پست الكترونيكي هفته نامه موسيقي و هنرهاي تجسمي:
E_mail: music@iraninstitute.org

هفته گذشته درباره سازمانهاي سياستگذار هنر نوشتيم و نقش مؤثر و پررنگ آنها را در شكل گيري جريانهاي اصيل و غيراصيل هنري، يادآور شديم. تشكيل سازمان واحد سياستگذار هنر و يا شكل گيري نهادهاي سياستگزار غيردولتي، راهكارهاي ما براي حل بحران سياست متمركز دولتي در هنر بود.
اين بار مي خواهيم مصداق هاي تمركز سياستگذاري دولتي و نقش منش شخصي مديريت فرهنگي در ايجاد اين جريانها را گوشزد كنيم: هفتمين بي ينال گرافيك ايران در راه است و امسال نخستين سالي است كه مديريت اين دو سالانه، برعهده انجمن صنفي گرافيست هاي ايران، قرار گرفته است. اين شايد آغاز راه رسيدن به همان مطلوبي باشد كه در شماره گذشته از آن ياد كرديم؛ يعني« سياست متمركز دولتي هنر»، جاي خود را به «سياست آزاد» و حضور پررنگ نهادهاي غيردولتي بدهد.
اما اين مطلوب نيز در قالب خط مشي سازماني طرح نشده و بيشتر سياست مبتني بر «سليقه مديريت هنري» بوده است. اين نگاه را در اكثر جريانهاي جدي هنر كه در سالهاي اخير به وجود آمده است نيز مي توان مشاهده كرد. يعني آشفته بازار «هنر دولتي» در دهه شصت و هفتاد كه در راستاي سليقه افراد مسؤول شكل مي گرفت، اگر به سمت مطلوب نيز پيش رود، جهت عكس همان نگاه و همان رويكرد است نه سياستي كلان كه قابل تعميم باشد و نه خلق جهاني تازه براي حيات جدي هنر... اما اين سياست نيز فاني است.
كما اينكه همين اتفاق ميمون در عرصه هنر گرافيك ايران، حتي در ديگر سازمانهايي كه در كنار مركز هنرهاي تجسمي، زير مجموعه معاونت هنري محسوب مي شوند نيز قابل تعميم نبوده و به طبع نمايانگر نگاه شخصي در خلق اين اتفاق شده است. مركز سرود و آهنگهاي انقلابي سابق كه امروزه نام «مركز موسيقي» را بر درگاه خود دارد، با همه تلاشي كه در جهت تشكيل نهاد صنفي و مدني هنرمندان موسيقي به نام «خانه موسيقي ايران» انجام داده هنوز نتوانسته است از نگرش پدر سالاري مديريت هنري فاصله بگيرد و هنوز بعداز هفده سال برگزاري جشنواره موسيقي فجر ـ كه همين روزها مشغول تدارك آن است ـ كمال مطلوب ها و نقصانها، در اين جشنواره، به عنوان مهمترين رويداد موسيقي در كشور، هر دو در گرو مديريت متمركز آن نهاد، رقم خورده است.
اگر بستر اجتماعي شكل گيري نهادهاي سياستگذار غير دولتي هم وجود نداشته باشد ـ كه بسياري از مديران فرهنگي چنين مي گويند! ـ نمي توان با اين توجيه، اقليت فكور جامعه هنري را به انزوا كشيد و دستان تأثيرگذار آنان را در رقم زدن جريان اصيل هنر اين سرزمين، به زنجير بست.
محسن شهرنازدار

