شماره ۲۰۲۱ - سال هفتم - جمعه ۲۱ دي ۱۳۸۰
Fri, Jan 11, 2002
Music black.jpg
PDF Edition
صفحه اول
سياسي
اخبار ايران
اجتماعي
قديما
گزارش روز
ادبيات
موسيقي
فرهنگ و انديشه
كاريكاتور
فرهنگ و هنر
آذين
حوادث
ورزشي
صفحه آخر
هفت هنر
اوقات شرعي

آرشيو
شناسنامه
گفت وگو با سالار عقيلي
زاويه

گفت وگو با سالار عقيلي
از آوازهاي مادرم
«تنها صداست كه مي ماند» اين را همه مي دانند حتي كساني كه سالار عقيلي را نمي شناسند. حالا بعد از سالها دل نگراني مي توان مدعي شد كه در عرصه ي آواز، موسيقي سنتي ايران مي تواند با خيال راحت تري به فردا نگاه كند. به شرط آنكه «سالار عقيلي» و امثالش راه و هدف خود را گم نكنند. سالار عقيلي عليرغم سن كمش بسيار پر تجربه است. او تاكنون چندين كنسرت بزرگ در آلمان، فرانسه و هلند داشته است. اولين آلبوم او بزودي وارد بازار خواهد شد.
044022.jpg
• آقاي عقيلي از خودت بگو، چند سال داري...
•• من متولد سال ۱۳۵۶ هستم و از همان اوان كودكي به دليل اينكه درخانه اي رشد كرده ام كه در آن صداي ساز و موسيقي همواره وجود داشت و برادرم پيانو مي زد.
• برادر بزرگترت؟!
•• بله. ده سال ازمن بزرگتر است. ايشان علاوه بر نواختن پيانو صدايي هم داشتند و مي خواندند. همين تمرينات دائمي برادرم و آوازهايي كه گهگاه مادرم مي خواند، باعث شد كه من هم به موسيقي علاقمند شوم. كم كم خودم هم پشت پيانو مي نشستم و به همراه مادرم مي خواندم تا اينكه مادرم متوجه عشق و علاقه من به موسيقي شد، و اين باعث شد كه به تشويق ايشان به هنرستان موسيقي بروم.
• پدرت چطور؟
•• نه، پدرم اصلاً موسيقي را دوست نداشت. حتي گاهي اوقات مانع تراشي هم مي كرد.
در هنرستان تحت تعليم مرحوم استاد امير بيداريان به فراگيري تنبك پرداختم و آقاي صالح عظيمي استاد آواز بنده بود. ضمن اينكه درخدمت آقاي مهدوي شروع به فراگيري سنتور كردم.
• چه شد كه به آواز علاقمند شدي؟
•• همان هنرستان موسيقي زمينه ساز علاقه من به آواز و موسيقي سنتي بطور جدي شد. در آنجا با تشويق و حمايت آقاي عبدالحسيني من شروع به تعليم آواز كردم و شايد اگر با ايشان آشنا نمي شدم هرگز آواز نمي خواندم. ايشان آنقدر به صداي من حساس بودند كه بيشتر مواقع به منزلمان مي آمد و با من تمرين مي كرد.
• آواز خواندن هاي مادرت چه تأثيري در خواندن شما گذاشت؟
•• ببينيد مشوق اصلي من مادرم بود. البته ايشان آواز را به شكل جدي و كلاسيك نمي شناخت اما صداي گرم و دلنوازش باعث شد تا من به عشق آن صدا كه همواره در گوشم طنين انداز است به سمت آواز كشيده شوم. در واقع من اين صدا را از مادرم و آوازهايش به ارث برده ام.
• از كي به صورت حرفه اي شروع به خواندن كردي؟
•• سال ۷۲ بود كه با ورودم به هنرستان موسيقي تمام رديف ها را شروع به آموختن كردم و سپس از محضر آقاي «صديق تعريف» بهتر و بيشتر توانستم ويژگي هاي صدايم را كشف كنم و در واقع من هر چه دارم از ايشان دارم .
• اولين كنسرت رسمي ات كي اتفاق افتاد؟
•• در سن ۱۶ سالگي بود كه اولين كنسرت رسمي ام را اجرا كردم. بعد از آن درسال ۷۴ در سن ۱۸ سالگي در فرهنگسراي شفق به همراه خانم اميري و آقاي آرش فرهنگ فر پسر مرحوم ناصر فرهنگ فر، با ايشان كنسرتي را به ياد غلامحسين بنان اجرا كرديم كه مورد استقبال شديد مردم قرار گرفت تا جايي كه قرار بود اين كنسرت دوشب برگزار شود اما يك شب ديگر هم تمديد شد.
• چرا آثار بنان را براي شروع انتخاب كردي؟
•• راستش من علاقه شديدي به سبك و صداي ايشان دارم و عشق مي ورزم به ايشان. من به همراه خانم حرير شريعت زاده كه پيانو را در مكتب مرتضي محجوبي مي نوازد و البته امروزه بين جوانان خيلي كم ديده مي شود....
• خانم شريعت زاده؟!
•• بله! ايشان نوازنده پيانو هستند. البته نوازنده اي چيره دست كه در يكي از آخرين آثار آقاي شجريان به نام «بوي باران» هنرنمايي كرده اند...
آن اجرا در فرهنگسراي شفق واستقبال مردم سبب شد كه به سمت و سوي بنان سوق پيدا كنيم. بعد از اين اجرا هم به اتفاق خانم آن مرحوم قرار شد كه هرسال اسفند ماه بزرگداشتي به ياد بنان اجرا كنيم.
• بيشتر به چه اشعاري گرايش داري؟ البته براي آواز!
•• ببينيد به نظر من يك خواننده بايد هركاري كه برعهده اش مي گذارند بتواند بخواند و از پس آن برآيد. من خودم شخصاً آثار بنان را خيلي دوست دارم. البته اين بدين معني نيست كه كارهاي ديگر را نخواهم خواند.
• عليرغم حضور بي سابقه خواننده هاي جوان و چهره هاي نو در صدا و سيما، شما را در برنامه هاي اين رسانه تا به حال نديده ايم، علت خاصي دارد؟
•• بخاطر اينكه من در تلويزيون اصلاً موسيقي سنتي به مفهوم واقعي نديده ام. تلويزيون هنوز تكليف خودش با موسيقي را مشخص نكرده است.
• حتي موسيقي پاپ؟!
•• حتي موسيقي پاپ. تلويزيون به موسيقي پاپ كاملاً بي مهري مي كند. شما فكر مي كنيد اين موسيقي كه الآن از تلويزيون پخش مي شود موسيقي پاپ است؟!... هر وقت تلويزيون تكليف خودش را باموسيقي روشن كرد، هر وقت من توانستم به همراه سازم در تلويزيون حضور پيدا كنم، آن وقت من هم دوباره به خانه اصلي هنرمندان و خانه خودم ـ تلويزيون ـ بازخواهم گشت.
• حرف آخر؟!
•• حرف آخر تقاضاي مبرم اين حقير از دست اندركاران فرهنگ كه داعيه مبارزه با تهاجم فرهنگي را هم دارند، توجه به موسيقي اين مملكت چه پاپ، چه سنتي و چه كلاسيك است.
گفت وگو: احمد جلالي فراهاني

