|
در عصر انفجار اطلاعات ايران چگونه از دو رقيب جهاني عقب ماند
* عدم حمايت از شركتهاي توليدكننده سخت افزار ونرم افزار ونپيوستن ايران به كپي رايت از دلايل مهم عقب ماندگي كشور در صنعت كامپيوتر محسوب مي شود.
|
|
|
ايران، كره جنوبي و هند دريك زمان به صنعت كامپيوتر روي آوردند و اكنون پس از گذشت چند سال، كره جنوبي درتوليد سخت ا فزار صاحب مكان ممتازي در جهان شده و هند به عنوان صادركننده عمده نرم افزار درجهان شناخته مي شود. به حدي كه بيشترنرم افزارهاي آمريكا را هندي ها مي نويسند ودرآمد هند از محل صدور نرم افزار، از درآمد نفتي ايران بيشتراست. اين درحالي است كه ايران باوجود دارابودن منابع انساني كارآمد ، به دليل فقدان حمايت از شركتهاي توليدكننده سخت افزاري ونرم افزاري وعدم اجراي كپي رايت، نه تنها مكان درخور اعتنايي درجهان نيافته، بلكه با معيارهاي قرن ۲۱ يونسكو هنوز يك كشور بيسواد محسوب مي شود.
نزديك به چهاردهه پيش برنامه ريزان اقتصادي و سياستگذاران طرحهاي كلان پيش بيني كرده بودند كه طي سالهاي آينده سه عامل اساسي سبب بروز عمده ترين تغييرات در سطح جهان خواهند بود. اين سه عامل عبارتند از : رشد ژاپن به عنوان يك غول اقتصادي ، ايجاد تحولات بزرگ در امر مخابرات و ظهور كامپيوتر.
واژه كامپيوتر (Computer )، از ريشه لاتين (Computer ) به معناي محاسبه كردن و حسابگر گرفته شده است . در دهه ۱۹۵۰ـ۱۹۴۰ ، ماشين حسابهاي بزرگي بودند كه براي فعاليتهاي خاص، عمدتاً نظامي به كار گرفته مي شدند. نخستين تحول درنحوه استفاده از كامپيوتر در دهه ۱۹۶۰ به وقوع پيوست و عصر كامپيوتر پايه گذاري شد.
از دهه ۱۹۶۰ كه براي اولين بار كامپيوترها از خدمات نظامي صرف به قلمرو خدمات اقتصادي ، سياسي فرهنگي و آموزشي واجتماعي وارد شدند، مرزهاي تخصصي درهم شكسته شد ونسل تازه اي از نخبگان در سطح جهاني ظهور پيدا كردند كه باعث دگرگوني هاي اساسي و بنيادي در تمام عرصه هاي اقتصادي سياسي، اجتماعي و فرهنگي جهان شدند. اينك عصر سوم رودرروي ما قراردارد. عصر جهاني شدن و تشكيل دهكده جهاني و عصر يكسان سازي فرهنگها در فرهنگ واحد جهاني.
اكنون اروپا، آسيا، آفريقا، آمريكا و اقيانوسيه از دايره هاي نمادين المپيك نيز به همه نزديكترند. اينك روزگار برتري هاي سياسي و نظامي پايان پذيرفته وكشورهايي برترخواهند بود كه به اطلاعات گسترده و وسيع تري دسترسي داشته باشند. نبرد قدرت براي سيطره درعصر سوم آغاز شده است.
اما جايگاه ايران در جهاني كه درآن اطلاعات برترين ابزار قدرت خواهد بود، كجاست؟ ايران دركجاي بازار صنعت بزرگ كامپيوتر قرار دارد؟ سهم كشور ما از ارقام اين بازار چه ميزان است؟
براساس معيارهاي سازمان آموزشي ، علمي وفرهنگي ملل متحد يونسكو، افرادي كه توانايي كار با يك زبان برنامه اي كامپيوتر را نداشته باشند، بيسواد محسوب مي شوند. ايران باوجود احداث روستاي اينترنتي شاهكوه در استان گرگان، راه اندازي شهرتمام اينترنتي در جزيره كيش، اتصال به شبكه فيبرنوري جهاني خطوط پرسرعت اينترنت Flay ايجاد اولين بانك اطلاعاتي جامع ايران درشبكه اينترنت به نام بانك اطلاعات ايران و اجراي دهها برنامه بزرگ اطلاعاتي و اطلاع رساني بازارهاي مجهز به آخرين نرم افزارها، سخت افزارها و وسايل جانبي كامپيوتر درپايتخت وساير شهرهاي بزرگ آن ، وجود شركتهاي سازنده سخت افزار ونرم افزار، آموزشگاههاي استاندارد دانش كامپيوتري ، ۲ميليون كاربراينترنت و نفوذ ميليونها دستگاه درمراكز بازرگاني، اداري ، علمي ، صنعتي ومنازل . سرانجام درمقايسه با كشورهاي پنج قاره جهان ، هنوز يك كشور بيسواد محسوب مي شود.