رجينا كارتر ويلن نواز آمريكايي شب اول ژانويه در جنواي ايتاليا به خبرنگاران گفت: «احساس مي كردم گويي به كليسا مي روم تا با مردي كه تا به حال ملاقات نكرده ام ازدواج كنم» اين كليساي تمثيلي سالن اپراي «كارلو فليچه» بود و داماد نيز كنون «توپ» يا همان ساز افسانه اي نيكولو پاگانيني آهنگساز و استاد ويلن قرن۱۹ ايتاليا.
اين ساز كه به خاطر صداي پرطنين و عظيمش «توپ» ناميده مي شود كار گوانري دل جسو در ۲۵۰سال پيش است. اين ساز متعلق به شهر جنوا است و به شكل متعصبانه اي در خزانه شهرداري اين شهر و تحت نظارت كميته اي از كارشناسان مسؤول حفظ و نگهداري اين ويلن نگهداري مي شود و اين كميته است كه تصميم مي گيرد اين ساز توسط چه كسي نواخته شود.
اصولاً اين افتخار نصيب يك تكنواز ميهمان انتخاب شده و در سطح جهاني و همچنين برندگان مسابقات پاگانيني مي شود كه تنهامجازند قطعه اي از يك رپرتوار كلاسيك را كه از قبل موردتأييد قرار گرفته بنوازند. در طول تاريخ اين ويلن خانم كارتر اولين نوازنده غيركلاسيك است كه آن را نواخته.
جوزپه پريچو، شهردار جنوا با لحني تحقيرآميز مي گويد «ما به ندرت اين ساز را دراختيا ركسي قرار مي دهيم.» او مي افزايد: «احساس كرديم كه پس ازحوادث ۱۱سپتامبر اين موقعيت خوبي براي ايجاد مودت بين دوشهر نيويورك و جنوا است و راهي براي بيان پيام صلح به وسيله همراه كردن موسيقي جاز و هنرمند بزرگي چون رجينا كارتر كه در نيويورك زندگي مي كند با كنن پاگانيني.
عوايد اين كنسرت به بنياد ۱۱سپتامبر و پزشكان بدون مرز تعلق مي گيرد.
ابتكار نواخته شدن گنجينه پاگانيني توسط يك نوازنده جز با تشويق و تأييد همگان مواجه نشد. نخبگان موسيقي شهر جنوا بامؤسسه مطالعات پاگانيني همراه شدند كه اين كنسرت را عملي غيراخلاقي مي داند و آنطور كه روزنامه هاي محلي نوشته اند آن را توهين جاز براي به ابتذال كشاندن تصوير اين ساز دانسته اند.
اگرچه مجمع مراقبين اين ويلن هيچ ترديد اخلاقي درمورد اينكه خانم كارتر اين ساز را بنوازد نداشتند اما فكر اينكه يك نوازنده با اين ويلن بداهه نوازي كند ـ يعني چيزي كه از زمان پاگانيني كه شخصاً چنين كرده تا به حال رخ نداده است ـ آنان را قدري مردد كرده بود.
بروس كارلسون كه سازنده ويلن و يكي از سه مسؤول نگاهداري كنن است مي گويد:«اين حقيقت كه خانم كارتر تعليمات كلاسيك داشته، قدري خيال مارا آسوده كرد. چرا كه بعضي موسيقي هاي معاصر ساز را به گونه اي به كار مي گيرند كه براي آن طراحي نشده است»
كارلسون اولين آمريكايي است كه بعد از بسياري از ايتاليايي ها اين وظيفه به اومحول شده است.
آندروا ليبرو ويچي آهنگساز و بنيانگذار مؤسسه تئاتر تجربي «تي ترو دل سونو» كه مغز متفكر و تهيه كننده اين برنامه است مي گويد همانطور كه حقيقت نهفته در آثار شكسپير هنوز با ما ارتباط برقرار مي كند و مربوط به دوره خاصي نيست در مورد پاگانيني هم صادق است. پاگانيني در زمان خودش موسيقي ۲۰۰سال قبل را نمي نواخت و من يقين دارم كه اگر اكنون زنده بود مسلماً موسيقي جاز مي نواخت.
نكات مورد توجه ودقت كميته حتي شامل نوع جايگاه شانه و چانه و سيمهايي كه خانم كارتر استفاده مي كند نيز مي شود. آقاي كارلسون مي گويد: «در كنسرتهاي جاز گاهي صداها تقويت مي شوند و يا به شيوه الكترونيكي تغيير پيدا مي كنند كه هدف استفاده از چنين ساز اعلايي را بي رنگ مي كند. ما يك كنسرت آكوستيك مي خواستيم بدون ميكروفون و پيكاپ و خانم كارتر هم پذيرفت.»
كارتر با مخالفتهايي كه با ويلن جاز مي شود غريبه نيست وقتي عضو ۱۶ساله يك كوارتت زهي درمركز مطالعات تئاتري دترويت بود توسط استادش به يهودي منوهين معرفي مي شود آن هم با اين كلمات: آره ديگه اين مي خواد جاز بزنه». منوهين استاد را مرخص مي كند سپس ويلن خود را برمي دارد و قطعه اي جاز مي نوازد.
كارتر مي گويد: «نوازندگان كلاسيك تمايل دارند كه جاز را نوعي سر و صدا بنامند و نوازندگان جاز هم مي گويندكه موسيقي كلاسيك مرده و متعلق به موزه است. من بايد از شهردار ومردم جنوا تشكر كنم كه امكان برگزاري اين برنامه را فراهم كرده اند از نقطه نظر موسيقي اين ادعاي بزرگي است اگر شما بتوانيد مرزهاي هنر را بگشاييد آنگاه مي توانيد بي عدالتي ها، تعصبات و تبعيض ها را پشت سر بگذاريد و شايد بتوانيد مردم را متأثر و از كهنه انديشي دور كنيد.»
اولين برخورد كارتر با كنن يك تمرين دوساعته روز قبل از كنسرت و پس از يك تشريفات جدي انجام شد: يك ويلن ساز در حالي كه آلت موسيقي را در محفظه اش حمل مي كرد وارد اتاق كوچكي شد كه خانم كارتر در آن منتظر بود. او رادياتور و ميزان رطوبت هوا را بررسي كرد سپس دستور داد يك ميز ديگر به اتاق بياورند. روي ميز يك پارچه مخمل قرمز پهن كرد وجعبه را گشود و ساز را به كارتر تحويل داد. ساز به بهترين وجه در اجراي كنسرت او را همراهي كرد، بخصوص هنگامي كه قطعات آرام و ملوديك بلوز و بالاد را مي نواخت. حتي بدون تقويت صدا، همنوازي او با داناگي يريگ پيانيست در قطعه اي از بيلي هاليدي به نام «توضيح نده» در فضاي سالن مالامال از جمعيت طنين انداز شد او كنن را براي ۲۵دقيقه متوالي پس از يك وقفه و همراه با گروه محلي پنج نفره اش شامل گي يريگ (پيانو)، كريس ليتچپ (ويلن باس)، آلوستر گارنت (طبل) و ميراكاسالس به عنوان نوازنده پركاشن ـ نواخت و باز هم با قطعه غمناك «فوريه براي ابد» كه ساخته خودش است و به زمستانهاي طولاني «دترويت» تقديم شده؛ فضايي عرفاني ايجاد كرد. در پايان كنسرت شنوندگان آنقدر تشويق كردند كه خانم كارتر و گروهش براي اجرايي دوباره بازگشتند آن هم با قطعه Misterioso از «تلونيوس مانك» كه در بزرگداشت پاگانيني نوشته شده است و استادي او غالباً به ارتباطش با شيطان نسبت داده مي شود! اين قطعه مخاطبان را به ايستادن از سر احترام وادار كرد...

