثي كه درواقع هيچ ارتباطي با يكديگر ندارند چنان از طريق رسانه ها در كنار يكديگر قرار مي گيرند كه هر شنونده و بيننده اي باور مي كند كه همه اين حوادث از يك مركزيت واحد هدايت شده اند.
بنابر اين قدم اول اين است كه مواد خام و داده ها قابل اعتماد باشند. يعني اطلاعاتي كه در اختيار خطيب قرار مي گيرد بايد اطلاعاتي باشد كه حتي الامكان اطلاعات صحيح و دقيقي باشد. خصوصاً كسي كه از جايگاه نمازجمعه به عنوان مركز هدايت جامعه، سخن مي گويد خداي ناكرده اگر مطلبي بيان كند كه اساس خبر و اطلاع، بي پايه و يا سست باشد، مي تواند اعتماد مردم را نسبت به اين تريبون و اين مركز مقدس سست كند و به تدريج مردم نسبت به اين جايگاه سلب اعتماد نمايند كه اين امر، بسيار خطرناك است.
در نقل قول ها و بيان آمار و ارقام بايد بسيار دقت شود كه آمار، دقيق باشد و اغراق و مبالغه اي در آن نباشد. لذا هيچ اشكالي ندارد كه آمار و ارقام از روي نوشته خوانده شود، حتي نقل قولها از روي نوشته و متن خوانده شود و منبع آن هم ذكر شود. همان عرفي كه در دنياي امروز متداول است. در دنياي امروز اگر كسي بدون نوشته سخنراني كند، آن را عالمانه نمي دانند و به عنوان حرف غيردقيق و شعاري تلقي مي كنند. ولي اگر از روي يادداشت و متن باشد و نكات مهم، سرفصلها، آمار و ارقام و نقل قولها از روي يادداشت خوانده شود، اين چنين تلقي مي شود كه براي اين سخنراني فكر ومطالعه شده ومطالب گوينده منطقي و مبرهن است. در فرهنگ ما شايد هنوز عكس اين مسأله صادق باشد. هرچه خطيب از حفظ سخن بگويد نشانه عالم بودن او است و هرچه از روي متن بخواند، نشانه بي سوادي او است. جامعه روحانيت و علماي دين بايد سعي كنند اين تلقي غلط جامعه را اصلاح كنند. لذا ما از اينكه از روي متن، مطلبي را بخوانيم گريزانيم. تريبون نمازجمعه جايگاهي است كه حتماً بايد بخشي از مطالب از روي متن خوانده شود. اين عمل بر اعتماد مخاطبين بويژه نسل جوان مي افزايد.
حضرت امام رضوان الله تعالي عليه، نسبت به نطق قبل ازدستور نمايندگان مجلس شوراي اسلامي توصيه مي فرمودند كه نطقها از روي متن خوانده شود. در مجلس اول يك بار تعدادي از نمايندگان به همراه رياست محترم وقت مجلس جناب آقاي هاشمي رفسنجاني خدمت ايشان رسيده بوديم؛ ايشان به مناسبتي فرمودند: نماينده ها چرا از حفظ نطق مي كنند، آنجا كه منبر نيست. بايد نطق خود را بنويسند و از روي متن بخوانند. درواقع در يك تريبون باز و مهم نمي شود بدون متن نوشته، سخن گفت. چه اشكالي دارد ما بخشي از مطلب را بنويسيم و از روي نوشته بخوانيم حداقل در مواردي كه نياز به آمار و ارقام و نقل قول مستقيم است، از متن استفاده كنيم.
در بيان ابعاد يك واقعه، هرچه دقيق تر باشيم براي مستمعين اطمينان آورتر است. در بحث مقدمات تحليل سياسي مطرح مي كنند كه اين مقدمات هرچه مستندتر باشد اقناع مخاطب آسانتر است. يعني مخاطب وقتي كه مي بيند گوينده از روي متن، مطالب را مي خواند، مطمئن مي شود كه مطالب سخنراني فكر شده، حساب شده و مطالعه شده است و بر دقت آن، اطمينان پيدا مي كند. آن وقت، تحليل هم دلنشين تر خواهد بود. درواقع، تحليل سياسي يك نوع اجتهاد است. همانطور كه در اجتهاد فقهي هرچه متون روايات و نقل قولها مطمئن تر باشد، اجتهاد مطمئن تر انجام مي شود؛ تحليل سياسي هم اجتهاد بر روي موادخام است، منتهي اجتهاد سياسي است. يعني گوينده موادخام را كنار هم مي چيند، اولويت بندي مي كند و در يك يا چند سناريو آنها را تحليل مي كند. بنابر اين مستند بودن موادخام و دقت در صحت اطلاعات دريافتي، بسيار اهميت دارد. هرچه دقيق تر باشد، استنتاج هم صحيح تر خواهد بود و مستمع نيز با اطمينان بيشتري به اين استنتاج نگاه خواهد كرد.

