Iran Newspaper

بايد تا ۴ فروردين ماه ۱۳۸۱ كه هفتاد و چهارمين دوره جوايز سينمايي اسكار توزيع مي شود، صبر كرد، اما حالا بايد گفت كه «لرد حلقه ها ـ مريدان حلقه» قسمت نخست از تريلوژي پيتر جكسون نيوزيلندي از روي كتاب پرفروش جي. ار. ار. تولكين با تصاحب ۱۳ كانديدايي، در صدر جدول مدعيان اسكار نشسته است.
ركورددار كانديدايي در جوايز اسكار، «تايتانيك» به سال ۱۹۹۷ و «همه چيز درباره ايو» در سال ۱۹۵۰ هستند كه هر كدام ۱۴ نامزدي به دست آوردند. حال بايد ديد «لرد حلقه ها» در مصاف نهايي اش با دو فيلم تحسين شده هنري امسال يعني «ذهن زيبا» ساخته ران هاوارد آمريكايي و «مولن روژ» موزيكال به كلي متفاوت باز لورمن استراليايي چه خواهد كرد. اين دو هر كدام كانديداي ۸ جايزه اسكار شده اند و از قبل نيز پيش بيني مي شد كه همراه با «لرد حلقه ها» كانديداي اصلي جوايز اسكار باشند. «ذهن زيبا» و «مولن روژ» اخيراً جوايز گولدن گلاب (كره طلايي) بهترين فيلم سال را به ترتيب در شاخه هاي دراماتيك و غير دراماتيك صاحب شده بودند و «لرد حلقه ها» نيز در اولين دوره انتخابات انستيتوي فيلم آمريكا كه شباهت زيادي به آراي آكادمي علوم سينمايي و هنرهاي تصويري (سازمان توزيع كننده جوايز اسكار) دارد، به عنوان نخست رسيده بود.

اگر اينها انتخابات قابل پيش بيني بودند، بايد گفت آكادمي مثل هر سال گزينش هاي تعجب برانگيزي را نيز صورت داد. به عنوان مثال، مي شد حدس زد كه ريدلي اسكات براي ساختن «سقوط عقاب سياه» مثل سال پيش (براي ارائه «گلادياتور») كانديداي اسكار بهترين كارگرداني شود و يا ديويد لينچ بخاطر ارائه «مول هولند درايو» لينچي ترين (!) فيلم خود به همين توفيق برسد و لايق آن نيز بوده اند، اما در عين حال فيلمهاي آنان، كانديداي بهترين فيلم سال نشده اند و «باز لورمن» كه «مولن روژ» او ۸ كانديدايي به دست آورده، خودش نامزد اسكار بهترين كارگرداني نشده است. هرچند خود لورمن مي گويد: اگر خودم نيز نامزد مي شدم، عالي مي شد، اما بزرگترين شادي و رضايتي كه دارم، اين است كه با مولن روژ هنر فيلم موزيكال احيا شد. شايد ۵ سال طول كشيد تا مبارزه كنم و تهيه اين فيلم را امكانپذير سازم و اين حاصل تلاش بزرگ و همكاري من، همسرم و دوستانم است.
البته «باز لورمن» از تهيه كنندگان مولن روژ هم هست و اگر اين فيلم اسكار بهترين فيلم را صاحب شود، آنگاه او را نيز براي دريافت جايزه به روي صحنه فرا خواهند خواند.

اگر بخواهيم به وجوه تاريخي و اتفاقاتي كه براي اولين بار طي انتخابات امسال روي داده، اشاره كنيم، بايد متذكر شويم كه براي نخستين بار طي ۷۴ سال ارائه اسكار، دو بازيگر مرد سياهپوست بطور همزمان كانديدايي اسكار بهترين بازيگر مرد نقش اول سال شده اند. آنها «ويل اسميت» براي فيلم «علي» و دنزل واشينگتن براي فيلم «روز تمرين» هستند.
با اين حال، در اين لحظه و در فاصله يك ماه تا توزيع جوايز اسكار در تالار تازه احداث كوداك در شهر لس آنجلس و درحالي كه جوايز سالانه اكثر سازمانها و نهادها و مراجع ديگر ناظر بر سينما توزيع گشته است، جايزه اي كه مورد بيشترين توجه قرار دارد، اسكار بهترين فيلم سال است. يعني اگر اسكار ۲۴ شاخه دارد و ۲۴ جايزه اسكار بين بهترينهاي سال توزيع مي شود، اين يكي جايزه بين شان، از بقيه توجه بيشتري را بر مي انگيزد.