* موسيقي تلفيقي در تالارا نديشه
گروه آراز به سرپرستي رحيم شهرياري در روزهاي ۱۱ و ۱۲ بهمن ماه در تالار انديشه حوزه هنري برنامه اجرا مي كند.
به گفته شهرياري قطعات اين گروه ريشه در موسيقي فولكلور آذربايجان دارد كه به شيوه مدرن تنظيم شده است.
تالارانديشه درخيابان حافظ ، حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي، واقع است. تلفن: ۹ـ۸۸۹۲۰۰۲
* كويينتت در فرهنگسراي نياوران
نوين افروز، نوازنده پيانو در روز دوشنبه ۸ بهمن در فرهنگسراي نياوران كنسرتي به نفع كودكان افغاني برگزار مي كند. در قسمت اول اين كنسرت، نوين افروز به تكنوازي پيانو مي پردازد و قطعات فانتزي آوارگان از شوبرت، الان از شومان، اتود شماره ۳ و ۵ ساخته پاگانيني تنظيم براي پيانو از ليست را اجرا خواهد كرد. در قسمت دوم برنامه كويينتت گلستان به سرپرستي نوين افروز قطعات زير را اجرا مي كنند: نوكتورن از وردي تنظيم از نوين افروز، روندي مجار از هايدن تنظيم از نوين افروز، قطعه جاده ابريشم اثر نوين افروز، كورال از كانتاث شماره ۱۴۷ اثر باخ تنظيم از نوين افروز. اعضاي كونست گلستان عبارتند از: پريچهر خواجه نوازنده قانون، شهرام ركوعي نوازنده فلوت، امير راستبد نوازنده كمانچه، پروانه حسيني نوازنده تار و نوين افروز نوازنده پيانو .
فرهنگسراي نياوران در انتهاي خيابان پاسداران، مقابل پارك نياوران، واقع است.
تلفن: ۲۲۸۷۰۸۱