معرفي كتاب
043410.jpg
* انگل شناسي پزشكي ماركل ويراست هشتم ‎/ ترجمه ناهيد جلال لو و … ـ تهران : تيمورزاده: طبيب ، ،۱۳۸۰ ۴۹۵۰ تومان.
ترجمه اي است از آخرين چاپ كتاب انگل شناسي ماركل و شامل مباحث تك ياخته شناسي؛ كرم شناسي و حشره شناسي پزشكي است و به صورت مرجعي براي گذراندن واحدهاي انگل شناسي و يا آمادگي در آزمونهاي مختلف در دانشگاههاي علوم پزشكي مورداستفاده قرار مي گيرد.

* فصل شكفتن «آشنايي با دوران بلوغ واحكام آن «دختران» ‎/ پروژه آموزش جمعيت سازمان نهضت سواد آموزي (LMO) ـ تهران : معاونت آموزش سازمان نهضت سوادآموزي ، ۱۳۸۰ ، با مفهوم بلوغ آشنا شويم؛ تغذيه در دوران بلوغ ؛ نشانه هاي خون قاعدگي ؛ عادت ماهانه چيست؟ چند توصيه براي راحتي دوران عادت؛ غسل ترتيبي ، مراقبتهاي بهداشتي و …

* چكيده پزشكي ؛ پاتولوژي اختصاصي رابينز ، فارماكولوژي ‎/ ترجمه و تلخيص : دكتر كيومرث احمدي ، دكتر نادر قطبي ـ تهران: تيمورزاده ـ طبيب، ۴۹۵۰تومان.
مجموعه حاضر چكيده اي از علوم آسيب شناسي و داروشناسي است كه با استفاده از معتبرترين و شناخته شده ترين منابع مربوطه و با دقت فراوان درانتخاب مطالب تقديم جامعه پزشكي شده است .

* چكيده پزشكي جراحي كارنت تشخيص و درمان ‎/ لارنس وي ؛ علي عليزاده صوري ـ تهران: تيمورزاده : طبيب، ،۱۳۸۰ ۴۹۵۰ تومان
برخورد با بيمار جراحي ؛ مراقبت هاي قبل از عمل ؛ مراقبت هاي بعد از عمل ؛ عوارض بعد از عمل جراحي ، مشكلات خاص داخلي دربيماران جراحي ، متابوليسم و تغذيه در جراحي ؛ بيهوشي ؛ شوك و نارسايي حاد تنفسي در بيماران …