اسم سه كانديداي اين رده را آورديم و لازم است بدانيد دو كانديداي ديگر «گاسفورد پارك» از رابرت آلتمن ۷۶ ساله و آمريكايي و «در اتاق خواب»، فيلم مستقل تاد فيلد هستند. اولي در مجموع نامزد ۷ جايزه اسكار شده است و دومي كانديداي ۵ جايزه.
مارك اوردسكي يكي از تهيه كنندگان «لرد حلقه ها» و از مديران شركت سينمايي نيولاين معترف است كه انتظار ۱۳ كانديدايي را براي اين فيلم نداشته است و پيتر جكسون نيز كه نامش بخاطر ساخت اين فيلم در جمع كانديداهاي اسكار بهترين كارگرداني سال آمده است، مي گويد اين توفيق، يك موفقيت بزرگ براي او و همكارانش بوده است.
البته «لرد حلقه ها» با ادغام افكت هاي كامپيوتري با صحنه هاي زنده و هنرپيشه هاي پرشور، بسياري از كانديداهاي خود را در شاخه هاي فني و جنبي مثل طراحي لباس، فيلمبرداري و كارگرداني هنري به دست آورده است. فرانك پي يرسون رئيس آكادمي علوم سينمايي و هنرهاي تصويري در اشاره به مورد فوق و رقابت شديد موجود مي گويد اين به مثابه يك مسابقه سنگين و نزديك سواركاري خواهد بود.
با اين حال، حرف و احساس حذف شده ها و راه نيافته ها به ليست كانديداها به اندازه اظهارات و احساس افراد كانديدا، اين روزها شنونده و خريدار دارد. يكي از آنها جين هاكمن پرتجربه است كه انتخابش براي جايزه اسكار نقش دوم مرد بخاطر بازي درخشان كمدي اش در فيلم «رؤيال تنن بامز» و حق پيروزي اش در اين شاخه قطعي به نظر مي رسيد، اما حتي كانديدا هم نشد و بار ديگر بايد به «باز لورمن» باز گرديم كه «مولن روژ» او يك زبان و فرهنگ تازه در صنعت ساخت فيلمهاي موزيكال است و پس از «پرده سرخ» و «رومئو و ژوليت شكسپير» سومين و آخرين و بهترين قسمت تريلوژي موزيكال او محسوب مي شود و يك خدمت به جهان سينما است.
پيتر جكسون در همدردي با او مي گويد: براي من هميشه ناراحت كننده است كه يك فيلم كانديدا شود، اما كارگردان آن كه آن فيلم مثل بچه او و خلق شده توسط وي است، اصلاً نامزد نشود.

و باز چون صحبت حذف شده هاي پرسر و صدا و لايق است، بايد به بيلي باب تورن تون اشاره كرد كه نامزد شدنش براي اسكار بهترين هنرپيشه مرد نقش اول سال بخاطر بازي در يكي از فيلمهاي «رقص هيولا» و يا «مردي كه آنجا نبود» قطعي به نظر مي رسيد، اما چنين نشد.
وقتي «علي»، فيلم زندگي پرماجراي محمدعلي كلي بوكسور مسلمان و افسانه اي و ساخته مايكل مان نظر مثبت اكثر منتقدان را جلب نكرد، تصور مي شد ويل اسميت نيز قرباني آن شود، اما او بخاطر ايفاي نقش اين مشتزن متفاوت نامزد اسكار شده است و با شادي در اين خصوص مي گويد: اين مثل يك برد و مانند فتح اسكار مي ماند، به واقع كانديدا شدن نيز رخدادي عظيم است. حداقل براي يك ماه جامعه سياهپوستان در آمريكا بخاطر اين كانديدايي ها شاد و سرفراز خواهند بود.
اشاره ويل اسميت به نامزد شدن هاله بري نيز هست. اگر بازي تورن تون در نقش يك مأمور اعدام در يك ندامتگاه در «رقص هيولا» ناديده گرفته شد، اما زوج و همبازي او در اين فيلم يعني هاله بري با كانديدا شدن براي اسكار بهترين بازيگر زن نقش اول سال از واقعه اي مشابه رهايي يافت. از ۱۹۷۲ به اين سو يعني طي ۳۰ سال اخير اولين باري است كه ۳ بازيگر مرد و زن سياهپوست، همزمان و در يك سال كانديداي اسكار مي شوند.
