• در كشور ما در حدود ۶۰هزارخانوار چايكار به باغداري چاي و حدود ۸۵۰۰نفر به طور تمام و نيمه وقت در فعاليت هاي صنعت چاي اشتغال دارند.
كشت و صنعت چاي در ايران قدمتي صدساله دارد؛ اگرچه مصرف چاي در ايران برحسب روايت هاي مستشرقين وجهانگردان همانند پيتر دولاواله و دوك هلشتاين، به قرن هفدهم يعني عصر صفويه بازمي گردد، اما پس از ورود اسلام ابتدا قهوه به عنوان نوشيدني متداول رايج شد و پس از آن چاي جاي آن راگرفت.
محمد ميرزاي چايكار «كاشف السلطنه» نخستين كسي است كه در سال،۱۲۷۸ سه هزارنهال چاي را از دره «لانگراي» در «هيماچال پرادش» هندوستان به ايران آورد و در زميني واقع در لاهيجان غرس كرد. پس از آن مظفرالدين شاه امتياز كشت چاي در تمام نقاط ايران را به او سپرد. وي با توجه به شرايط آب و هوايي مشابه شمال ايران و هندوستان، كوشش كرد كشت چاي را در منطقه لاهيجان و اطراف آن، توسعه دهد. كاشف السلطنه روشنفكر و نوآوري بود كه در سال۱۲۸۵ شمسي به فرمان رسمي مجلس شوراي ملي، نخستين شهرداري به سبك جديد را در تهران بنيان گذاشت و نخستين شهردار تهران شد. وي توانست كشت و صنعت چاي را در ايران بنيان گذارد و در سال۱۳۱۲ نخستين كارخانه چايسازي را احداث كند. اكنون چاي به نوشيدني اصلي مردم ايران براي تمدد اعصاب و تجديد نيرو تبديل شده است. چاي در همه خانه ها جاي دارد و با سنت و تشريفات متنوع مردم ما تهيه و مصرف مي شود. در مراسم، اعياد، جشنها و سوگواريها، در شهرها و روستاها و عشاير، جايگاه خود رادارد. مردم حتي به هنگام مسافرت، در كنار همه ضروريات، وسايل تهيه چاي را به همراه دارند. جمعيت ايران درحدود يك درصد جمعيت جهان است، اما بالغ بر ۵درصد مصرف كل چاي جهان اختصاص به ايران دارد. اگرچه ايران نيز با حـــدود ۲‎/۶درصد توليد چاي در جهان يكي از كشورهاي توليدكننده چاي (در مقام هشتم) محسوب مي شود، اما فقط ۴۷‎/۶درصد مصرف خود رامي تواند از توليد داخلي تأمين كند. ميزان مصرف چاي خشك، بنابر آمارهاي رسمي، سالانه در حدود يكصدهزارتن است كه تقريباً نيمي از اين مقدار توليد داخلي است (گاه توليد داخلي تا هفتاد هزارتن نيز، در سالهاي گذشته، گزارش شده است). اين مقدار چاي توليدي كشور ما بر روي حدود ۳۵هزار هكتار از اراضي شمال كشور (عمدتاً در گيلان بويژه در منطقه لاهيجان، و نوار باريكي از غرب مازندران) به عمل مي آيد، باغات چاي لاهيجان با ۷۹۳۲هكتار وسعت، ۲۵درصد كل مساحت زير كشت چاي كشور را تشكيل مي دهند. در يكصد و چهل و شش كارخانه چايسازي، برگهاي سبز را به چاي خشك تبديل مي كنند. براي تأمين نياز مصرف، به جز توليد داخلي، سالانه در حدود پنجاه هزارتن چاي خارجي به طور رسمي و غيررسمي وارد كشور مي شود كه تعيين نسبت هاي اقتصادي واردات با توليد داخلي بسيار حايز اهميت است. هر يك كيلوگرم چاي خشك از ۴‎/۴۴كيلوگرم برگ سبز به دســت مي آيد (با ضريب تبديل ۲۲‎/۵درصد). براساس آمار «فائو» سطح كل زير كشت چاي در جهان دوميليون و هفتصدو هشتـــــاد و هشت هزار هكتار اســـت كه ۹۴‎/۷درصد آن متعلق به كشورهاي درحال توسعه و ۵‎/۳درصد بقيه به كشورهاي توسعه يافته اختصاص دارد. مصرف سرانه انواع چاي در حدود ۱‎/۶درصد است. بيشترين مقدار مصرف سرانه چاي در جهان به انگلستان و ايرلند اختصاص دارد. ليبي، تركيه، جمهوري آذربايجان، ايران، سيلان، بنگلادش، هندوستان و ايتاليا نيز جزو كشورهاي پرمصرف هستند. سهم چاي مصرفي در سبد هزينه خانوار ايراني در حدود ۰‎/۲درصد تا ۰‎/۵درصد است. توليـد جهاني چاي در حدود ۴‎/۵ميليون تن برآورد مي شود كه از اين مقدار سهم كشورهاي هندوستان، سيلان و كنيا به ترتيب برابر ۸۵۰هزارتن، ۳۰۰هزارتن و ۲۵۰هزارتن است. اين كشورها از صادركنندگان مهم