* فيزيولوژي پزشكي گاتيون ‎/ گاتيون و هال ؛ زير نظر پروفسور احمد رستمي ؛ ترجمه محمدرضا بيگدلي ، دكتر امجد برزنجه ؛ دكتر شاهين انصاري ـ تهران : تيمورزاده: طبيب ، ۱۳۸۰ ، ۱۴۸۰۰ تومان
مقدمه اي بر فيزيولوژي : سلول و فيزيولوژي عمومي ؛ فيزيولوژي غشا عصب، عضله ، قلب؛ گردش خون ؛ كليه ها و مايعات بدني ؛ سلول هاي خوني ؛ ايمني وانعقاد خون ؛ تنفس ؛ فيزيولوژي هوانوردي ؛ فضانوردي و غواصي دراعماق ؛ دستگاه مركزي اعصاب . ۱ .اصول كلي و فيزيولوژي حسها؛ دستگاه مركزي اعصاب ۲ . حواس ويژه ؛ دستگاه مركزي اعصاب .۳ نور و فيزيولوژي حركتي و انسجامي؛ فيزيولوژي گوارش؛ متابوليسم و تنظيم دما؛ فيزيولوژي ورزش ؛ غدد درون ريز و توليد مثل ؛ واژه ياب …

* رفتار با كودكان از تولد تا ۶سالگي‎/ دكتر سيدكاظم رسول زاده طباطبايي. ـ تهران: نهضت سوادآموزي و صندوق جمعيت سازمان ملل متحد، .۱۳۷۹
ويژگي هاي نوزاد در هنگام تولد، چگونگي شيردادن به نوزادان، اهميت شيردادن به كودك، نيازهاي اساسي نوزادان، رشد جسمي كودك و…

* بهداشت دختران، زنان و نوزادان به زبان ساده‎/ دكتر سكينه مؤيد حسيني. ـ تهران: نهضت سوادآموزي و صندوق جمعيت سازمان ملل متحد، .۱۳۷۹
بلوغ در دختران، شرايط انتخاب همسر، ازدواج و مشاوره، نازايي، نشانه هاي بارداري، حاملگي هاي پرخطر، نقش شوهر در زمان زايمان و پس از زايمان، شير مادر و…