پايان «حبس ابد» پس از ۴۲ سال
044025.jpg
عكس تزييني است
روز يكشنبه ي هفته تازه (۲۳دي) پس از ۴۲ سال «روي صحنه بودن» و بعد از ۱۷۱۶۲ اجرا سرانجام نمايش موزيكال «فن تس تيكز» (به معناي «عالي» ها) پايان مي گيرد. آخرين نمايش اين تئاتر موزيكال نيز چون در سالن كوچك خيابان ساليوان نيويورك به اجرا درمي آيد، باز بيشتر از ۲۰۰ نفر قادر به ديدن آن نخواهند بود. اما نمايش كوچكي كه ۴ دهه است مردم را جذب خود كرده، هميشه در يادها خواهد ماند.
اولين اجراي «فن تس تيكز» در ۳مه ۱۹۶۰ صورت پذيرفت. در آن زمان هنوز دوايت ايزن هاور رئيس جمهوري آمريكا بود و جورج دبليو بوش رهبر فعلي اين كشور ۱۴ سالگي اش را مي گذراند. دراين مدت، آمريكا ۸ بار رئيس جمهوري عوض كرده، ولي «فن تس تيكز» همچنان پابرجامانده است. اين نمايش، داستان يك عشق تازه است كه در گذر زمان مصون مي ماند ولي ما ماجراي معصوميتي راكه از دست مي رود و عقلي را كه به جاي آن مي نشيند، نيز ناظر هستيم و اين داستان يك دختر و پسر جوان است كه توسط پدران شان گرد هم مي آيند و مسائلي تازه ومفهوم زندگي را تجربه مي كنند و دورادور آنها يك سري كاراكتر عجيب هم وجود دارند. شامل يك هنرپيشه پير، يك هندي به نام مورتيمر، يك فرد ناشنوا و البته يك قصه گوي آرام اما كل بازيگران اين نمايش از ۸ نفر فراتر نمي روند و از حداقل دكورها و صحنه ها براي حضور آنها و توصيف قصه استفاده مي شود.