چاي در جهان به شمار مي روند. در كشور ما در حدود ۶۰هزارخانوار چايكار به باغداري چاي و حدود ۸۵۰۰نفر به طور تمام و نيمه وقت در فعاليت هاي صنعت چاي اشتغال دارند. شمار اشتغال كل مربوط به چاي را مي توان با برآورد سهم كاري شاغلان بخش تجارت چاي، خرده فروشان چاي، قهوه خانه ها و نظاير آن به دست آورد. سنديكاي كارخانجات چاي شمال، نهادي صنفي و مدني است كه در سال۱۳۴۱ براي هماهنگي در توليد و مشاركت در سياستگذاريهاي مربوط به صنعت چاي با عضويت كارخانجات چاي سازي تأسيس شد. سنديكا در سالهاي فعاليت خود و به خصوص از سال۱۳۷۷ كه به طور رسمي در تصميم گيريهاي مربوط به چاي حضور داشته است، همواره به عنوان نيروي اصلي توليد چاي در كشور كوشيده است با بهينه سازي اقتصاد كشت و صنعت چاي، اين محصول ملي را رونق بخشد و درجهت خودكفايي و رفاه مصرف كننده گام بردارد. هم اكنون ۱۳۴كارخانه چاي سازي از مجموع ۱۴۶كارخانه بخش خصوصي، عضو سنديكا هستند، مركز اصلي سنديكا در شهر لاهيجان است و ۷عضو اصلي، ۷عضو علي البدل، سه بازرس اصلي و ۳بازرس علي البدل دارد. دوره مديريت در آن ۲سال و آخرين تغييرات آن در مردادماه امسال بوده است. در همين حال، سازمان چاي كشور يك اداره كل چاي در لاهيجان دارد و ادارات چاي شهرهاي چاي خيز گيلان و مازندران زيرمجموعه اين اداره كل هستند. همچنين سازمان چاي يك اداره كل به نام پژوهشكده چاي دارد كه اين پژوهشكده ايستگاههاي تحقيقاتي در شهرهاي مختلف گيلان و مازندران داير كرده است. سازمان چاي در حال حاضر داراي ۸واحد چاي سازي در نقاط مختلف گيلان و مازندران است كه مستقيماً در خريد برگ سبز چاي و تبديل آن به چاي خشك و در نهايت فروش آن اقدام مي كنند. اين واحدهاي دولتي سالانه حداقل ۲هزارتن و حداكثر ۳هزار و اندي تن چاي توليد مي كنند.
* «چاي سياه» در ايران توليد مي شود
غلامعلي بامداد ماچياني يكي از دست اندركاران توليد چاي در شمال، نوع چاي توليدي در كشورمان را «چاي سياه» يا ارتدوكس عنوان كرد و گفت، برابر آخرين نظريه اعلام شده، ازتوليد سنوات قبل از سال،۷۹ ۷۷هزارتن چاي خشك درانبار سازمان چاي به فروش نرسيده است و سازمان چاي براي خريد و فرآوري آن با توجه به بهره تأخير و جريمه هاي جنبي چيزي معادل ۹۰ميلياردتومان به سيستم بانكي بدهكار است و سازمان چاي بابت هر روز تأخير در پرداخت آن، برابر آخرين محاسبه بايد ۴۰ميليون تومان پرداخت كند. ولي از سال۱۳۷۹ با اجراي قانون طرح اصلاح ساختار تشكيلاتي چاي خريد مواد اوليه (برگ سبز چاي) و فرآوري آن و در نهايت بازرگاني آن به بخش خصوصي واگذار شد و در سال۱۳۷۹ بيش از ۶۰هزارتن چاي خشك توليدي كه متأسفانه به علت عدم رويكرد بازار توزيع به بخش خصوصي بيش از ۲۵هزار تن از چاي اشاره شده كه از نوع مرغوب آن هم بود، بدون خريدار ماند و كارخانجات چاي نيز در همين ارتباط بيش از ۲۵ميلياردتومان با بهره «۱۳درصد» و جريمه «۶درصد» به بانكها بابت تسهيلات دريافتي بدهكار شدند. در حالي كه برابر بند ۶طرح تأكيد شده بود كه دولت در صورت ناكام ماندن كارخانجات در فروش، توليدات آنها را به قيمت كارشناسي خريداري كند، ولي تا پايان فروردين ماه سال۸۰ اقدام جدي در اين مورد به عمل نيامد. در فصلي كه محصول سال۸۰ به بازار آمد و كارخانجات به علت انباشته بودن چاي در محل كارخانه قادر به جذب محصول نبودند، در شرايطي اضطراري با وعده خريد، چاي كارخانجات به انبارهاي دولتي حمل شد و بعد ازماهها ۱۰هزارتن آن به وسيله شركت «بهمن گستر» خريداري شد و بابت هر كيلو چاي چيزي معادل ۵۰۰تومان به عنوان علي الحساب به فروشندگان پرداخت شد و قرار شد مازاد آن براساس نظر كارشناسي پرداخت شود، اما تاكنون از پرداخت تتمه بهاي چاي خبري نيست.