PoliticCol1
پرونده مبارزه با فساد و مرز روشنگري
هرگاه پرونده ها و قضاياي بزرگ سياسي ، فضاي جامعه را فراگرفته، نقش و كاركرد مطبوعات نيز اهميت و حساسيت دوچندان پيدا كرده است. دامنه اين حساسيت در نگاه افكارعمومي به مطبوعات تا آنجا افزايش يافته كه آحاد مردم در كنار قضاوتي كه نسبت به اصل ماجرا دارند داوري و ارزيابي جداگانه اي درباره رسانه پيدا مي كنند.
بدون ترديد هر رسانه اي بنابه تعريفي كه از جايگاه و نقش حرفه اي خود و نيز نوع رابطه اي كه با حادثه برقرار مي كند، از منظري متفاوت سيريك پرونده را بازتاب مي دهد اما آنچه در اين مواقع به عنوان پرسش اصلي ذهن مردم را به خود مشغول مي كند اين است كه حقيقت ماجرا چه ميزان در قلم خبرنگاران و گزارشگران انعكاس مي يابد و چقدر گفته ها و نوشته هاي سردبيران و تحليلگران رسانه، در جهت گشودن گره هاي فساد اقتصادي ـ سياسي پيش رفته است، يا احياناً آنها چه ميزان در راستاي كتمان واقعيت و بزرگنمايي اجزاي غيرواقعي ماجرا و كوچك سازي عوامل اصلي عمل كرده اند.
يك نشانه و ملاك روشن براي سنجش توانمندي يك رسانه در مواجهه با پرونده ها و چالشهاي بزرگ اين است كه دريابيم اصحاب آن رسانه چه ميزان تحت تأثير «جو احساسي» كه بطور طبيعي در پس اين ماجراها ظهور مي كند، قرار مي گيرد. جو احساسي و غافلگيركننده ناشي از ماجراهاي بزرگ سياسي و قضايي چنانكه از سوي دست اندركاران يك رسانه هدايت و مديريت نشود، مي تواند اصحاب و عوامل خبري آن رسانه و جريده را به واكنشهايي فراتر و فروتر از وظايف حرفه اي وادار كند و حالات غير منتظره اي از شتابزدگي تا ماجراجويي را برانگيزد. استادان ارتباطات و بزرگان علم روزنامه نگاري يكي از شاخص هاي پس افتادگي رسانه هاي جهان سوم و از آن جمله برخي جرايد ايران راهمانا جوزدگي مي خوانند. آنها نقش چنين رسانه هايي در ميدان خبر رابا رفتار و بازيگران نو رسيده و مبتدي حوزه سياست مقايسه مي كنند كه شورآوانگارديسم و شالوده شكني آنها را به وادي وسوسه انگيز خبر و جنجال آفريني مي كشاند و به دليل نداشتن تكيه گاه فكري، عقلاني با وقوع هر موج سياسي در بستر جامعه از اين رو به آن رو مي شوند و نقش خود رابه سطح يك جارچي و غوغاگر تنزل مي دهند.
در هر حال به نظر مي آيد كه پرونده اي كه تحت عنوان مبارزه با فساد گشوده شده، مطبوعات و رسانه ها را با آزمون تازه اي مواجه ساخته است. در ارزيابي اجمالي مي توان جهت گيري مطبوعات را در اين ماجرا ذيل سه كاركردو نقش مشخص دسته بندي كرد: افشاگري، روشنگري و دادستاني.
۱ـ طيفي از مطبوعات بيش و پيش از هرچيز، تلاش و انرژي خود را وقف افشاگري در اين ماجرا كرده اند، اما افشاگري به مفهومي كه در ادبيات اين طيف از ژورناليست ها رايج شده، مفهوم حقيقت جويي از آن مستفاد نمي شود. تجربه گذشته و حال افرادي كه در مقام افشاگر ظاهر مي شوند، نشان مي دهد كه آنها ملاك و معيار روشني از حقيقت وصواب در دست ندارند و در چارچوبي كه عمل مي كنند رفتارشان بيشتر به شايعه سازي و جريان سازي نزديك است تا اطلاع رساني و تنوير افكار عمومي. «شبه خبرهاي» آنها از پرونده ها به انواع اتهام، افترا و عناصر غيراخلاقي آميخته است كه صداقت و امانتداري شان را در نگاه هر ناظري نقض مي كند، نوشته هايشان، داستان واره اي است كه اجزاي آن هيچ تناسب و سنخيتي باهم ندارد، آسانترين راه سنجش محصول ژورناليستي اين افراد، تأمل در پرسشهاي انبوهي است كه گفته ها و نوشته هاي اين طيف بر مي انگيزاند.
۲ـ روشنگري در مطبوعات از مرز باريكي بين شايعه و داوري مي گذرد. متعهدين به مباني روشنگري در مطبوعات، همواره دغدغه تطبيق اخبار با واقعيت را دارند. اينان همواره نگاه ناظر افكار عمومي را بر روند كار خود جاري و ساري مي بينند، در الگوي روشنگري، خبرنگار و سردبير اجازه بزرگنمايي، كوچك سازي و قلب و تحريف اخبار له يا عليه افراد را ندارد، متهم را در قالب و محدوده اتهاماتش مي شناساند و بس. در مشي روشنگري، روزنامه نگار وظيفه اساسي ديگري نيز دارد و آن اينكه نگاه انفعالي به حوادث را كنارنهاده و به دنبال يافتن ريشه ها و علل بروز پديده هايي مثل فساد است.
۳ـ در اين شق، رسانه چهره يك بولتن و تريبون امنيتي را به خود مي گيرد و در اعلام اخبار ماجرا منتظرنظر محاكم و مراجع رسمي نمي ماند، خود به تنظيم كيفرخواست و چيدن فهرست اتهامات، بازجويي و مؤاخذه از افراد و نيز صدور حكم مبادرت مي كند. مطبوعاتي به اين نقش رو مي آورند كه اولاً شأن قيموميت و آمريت براي خود قايلند. ثانياً ناكاميها و شكستهاي ميدان رقابت خبري و سياسي آنها را به چالش با فضاي موجود وادار كرده است. فرو ريختن، ناامن سازي و برهم زدن حريم ها و قواعد بازي در دستور كار آنها است.
محمد نوري




|   شناسنامه   |   آرشيو   |