• ساده ولي زيبا
ترانه ها را تام جونز معروف نوشته است و متن موزيك را نيز هاروي اشميد سروده است. مي گويند راز موفقيت طولاني «فن تس تيكز» در سادگي آن است و در آن صورت مي توان گفت سادگي و پركاري و استمرار در ارائه يك عشق ساده، مي تواند بسيار زيبا و دليل توفيق اين نمايش باشد.
يكي از كاراكترهاي اصلي اين نمايش، شخصيت جيمزكوك است كه روي صحنه مدتها راجع به هنر پختن خرگوش براي حاضران توضيح مي دهد ولي وقتي كاردش روي پرتقال فرود مي آيد، آب آن به اطراف پخش مي شود. اين در روزهاي نخست بود و امروز يعني در اوايل سال ۲۰۰۲ از پرتقال هاي مصنوعي و پلاستيكي براي اين صحنه ها استفاده مي شود. اما اگر مواردي از اين دست را ناديده بگيريم، ميزان و حجم تغييرات در اين نمايش دركمترين سطح و حد بوده است.
در ماههاي نخست نمايش، «فن تس تيكز» هيچ احساس و تحسين بزرگي را بر نيانگيخت اما اين نمايش كه براساس داستان «لورومانس كيوز» نوشته ي «روستان» ساخته شده است، به تدريج به افسانه ها پيوسته است، حتي اشيا و يادبودهاي اين نمايش نيز در سالهاي بعد درمعرض فروش عموم گذاشته شده و هنرمندان و شخصيت هاي معروف روز هم براي تماشاي آن راهي محل اجراي آن شده اند.

• غوطه ور در جوهر قرمز
با اين حال، «فن تس تيكز» در سالهاي اخير شروع به ضرر دادن كرده بود. لوري نوتو تهيه كننده ي پرشور اين نمايش كه در روزهاي نخست تسليم نقدهاي منفي نسبت به آن نشد، امروز يعني در اواخر ماه نخست از زمستان ۲۰۰۲ مي گويد: ما انگار در جوهر قرمز (اين عبارت به معناي ضرر دادن است) غوطه وريم. هميشه فكر مي كردم كه زمان پايان آن كي مي رسد. به هرحال بعد از ۴۲سال پرفراز و نشيب حوصله ي آدمي سرمي رود و خسته مي شود و براي ما نيز اين اتفاق افتاده است. شايد هم اين يك حبس ابد بوده است و من در حال گذراندن آن بوده ام. شايد هم نشانه ها و لزوم بستن و پايان دادن اين نمايش را سال پيش و امسال حس كردم. در ۳ مه كه جشن سالگرد مجدد آن را گذرانديم، آن شكوه و جرقه اي را كه انتظارش را مي كشيديم، حس نكرديم.

• بيماري و خانه نشيني
اما لازم است بدانيد لوري نوتو در ۷۸سالگي از سلامت جسماني لازم نيز برخوردار نيست و هم از بيماري قلبي رنج مي برد و هم دوسه فقره سرطان قابل درمان به وي حمله كرده است و اينها نمي تواند در تمايل او به خانه نشيني (در فارست هيلز نيويورك) و پايان دادن به نمايش ابدي اش بي نقش و سهم باشد.

• شريك «نوتو»
اگر فقط يك نفر داشته باشيم كه سهم و مشاركت اش در برپايي اين نمايش از لوري نوتو بيشتر بوده باشد، او جيمز كوك است كه از ۱۹۸۲ تا به حال بي وقفه سركار است!
البته حضور او در اين نمايش از اين حد و ميزان بسيار فراتر مي رود. او ابتدا در سال ۱۹۶۱ و درحالي كه تازه از آكادمي هنرهاي دراماتيك آمريكا فارغ التحصيل شده بود، اجراي نقش كاراكتر ناشنوا را در اين نمايش پذيرفت و در درازمدت اين نقش براي هميشه به او واگذار شد. در اين حد فاصل او بارها از نمايش خارج شد و به مركز هنري لينكولن پيوست و در آن جا در نمايش هايي شركت جست كه دستپخت ژول اروينگ و هربرت بلو بودند. اما او در دهه ۱۹۸۰ بازگشت و در «فن تس تيكز» ماندني شد و امروز مي گويد: اين نمايش زندگي من بوده است و هميشه نگران آن بوده ام. شايد وضعيت تازه به معناي پايان نگراني هاي او و مشغوليت هاي لوري نوتو باشد.
وصال روحاني

