شايد اولين ديسك نوري خارجي كه ناگفته و ناخودآگاه در مغازه هاي ايران پس از انقلاب مجاز شناخته شد، كنسرت «ياني» در «آكروپليس» بود كه سبك موسيقي چند فرهنگي او را كه ivewage ناميده مي شود در اين كشور محبوب ساخت. شايد به همين دليل بسياري كه از طبقه مخاطبان عام موسيقي به شمار مي روند او رابه عنوان نماينده موسيقيدانان روز اروپا مي شناسند!
بسياري اين موسيقيدان را فردي مستعدمي دانند كه سواد موسيقايي چنداني ندارد و براي ارائه بهتر آثارش كه از تنظيم، سازبندي و ساير ويژگي هاي يك قطعه تنظيم شده براي اركسترهاي عظيم، برخوردار نيستند؛ خود را در پشت رهبران قوي اركستر در سطح جهاني پنهان مي كند و به كمك آنها به موفقيت مي رسد! البته حتي با قبول اين نظريه نمي توان منكر شناخت ياني در زمينه موسيقي شد. استعداد او در شناخت و جذب طيف بسيار گسترده اي از مخاطبان در جهان بي آنكه گرفتار ابتذال شود، خود گواهي براين مدعا است. حتي در آوريل گذشته در نشريه انجمن پزشكان سلطنتي انگلستان، تحقيقي به چاپ رسيد كه در آن از خواص و تأثيرات درماني موسيقي بخصوص آثار موتزارت مانند سونات كي ۴۴۸ سخن به ميان آمده است. ديگر موسيقيداني كه در اين مقاله از او نام برده شده «ياني» است و علت آن شباهت قطعاتي از ياني به «۴۴۸K» موتزارت از نظر تمپو، ساختار، هماهنگي ملوديك و هارمونيك و قابل پيش بيني بودن، بوده است. ياني كه پس از موفقيت كنسرت زنده آكروپليس و آلبوم Tribute (كه در سال ۱۹۹۷ منتشر و در تاج محل هندوستان اجرا و منتشر شد) و يك شكست عشقي دررابطه اش با يك هنرپيشه آمريكايي به يونان بازگشته و ظاهراً غيرفعال بود در اكتبر سال ۲۰۰۰ آلبوم جديدش را با عنوان «اگر مي توانستم به تو بگويم» به بازار عرضه كرد. در سايت اينترنتي كمپاني ويرجيني آمده است: «اين آلبوم يك سمفوني از ساخته هاي ملوديك است و تمهاي ديناميك، ريتم هاي پيچيده، انرژي رمانتيك قوي و ملودي هاي افسون كننده از ويژگي هاي آن به شمار مي روند. در اين مجموعه ياني گامهاي جديد و سازبندي و اصوات ويژه اي را كشف مي كند كه شناسه و سبك موسيقايي ـ اكنون كلاسيك او را در مقايسه با آهنگسازان مدرن امروز، تلطيف و تذهيب مي كند.» آلبوم جديد ياني تا آواخر سال جاري ميلادي آماده خواهد شد و اجراهاي متفاوتي از او نيز براي همين زمان برنامه ريزي شده است. مطلبي كه در پي مي خوانيد خلاصه اي است از مقاله دويدسگال با عنوان «بياييد با ياني آشتي كنيم» كه سال ۲۰۰۰ در روزنامه واشنگتن پست به چاپ رسيده است:

