|
قطعنامه اي براي صلح ، سفري براي جنگ
• روند تحولات اخيرنشان مي دهد كه اسراييلي ها و فلسطيني ها تقريباً همزيستي در قالب دو كشور هم جوار را پذيرفته اند
|
|
|
عصر پنج شنبه گذشته ، با آغاز عمليات عقب نشيني تانك هاي اسراييلي از شهر فلسطيني نشين رام الله كه با شروع مذاكرات آنتوني زيني فرستاده ويژه كاخ سفيد با اسراييلي ها همزمان شد، شرايط براي به پاي ميز مذاكره كشاندن اسراييلي ها و فلسطيني ها مساعدتر شد. ارتش اسراييل روز جمعه اعلام كرد كه از سه شهر تحت كنترل فلسطيني ها عقب نشيني كرده است .با اين حال شبكه خبري بي بي سي گزارش داد ارتش اسراييل هنوز اين مناطق را تحت محاصره دارند. اسراييلي ها علت عقب نشيني را نشان دادن حسن نيت خود و كمك به اقدامات فرستاده ويژه امريكايي ها آنتوني زيني برشمردند. اما گفته مي شودفلسطيني ها اين اقدام اسراييلي ها راصرفاً يك «حقه سياسي » مي دانند و اعلام كرده اند ، تنها در صورت خروج كامل ارتش اسراييل از مناطق تحت كنترل فلسطيني ها حاضر به پيشبرد مذاكرات با اسراييل هستند. با به اوج رسيدن درگيري هاي ۱۷ ماهه كه انتفاضه دوم نام گرفته است ،رام الله از روز سه شنبه تحت كنترل اسراييلي ها درآمده بود. تحليل گران امور خاورميانه معتقدند اين عقب نشيني ،پايان بزرگترين عمليات ارتش اسراييل را در طول ۲۰ سال گذشته رقم مي زند. قبل از شروع مذاكرات زيني ، كالين پاول وزير امور خارجه امريكا طي يك مكالمه تلفني با آريل شارون نخست وزير اسراييل بر عقب نشيني كامل نيروهاي اسراييلي از مناطق تحت كنترل فلسطيني ها تأكيد كرده بود. درهفته گذشته ، امريكايي ها افزون بر اعزام فرستاده ويژه خود به اسراييل ، حضور پررنگ تري نسبت به هفته هاي پيش در تحولات منطقه داشتند بويژه كه جرج بوش پيشتر اعلام كرده بود، براي حفظ جان مردم منطقه ، امريكا بايد به مسأله خاورميانه بپردازد. ياسر عرفات نيزگفته است ، در صورتي كه امريكا بخواهد شارون را براي توقف اين حملات متقاعد كند ، با اين مطلب مخالفت نخواهد كرد. در حالي كه درگيري ها حتي با خروج نيروهاي اسراييلي كم و بيش در جريان است ،دريك اقدام فوري ، ايالات متحده موفق شد طرحي را در شوراي امنيت سازمان ملل بگذارند كه طي آن براي اولين بار از فلسطين به عنوان يك «كشور» حمايت و همچنين برآتش بس فوري در خاورميانه تأكيد شده است . اين قطعنامه كه روز سه شنبه گذشته از سوي ايالات متحده امريكا پيشنهاد شد، پس از سال ها وتو كردن اقداماتي كه ممكن بود عليه اسراييل قلمداد شود، شوراي امنيت سازمان ملل را غافلگير كرده است . آسوشيتدپرس مي گويد : با تصويب قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل به نظر مي رسد روند صلح به سمت ايجاد بستر مناسبي براي همزيستي دودولت اسراييل و فلسطين در كنار يكديگر پيش مي رود. يهودا لنكراي نماينده اسراييل در سازمان ملل ، قطعنامه را «كمياب ، بي نظير و معتدل » خواند، و گفته است كه دولت او تمايل به عقب نشيني دارد. ناصر الكيدوا نماينده دولت خودمختار فلسطين در سازمان ملل نيز قعطنامه را «گامي مهم » توصيف كرده است . همچنين كوفي عنان دبير كل سازمان ملل متحد پنج شنبه گذشته تندترين انتقادات خود را