اينك كه حدود يك ماه با توليد سال۸۱ فاصله داريم، با فرا رسيدن بهار۸۱ حدود ۶۵هزار تن چاي بر موجودي فعلي اضافه خواهد شد. اين ميزان چاي بدون احتساب چاي سنواتي موجود در انبار سازمان چاي است كه مي گويند تماماً به صادرات اختصاص داده شده ولي تاريخ صدور آن قطعي نيست و مي تواند حداقل نياز مصرف دوسال كشور را تأمين كند، مطمئناً در اين فاصله شاهد به بازار آمدن محصول سال۸۲ نيز خواهيم بود.
ادامه دارد
سيد مسلم يگانه

• تجليل استاندار تهران از آيت الله طالقاني، حاج شيخ هادي نجم آبادي وجلال آل احمد
ساوجبلاغ ـ خبرنگار«ايران»: استاندار تهران درجلسه شوراي اداري شهرستان ساوجبلاغ از شخصيتهاي گرانقدر اين منطقه درمقاطع مختلف زماني تجليل كرد وخدمتگزاري به مردم اين منطقه را از وظايف مهم مسؤولين دولت دانست. دكترعلي اكبر رحماني استاندار تهران دراين جلسه با بيان رشادتها و جايگاه شخصيتهاي مهم اين منطقه ازجمله آيت الله طالقاني، آيت الله شيخ هادي نجم آبادي وجلال آل احمد كه با تحمل رنج و مشقات فراوان خدمات ارزنده اي را در زمينه هاي ديني ، مذهبي ، تاريخي، سياسي ، علمي وفرهنگي ارائه دادند گفت: شيخ هادي نجم آبادي ازجمله انسانهاي خدمتگزاري است كه در دوران مشروطيت علاوه بر كمكهاي مالي در راه اسلام به مبارزان عليه حكومت در منزل خود پناه مي داد واين شخصيت ازنظر علمي و فرهنگي از جايگاه مهمي برخوردار است . وي تأكيد كرد نه تنها زادگاه آيت الله شيخ هادي نجم آبادي وساير فرهيختگان علم و دانش ومبارزان عليه نظام استكباري بايد آباد شود بلكه مي بايست با مشاركت همه جانبه به ساير مناطق كشور نيز توجه كرد. به گفته استاندار تهران براي رفع تنگناها و مشكلات هرشهرستان ۸۰درصد از اعتبارات استاني دراختيار فرمانداريها است كه ازاين طريق بتوان گامهاي بيشتري نسبت به توسعه طرحهاي عمراني درمناطق روستايي و شهري برداشت.
• اشتغال ۴۰۰جوان در هنديجان
هنديجان ـ خبرنگار «ايران»: طي سال جاري با ايجاد چندكارخانه صنعتي و بهره برداري از چند طرح كشاورزي و دامداري، ۴۰۰تن از جوانان هنديجان در استان خوزستان به كار مشغول شدند. سيدمحمد كريم جنتي رئيس بانك كشاورزي هنديجان با اعلام اين مطلب گفت: اعطاي اعتبارات و تسهيلات مالي به متقاضيان طرح هاي توليدي در حوزه صنعت و كشاورزي جهت اشتغال جوانان در سال۸۰ موجب فعاليت چندكارخانه صنعتي و تعدادي واحدهاي دامداري و كشاورزي گرديد. وي افزود: همچنين طي سال جاري به منظور جبران خسارات خشكسالي به كشاورزان و دامداران، ۱۶ميلياردريال اعتبار با كارمزد۱۵درصد به ۸۰۸نفر پرداخت شد و به ۷۰۰نفر نيز مجموعاً ۵۵ميليون تومان كمك بلاعوض اعطا شد.