اگر تورن تون و هاكمن حذف شده هاي بزرگ ليست بهترين بازيگران سال اند، بايد گفت شون پن آمريكايي با كانديدا شدنش براي اسكار بهترين بازيگر مرد سال و حتي دنزل واشينگتن با نامزد شدنش براي «روز تمرين» اسباب تعجب شده اند و روزهاي شادي را مي گذرانند. اگر شون پن بخاطر ايفاي نقش يك مرد تقريباً عقب افتاده در فيلم «من سم هستم» به اين موفقيت دست يافته، «راسل كرو»ي نيوزيلندي به سبب بازي در نقش يك نابغه رياضي قطعاً ديوانه و مبتلا به بيماري اسكيزوفرنيك و فرو رفتن در قالب زندگي حقيقي جان نش طي فيلم «ذهن زيبا» به اين توفيق رسيده است.
«كرو»ي ۳۸ ساله، سال پيش بخاطر ايفاي نقش يك سردار بدل شده به يك رعيت در فيلم «گلادياتور» اسكار بهترين بازيگر مرد نقش اول سال را برد و در صورت تكرار آن، به معدود بازيگران تاريخ مي پيوندد كه دو بار پياپي اين جايزه را برده اند. آنها اسپنسر تريسي، كاترين هيبورن و تام هنكس هستند.
مثل،۱۰ ۱۵ سال اخير هنرپيشه هاي بريتانيايي صاحب بيشترين كانديدايي شده اند و به واقع از ۲۰ بازيگر كانديداي جوايز اسكار بهترين مرد و زن نقش هاي اول و دوم، ۸ نفر بريتانيايي هستند! و پس از آنها به استراليايي ها، نيوزيلندي ها و به واقع اهالي اقيانوسيه مي رسيم كه با امثال كيدمن و كرو درخشيده اند. با اين حساب از پيروزي احتمالي جيم برودبنت بريتانيايي براي بازي در «ايريس» و يا هموطن وي «سر ايان مك كلن» توانا براي ايفاي نقش در «لرد حلقه ها» در شاخه بهترين بازيگر مرد نقش دوم مرد، اصلاً نبايد تعجب كرد، اما اگر دو زن بريتانيايي كانديدا شده براي بازي شان در «گاسفورد پارك» يعني هلن ميرن و مگي اسميت مغلوب جنيفر كانلي آمريكايي شوند كه در «ذهن زيبا» نقش همسر جان نش (راسل كرو) را بازي مي كند و بسيار هم درخشيده است، نبايد تعجب كرد. همين درخششها است كه ران هاوارد كارگردان اين فيلم و بازيگر بچه سال دهه ۱۹۷۰ هاليوود و كارگردان مطرح دهه ۱۹۹۰ و دهه جاري آمريكا را براي اولين بار نامزد جايزه اسكار بهترين كارگرداني سال كرده است.

در شاخه بهترين بازيگر زن نقش اول سال، نيكول كيدمن استراليايي و ۳۵ ساله همان طور كه پيش بيني مي شد، براي بازي در «مولن روژ» داستان موزيكال يك تماشاخانه بحران زده و يك نمايش رو به زوال در اواخر قرن نوزدهم، نامزد شده است و رقابت اصلي بين او و سيسي اسپسيك ۵۲ ساله و آمريكايي خواهد بود كه مي خواهد با ايفاي عالي نقش يك مادر فرزند از دست داده در فيلم «در اتاق خواب» دومين اسكار خود را ۲۲ سال پس از فتح نخستين آن (به سبب بازي در «دختر كارگر معدن ذغال سنگ») به دست بياورد.
به شاخه اسكار بهترين فيلم كارتوني (انيميشن) سال نيز اشاره كنيم كه امسال براي اولين بار ايجاد شده و به اين ترتيب ضمن ارج گذاري بر اين كارها، بار اسكار بهترين فيلم سال را نيز سبك تر كرده و كارتون ها را از آن شاخه خارج نموده است. در اين شاخه شايد «شركت هيولاها» بهترين و سزاوارترين باشد، اما اگر «شرك» ساخت دريم ووركز اول شد، نبايد تعجب كرد.
