سياست جاري واشنگتن پيامدهاي خطرناكي را براي منطقه خاورميانه در پي داشته و خواهد داشت. دكتر «تركي محمد صفر» سفير جمهوري عربي سوريه با اعلام اين مطلب در گفت وگو با «ايران» افزود: آمريكا از رويدادهاي ۱۱ سپتامبر به مثابه دستاويزي براي حمله به برخي از كشورها تحت عنوان مبارزه با تروريسم و حضور در افغانستان و مناطق ديگر بهره گرفت.
وي با اشاره به بهره گيري اسرائيل از شرايط جديد ابراز عقيده كرد كه اجلاس سران كشورهاي عربي در «بيروت» بهترين فرصت را براي بررسي اوضاع منطقه و هماهنگي مواضع اين كشورها در مقابله با شرايط جديد فراهم خواهد آورد. سفير سوريه در عين حال، بر مخالفت دمشق و كشورهاي عربي با حمله آمريكا به عراق تأكيد كرد و تجزيه عراق در پي اين حمله را دربرگيرنده تهديدي جدي براي همسايگان آن كشوردانست.
در اينجا، خوانندگان گرامي «ايران» را به مطالعه اين گفت وگو دعوت مي كنيم:
• سؤال نخست را با تأثير رويدادهاي ۱۱ سپتامبر و پس از آن بر منطقه آغاز مي كنم. به نظر شما، خاورميانه پس از اين رويدادها در چه شرايطي قراردارد و از نظر سياسي، دچار چه تغيير و تحولي خواهد شد؟
•• رويدادهاي ۱۱ سپتامبر، منطقه را با شرايط جديدي مواجه كرد و نقطه عطف مهمي را پديد آورد كه از اين پس، مي توان گفت كه خاورميانه پيش و پس از ۱۱ سپتامبر تفاوت بسياري خواهد داشت.
در وهله نخست، بايد بگويم كه آمريكا از اين رويدادها، به مثابه دستاويزي براي حمله به برخي از كشورها تحت عنوان مبارزه با تروريسم بهره گرفت. آمريكا از اين رويدادها بهانه گرفت تا در افغانستان و مناطق ديگر حضور خود را حفظ كند. در عين حال، همانگونه كه مطلع هستيد، آمريكا در نظر دارد به كشورهاي ديگري نيز حمله كند.
اين سياست واشنگتن ۳ پيامد خطرناك را در پي داشته و يا خواهد داشت كه عبارتند از:
۱ـ مسلمانان را عامل عمليات تروريستي قلمداد مي كند.
۲ـ اسرائيل در آمريكا و كشورهاي ديگر به تبليغات سوء عليه مسلمانان و جهان اسلام دست يازيده است.
۳ـ شارون اين رويدادها را بهانه اي قرارداده است تا انتفاضه و فلسطينيان را سركوب و به شهرهاي فلسطيني حمله كند. وي سعي دارد تا آمريكا را در كنار خود قراردهد و به آن كشور بقبولاند كه انتفاضه يك امر تروريستي است. با كمال تأسف نيز آمريكا نيز در كنار اسرائيل قرارگرفته است.
در عين حال، چنين به نظر مي رسد كه آمريكا داستان ساختگي كشتي «كارين آي» را كه از سوي اسرائيل عليه ايران و فلسطينيان مطرح شده، پذيرفته است. در همين ارتباط، هدف آن است كه ايران را به عنوان مركز فعاليتهاي تروريستي قلمداد كنند. از طرف ديگر، «جورج دبليوبوش» با اعلام سلب اعتماد خود به ياسرعرفات گفت كه او نيز از تروريست ها حمايت مي كند. به علاوه، آمريكا سياست شارون را در زنداني كردن عرفات در رام الله مورد تأييد قرارداد.
اين موضوع به طور قطع براي ايران، سوريه و لبنان عواقب جدي اي در برخواهد داشت، زيرا هدف تشديد فشار براين كشورها و ترساندن آنها و در نتيجه، تقويت موضع اسرائيل است.
