گروه سياسي: گفته هاي جرج بوش دركنگره آمريكا كه پس از ۱۱ سپتامبر مهم ترين تهديد عليه ايران بود از چنان حيرت و حساسيتي برخوردار است كه كشورها و كانونهاي مؤثر در روابط بين المللي خود را موظف مي بينند تا درباره آن موضعگيري و چاره انديشي كنند. اتحاديه اروپا، اعضاي مهم شوراي امنيت و كشورهاي مهم خاورميانه هر كدام به تناسب مناسبات خود با ايران و نيز نگرانيهايي كه نسبت به پيامد پر مخاطره اين نوع موضعگيريها در صحنه جهاني دارند، نسبت به سخنان بوش اظهار عقيده كردند.
مبهم ترين واكنش را انگليسي ها و صريح ترين موضع را چين و روسيه اتخاذ كرده اند. ساير كشورهاي اروپايي نيز در نگاه بينابيني كه ميل به تعديل و اصلاح خط مشي كاخ سفيد دارد حركت مي كنند. در اين ميان رسانه ها و تريبونهاي پرنفوذ خبري كه «نگاه افكار عمومي» را ترسيم مي كنند، بطور چشمگيري به سمت نقد و ملامت دستگاه تصميم گير آمريكا حركت كرده اند. گزارش حاضر بازتابهاي اين رويداد را در دو بخش داخلي و بين المللي منعكس ساخته است.
• ميردامادي: جناحهاي سياسي ايران در مقابل تهديدهاي خارجي وحدت نظر دارند
رئيس كميسيون امنيت ملي مجلس شوراي اسلامي در واكنش به موضع اخير رئيس جمهوري آمريكا گفت: «برخورد اخير آمريكاييها با جمهوري اسلامي ايران، توهيني آشكار به ملت بزرگ ايران است.» محسن ميردامادي كه پنجشنبه شب با خبرنگار ايرنا گفت وگو مي كرد، افزود: «ملت ايران و جناحهاي سياسي در مقابل اعمال فشار وتهديدهاي خارجي وحدت نظر داشته و با همه توان از دستاوردهاي انقلاب و كشور حراست خواهند كرد.» وي گفت: « مشكل آمريكاييها اين است كه در دوران اخير هيچگاه تحليل صحيحي ازتحولات ايران نداشته و نتوانسته اند سياست واقع بينانه اي را در قبال جمهوري اسلامي ايران تنظيم كنند، بويژه آن كه ايران با ارائه نظريه گفت وگوي تمدنها، جايگاه ونقش برجسته اي را در صحنه بين المللي كسب كرده است.» وي گفت: «اسرائيلي ها پس از حوادث ۱۱ سپتامبر درآمريكا تلاش زيادي كردند تا از اين فرصت بر ضد ايران استفاده كنند.» وي افزود: «موضع اخير جرج بوش نشان مي دهد كه صهيونيستها در تعيين سياست خارجي آمريكا در منطقه نقش اصلي را دارند.» ميردامادي گفت: «پيش بيني مي كنم كه اين موضع رئيس جمهوري آمريكا در سطح جهان با عكس العمل جدي ساير كشورها اعم از كشورهاي اسلامي و اروپايي روبرو شود.» نماينده مردم تهران تصريح كرد: «تصور من اين است كه آمريكاييها به زودي به اشتباه خود در اتخاذ موضع جديد پي خواهند برد.»