و در شاخه اسكار بهترين فيلم خارجي (غير آمريكايي) سال كه ايران سهمي نيافته است و انتخاب «لاگان» هندي يك موج از شادي و غرور در كشورش ايجاد نموده و «سرزمين هيچكس» از بوسني پس از نمايش در جشنواره فيلم فجر اينجا نيز كانديدا شده است، به احتمال قريب به يقين پيروزي از آن فيلم انساني و پرعطوفت امه لي از كشور فرانسه خواهد شد، اين كار ژان پي ير ژوند در مجموع و با احتساب ساير شاخه هاي اسكار، كانديداي ۵ جايزه شده است كه نشان از توفيق كامل آن در جامعه سينماي آمريكا و در نزد آكادمي دارد. آواهاي نيكول كيدمن در «مولن روژ»، سكوت و ابهام هاي ديوانه وار راسل كرو در «ذهن زيبا» و فرياد كاراكترهاي خيالي و غريب پيتر جكسون در «لرد حلقه ها» نيز چنين تأييد و تحسيني را برانگيخته اند. آنها از حالا تا ۴ فروردين تبليغ خواهند كرد تا جوايز اصلي را ببرند. هرچه باشد، اين اسكار است!

• كانديداهاي اسكار۲۰۰۲ درشاخه هاي اصلي
* بهترين فيلم: «ذهن زيبا»، «گاسفوردپارك»، «دراتاق خواب»، «لردحلقه ها ـ مريدان حلقه» و «مولن روژ»
* بهترين هنرپيشه مرد نقش اول: راسل كرو براي «ذهن زيبا»، شون پن براي «من سم هستم»، ويل اسميت براي «علي»، دنزل واشينگتن براي «روزتمرين» و تام ويلكين سون براي «دراتاق خواب»
* بهترين هنرپيشه زن نقش اول: هاله بري براي «رقص هيولا»، جودي دنچ براي «ايريس»، نيكول كيدمن براي «مولن روژ»، سيسي اسپيسك براي «دراتاق خواب» و رنه زلوگر براي «خاطرات بريژيت جونز»
* بهترين هنرپيشه مرد نقش دوم: جيم برودبنت براي «ايريس»، اتان هاوك براي «روزتمرين»، بن كينگزلي براي «هيولاي جسماني»، ايان مك كلن براي «لردحلقه ها» و جان وويت براي «علي»
* بهترين هنرپيشه زن نقش دوم: جنيفر كانلي براي «ذهن زيبا»، هلن ميرن براي «گاسفوردپارك»، ماريزا تومي براي «دراتاق خواب»، مگي اسميت براي «گاسفوردپارك» و كيت وينسلت براي «ايريس»
* بهترين كارگردان: ران هاوارد براي «ذهن زيبا»، ريدلي اسكات براي «سقوط عقاب سياه»، رابرت التمن براي «گاسفورد پارك»، پيترجكسون براي «لردحلقه ها» و ديويد لينچ براي «مول هولند درايو»
* بهترين فيلم خارجي (غيرآمريكايي) سال: «امه لي» از فرانسه، «اليئگ» از نروژ، «لاگان» از هند، «سرزمين هيچكس» از بوسني و «پسرعروس» از آرژانتين.
* بهترين فيلم انيميشن (كارتوني) سال: «شرك»، «شركت هيولاها» و «جيمي نوترون؛ پسرنابغه».
* بهترين سناريوي اور يژينال: «امه لي» نوشته گي يوم اوران و ژان پي ير ژونه، «گاسفوردپارك» نوشته جولي ين فلوز، «ممنتو» نوشته كريستوفر نولان و جاناتان نولان، «رقص هيولا» كار ميلواديكا و ويل روكاس و «رويال تنن بامز» كار وس اندرسون و اوون ويلسون
* بهترين سناريوي اقتباس شده: «ذهن زيبا» كار اكيوا گولدزمن، «دنياي اشباح» نوشته داني يل كلوز و تري روي گوف، «دراتاق خواب» نوشته راب فس تينگر و تادفيلد، «لردحلقه ها»، كار فرن والتس، فيليپا بوينز و پيترجكسون و «شرك» نوشته تداليوت، تري روسيو، جواستيل من و راجر شولمن.
* بهترين فيلمبردار: «امه لي» كار برونو دل بونل، «سقوط عقاب سياه» كار اسلاوومير ايدزياك، «لردحلقه ها» به فيلمبرداري اندرو لسني، «مردي كه آنجا نبود» به فيلمبرداري راجر ديكنز و «مولن روژ» كار دونالد مك الپاين
* بهترين موسيقي متن: «هوش مصنوعي» از جان ويليامز، «ذهن زيبا» از جيمز هورنر، «هري پاتر و سنگ جادوگر» از جان ويليامز، «لردحلقه ها» از هوارد شور و «شركت هيولاها» از رندي نيومن.