جداً. بياييد اين مرد كوچك و دوست داشتني را در آغوش بگيريم و به سبك اروپايي ها برگونه اش بوسه زنيم. بياييد از ايام خوش گذشته ياد كنيم. قدري بنشينيم و او رابه يك قهوه مهمان كنيم و بعضي جاها از او عذرخواهي كنيم.ما به خرج ياني خيلي تفريح كرده ايم و در كارتون هاي نيويوركي مان او را مسخره كرديم، به كت و شلوار سفيدش و به ملودرام موسيقي عصر جديدي (New Ageg) و سينتيسايزري او خنديديم.
ياني از اينها ناراحت نشد. خب كمي ناراحت شد اما در زماني كه ما او را مسخره مي كرديم بيش از ۱۴ ميليون آلبوم فروخت و اين قدري التيام بخش بود. بعد او در سال ۱۹۹۸ از انظار غايب شد موسيقي را كنار گذاشت و در افسردگي فرورفت كه در پايان اجراهاي متعدد و سنگين در سطح جهاني و قطع ارتباط با نامزد سابقش «ليندا اوانر». به او دست داده بود. او به زادگاهش يونان بازگشت تا در كنار والدينش زندگي كند.
اكنون او بازگشته با «اگر مي توانستم به تو بگويم» كه اولين آلبوم استوديويي او پس از اين چند سال به شمار مي رود. ياني آمده تا ببيند آيا كسي او را به ياد مي آورد. او چهل و پنج ساله و از آنچه انتظار مي رود كوچكتر و شكسته تر است و به جذابي و جمع جوري يك كيف سفري. خوشبختانه او كينه اي به دل ندارد و اگرچه ما او را بي رحمانه له كرده بوديم او مي خواهد اسرار رياضت هاي اخيرش را برايمان بازگويد. «من براي دو سال مصاحبه نكردم، سعي كردم دور باشم، اين صورت خاكي را بر زمين انداخته بودم، كار را كنار گذاشتم.» ياني با صداي عميق و كمي لهجه دارش ادامه مي دهد: «من مسافرت كردم مي خواستم با نظر ساير مردم درباره زندگي آشنا شوم. مي خواستم از شر رؤياي آمريكايي خلاص شوم.»
آلبوم جديد ياني در همان هفته اول ۵۵ هزار نسخه فروخت و كمپاني ويرجين ركورد يك برنامه فروش ۱۸ ماهه بعد از آن تنظيم كرد.
اما اين تنها دليلي نيست كه باعث مي شود با او آشتي كنيم. نه بايد چنين كنيم چون تنها در اين زمان است كه مي توانيم نگاهي جامع به حيات حرفه اي فوق العاده و غيرمحتمل بودن مبهوت كننده آن داشته باشيم. حتي اگر موسيقي ياني را مضحك بدانيم دستاوردهاي او بي نظيرند. ولي ما تا به حال متوجه نشده بوديم چون يا سرگرم پوزخندزدن و يا از محبوبيت او انگشت به دهان بوديم. ولي هر گز در تاريخ يك پديده پاپ مانند او نبوده است. زندگي حرفه اي او اساساً يك معجزه است درسي كه بايد در مدرسه تجارت تدريس شود.
براي اينكه بدانيم چرا، بايد گفت كه راديو موسيقي او را پخش نمي كند (برخلاف ايران) و شبكه ام.تي.وي هم او را نمي پذيرد. وقتي در جاهاي مختلف برنامه اجرا مي كند؛ اركسترهاي بسيار گراني را به خدمت مي گيرد. بچه ها او را دوست ندارند. منتقدين او را تحقير مي كنند. آه و يك چيز ديگر: آواز هم نمي خواند.
سعي براي فروش موسيقي بدون پخش راديويي و پشتيباني ام.تي.وي و منتقدان و صداي آواز مثل اين است كه بخواهيد بدون ماشين رانندگي كنيد. ياني در طول دهه نود چنين وضعي داشت و طبق انتظار آدمهاي شكاكي را بيش از سرمايه گذاران به خود جذب كرد. به اين ترتيب ياني صنعت موسيقي را دور زد و از راههاي غيرمعمول با مخاطبانش ارتباط برقراركرد و مانند يك جنگاور تنها خودش شخصاً سرمايه گذاري كنسرت هايش را به عهده گرفت.
«فهميدم كه مشكل كجاست، بزرگترين مشكل اين بود كه نمي توانستم موسيقي ام را به عموم ارائه كنم چرا كه دو مجرايي كه مي توانست كار مرا به عامه مردم عرضه كند يعني شبكه هاي موسيقي تلويزيوني و راديو بسته بودند.» همين بود كه بود و من به جاي اينكه بنشينم و غصه بخورم گفتم بايد سعي كنم راهي پيدا كنم كه موسيقي ام شنيده شود.»
ابتدا ترتيبي داد كه در نمايش تلويزيوني معروف «اپرا وينفري» حضور پيدا كند و در نتيجه با مخاطبان چندميليوني ارتباط بگيرد. نتيجه آن بود كه هفته بعد از پخش اين برنامه سي صدهزار كپي از آلبوم او به فروش رفت و يكصد هزار نسخه هم بلافاصله بعد از آن فروخته شد.
در سال ۱۹۹۳ او تا آخرين سكه اش يعني حدود ۲ ميليون دلار را صرف ضبط ويديويي كنسرتش در آكروپليس كرد. اين نوعي قمار به حساب مي آمد چرا كه در آن زمان هيچ شبكه اي پخش آن را نپذيرفته بود. اما اكنون ۱‎/۵ بيليون نفر آن را ديده اند و آنقدر پخش شده كه حتي خود ياني نگران است كه بيش از حد نمايش داده شود اما او آنچه را كه مدتها بود ادعا مي كرد ثابت كرد: اگر او مي توانست براي مردم برنامه اجرا كند؛ با استقبال و علاقه آنها نيز مواجه خواهد شد و او اين علاقه را در آلبوم ۱۹۹۷ خود به پول نقد تبديل كرد و سپس آن پول را نيز صرف اجراهايي در نقاط مختلف كرد كه منجر به فروش آلبوم هاي بيشتري شد. نكته قابل توجه ديگر اينكه آلبوم هاي ياني حاصل فعاليت يك نفر است، همه موسيقي ها را خودش مي نويسد تمام سازها را مي نوازد و تمام وظايف مربوط به تهيه آلبوم را شخصاً به عهده مي گيرد. او به استوديويي كه خودش در منزل ساخته مي رود و چند ماه بعد با تعدادي آهنگ كامل شده بيرون مي آيد. او مي گويد: «از خواب برمي خيزم و بلافاصله خودم را در استوديو مي يابم با هيچكس ارتباطي ندارم كسي داخل استوديو مي شود ساندويچي براي من مي گذارد و مي رود. براي آخرين آلبوم به همه چنين دستور دادم: با من صحبت نكنيد. اگر مرا هنگام صبح ديديد فقط صبح بخير بگوييد و تنهايم بگذاريد.»
به همين دليل مسأله مبتذل بودن موسيقي ياني خارج از موضوع است اين مرديك استعاره زنده از موفقيت با شرايط شخصي است او ثابت مي كند كه اگر محصولي را بفروشيد اگر بازاريابي صحيحي داشته باشيد و خودتان هم دوست داشتني باشيد الزاماً نبايد محصولتان خيلي محشر باشد! پس بياييد او را در آغوش بگيريم!