* بيانيه جبهه مشاركت در رابطه با موضعگيري اخير بوش عليه ايران
جبهه مشاركت ايران اسلامي نيز با انتشار بيانيه اي ياد آور شد: متأسفانه پس از چندين سال تحفظ سران دولت آمريكا، اين بار آقاي بوش به صورت رسمي و علني بازيگر سناريويي شده است كه دولتمردان صهيونيستي آن را نوشته اند كه هدف اصلي آن سركوب هرگونه حركت آزاديخواهانه و استقلال طلبانه بخصوص در فلسطين وحمايت از تروريسم دولتي اسرائيل خواهد بود. آنچه در مورد ايران مطرح شده است بي شك بازي شكست خورده اي است كه به يمن دستاوردهاي حركت اصلاح طلبانه ملت ايران نتيجه اي جز انزواي آمريكا در پي نخواهد داشت
* واكنش جامعه ايثارگران به سخنان بوش
جامعه ايثارگران نيز با انتشار بيانيه اي خاطر نشان ساخته است: از همه ملتهاي مظلوم و روشنفكران آزاديخواه در سراسر جهان دعوت مي كنيم نسبت به رفتار شيطان بزرگ واكنش نشان داده و نگذارند دنيا را به آتش بكشانند. اگر آمريكايي ها بخواهند در مقابل دين ما بايستند به تعبير امام راحل بدانند كه درمقابل تمام دنيايشان خواهيم ايستاد. سخنان رهبري معظم انقلاب، رئيس جمهور و ساير مسؤولان نظام نشان مي دهد كه بوش با يك دولت و ملت متحد و منسجم مواجه است. آنچه از مسؤولان انتظار مي رود، به كارگيري ديپلماسي فعال و غيرمنفعلانه و ابتكاري است.
روحاني: اتهامات اخير بوش عليه ايران، در اثر فشار صهيونيستها بوده است
همچنين دبير شوراي عالي امنيت ملي تأكيد كرد: اتهامات اخير بوش رئيس جمهوري آمريكا عليه ايران اسلامي، در اثر فشار صهيونيستها و مشكلات اقتصادي جامعه آمريكا است. حجت الاسلام والمسلمين حسن روحاني در حرم مطهر حضرت امام خميني(ره) به خبرنگار ايرنا گفت: اين اتهامات در دو دهه گذشته بارها از سوي غرب بويژه آمريكا تكرار شده است و هيچ پايه و اساسي ندارد. وي افزود: ايران نيز در واكنش به اتهامات آمريكا خواستار ارائه دلايل مستند شده است و هربار مسؤولان آمريكايي تنها اتهامات خود را تكرار مي كنند. وي با بيان اينكه ايران عضو كنوانسيونهاي بين المللي از قبيل «فيج» و كنوانسيون منع سلاحهاي شيميايي است، اظهار داشت: در حالي كه ايران بدون هيچ سرسختي امكان بازديد از مراكز و نيروگاههاي هسته اي را فراهم آورده است بازهم اين ادعا تكرار مي شود. وي با محكوم كردن دولت آمريكا در رفتارهاي قيم مآبانه خود در جهان گفت: آمريكا شأنيت و جايگاه تصميم گيري براي كشورهاي جهان را ندارد.
* موضعگيريهاي دولتها و محافل خارجي
رئيس دوماي روسيه نيز با انتقاد از اظهارات رئيس جمهوري آمريكا گفت كه هيچكس به «جرج بوش» اختيار نداده است خود را دادستان جهان بداند. «گنادي سلزنيف» افزود: رئيس جمهوري آمريكا به گونه اي برخورد مي كند كه گويي دادستان جهان است، درحالي كه هيچكس چنين اختياري به او نداده است. سلزنيف به آمريكا هشدار داد كه روسيه و سازمان كنفرانس اسلامي، نه فقط چنين خط مشي را تأييد نمي كند كه از اين كشور مي خواهند به سياست محاصره و مجازات برخي كشورها مانند عراق و روسيه سفيد كه يكي از كشورهاي همپيمان روسيه است، پايان دهد.
* عدم موضعگيري پاكستان
گزارش ديگري حاكي است، سخنگوي وزارت امور خارجه پاكستان از موضعگيري در قبال اظهارات اخير رئيس جمهوري آمريكا عليه جمهوري اسلامي ايران خودداري كرد. «عزيز احمدخان» در اسلام آباد از پاسخ به سؤالات خبرنگاران در اين باره خودداري كرد. سخنگوي وزارت امور خارجه پاكستان در پاسخ به سؤال يكي از خبرنگاران مبني بر اينكه موضع اسلام آباد در قبال تهديدات آمريكا عليه ايران، عراق، كره شمالي چيست، فقط گفت: «من اظهار نظري در اين باره نمي كنم.»