زاويه
چراغي كه به خانه رواست...
سياستهاي متناقض عنواني است كه زاويه اين هفته به آن مي پردازد. سياستهاي متناقض كدام ارگان هنري؟ سؤال خوبي است اما پاسخ خوبي ندارد. بهتراست به جاي اين سؤال بپرسيم كدام ارگان هنري سياستهاي متناقض ندارد؟ اين هفته به سراغ تئاتر مي رويم. مركز هنرهاي نمايشي داعيه استقبال از هر طرح و فكر و نظري و حمايت از تئاتر جوان را (والبته بيشتر نظركساني را كه تا پيش از دوم خرداد به نوعي موردكم لطفي يا به عبارت بهتربي مهري وزارت فرهنگ و ارشاداسلامي بودند) وقتي سرداد كه يك چهره دوم خردادي مديريت اين مركز را برعهده گرفت.
در همين زمان مديريت مركز براي اولين بار قانون مدوني را در شوراي عالي انقلاب فرهنگي جهت ارتقا و افزايش بودجه تئاتركشور از تصويب گذراند و نيز براي اولين بار طرح خانه نمايش و استقلال تالارها و گروههاي نمايشي را به اجرادرآورد.
اگرچه كمبود بودجه كه معضلي هميشگي براي تئاتر اين مرزوبوم است، درنهايت آنقدر او را اذيت كرد كه مجبور به استعفاشد اما او درهمين سه ساله ي مديريت خود توانست نظر خيلي از همان افرادي را كه موردبي مهري قرارگرفته بودند، اما درصحنه تئاتر مجرب بودند، به سمت تالارهاي سالنهاي خاك خورده ي تهران جلب كند. هرچند كه در همان اواخر مديريت سه ساله ايشان اين اساتيد خاك خورده باز هم به لاك انزوا فرو رفتند.
در همان دوره مركز هنرهاي نمايشي شعار خود را بسط و اشاعه تئاتر ملي و ايراني قرارداد و به همين جهت در جشنواره تئاترفجر كه براي اولين بار بين المللي مي شد دربخش مسابقه (لااقل) شاهد حضور متون خوب ايراني بوديم و براي اولين بار گروههاي تئاترايراني به خارج كشور جهت ارايه و گفت وگو و تبادل فرهنگي راه يافت و درآنجا مورداستقبال منتقدين و تماشاگران قرارگرفت.
اما به نظرمي رسد مديريت جديد مركز هنرهاي نمايشي رويه اي متناقض را درپيش گرفته است. مركز هنرهاي نمايشي كه داعيه فرصت دهي به جوانان پرشور و بااستعداد را داشت نه تنها به اين داعيه جامه عمل نپوشاند كه حالا كار به جايي رسيده است كه با دعوت كارگرداني از آلمان (كه معلوم نيست چقدر درسطح جهاني مطرح است) و خرج بودجه ها و هزينه هايي كلان ازهمين چندرغاز بودجه ي همواره دچاركمبود، مي خواهد جوانان اين مرزوبوم را با تئاتر پيشرفته روز آشناكند. اگر جوانان مشتاق بتوانند با بي توجهي هاي مركز بسازند و در اين عرصه بمانند.
اين پديده در نفس خود امري مبارك و خيرخواهانه است. به شرطي كه حداقل همان اساتيد و مجربيني كه از دوم خرداد اميد به بهبودي وضع نمايش كشور بسته بودند، همچنان به ترويج تجارب خود بپردازند (و نه دچار روزمرگي و تن دادن اجباري به انجام كارهاي غيرفرهنگي و گاهاً ضدفرهنگي شوند) و جوانان پرشور و پراستعداد هم براي گرفتن يك سالن نمايش محدود براي تمرين (آن هم با كمترين و حداقل امكانات) مجبورنباشند كه سالهاي سال عمر را به بطالت و دوندگي بگذرانند. زاويه ديد خود را با اين ضرب المثل معروف به اتمام مي رساند: چراغي كه به خانه رواست...

