حكايت اولين سفر من به شيراز، مصداق واقعي توفيق اجباري بود. مأموريتي كاري به دستور مديرعامل، موجب شد طلسم نرفتنم به شيراز بشكند و چند روزي مسافر اين شهر تاريخي شويم.
تا روز قبل از سفر ما، شيراز شاهد بارندگي هاي پياپي بود و آن روز كه ما آنجا بوديم، هوايي به غايت خوش و آفتابي پررنگ محيط زيباي شيراز را دلپذيرتر از هميشه كرده بود. در راه كه مي رفتيم درختان سركشيده از حياط خانه ها را مي ديدم كه پر از ميوه هاي نارنج است. سري هم به كوچه باغ هاي شيراز زديم. زمينهاي خاكي مرطوب، درختان، بدون برگ و جوي روان آب براي لحظه اي مرا ياد حافظ شيرازي انداخت كه رندي هايش شهره آفاق بود و جهاني را به شيراز و كوچه باغ ها و شاهد و شرابش نمي داد.
|
|
|
خيلي وقت نداشتيم، جلسات كاري را هم با فشردگي تمام گذرانديم تا لحظات بيشتري در شهر باشيم. همه جا را ديديم، از آثار به جاي مانده ازدوره زنديه و شاه چراغ و باغ ارم تا آرامگاه سعدي و باغ دلگشا و حافظيه. همان موقع ياد صحبت هاي آقاي شريفي افتادم. او مي گفت حدود ۱۵ـ۱۰ سال پيش وقتي كه آقاي وصال مدير مسؤول روزنامه از فارس به تهران آمده بود من هم كه تازه خدمت سربازي ام را تمام كرده بودم پيش او آمدم و گفتم چه كنم شيراز بمانم يا بيايم تهران. وصال هم جواب داده بود اگر مي خواهي كار كني بيا تهران، اگر زندگي در شيراز بمان. احساس مي كردم معناي صحبت او را به خوبي مي فهمم. آنها بهتر از ما زندگي مي كنند. در راه كه مي رفتيم البته گلايه هايي هم مي شنيديم كه دور از ذهن نبود. نمي شود جايي پيدا كرد كه همه چيزش مرتب باشد. راننده تاكسي از فرهنگ پايين رانندگي مي گفت. يكي ديگر از ايرادات زيرگذر زند، ديگري از افزايش آلودگي هواي شهر و …
سري هم به دفتر خبرگزاري جمهوري اسلامي زديم. روزبه بهروزي سرپرست دفتر خبرگزاري فارس به گرمي ما را پذيرفت. او هم گلايه داشت. گلايه از كم توجهي به استان. مدام هم آمار مي داد. آمارهاي جالبي كه برايمان تازگي داشت.
گفت: فارس ۷/۵ درصد از خاك ايران وسعت دارد. ۳۳ درصد آثار تاريخي كشور را در خود جاي داده است. ۲۵ درصد موادغذايي كشور در اين استان توليد مي شود. ۱۳ سال است كه مقام اول توليد گندم را دارد. با توجهات ويژه در حال تبديل به قطب صنايع الكترونيك است و از همه مهمتر، پايتخت فرهنگي ايران است. پس از تهران، هر گردشگري كه به ايران بيايد، بي گمان فارس را و تخت جمشيد را خواهد ديد. با اين حال سهم ما در اخبار مطبوعات چيست؟ مي گفت: به اندازه همين ۷/۵ درصد از روزنامه را به مطالب استان فارس اختصاص بدهيد.
ديدار از تخت جمشيد هم خاطره انگيز بود. تنها نبودم. محمود مختاريان از پيشكسوتان مطبوعات هم همراهم بود. محمد ميدان شاهي هم همراهمان بود. جوان شيرازي كه تازه از خدمت برگشته و با ليسانس حسابداري در جست وجوي يك كار درخور مي گشت. تلاشي كه به قول خودش تا آن موقع بي فرجام بوده.
صبح روزي كه در تخت جمشيد بوديم. باران گرفت. باراني تند كه ما را خيس آب كرد. ديدن تاريخ كهن ايران زير بلورهاي باران چقدر دلنشين بود. همه چيزهايي كه عمري در كتابها، عكس شان را ديده بوديم اينجا پيش رويمان بود. نمي توان و نمي شود در اين مختصر از اين شگفتي كم نظير گفت ولي بايد توصيه كرد كه بهار پيش رو را از دست ندهيد. مي توانيد در آغاز سال كه شيراز سرسبز و زيباست به آنجا برويد و علاوه بر گشت وگذار و مشاهده هنر و تمدن گذشته كه واجب به نظر مي رسد، كمي به صنعت ورشكسته توريسم ما كه پس از ۱۱ سپتامبر هم ورشكسته تر شد كمك كنيد.
محمود مختاريان در بازديد از تخت جمشيد به دو نكته جالب اشاره كرد.
او گفت: آثار تاريخي اينجا واقعاً ايراني است و اين متفاوت از همه ميراث هاي فرهنگي است كه در گفتمان و فضايي ديگر پس از دوره اسلامي احداث شده اند. دوم هم به نقش برجسته ها اشاره كرد كه حتي تصويري كوچك از يك زن در آن ديده نمي شد. مختاريان مي گفت برخلاف آثار تاريخي غرب كه نقوش مربوط به جنس زن آن هم در صورتي برهنه جزو عناصر فرهنگي آنان است، در اين مجموعه كه ۱۱۰۰ سال پيش از اسلام ساخته شده، نشاني از تصاوير زنان نيست و اين نشان از تفاوت هاي فرهنگي ما دارد و البته ريشه هاي فرهنگي.
عكاس روزنامه هم مي گفت آقاي خاتمي در سفر چند ماه پيش خود به فارس در تخت جمشيد كه قدم مي زد، گفت: « راه برويد، تماشا كنيد و غرور بگيريد.»
وقتي به محل اقامت مان برگشتيم واقعاً خيس شده بوديم. مثل موش آب كشيده. وقتي هم نبود بايد برمي گشتيم. چند سوغات كوچك از خاتم و ميناكاري هاي شيراز كه به تعبير من زبان هندسي در بيان رازهاي درون است سرراه خريديم تا دست خالي برنگشته باشيم.
از پنجره هواپيما كه بيرون را نگاه مي كردم خورشيد را مي ديدم و پايين تر ابرهاي سفيد را كه تا دوردست ها مفروش بود. به فردا فكر مي كردم، كارهايي كه در تهران مانده است و ما مثل آدمهاي ماشيني بايد دوباره روزهاي يكنواخت مان را آغاز كنيم.
داريوش عباسي