• نگارخانه آتشزاد
طراحي ها و نقاشي هاي پورنگ شكيب، كتايون سرابي، سارا اردبيلي و پريا پورقاسمي از پنجم بهمن درنگارخانه آتشزاد به نمايش گذاشته شده اند.
آثار ارائه شده دراين نمايشگاه تركيبي از عكس و طراحي كامپيوتري است.
اين نمايشگاه تا ۱۱ بهمن درنگارخانه آتشزاد واقع درخيابان ولي عصر خيابان عباسپور (توانير) ساختمان ۴۳ ادامه خواهد داشت. تلفن : ۸۸۸۴۵۷۲

• نگارخانه ارژنگ
نمايشگاهي از آثار مهدي توحيدپور تا ۱۱بهمن درنگارخانه ارژنگ برپاست.
دراين نمايشگاه ۲۵اثر گرافيكي از قبيل پوستر، كاتالوگ و بيلبوردهاي خياباني كه كاربرد گرافيك را در امر تبليغات نشان مي دهد، به نمايش گذاشته شده اند.
نگارخانه ارژنگ درخيابان ولي عصر، بالاتراز ميدان ولي عصر، كوچه پرويز روشن واقع است . تلفن: 8893121

اثر: شيوا اصغري

• نگارخانه افرند
نمايشگاه گروهي علي مهراني ، ليلا صيفي ، حسين سلطاني و نازنين طوبي تا ۱۰بهمن درنگارخانه افرند برپاست.
مهراني دراين نمايشگاه به موضوع معماري شهري و اثراتي كه بر روي انسان مي گذارد پرداخته است. آثار او به سبك كوبيسم و با وارياسيونهاي رنگ سبز همراه است.
ليلا صيفي نيز با سبكي از كوبيسم كه به سنت نگارگري ايراني نزديك شده به احساسات انساني پرداخته است.
حسين سلطاني آثاري را كه با استفاده از ديتيلهاي عكسهايي از ماشين هاي قراضه خلق كرده ، به نمايش گذاشته است.
آثارنازنين طوبي نيز شامل نقاشي هاي آبرنگ از طبيعت است . نگارخانه افرند درخيابان مطهري ، بعد از خيابان اميراتابك خيابان اورمان ، پلاك ،۱۰ ساختمان ۴۰۴ واقع است. تلفن : ۸۳۰۴۹۴۴

• نگارخانه بنفشه
نمايشگاهي از آثار شيوا اصغري تا ۱۱ بهمن درنگارخانه بنفشه برپاست.
آثار انتزاعي ، فيگوراتيو و طبيعت بي جان اصغري با تكنيك آكريليك روي بوم و پاستل خلق شده است.
نگارخانه بنفشه درخيابان ملاصدرا، شيراز جنوبي ، كوچه بهار، شماره ۵۰ واقع است . تلفن : ۸۰۳۴۲۴۸