ياني سال ۱۹۵۵ با نام ياني كريسوماليس در شهر ساحلي كالاماتا در يونان متولد شد. پيش جوانيش را در يك استخر گذراند. او روزي پنج ساعت شنا مي كرد و آنقدر سريع شد كه در چهارده سالگي توانست ركورد ملي يونان در شناي ازاد را بشكند!او كشورش را براي ادامه تحصيل در آمريكا ترك گفت و از دانشگاه مينه سوتا مدرك روانشناسي گرفت. اما به پيانو جلب شد سازي كه از شش سالگي مي نواخت. او به يك گروه موسيقي راك گمنام پيوست و بعد از آن شروع به ساختن موسيقي خودش كرد كه ملغمه اي چندفرهنگي بود از موسيقي راك، كلاسيك ضرباهنگ جهاني طبل كه موسيقي بسيار احساسي و مواجي به دست مي دهد.
ياني درباره ساخته هايش مي گويد: «من اين كار را با بي توجهي كامل نسبت به سلامتم انجام مي دهم؛ من با موسيقي نفس مي كشم و زندگي مي كنم.»
ترجمه: فرهاد آذرين ـ واشنگتن پست

ريك براون

شنبه هفته گذشته برندگان جوايز Smooth jazz در تئاتر گولدن هال شهر سان ديئگو معرفي شدند.
ريك براون با به دست آوردن چهارجايزه ، بزرگترين برنده موسيقي جز امسال بود . براون كه نوازنده ترومپت است جوايز بهترين نوازنده سازهاي برنجي سال و بهترين هنرمند مرد سال را از آن خود كرد. همچنين آخرين آلبوم او با نام Kisses in the rain به عنوان آلبوم سال شناخته شد و آهنگ او از اين آلبوم و با همين نام جايزه آهنگ سال را براي او به ارمغان آورد. براون همچنين توانست جايزه بهترين كار گروهي را همراه با بوني جيمز، نوازنده ساكسيفون براي آلبوم shake it up تصاحب كند.

بوني جيمز

بوني جيمزنيز علاوه براين جايزه، جايزه بهترين نوازنده ساكسيفون سال را به دست آورد.
«شده » خواننده انگليسي نيز توانست دوجايزه بهترين خواننده و بهترين هنرمند زن سال را از آن خود كند.
جايزه بهترين نوازنده پركاشن به شيلا اسكودو كه پدرش نيز درهمين رشته حضور داشت رسيد.برندگان جوايز ملي Smooth jazz هرسال توسط رأي شنوندگان، هنرمندان و استوديوهاي ضبط و پخش آثار موسيقي ، انتخاب مي شوند.