• پليمر استراتژيك «پي.تي.ام.جي» در اراك توليد شد
اراك، خبرنگار «ايران»: براي نخستين بار در كشور، پليمر استراتژيك در صنايع خودروسازي و الياف كششي به نام پي.تي.ام.جي در شركت پتروشيمي پويش اراك توليد شد. باتوليد پليمر «پلي تترا متيلن اترگيلكول» در كشور بستر مناسب براي پژوهشهاي كاربردي و دست يابي به فن آوري نوين در ايران فراهم آمد و گام مؤثري در مسير خودكفايي صنعتي كشور به عمل آمد. مهندس مجيد دفتري مدير عامل پتروشيمي پويش اراك با بيان اين مطلب گفت: اين پليمر بر پايه دانش فني مؤسسه تحقيقاتي شيمي كاربردي روسيه ساخته شده و در صنايع خودروسازي، پليمري، الاستومرها، ترومو پلاستيكها والياف كششي كاربرد استراتژيك دارد. اين شركت سالانه ظرفيت توليد ده تن «پي.تي.ام.جي» را دارد.
• افتتاح يك كلينيك تخصصي در ميانه
ميانه ـ خبرنگار «ايران»: كلينيك تخصصي الزهرا وابسته به بيمارستان امام خميني (ره) ميانه با هزينه اي بالغ بر يك ميلياردريال افتتاح شد. دكترنجفي رئيس بيمارستان ميانه گفت: اين واحد در دوبخش درمانگاههاي تخصصي و پاراكلينيك در حوزه هاي جراحي عمومي، قلب و عروق، داخلي، ارتوپدي و شكسته بندي، مغز و اعصاب، كليه و مجاري ادرار، چشم و گوش و حلق و بيني، كودكان، زنان و به مراجعان ارائه خدمات مي دهد.

گروه شهرستانها: پس از گذشت سه روز از حادثه دلخراش سقوط هواپيماي توپولوف ۱۵۴ شركت ايران اير تور در خرم آباد كه منجر به قطع پروازهاي خرم آباد شد، پرواز هواپيمايي مسير تهران ـ خرم آباد و بالعكس پنجشنبه برقرار شد. رضا نيكنام مسؤول اطلاع رساني ستاد حوادث غيرمترقبه لرستان مستقر در فرودگاه خرم آباد اظهار داشت، پس از اين سانحه تمامي پروازهاي اين فرودگاه لغو شد، يك فروند هواپيما (توپولوف ۱۵۴) شركت ايران ايرتور ساعت ۱۲ و ۳۵ دقيقه پنجشنبه با ۲۰ نفر سرنشين در فرودگاه خرم آباد به زمين نشست. اين در حالي است كه مطبوعات روز پنجشنبه با اعلام خبري از مديريت هواپيمايي ايران ايرتور، خبر از حذف توپولوف از پروازهاي شركت داده بودند.

بندر انزلي، خبرنگار «ايران»: مشكلات فرآوري صادرات ميگو، از جمله عواملي است كه باعث شده تا پرورش دهندگان و صادركنندگان داخلي نتوانند توليد خود را به بازارهاي جهاني صادر كنند. همچنين توليد انبوه ميگو در سراسر دنيا و حادثه يازدهم سپتامبر نيويورك، از عوامل كاهش جهاني قيمت ميگو است. مهندس محمدرضا حسيني مدير عامل شركت بازرگاني شيلات ايران، با اعلام اين مطلب،گفت: از اين رو شيلات ايران به منظور حمايت از پرورش دهندگان ميگو اقدام به اعلام قيمت تضميني براي خريد ميگو كرده است. در همين حال او افزود: امسال با صدور ۶۵ تن خاويار به اروپا، آمريكا و ژاپن تاكنون حدود ۴۵ ميليون دلار ارز و همچنين از محل صادرات گوشت ماهيان خاوياري نيز يك ميليون دلار ارز وارد كشور شده است.

گروه شهرستانها: آلودگي رودخانه بهمنشير به مواد نفتي در دو روز اخير، سبب تعطيلي دو تصفيه خانه آب و بروز مشكل براي تأمين آب شرب شهروندان اين منطقه شد. جمال عالمي نيسي فرماندار آبادان گفت: هم اينك از پنج تصفيه خانه آب اين شهر، سه تصفيه خانه مشغول فعاليت هستند كه در صورت افزايش آلودگي رودخانه بهمنشير، اين شهر با بحران جدي بي آبي روبرو خواهد شد.
عبدالعلي قنواتي رئيس شركت آب و فاضلاب روستايي آبادان گفت: به دليل آلودگي آب رودخانه بهمنشير، شبكه آب شرب مردم روستاهاي بهمنشير از روز چهارشنبه قطع شده است.