* تاريخ ادبيات ايران و افغانستان داراي فصول مشترك بسياري است.
* در افغانستان هيچكس بر اين نظر نيست كه ايران درامور داخلي اين كشور دخالت مي كند
* ايران اقدامات با ارزشي را براي بازسازي تأسيسات زيربنايي و آموزشي و فرهنگي افغانستان آغاز كرده است.
ايران در دوران اشغال افغانستان، حاكميت طالبان و حضور تروريستها در اين كشور، بيشترين خسارات را متحمل شد و گسترده ترين حمايت را از مردم افغانستان به عمل آورد تا حاكميت ملي خود را بازيابند، اما امروز كساني كه نقشي در اين امر نداشتند و حتي به طالبان نيز آشكار و پنهان كمك مي كردند پا پيش گذاشته اند و ايران را در معرض اتهاماتي قرارمي دهند، شما فكر مي كنيد كه چه اتفاق خاصي رخ داده است؟
اين اولين سؤال از «حامد كرزاي» رئيس دولت موقت افغانستان، ۴۶ساله و از پشتونهاي اين كشور در مصاحبه اي اختصاصي با خبرگزاري جمهوري اسلامي بود كه صبح سه شنبه و ساعتي پيش از انجام مراسم بدرقه رسمي او در مجموعه سعدآباد تهران در پي يك ديدار رسمي سه روزه از ايران صورت گرفت.
وي در پاسخ گفت: هيچيك از افغانها كمكهاي با ارزش جمهوري اسلامي ايران در طول ۲۳ سال مبارزه ملت افغانستان براي اعاده حاكميت خود را فراموش نمي كند. هيچكس نمي تواند ايران را متهم كند. مساعدت و ياري و همكاري جمهوري اسلامي ايران در دوران جهاد، مبارزه عليه خفقان و تحجر طالبان و تروريسم اهميتي بسيار اساسي براي مردم افغانستان داشت و اين كمكها از عوامل اصلي و مهم كاميابي مردم افغان بود و ما هميشه از اين كمكها سپاسگزار هستيم.
«كرزاي» اگرچه در خانواده اي بزرگ شده است كه دولتمردان بسياري را در تاريخ افغانستان داشته است، اما به شعر و ادبيات فارسي توجه و تعلق خاصي دارد، او در مراسم تحليف خود نيز ابياتي از حافظ را براي اعلان تعلق دولت خود به مردم افغانستان قرائت كرد.
در مصاحبه با «كرزاي» از او خواسته شد تا قبل از ورود بيشتر به مباحث سياسي از علاقه خود به ادبيات فارسي بگويد.
وي در پاسخ گفت: «افغانستان به مانند ايران كشوري است كه قرون متمادي داراي هنر و ادبيات و شعر و شاعري بوده است. تاريخ ادبيات ايران و افغانستان داراي فصول مشترك بسياري است و با جرأت مي توان گفت كه نمي توان تميزي ميان آن دو قائل شد. در نزد مردم افغان تفاوتي نيست شاعري كه سروده اي از او را مي خواند و به حافظه مي سپارند، ايراني است و يا افغان، شخصيتهاي فرهنگي ما مشترك هستند، اينها همه سرمايه هاي ادبيات فارسي هستند، همانطور كه عارفان هرات و صوفيان بلخ را نمي توان تنها افغاني خواند.»
افغانها با حافظ و سعدي زندگي مي كنند، افغانها نيز به مانند ايراني ها با ديوان خواجه حافظ فال مي گيرند. ادبيات فارسي از جمله آثار حافظ و سعدي جزئي از زندگي هر افغان است.
رئيس دولت موقت افغانستان در ادامه اين گفت وگو در پاسخ به سؤال خبرنگاران ايرنا، ادعاهاي آمريكا داير بر دخالت ايران در امور داخلي كشورش را رد كرد و گفت: در افغانستان هيچكس بر اين نظر نيست كه ايران در امور داخلي اين كشور دخالت مي كند، ما ايران را كشور مداخله گر نمي دانيم، ايران در تمام سالهاي مبارزه دوست و يار مردم افغانستان بود و در دوران بازسازي نيز ايران پيشقدم بود.
به «كرزاي» گفته شد كه اين اتهام را آمريكا عليه ايران طرح كرده است و وي در پاسخ گفت: ما بر اين باور نيستيم، در دوران جهاد هم، آمريكا و ايران به رغم اختلافات خود، بزرگترين كمكها را به مردم افغانستان كردند.
از رئيس دولت موقت افغانستان پرسيده شد كه «آمريكا با طرح ادعاهاي خودش بنا بر اين دارد كه به نوعي دولت كابل را وارد اين ادعاها كند، شما چه مي گوييد؟»
«كرزاي» در پاسخ گفت: افغانها چنين باوري ندارند، ايران هميشه دوست آنها بوده است.
رئيس دولت موقت افغانستان گفت كه روابط جمهوري اسلامي ايران و افغانستان روابط همه جانبه وگسترده خواهدبود.