• شما اشاره داشتيد كه امكان حمله آمريكا به كشورهاي اسلامي بويژه عراق وجود دارد. فكر مي كنيد كه واكنش كشورهاي عربي و بويژه عربي نسبت به چنين حمله اي چه خواهد بود؟
• • در حقيقت، خطرات زيادي در نتيجه اين حملات براي منطقه به وجود خواهد آمد. در وهله نخست، مردم عراق از چنين حمله اي زيان خواهند ديد. علاوه بر اين، تماميت ارضي و يكپارچگي عراق از بين خواهد رفت و تجزيه عراق به نوبه خود، كشورهاي همسايه عراق را مورد تهديد قرارخواهد داد.
• تأثير تجزيه عراق چه خواهد بود؟ و آيا احتمال وجود همكاري هايي ميان كشورهاي همسايه عراق جهت مقابله با پيامدهاي ناشي از اين خطر وجود دارد؟ البته برخي از كشورهاي منطقه مخالفتي با بركناري حكومت فعلي عراق ندارند. نظر دولت سوريه در اين موارد چيست؟
• • سوريه بارها مخالفت جدي خود رابا حمله به عراق و تجزيه عراق اعلام كرده است.
در جريان سفر آقاي «ناجي صبري» وزير امور خارجه عراق در روزنامه ها خواندم كه ايران نيز شديداً با حمله به عراق و تجزيه عراق مخالف است. در ضمن، بايد اشاره كنم كه «كوفي انان» دبيركل سازمان ملل متحد درمصاحبه اي با شبكه تلويزيوني «الجزيره» مخالفت آن سازمان رابا حمله به عراق اعلام كرد.
بايد خاطرنشان كنم كه هيچ سند و مدركي دال بر دخالت عراق در رويدادهاي ۱۱ سپتامبر در «نيويورك» و «واشنگتن» در دست نيست.
در مورد موضع كشورهاي عربي نيز بايد به سخنان «عمروموسي» دبيركل اتحاديه عرب اشاره كنم كه گفته است كشورهاي عربي باحمله به عراق مخالفند.
من معتقدم كه دست يازي آمريكا به چنين حمله اي خطرات بسياري ار دربرخواهد داشت.
• به نظر مي رسد كه اتحاديه عرب در پي بهبودي روابط كويت و عربستان سعودي با عراق است. حكومت عراق نيز نشانه هايي را بروز داده كه خواهان چنين امري نه تنها با اين دو كشور، بلكه با تمام كشورهاي خاورميانه است.آيا سوريه كه طي ماههاي اخير روابط خود رابا عراق بهبود بخشيده است، در اين جهت اقدامي به عمل خواهد آورد يا خير؟
• • سوريه اقدامي در اين جهت انجام نداده، ولي اميدوار است كه اتحاديه عرب گامهايي را در جهت مصالحه عراق و كويت از يك سو و عراق و عربستان سعودي از سوي ديگر بردارد. همانطور كه اطلاع داريد، «عمروموسي» دبيركل اتحاديه عرب به بغداد، كويت و رياض سفر كرد و اقداماتي را براي اجلاس سران عرب در «بيروت» تدارك مي بيند. وزير امور خارجه لبنان نيز با سفر به اين سه كشور، از سران آنها دعوت كرد تا در آن اجلاس شركت كنند.
به باور من ، مسأله عراق در اين اجلاس مورد بحث قرارخواهد گرفت.
• سؤالي كه در اينجا مطرح مي شود، اجلاس سران عرب است كه حرف و حديث هايي در مورد آن وجود دارد، به اين معنا كه هنوز به طور مشخص معلوم نيست كه اين اجلاس برگزار مي شود يا خير. علت آن نيز تفاوت مواضع كشورهاي عربي است كه در اين ارتباط، مي توان به برخورد آنها با موضوع فلسطين اشاره كرد. در اين ارتباط، برخي از كشورهاي عربي اصولاً با بي تفاوتي نسبتاً آشكار با اين موضوع برخورد مي كنند.