• نگارخانه شيث
آثار نگارگري، سفال، مينياتور و نقاشي هاي رنگ روغن دانشجويان مركز تربيت معلم شهيد شرافت از ۱۱ بهمن درنگارخانه شيث به نمايش گذاشته خواهند شد.
اين نمايشگاه تا ۱۷بهمن درنگارخانه شيث واقع در چهارراه وليعصر ، ضلع جنوبي پارك دانشجو ، كوچه شيرزاد شرقي ، شماره ۴۱ ادامه خواهد داشت. تلفن : 6707681

• نگارخانه فيروزه
نمايشگاه گروهي امين ترابي ، آزاده تبريزي ، فرناز تقوي وآيلين گاس بوران كه همگي دانشجوي دانشگاه آزاد و شاگرد بابك اطميناني هستند تا ۱۱بهمن درنگارخانه فيروزه برپاست.
نگارخانه فيروزه درخيابان پاسداران ، نبش بوستان سوم پلاك ،۲‎/۱ مجتمع سيمرغ ، واحد ۱۶ واقع است. تلفن ۲۵۴۸۳۵۲:

اثر: مهسا طوسي

• نگارخانه والي
نقاشي هاي آزاده طاهري مقدم از ۱۱بهمن درنگارخانه والي به نمايش گذاشته خواهد شد.
طاهري مقدم كه فعاليت اصلي اش در رشته هاي فني است دراين نمايشگاه آثار رئاليستي خود را به نمايش گذاشته.
اين نمايشگاه تا ۱۶بهمن درنگارخانه والي واقع در ميدان ونك ، خيابان شهيد خدامي ، پلاك ۸۶ ادامه خواهد داشت. تلفن۸۰۴۷۶۹۸:

• نگارخانه هفت ثمر
نمايشگاه آثار شيلا خزانه داري و فرشته پزشكي از ۱۲ تا ۱۷بهمن درنگارخانه هفت ثمر برپا خواهد شد.
دراين نمايشگاه آثار كولاژ خزانه داري و نقاشي هاي مدرن رنگ روغن ، آبرنگ و آكريليك پزشكي به نمايش گذاشته خواهند شد.
نگارخانه هفت ثمر درخيابان مطهري ، خيابان كوه نور، كوي پنجم واقع است. تلفن : ۸۷۳۱۴۰۳

اثر: زهره سليماني

• نگارخانه آتبين
نمايشگاه آثار تصويرسازي مهسا طوسي و سياوش فاني از ۱۲بهمن درنگارخانه آتبين برپا خواهد شد.
مهسا طوسي درآثار خود با تكنيك گواش به مفاهيمي انتزاعي مثل ترديد ، ترس و … درقالب آثاري سوررئال با تمهايي گهگاه اساطيري پرداخته است.
سياوش فاني نيز با تكنيك ميكس وبا استفاده از رنگهاي شاد آثاري نزديك به سبك ناايو خلق كرده است.
نگارخانه آتبين درخيابان ولي عصر، نرسيده به چهارراه پارك وي ، كوچه خاكزاد ، پلاك ۱۳ واقع است. تلفن : ۲۰۱۷۷۶۱

• نگارخانه دريابيگي
تابلوهاي نقاشي مونا صميمي در نگارخانه دريابيگي به نمايش گذاشته شده است.
اين نمايشگاه تا دهم بهمن در نگارخانه دريابيگي واقع در شهرك قدس، فاز ،۳ خيابان دوم، پلاك ۱۱۶۵ ادامه خواهد داشت. تلفن: ۸۰۸۳۳۲۷

اثر: مونا صميمي

• نگارخانه برگ
نمايشگاه عكس هاي داريوش افسركشميري ، مظاهر سليميان و زهره سليماني در نگارخانه برگ به نمايش گذاشته شده است . عكس هاي ارائه شده دراين نمايشگاه به رسوم زرتشتيان تهران ويزد مي پردازد.
اين نمايشگاه تا ۱۵بهمن درنگارخانه برگ واقع درخيابان ولي عصر، نرسيده به ميرداماد ، كوچه دامن افشار، پلاك ۱۲‎/۱ ادامه خواهد داشت. تلفن : ۸۷۹۷۹۲۷