وي گفت: ما خواهان توسعه روابط خود با ايران در همه زمينه هاي سياسي، فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و بازرگاني هستيم و در سفر به تهران نيز توافقنامه هايي در اين خصوص امضا شد.
رئيس دولت موقت افغانستان ايران را در زمره اولين كشورهايي نام برد كه عملاً وارد عرصه بازسازي افغانستان شده اند.
وي گفت: ايران اقدامات با ارزشي را براي بازسازي تأسيسات زيربنايي و آموزشي و فرهنگي افغانستان آغاز كرده است و كمكهاي ارزنده اي را نيز به استادان دانشگاههاي كابل هديه كرد.
«كرزاي» دستاوردهاي سفرش به تهران را «بسيار عالي» توصيف كرد و ديدار با مقام معظم رهبري را خاطره انگيز خواند.
وي گفت: استقبال از هيأت افغاني در ايران در سطح بسيار بالايي صورت گرفت و ميهمان نوازي مقامات ايراني فوق العاده بود. من ديدارهاي بسيار خوب و ثمربخشي را با رياست جمهوري اسلامي ايران، رياست مجلس شوراي اسلامي و نمايندگان مجلس شوراي اسلامي، معاون اول رئيس جمهوري و چندتن از وزراي ايراني داشتم كه همگي عالي بود و ما در آنها درباره همه موضوعات موردعلاقه درنهايت تفاهم و اتفاق نظر گفت وگو كرديم.
رئيس دولت موقت افغانستان افزود: درديدار با مقامات ايراني آنها را كاملاً با خبر از مسائل افغانستان يافتم و اطمينان بيشتر پيدا كردم كه ايران صميمانه و با تمام امكان و قوا در بازسازي كشور من شركت خواهدكرد. مقامات ايراني درك كامل و درستي از اوضاع افغانستان دارند و مسائل ما را بخوبي درك مي كنند.
افغانستان كه طي سالها توليدكننده بزرگ موادمخدر بود، در دوران طالبان عنوان بزرگترين توليدكننده اين مواد در جهان را يافت و موادمخدر توليدي در اين كشور به يك تهديد امنيتي بزرگ براي بسياري از كشورهاي دنيا بخصوص همسايگان اين كشور و از جمله ايران در آمد.
ايران براي مبارزه با قاچاق مواد مخدر توليدي افغانستان، با صرف ميليونها دلار موانع زيادي را در مرزهاي خود ايجاد كرد و در برخورد با سوداگران مرگ بيش از ۳ هزار شهيد داد.
در ادامه گفت و گو با رئيس دولت موقت افغانستان از معضل مواد مخدر در افغانستان سؤال شد.
وي توليد مواد مخدر و قاچاق آن را «مسأله اي عمده و اساسي» براي كشورش دانست و با تأييد احساس نگراني جامعه جهاني بويژه همسايگان افغانستان از اين مسأله گفت: توليد و قاچاق مواد مخدر در افغانستان يك مسأله بي نهايت مهم است، اين مسأله باعث از بين رفتن اراضي كشاورزي و حيثيت افغانستان در سطح جهاني شده است.
من در گفت و گو با مقامات ايراني در نهايت تفاهم خواستم كه به ما براي مبارزه با كاشت و توليد مواد مخدر كمك كنند. يكي از اقدامات مفيدي كه ايران در روستاهاي افغاني هم مرز با خود انجام داده، كشت جايگزين بوده است و ما از اين تجربه صميمانه استقبال مي كنيم و در روزهاي آينده هيأتي از ايران به ولايت هلمند خواهد آمد تا زمينه پياده كردن تجربيات خود را در اين ولايت بررسي كند.
كرزاي گفت: ايران براي مبارزه با مواد مخدر توليدي افغانستان هزينه كلاني صرف كرده است، ۳ هزار نفر شهيد داده و ما با درك نگراني ايران، خواستار كمك اين كشور براي از بين بردن كاشت و توليد مواد مخدر در افغانستان هستيم. ما به تجربيات ايران در مبارزه با مواد مخدر صميمانه و خاضعانه نياز داريم.
رئيس دولت موقت افغانستان گفت كه «لويه جرگه» يا مجلس بزرگان افغان بر طبق توافقنامه «بن» در اول تيرماه سال ۸۱ در كابل برگزار خواهدشد و رياست جلسه افتتاحيه برعهده محمدظاهر پادشاه سابق افغانستان خواهدبود.
وي گفت: ما به دنبال آن هستيم كه يك لويه جرگه آزاد داشته باشيم و دموكراسي كامل باشد. مردم افغانستان پس از سالها اختناق و سركوب مي خواهند و بايد خودشان اختيار امور كشورشان را داشته باشند.
«كرزاي» گفت كه سفر محمدظاهرشاه به كابل به مانند «يك شخصيت معنوي، ريش سفيد و فردي مورد احترام» خواهدبود و وي بنا بر عهده گرفتن مسؤوليتي را ندارد.