• • اجلاس سران عرب به طور حتم برگزار خواهد شد و هيچ موضوعي مانع برگزاري آن نخواهد بود. حتي اگر «ياسرعرفات» نتواند در اجلاس بيروت شركت كند. در همين ارتباط، قرار است كه يكي از رهبران فلسطيني به جاي او در اين اجلاس شركت كند.
من اعتقاد دارم كه اجلاس بيروت بهترين فرصت براي بررسي و رسيدگي به مسأله فلسطين خواهد بود. در عين حال برگزاري اجلاس بيروت با توجه به پيروزي لبنان و جنبش حزب الله بر اسرائيل از اهميت بسياري براي مردم لبنان برخوردار است و تأثيرات مثبتي را در برخواهد داشت.
از طرف ديگر، انتفاضه تلاش اسرائيل براي سركوب آن و حمايت آمريكا از تل آويو موضوع بسيار مهمي است كه در جريان بررسي مسأله فلسطين مورد توجه اجلاس قرارخواهد گرفت.
• اخيراً مقام هاي آمريكايي و حتي اسرائيلي خواستار قطع روابط سوريه با حزب الله و دوري داشتن از تهران شده اند. نظر شما درباره اين موضوع و گزارشهايي كه درارتباط با آن انتشار يافته اند، چيست؟
• • اين موضوع صحت ندارد و هدف از انتشار اين اخبار و گزارشهاي صهيونيستي، ايجاد اختلاف ميان سوريه و كشورهاي ديگر است. سوريه همواره بر داشتن بهترين رابطه با ايران و پشتيباني از حزب الله تأكيد كرده است. در همين ارتباط بايد اضافه كنم كه وزير اطلاعات سوريه اعلام كرد كه دمشق از انتفاضه تا پيروزي نهايي حمايت مي كند. آقاي «بشاراسد» رئيس جمهوري سوريه نيز اخيراً در ديدار نمايندگان كنگره آمريكا گفت: آنچه را كه شارون به كار مي گيرد، اعمال شيوه هاي تروريستي عليه فلسطينيان است و واشنگتن نيز هيچ اقدامي را براي جلوگيري از اين اعمال انجام نمي دهد.
• آيا تا زماني كه شارون بر مسند قدرت است، مذاكراتي ميان سوريه و اسرائيل برگزار خواهد شد؟
• • چه شارون و چه فرد ديگري به جز شارون قدرت را در دست داشته باشد و سياست هاي جاري در اسرائيل ادامه پيدا كند، ما ديپلماسي خود را حفظ خواهيم كرد.
آقاي بشار اسد گفته است كه شارون با پيشينيان خود و نيز ساير سياستمداران اسرائيل هيچ فرقي ندارد.
• آيا سوريه از دولت خودگردان فلسطين به رياست ياسرعرفات حمايت مي كند؟ با درنظر گرفتن اين موضوع كه اسرائيل خواهان حذف عرفات است؟
• • ما در انتظار ديدار عرفات از دمشق بوديم تا موضوع فلسطين و روابط دولت خودگردان و سوريه مورد گفت وگو انجام گيرد. اما به دليل تحولات اخير، اين سفر انجام نشد. ما از مبارزه ملت فلسطين براي ايجاد يك كشور فلسطيني به پايتختي بيت المقدس حمايت مي كنيم. هر كس براي تحقق اين هدف مبارزه و تلاش كند، با او خواهيم بود.
• عرفات نيز بر اين موضوع تأكيد كرده است، آيا سوريه با عرفات است؟
• • ما همانقدر كه عرفات در آزادي فلسطين صداقت داشته باشد و در اين راه مبارزه كند، با او خواهيم بود.