پاسي از نيمه شب گذشته بود كه ناگهان زنگ تلفن همراه ام به صدا درآمد. از آن سوي خط صداي لرزان و بغض آلود يكي از همكارانم را شنيدم كه مي گفت: پدرش براي دومين بار دچار سكته مغزي شده و نياز فوري به انتقال به بخش مراقبت هاي ويژه (آي.سي.يو) دارد. اين درحالي بود كه تلاش چندساعته او و ديگر بستگانش براي يافتن يك تخت خالي در بيمارستان هاي شهر بي نتيجه مانده بود.
بلافاصله راهي بيمارستان مورد نظر شدم. با گذر از چند راهرو پرپيچ و خم به بخش آي سي يو رسيدم اما در كمال ناباوري پدر دوستم را ديدم كه نيمه جان روي تخت، پشت در آي سي يو خوابيده بود. درحالي كه نگاههاي بي رمق همسر و فرزندانش به قطره هاي سرم متصل به دست بيمار، خيره مانده بود و تنها پاسخ مسؤولان بخش به اين چند كلمه خلاصه مي شد «جانداريم»، «وضع شما را درك مي كنيم اما متأسفانه كاري از دست ما برنمي آيد» و…
بدين ترتيب پس از مأيوس شدن از آن بيمارستان و براي نجات جان پدر بيمار كه نفس هايش به شماره افتاده بود، نيمه شب راهي ديگر بيمارستان هاي شهر شديم. بلكه يك تخت خالي «آي.سي.يو» بيابيم. تااينكه بالاخره پس از سه روز تلاش و جست وجو و با مساعدت چند تن از دوستان و با پرداخت مبلغ قابل توجهي يك تخت خالي پيدا كرديم. هنوز چندساعتي از انتقال بيمارمان به بخش مراقبت هاي ويژه نگذشته بود كه خبر مرگ او را به ما دادند و…
• «آي سي يو» كجاست؟
بخش مراقبت هاي ويژه يا همان «آي سي يو» يكي از حساس ترين و در عين حال مجهزترين بخش هاي درماني است كه بدحال ترين بيماران و افرادي را كه دچار عارضه هاي شديد و ناگهاني شده اند به حضور مي پذيرد و امكانات و تجهيزات گرانقيمتي را در خود جاي داده است.
به رغم نقش حياتي اين قبيل بخش هاي درماني در زندگي انسانها كمبود تخت و پزشكان و متخصصان مربوطه، از بزرگترين ضعف هاي مراكز درماني كشور است كه همواره مورد انتقاد مردم بوده است.
سخنان دكتر محمد مهدي قيامت رئيس نخستين كنگره بين المللي مراقبت هاي ويژه پزشكي كشور كه مي گويد: «روزانه تعدادي از بيماران به دليل كمبود تخت در بخش مراقبت هاي ويژه پزشكي آي سي يو در آمبولانس ها جان مي سپارند» به مثابه زنگ خطري جدي است.
دكتر قيامت، استاندارد جهاني را اختصاص ۵ درصد از تختهاي هر بيمارستان به بخش مراقبت هاي ويژه ذكر مي كند. درحالي كه در كشور ما بيمارستان ها ومراكز درماني خصوصي و دولتي از استاندارد لازم برخوردار نيستند. به اعتقاد اين پزشك متخصص، كمبود تخت، تجهيزات، مانيتورينگ، تعداد پرستاران با تجربه و كادر پزشكي از جمله معضلات بزرگ بخش هاي آي سي يو است.
سيدعلي هاشمي «پرفيوژنيست» و متخصص دستگاه قلب و ريه مصنوعي كه سالهاست در بخش آي سي يو فعاليت دارد مي گويد: معمولاً در كشورهاي پيشرفته جهان بخش هاي آي سي يو به پيشرفته ترين و بهترين تجهيزات و نيروها مجهزند و با بهره مندي از مديريتي توانا و زيرك، كاستي هاي احتمالي موجود را نيز به شكل شايسته اي رفع مي كنند.
فرصت طلايي
آنچه امروزه از سوي پزشكان و جراحان براي نجات جان بيماران مورد تأكيد قرار مي گيرد حداكثر استفاده از فرصت طلايي است. چرا كه انتقال سريع بيماران و مصدومان سوانح و تشخيص و مداواي بيمار اميدهاي زندگي را به مراتب افزايش مي دهد.
هاشمي ضمن تأكيد بر استفاده بهينه از فرصت طلايي براي نجات جان بيماران مي گويد: كاركرد آي سي يو معمولاً بر سه بخش اساسي استوار است. نخست بهره مندي از نيروي انساني متخصص، دلسوز و كارآزموده، دوم برخورداري از سيستم مانيتورينگ وكنترل تجهيزات آي سي يو و سوم سيستم مديريت در اين بخش ها.
وي مهم ترين زمان براي نجات جان يك مصدوم و يا فرد حادثه ديده را زماني مي داند كه او را به مركز اورژانس بيمارستان مي رسانند. چرا كه اگر در اين زمان محدود اقدام مناسب و به موقع براي تشخيص نوع بيماري يا صدمه وارده صورت نگيرد به يقين با گذر از فرصت طلايي شانس زنده ماندن بيمار يا مصدوم نيز به شدت كاهش مي يابد.