* انتقاد تلويحي آلمان نسبت به اظهارات بوش
آندره آس ميشائليس، سخنگوي وزارت امورخارجه آلمان هم بطور تلويحي نسبت به اظهارات اخير جورج بوش، رئيس جمهوري آمريكا عليه ايران، انتقاد كرد. ميشائليس ديروز در برلين در پاسخ به خبرنگار ايرنا كه خواستار اعلام موضع آلمان نسبت به اظهارات بوش شده بود، گفت: دولت آلمان يك موضع دقيق، محتاطانه و انديشمندانه نسبت به دولت ها و كشورهاي خاص دارد. سخنگوي وزارت امورخارجه آلمان در اين كنفرانس مطبوعاتي همچنين با تأكيد بر استقلال موضع آلمان گفت: من قصد ندارم تحليل و تفسير كنم كه كشورها را در كدام مقوله و زمره مي توان قرارداد، اما دولت آلمان، از ديدگاه خود بين كشورها بطور دقيق و ظريفي تفاوت قائل مي شود.
* بازتاب اظهارات بوش در رسانه هاي خارجي
روزنامه گاردين چاپ لندن به تحليل اظهارات بوش پرداخته و نوشته است: زماني كه بوش، رئيس جمهوري كشوري كه خود قرباني اين اقدام تروريستي بود، گستاخانه تلاش مي كند، از فاجعه ۱۱سپتامبر براي پيشبرد مقاصد سياسي كشورش استفاده كند، بايستي زنگهاي خطر را با شدت به صدا درآورد. در حال حاضر كليه سياستهاي داخلي و خارجي آمريكا بصورتي غيرواقعي به حوادث تروريستي پاييز گذشته در اين كشور پيوند خورده است و هر اقدامي تحت عنوان همبستگي ملي توجيه مي گردد. در همين امتداد در سخنراني اخير بوش مشاهده مي شود، وي در شيوه نگرش سياه و سفيدش به قضايا خود را قانع كرده كه مأموريت او در خانه پيروزي بر شيطان و در خارج براي كسب آزادي است، در حالي كه اين تصور محصور شده در قلعه اي از كذب مي باشد كه ديوارهايش از فريب بنا گرديده است. حداقل دررابطه با ايران، عراق و كره شمالي مي توان گفت، هيچ اتفاق جديدي رخ نداده و آمريكا سالهاي زيادي است كه با اين كشورها درگير است. روزنامه ليبراسيون چاپ پاريس هم در گزارشي با عنوان «هدفهاي جنگي جديد جرج بوش» نوشت: هم اكنون جرج بوش با تقبيح مستقيم كشورهاي كره شمالي، عراق و ايران با ديگر اعضاي دولت خود چون «ديك چني» معاون رئيس جمهوري و «دونالد رامسفلد» وزيردفاع همگام شده است. اين روزنامه مي افزايد: رئيس جمهوري آمريكا در اظهارات خود مشخص نكرده كه از كدام طريق (ديپلماتيك، اقتصادي، نظامي) در نظر دارد با اين سه كشور مبارزه كند. به نوشته ليبراسيون، اين اولين بار نيست كه بوش، عراق و كره شمالي را آماج حملات خود قرارمي دهد و در عين حال نشانه گرفتن ايران نيز بسيار تعجب برانگيزتر بود. همچنين روزنامه «نيويورك تايمز» نوشت: سخنراني «جورج بوش» رئيس جمهوري آمريكا درباره «وضعيت اتحاد»، با انتقاد بسياري از متحدان آمريكا ازجمله اروپاي غربي، كره جنوبي و روسيه روبرو شد. بسياري از كشورهاي متحد آمريكا معتقدند كه سخنراني تندبوش، اصلاحات را در ايران به تعويق انداخته، مبارزه عليه تروريسم را طولاني كرده و روابط آمريكا و كره شمالي را به قبل از سياست كلينتون رئيس جمهوري سابق آمريكا بازمي گرداند. اما اين اولين بار بود كه آمريكا ايران و كره شمالي را در يك رده با عراق قرارداد و آنها را يك «محور شيطاني» خواند.