اين واقعيت را بايد دانست كه استفاده از كامپيوتر با خريد تجهيزات معنا پيدا نمي كند. بسياري از كاربران ايراني ، كامپيوتر را به عنوان ماشين تايپ، دستگاه نمايش برنامه هاي صوتي و تصويري ويا دستگاه پيشرفته اي براي بازيهاي كامپيوتري مي شناسند. اين امر نشان مي دهد كه ما با وجود برخورداري از امكانات نمي دانيم چگونه و به چه شكل ازاين ابزار نوين استفاده كنيم. دراين ميان چندعامل در راه شناخت كاربرد كامپيوتر و همگاني شدن اين پديده وجود دارد كه جدا از گران بودن تهيه دستگاه، مشكل كاربر و كامپيوتر است. عدم آشنايي با برنامه سيستم عامل و ندانستن زبان انگليسي و ساير زبانهاي رايج برنامه اي، مهمترين عامل درعدم فراگيرشدن علوم كامپيوتر در تمام گروههاي سني بويژه نوجوانان و جوانان به شمار مي آيد.
سيستم عامل كه به عنوان روح كامپيوتر، فرمان حركت و سكون و زيربنا و ساختار برنامه هاي اجرايي و چگونگي كاركرد كامپيوتر است اگر براساس زبان فارسي باشد، يادگيري و بكارگيري كامپيوتر آسان و بهتر خواهد بود. بسياري از برنامه هاي كامپيوتري براساس زبان انگليسي تهيه مي شوند كه كاربرايراني نياز به يادگيري زبان و دانستن اصطلاحات كامپيوتري را پيدا مي كند.
درسالهاي آغازين ورود كامپيوتر به ايران، سيستم عامل هايي چون آميگا (Amiga) مكينتاش (Macos) قابليت فارسي شدن در محيط كار را داشتند اما چون سيستم عامل هاي غيرويندوز مايكروسافت درايران عموميت نيافته وصرفاً در كاربري هاي خاص استفاده مي شد، اين اجازه به مايكروسافت داده شد تا ويندوز حرف اول برنامه هاي سيستم عامل بيشتر كامپيوترهاي حرفه اي و خانگي درايران را بزند.
اينك ويندوز با برنامه هايي به زبان هاي گوناگون ازجمله عربي كه از نظر نگارش و فونت نزديك به خط فارسي است دربازار وجود دارد.
شركت سينا به عنوان اولين شركت، ويندوز ۳/۱ را به صورت فارسي به بازار عرضه كرد. از آن روز به بعد شركتهاي مختلف چون برنا رايانه ـ پروين ـ نوين ـ سي دي سنتر اقدام به ارائه ويندوزهاي فارسي كردند كه با استقبال خوبي نيز روبرو شد ولي با آمدن ويندوز XP و امكاناتي همانند ويندوز ،۲۰۰۰ كماكان جاي خالي زبان فارسي در سيستم عامل ويندوز به چشم مي خورد.
اين مسأله دربرنامه ساير شركتهاي جهاني نيز وجود دارد. علي لالي ـ برنامه نويس و كارشناس كامپيوتر ، درمورد زبان مشترك ، كاربر و كامپيوتر مي گويد: تحريم تجاري ايران از سوي آمريكا يا به صرفه نبودن پروژه فارسي سازي ويندوز يا هربرنامه ديگر (تنها سه كشور ايران ، افغانستان و تاجيكستان از زبان فارسي استفاده مي كنند) باعث شده شركتهاي اين كشور و ساير شركتها، برنامه نويسي به زبان فارسي را در طرحهاي اجرايي خود قرار ندهند.