از عمليات اسراييلي ها ابراز داشته و خواستار عقب نشيني نيروهاي اسراييلي از سرزمين هاي تحت كنترل فلسطيني ها شده است . دو مأموريت متفاوت براي ديك چني قطعنامه امريكا در زماني از سوي اعضا پذيرفته شد كه شهرهاي رام الله و چند اردوگاه آوارگان فلسطيني به تصرف ارتش اسراييل درآمده بود و ديك چني معاون رييس جمهور امريكا در حال مذاكره با سران كشورهاي خاورميانه بود. «چني » در سفر خود كه طي آن از يازده كشور خاورميانه ديدار خواهد كرد، دو وظيفه اصلي دارد: يكي برافروزي آتش جنگ ، ديگري ترغيب به صلح . در بخش جنگ افروزي ، به نظر نمي رسد سران كشورهاي عرب بتوانند «چني » رامتقاعد كنند كه نيازي به حمله به عراق نيست . تا به اينجاي كار پس از آن كه معاون رييس جمهور امريكا وارد مصر شد ، در بدو ورود، از يكي از پايگاه هاي ارتش ايالات متحده كه در مصر مستقر است ، بازديد كرد و به سربازان نويد داد كه «خود را براي مرحله جديدي از جنگ با تروريسم آماده كنيد». اما پس از ديدار از پايگاه بود كه مبارك به او اطمينان داد ، عراق به احتمال قوي حضور بازرس هاي سازمان ملل را خواهد پذيرفت ونيازي به جنگ افروزي با عراق نيست . در بخش پيشبرد روند صلح كه به نظر مي رسد بخش كم اهميت تر سفر چني باشد در كنفرانسي خبري كه با حضور اوو رييس جمهور يمن علي عبدالله صالح برگزار شد، چني تنها اشاره كرد كه در اين باره با رييس جمهور يمن گفت و گوهايي انجام داده است . وي در ديدار با مبارك نيز گفته بود : « اگر دو طرف خواهان پايان دادن به دور خشونت ها هستند، بار صلح بر روي شانه هر دو طرف سنگيني خواهد كرد». چني همچنين افزوده بود: «تازماني كه دو طرف تن به آتش بس ندهند، پيشبرد روند صلح ناممكن است ». وي در مورد قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل نيز گفته است : «اين قطعنامه تأييدي است بر نگاه جرج بوش كه اعتقاد دارد دو طرف مي توانند در قالب دو كشور ، در كناريكديگر همزيستي كنند». در پايان اولين اقامت چني در اردن ، در اعلاميه رسمي كاخ پادشاهي اردن آمده است : «امريكايي ها مي توانند براي پايان دادن به خشونت نقش تعيين كننده اي داشته باشند و راه را براي پيشبرد روند صلح هموار سازند». با ورود دوباره امريكايي ها به كاروان صلح خاورميانه ، اميرعبدالله با گام هاي استوارتري ماه آينده ، طرح صلح خود را در اجلاس عرب پيشنهاد خواهد كرد. روند تحولات اخير نشان مي دهد كه اسراييلي ها و فلسطيني ها تقريباً همزيستي در قالب دو كشور هم جوار را پذيرفته اند. در صورتي كه اسراييل پيشنهاد اميرعبدالله را عمل كند، پس از حدود بيش از ۵۰ سال كه از تأسيس آن مي گذرد از سوي كشورهاي عربي به رسميت پذيرفته خواهد شد. درصورتي كه امريكا و اسراييل همچنان بر اجراي قطعنامه اخير شوراي امنيت پافشاري كنند، فلسطين نيز به عنوان يك كشور از سوي امريكا واسراييل پذيرفته خواهد شد. فلسطيني ها خواهان برقراري يك دولت خودمختار در تمام سرزمين هاي كرانه باختري و نوار غزه هستند. در همين حال شارون گفته است كه دولت اسراييل نمي تواند منكر يك دولت خودمختار بشود اما تنها با ايجاد دولت در حدود نيمي از سرزمين هاي مورد نظر فلسطيني ها موافق است .
|