يادداشتهاي كرت كوبين خواننده گروه آلترنتيو راك Nirvana پس از آنكه توسط يك مركز نشر آمريكايي خريداري شد كتابفروشيها را پركرده است.انتشار اين كتاب نظرات موافق و مخالف بسياري را برانگيخته است . جيمز باربر مسؤول نشر كتاب درگفت وگو با مطبوعات گفته است «او هم اكنون اينجا نيست واين وظيفه ما است كه خلاقيت وميراث او را به مردم ارائه كنيم».دراين كتاب دست نوشته شعر Smells like teen spirit نيز كه باعث شهرت جهاني گروه و آغاز جنبش آنها در موسيقي معاصر شد، چاپ شده است.نقشي كه كوبين در گروه Nirvana داشت وباعث موفقيتهاي تجاري و هنري گروه با آلبوم Nevermind شد، با چاپ تعدادي از نامه هاي طرفداران گروه دركتاب، مشخص شده است.جولياگرا، مدير انتشارات Riverhead كه اين كتاب را منتشر كرده است مي گويد: «دست نوشته ها در واقع نشان دهنده شخصيت هنرمندي است كه در رشته خود تأثير عظيمي داشت».
دست نوشته ها از زماني آغاز مي شود كه كوبين نوجواني بيش نبود و تا زمان خودكشي او درسال ۱۹۹۴ و در سن ۲۷سالگي دنبال مي شود.كورتني لاو ، همسر كوبين كه سال گذشته و پس از درگيري با دو عضو ديگر گروه Nirvana بر سر امتياز انتشار مجدد آهنگهايي كه كوبين براي گروه نوشته بود ، انتشار آنها را متوقف كرده بود ، امتياز انتشار اين كتاب را به Riverhead واگذار كرد.

برخي از پيانيست هاي سبك جز كه بعدها سعي كردند در زمينه هاي ديگر صاحب نام و شهرت شوند، بسيار معروف و شهير هستند. اما هيچيك از آنان مانند آندره پيريوين (Andre Previn) كه بعدها تلاش كرد تا به عنوان يك پيشواي بين المللي بنيان يك كار و تلاش بين المللي را بنا نهد، شناخته شده نيستند.
در ساعت ۱۶ روز ۱۷ فوريه او به همراه ديويك فنيك((David Finch نوازنده بيس در سالن ويگمور لندن برنامه اي با هدف كمك خيريه به مركز هيلينگ دان نيوبرن كنسرتي اجرا خواهد كرد.
پيريوين در برلين متولد شد اما بزرگ شده آمريكا است. در دهه چهل او به عنوان پيانيست سبك جز كار خود را آغاز كرد و قبل از تغيير جهت دادن و متمايل شدن به موج پيشرو جهاني چند سه نوازي (trio) ضبط كرد. در ميان سايرين پيريوين بيش از همه با رد ميتچل (Red Mitchell) و شلي مان (shelly Manae) همكاري كرد و با آنها تعداد زيادي آهنگ براي شركت كانتمپوراري ليبل Contemporary lable ضبط كرد. در ميان رپرتوارهاي او در دهه ۵۰ برخي آهنگهاي ورنون دوك، جروم كرن، لئوناردبرن انتاين و ديگر آوازهاي برادوي ديده مي شوند.
بعدها او توانست در سطحي بالاتر با تنظيم كننده هاي بزرگي مانند نلسون ريدل و گيتاريستي مانند باب بين (Bob Bain) همكاري كند.

جو زاوينول، نوازنده كيبورد و آهنگساز متولد اتريش در آستانه هفتادسالگي براي آلبوم جديد و دور تازه اي از تورهايش برنامه ريزي مي كند.زاوينول فعاليت حرفه ي خود را از ۱۹۵۹ همراه با دينا واشنگتن آغاز كرد و پس از آن با كانوبال آدرلي ومايلزديويس همكاري كرد. او كه از ۱۹۷۰ weather Report را همراه با واين شورتر بنيان گذاشت همچنان به خلق آثار تازه و بديع خود مي پردازد درحالي كه بسياري از همتايان او كه هنوز به فعاليت ادامه مي دهند به آثار محافظه كارانه تري روي آورده اند.زاوينول اخيراً از نيويورك به كاليفرنيا كه در آن مشغول ساختن استوديوي ضبط تازه اي است، نقل مكان كرده. همچنين او همكاري خود را با پاكو سري نوازنده درامي كه چندان هم خوشنام نيست، متوقف كرده است. آلبوم استوديويي زاوينول توسط ESC ضبط شده است و تا اواخر ماه مارس به بازار عرضه خواهد شد. در اين آلبوم افراد سرشناسي همچون گيتاريست مشهور، جف بك حضور دارند. تاكنون تاريخ تعدادي از كنسرتهاي زاوينول در اروپا كه به مناسبت هفتادمين سالگرد تولد او برگزار خواهد شد، قطعي شده است.
باوجود اينكه weather Report مورد توجه بسياري از كلكسيونرهاي سالهاي اخير بوده است اما هنوز خبري اختصاصي در مورد آن به گوش نمي رسد. شايد كنسرتهاي هفتادسالگي زاوينول براي استوديوهاي مانند سوني و كلمبيا كه آثار دوران كاري اين گروه را هنوز هم منتشر مي كنند، فرصت مناسبي باشد تا اخبار تازه اي از weather Report شنيده شود.