شركتهاي نرم افزاري داخل نيز با تمام تلاش و امكانات محدود موجود نمي توانند كاري انجام دهندبه عنوان مثال ويندوز ۹۸ ازچهل ميليون خط برنامه تشكيل شده است كه هرپروگرامر (برنامه نويس) در ماه مي تواند ۱۰۰خط بنويسد. با اين آمار و ارقام شركتهاي داخلي نرم افزاري كه اخيراً درالمپياد كامپيوتر جزو رده زير دهم شده اند و در شانزدهمين كنفرانس جهاني فناوري شي گرايي درآمريكاي شمالي درصنعت نرم افزار يك شركت ايراني هم موفق به كسب جواز حضور در جمع معتبرترين صاحبنظران فن آوري نرم افزار جهان شده است. با اين وجود نه قدرت و جرأت سرمايه گذاري و نه روحيه تعاون و اجراي كار مشترك شركتهاي داخلي بر روي اين پروژه كه به لحاظ گستردگي كار، امكانات، توان ، اراده و عزم بسياري را مي طلبد، داريم.
ايران، كره و هند را بايد از لحاظ تهيه نرم افزار با يكديگر مقايسه كرد. اين سه كشور دريك زمان به صنعت كامپيوتر روي آوردند. كره در توليدات سخت افزار اينك صاحب مكان ممتازي است. هند امروزه در صادرات نرم افزار دنيا مطرح است، تا جايي كه بيشتر نرم افزارهاي آمريكا را هند مي نويسد. اكنون درآمد نرم افزارنويسي هند از درآمد نفتي ايران بيشتر است اما ايران باوجود منابع انساني مجرب وكارآمد، به دليل عدم حمايت از شركتهاي توليدكننده سخت افزاري و نرم افزاري وعدم تهيه تدوين واجراي قانون كپي رايت، مكان مناسبي درجهان ندارد. زيرا تمام كشورهايي كه در زمينه نرم افزار پيشرفت كرده اند، قانوني دارند كه دراجراي آن هم كاملاً جدي هستند وخلأ اين قانون دركشور ما مانع سرمايه گذاري هاي بزرگ، احساس امنيت و پويايي شركتهاست. سهم اندك بودجه پژوهش وتحقيقات دراين زمينه نيز ، مي رود تا ما را به يك كشور مصرف كننده نرم افزار تبديل كند.
روزنامه اقتصادي آسيا به نقل از شبكه خبري BBC مي نويسد؛ زبان انگليسي براي كاربران كامپيوتر و اينترنت در هند به معضلي جدي تبديل شده ومتخصصان اين كشور درحال كار بر روي برنامه اي هستند تا كاربران بتوانند از زبان هندي به جاي انگليسي استفاده كنند. هندو زبانان كه تعداد آنها به ۴۹۶ميليون نفر مي رسد به همراه جمعيت زيادي از افرادي كه به بنگالي ، اردو وساير زبانهاي هندي صحبت مي كنند و به علت ناآشنايي به زبان انگليسي، مشكلات زيادي را براي كار با كامپيوتر دارند. به همين منظورمتخصصان هندي درحال ساخت كامپيوترهايي هستند كه به زبان هندي خواهند بود. دراولين مرحله قرار است كيبوردهاي مختص هندي زبانها به بازار عرضه شود . مدير يك شركت نرم افزاري داخلي با اشاره به اين خبر درمورد يك برنامه سيستم عامل كاملاً ايراني چنين مي گويد: كار بر روي ارائه يك برنامه به زبان فارسي نياز به مطالعه و تحقيقات گسترده دارد. براي ايراني هيچ كاري غيرممكن نيست. ما در زمينه برنامه نويسي وصادرات، كارهاي بزرگي انجام داده ايم. اما با اين شرايط و وضعيت موجود امكان اين كار بسيار ضعيف است.
درحالي كه كشوري چون هند درفكر گسترش روز افزون كامپيوتر واطلاع رساني عمومي است ما نه تنها كاري براي يكسان سازي زبان كاربر و كامپيوتر انجام نداده ايم، بلكه با ايجاد محدوديت دربازار سخت افزار ونرم افزار ومحدودسازي در استفاده از شبكه جهاني اينترنت هستيم . ما هنوز مسير خود را انتخاب نكرده ايم. جايگاه و تكليف ما در عصر انفجار اطلاعات و اطلاع رساني مشخص نيست. ما هنوز نمي دانيم شهروند دهكده جهاني باشيم يا حاشيه نشين آن. درحالي كه كشورهاي مختلف مي كوشند تا آماركامپيوتر و كاربر را افزايش دهند. ما در فكر تكنولوژي محدودسازي و فيلترينگ هستيم. با اين وضعيت كار بر روي برنامه هاي پايه اي كار بيهوده اي است ، آينده چه خواهد شد ، نمي دانم.
آيا روزي فرا خواهد رسيد كه كاربرايراني با زبان ايراني و سخت افزار ايراني ، يك پرينت از يك برنامه ايراني بگيرد ؟ بايد ماند و ديد.
|