با خبر شديم كه
044031.jpg
• پژمان طاهري در تالار وحدت
باخبر شديم كه قرار است امشب و فرداشب برنامه موسيقي سنتي توسط گروه ايراني، به سرپرستي پژمان طاهري رأس ساعت ۲۰‎/۴۵ در تالار وحدت برگزار گردد. جهت كسب اطلاعات بيشتر مي توانيد با شماره تلفن هاي۷ ـ۶۷۰۵۱۰۱ تالار وحدت تماس حاصل فرماييد.
شب هاي ۲۷ و ۲۸ ديماه هم قرار است كه اركستر سمفوني تهران، به سرپرستي نادر مشايخي، در تالار وحدت برنامه داشته باشد. اين برنامه رأس ساعت ۲۰‎/۴۵ دقيقه برگزار مي شود.

044019.jpg
• نمايشگاهي از نقاشي آبرنگ
نمايشگاهي از نقاشي آبرنگ و رنگ روغن پرويز مسعودي دوم تا پانزدهم بهمن ماه در نگارخانه ي فرهنگسراي نياوران، ساعت بازديد ۱۰ صبح تا ۷ بعدازظهر و جمعه ها ساعت ۱۴ تا ۱۹ برگزار خواهد شد.

044028.jpg
• سومين جشنواره موسيقي جوان
باخبر شديم كه سومين جشنواره موسيقي جوان با حضور ۴۲۰ نوازنده در چهار گروه سني و در دو بخش سازهاي ايراني و كلاسيك غربي ۲۳ تا ۲۸ دي ماه جاري در خانه هنرمندان تهران برگزار مي شود. در اين جشنواره ۴ گروه سني كودك (تا ۹ سال) الف (۱۰ تا ۱۴ سال) گروه سني ب (۱۵ تا ۱۸ سال) و گروه سني ج (۱۹ تا ۲۴ سال) در رشته سازهاي ايراني و كلاسيك غربي به رقابت خواهند پرداخت. برگزيدگان اين جشنواره جمعه ۲۸دي ماه جاري در خانه هنرمندان معرفي و به آنان جوايزي اهدا مي شود.

براي هفته بعد...
044013.jpg
اول از همه اينكه گروه كامكارها روزهاي پنجشنبه و جمعه و شنبه هفته اي كه در راه است قراراست كنسرتي را در فرهنگسراي ورزش(بهمن) رأس ساعت ۲۰اجرا كنند. اين برنامه كه به زبانهاي فارسي و كردي برگزارمي شود محصول خانواده پركار كامكارها است. براي تهيه بليت بهتر است با شماره تلفن ۶۴۶۴۰۵۳بتهوون تماس بگيريد.
044010.jpg
دوم اينكه كنسرت بزرگ گروهي پاپ، كه در آن خوانندگاني مثل ناصرعبداللهي، داريوش خواجه نوري و ماني رهنما خواهندخواند و نوازندگاني چون محمدعلي خواجه نوري، عماد نكويي و ناصررحيمي، خواهندنواخت، تنظيم اين اركستر را محمدرضا عليقلي برعهده دارد و بهنام ابطحي سرپرست گروه نوازندگان است. اين كنسرت قراراست در روزهاي چهارشنبه تا شنبه هفته ي آينده برگزارشود. ساعت ۱۹‎/۳۰ نمايشگاه بين المللي تهران سالن ۳۵فراموش نشود.
044016.jpg
و بالاخره اينكه شب هاي پنجشنبه و جمعه اي كه در راه است قراراست گروه موسيقي «دوئت فراترس» برنامه ي دوئت ويولن سل و پيانو را از سري برنامه هاي موسيقي كلاسيك گروه موسيقي فرهنگسراي نياوران، در تالار اين فرهنگسرا اجرا كند.
در اين دوئت «سارا جين روستلي» به همراه امير مهيار تفرشي پور با همكاري كالج تزييني لندن به اجراي برنامه مي پردازند. اين برنامه رأس ساعت ۱۹‎/۳۰ برگزار مي شود. شنيدن يك دوئت پيانو و ويولن، آن هم در يك شب زمستاني از يك گروه نسبتاً خارجي خالي از لطف نيست!


|   صفحه اول   |   سياسي   |   اخبار ايران   |   اجتماعي   |   قديما   |   گزارش روز   |   ادبيات   | 
|   موسيقي   |   فرهنگ و انديشه   |   كاريكاتور   |   فرهنگ و هنر   |   آذين   |   حوادث   |   ورزشي   | 
|   صفحه آخر   |   هفت هنر   |   اوقات شرعي   | 

|   شناسنامه   |   آرشيو   |