فرشاد نعمت خواه از پرسنل سي سي يو نيز به مسؤولان بهداشت و درمان كشور توصيه مي كند ضمن رفع مشكلات موجود بر سر راه مردم در اين بخش ويژه درماني، به مشكلات پرسنل و پزشكان شاغل دراين بخش نيز رسيدگي جدي شود. وي سنگيني و فشار كار، تنش دائمي، اعمال فشارهاي رواني از سوي خانواده هاي بيماران بستري در بخش آي سي يو، كمبود دستمزدها و عدم تأمين مالي كاركنان را از ديگر مشكلات بخش هاي آي سي يو مي داند. او ضمن يادآوري خاطرات تلخ كار خود در اين بخش مي گويد: بارها در پشت درهاي بسته آي سي يو با چهره هاي مغموم وگريان انسانهايي روبرو شده ام كه به خاطر ديررسيدن به بخش مراقبت هاي ويژه و يا فقدان تخت شاهد جان دادن عزيزانشان بوده اند. بي آنكه كاري از دستمان برآيد. وي اضافه مي كند: يقيناً با يك برنامه ريزي دقيق، منسجم و با مديريتي توانمند مي توان از فشار مشكلات كاست و اين مهم تحقق نخواهد يافت مگر با هدايت صحيح مسير درمان براي رسيدن به سرمقصود نهايي.
گزارش: داريوش آرمان

منابع رسمي و كارشناسان امور اجتماعي مي گويند: بحران بيكاري با سرمايه گذاري خارجي حل مي شود و در آمدهاي كشور قادر به اشتغالزايي براي بيش از سه ميليون بيكار در كشور نيست. آمارها سخن از رشد ۱۴‎/۲ درصدي بيكاري در كشور مي كنند و از آنجايي كه به طور متوسط براي ايجاد هر شغل نياز به سه ميليون وپانصد هزارتومان پول است به رقمي بيش از يكصدهزارميليارد تومان و به عبارتي بيش از ۱۰۰ ميليارددلار مي رسد تا در صورت تأمين آن بيكاري در كشور به حد صفر برسد.
بحران بيكاري از آنجا آغاز شد كه در ابتداي انقلاب، شعار خودكفايي در همه زمينه ها را سرداديم و تمام شركتهاي خارجي را ملي اعلام كرديم و خواستيم با توان داخلي به رشد و بالندگي برسيم كه اين شعار در بخش نفت به دليل آنكه بانان شب ما پيوند ناگسستني داشت تقريباً محقق شد اما در ساير زمينه ها عملاً يا كارها متوقف شدو يا هزينه هاي هنگفتي براي راه اندازي ناقص آنها شد.
و اما درمان؛ نخست آنكه هنوز با گذشت بيست وسه سال از انقلاب هنوز جمعي از مسؤولان مؤثر و تأثيرگذار كشور در شعارها و تعصبات و اصرارهاي غيرمنطقي و غيركارشناسي اوايل انقلاب گرفتار هستند و نمي پذيرند كه اين كشور جهان سومي قادر نيست كه در همه زمينه ها خودكفا باشد و به دانش و امكانات سخت افزاري و نرم افزاري خارجي ها نيازمنديم لذا امكان سرمايه گذاري خارجي را به دلايل واهي مثل جاسوسي و … نمي دهند و محدود كردن روابط اقتصادي تاوان هاي جبران ناپذيري را به كشور زده است كه شرح آن كتابچه اي بسيار مفصل است.
از سوي ديگر براي سرمايه گذاري خارجي، زمينه ها و شرايطي لازم است كه بدون تعارف نبود امنيت اقتصادي، بالا بودن ريسك سرمايه گذاري، تصميمات ابن الوقتي و وجود گروههاي سايه و پشت پرده در همه زمينه ها و ذيحق بودن هر فرد براي دخالت در هر موضوع تخصصي عملاً شرايطي را به وجود آورده كه سرمايه گذار خارجي بايستي كم خرد يا نادان باشد كه به چنين مجموعه آشفته اي اعتماد كند( وقتي چند موتور سوار يا محافلي بتوانند تصميمات مهم يك كشور را به اصطلاح «هوا» كنند انتظار از يك شركت خارجي براي آمدن به ايمان نادرست است)
عامل ديگري كه درسرمايه گذاري خارجي مهمترين نقش را ايفا مي كند. تصميمات و سياست هاي آمريكا در قبال ايران است، نكته صريح اين است كه در دنيا كشوري با مجموعه امكانات برتر به نام آمريكا وجود دارد كه حرف و سخن اين كشور فصل الخطاب بسياري از كشورهاست و اين كشورها به دليل روابط نزديك اقتصادي و سياسي و منافعي كه در تعامل با آمريكا دارند، ترجيح مي دهند كه طرف آمريكا را داشته باشند. از اين رو براساس واقعيات روابط بين الملل تا زماني كه موضوع روابط با آمريكا را حل نكنيم و به يك اجماع مشترك و جمع بندي معقول به حداقل روابط با اين كشور نرسيم ره به جايي نخواهيم برد و روز به روز به مشكلات اقتصادي كشور افزوده خواهد شد. شاهد اين ادعا مي تواند دهها مثال با ميزان خسارتهاي ناشي از آن باشد و تعصب و پافشاري بر سخناني كه براي ايران امروز، ثمري ندارد و حتي ارزش معنوي به همراه ندارد بي مورد و اشتباه است و اگر ما مصلحت هاي يك نظام را در نظر بگيريم گاهي همين دورانديشي ها ايجاب مي كند كه لااقل براي حفظ خودمان و براي ادامه حيات يك نظام به قواعد بازي تن بدهيم و نكته پاياني اين است كه بخشي از مطالبات و انتظارات ملت از طريق همين مصلحت انديشي ها برآورده و حل خواهد شد. مصلحتي كه فراتر از منافع و انتظارات يك جمع محدود و خاص است.
سعيد افسر
afsar- saeed@yahoo.com