وي احياي موجوديت افغانستان و وحدت ارضي و ملي آن به عنوان يك كشور مسؤول و عضو در جامعه جهاني، دريافت شناسايي بين المللي، برقراري دوباره روابط سياسي با بسياري از كشورهاي جهان، احياي ساختارهاي اداري، مالي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي دولت و گشايش دانشگاهها و فعال شدن دوباره نظام آموزشي بخصوص براي خانمها را از دستاوردهاي دولت خود در دوران اندكي بيش از دو ماه فعاليت آن ذكر كرد.
«كرزاي» روز اول دي ماه امسال و براي يك دوره ۶ ماهه براساس توافق رهبران افغان در «بن» زمام امور را در افغانستان در دست گرفت.
وي گفت كه در دوره باقي مانده از فعاليت دولت موقت افغانستان خواهدكوشيد تا اداره امور كشور را سازمان بدهد، زيربناهاي اصلي را بازسازي كند، لويه جرگه و ارتش ملي تشكيل شود.
رئيس دولت موقت افغانستان گفت كه كار تشكيل ارتش ملي اين كشور چند روزي است كه آغاز شده و مربيان مشغول آموزش و سازماندهي نيروها هستند.
علاوه بر نيروهاي پاسدار صلح بين المللي كه تحت پرچم سازمان ملل در افغانستان فعاليت دارند و نيروهاي كلاه آبي خوانده مي شوند، شماري نيرو موسوم به «ائتلاف بين المللي براي مبارزه با تروريسم» نيز در اين كشور حضور دارند كه عمدتاً آمريكايي و كانادايي هستند.
حضور اين نيروها موجب نگرانيهايي در داخل افغانستان و اعتراضهايي از سوي برخي همسايگان اين كشور شده است.
رئيس دولت موقت افغانستان گفت: حضور اين نيروها نبايد باعث نگراني هيچ كشوري شود، آنها به محض آنكه افغانستان داراي ثبات شود و ارتش ملي خود را تشكيل دهد و لويه جرگه برگزار گردد، از اين كشور خارج خواهند شد.
وي گفت: افغانها به رغم همه حساسيتهايي كه نسبت به مداخله و حضور نيروهاي خارجي در كشور خود دارند، از حضور اين نيروها استقبال مي كنند و شاهد آن تلفنها و نامه هاي بسياري است كه به دفتر من رسيده است.
به «كرزاي» گفته شد، برخي اخبار و گزارشهاي رسانه ها خلاف اين نظر را نشان مي دهد كه افغانها از حضور نيروهاي خارجي خارج از مجموعه نيروهاي پاسدار صلح استقبال مي كنند.
وي با تأكيد گفت كه «اينطور نيست» و يكي از همراهانش را شاهد آورد كه افغانها در نامه ها و تلفنهاي خود از اين امر حمايت مي كنند.
كشورهايي كه در كنفرانس توكيو براي كمك به بازسازي افغانستان در بهمن ماه امسال شركت داشتند، متعهد شده اند كه سهمي را در تأمين منابع مالي براي بازسازي اين كشور داشته باشند.
رئيس دولت موقت افغانستان گفت كه برخي از آن كشورها از جمله ايران، ژاپن و آمريكا كمكهاي خود را آغاز كرده اند.
از «كرزاي» پرسيده شد چه تضميني وجود داردكه مشاركت برخي كشورها در بازسازي افغانستان به دخالت آنها در امور داخلي اين كشور منجر نشود؟
وي در پاسخ گفت: افغانستان كشوري مستقل بوده و خواهد بود، ما براي استقلال كشور خود ميليونها شهيد و معلول داده ايم. حضور كشورها براي بازسازي افغانستان به دعوت خود ما مي باشد. ما اگر مي خواستيم كه خارجي ها بيايند و هر كاري كه دلشان خواست در افغانستان ا نجام دهند كه اينقدر شهيد نمي داديم، شما اطمينان خاطر داشته باشيد كه افغانستان دوباره پايگاه حضور بيگانگان نخواهد شد.
«كرزاي» كه براي شركت در مراسم بدرقه رسمي و امضاي توافقنامه هاي تازه با رئيس جمهوري اسلامي ايران عجله داشت، به يك سؤال ديگر در اين خصوص كه چرا هدايت مبارزه با تروريسم در افغانستان را به سازمان ملل نسپرده است، پاسخ داد.
وي گفت: سازمان ملل امكانات لازم را نداشت. سازمان ملل براي ايجاد امكانات لازم و هماهنگي با كشورهاي عضو و فراهم آوردن نيرو به ۸ تا ۹ ماه زمان نياز داشت و چنين امري امكانپذير نبود، براي حضور نيروهاي پاسدار صلح نيز سازمان ملل مدتها با كشورهاي مختلف رايزني كرد. صحبتهايي هست، شايد اين امر (سپردن هدايت مبارزه با سازمان ملل) چند وقت ديگر صورت گيرد، ولي امكان آن در بدو امر نبود.