سيدمحمد خاتمي رئيس جمهوري اسلامي ايران روز شنبه در آكادمي علوم ازبكستان، تنها راه نجات از خطر نابودي زندگي بشر را در شرايط كنوني، حضور آگاهانه و هوشيارانه همه كشورها و دولتها در صحنه «ائتلاف جهاني براي صلح» دانست.
خاتمي در جمع صدها تن از انديشمندان، استادان و دانشجويان ازبك در تاشكند گفت: امروز، مسأله ما فقط جنگ و صلح نيست، بلكه مسأله اصلي، امكان بقاي تمدن و زندگي بشر يا احتمال نابودي زندگي انسان است.
وي افزود: «ائتلاف جهاني براي صلح» كه يك گام اساسي در راه تحقق طرح گفت و گوي تمدنها است، پاسخي به مسأله مهم و حساس امروز جامعه بشري است.
رئيس جمهوري خاطرنشان كرد: درست است كه جنگ افروزان اهل منطق و عدالت نيستند و به سخنان مؤتلفين صلح گوش نمي كنند، اما بايد دانست كه جهان يكسره به كام عاشقان مرگ و جنگ نيست.
خاتمي گفت: هواخواهان جنگ نيز حدود و قيودي دارند و از همه مهمتر اينكه در كشوري كه رهبران سياسي و نظامي آن با زبان خشونت و جنگ سخن مي گويند، بسياري از مردم، طبق فطرت انساني خود، جزو متحدان طبيعي دفاع از صلح هستند و با زورپرستان متكبر، مخالفند. وي تأكيد كرد: بايد «ائتلاف براي صلح» را جدي گرفت، زيرا وقتي شعله اين چراغ مقدس قوت گيرد و همه مردم به انكار جنگ، آري بگويند، جهان نيز از خطر جنگ و تخريب نجات مي يابد.

• خاتمي خواستار تشكيل كميته گردآوري آثار زبان فارسي شد
سيدمحمد خاتمي رئيس جمهوري اسلامي ايران ديروز در آكادمي علوم ازبكستان خواستار تشكيل كميته گردآوري، بازنويسي و فهرست برداري آثاري شد كه از ايران در آسياي مركزي و شبه قاره هند وجود دارد.
خاتمي كه به پرسشهاي شركت كنندگان در نشست بعد از سخنراني اش در تاشكند پاسخ مي داد، افزود: فعاليت چنين كميته اي سبب پيدايش يك دايرة المعارف عظيم و غني خواهد بود. وي با اشاره به نقش ازبكستان در عرصه فكر و هنر بر لزوم مبادله اسناد و كتابهاي فارسي و ازبكي بين دو كشور تأكيد كرد.

• خاتمي امروز به قرقيزستان مي رود
محمد خاتمي رئيس جمهوري اسلامي ايران در ادامه سفر خود به كشورهاي آسياي مركزي امروز به دعوت رسمي عسگر آقايف رئيس جمهوري قرقيزستان در رأس يك هيأت بلندپايه وارد اين كشور خواهد شد.
آقاي خاتمي پس از شركت در نشست اجلاس سران كشورهاي ساحلي خزر در تركمنستان و سفر به كشورهاي قزاقستان و ازبكستان و گفت و گو با مقامهاي اين كشورها در زمينه توسعه همكاري و گسترش روابط دوجانبه فردا يكشنبه از ازبكستان وارد قرقيزستان مي شود.

• ديدار رئيس جمهوري با ايرانيان مقيم ازبكستان
«سيدمحمد خاتمي» رئيس جمهوري جمعه شب در نخستين روز حضور در ازبكستان با كاركنان و ايرانيان مقيم اين كشور ديدار كرد. در اين ديدار ايرانيان مقيم در فضايي صميمي و دوستانه، مشكلات و ديدگاههاي خود را درباره مسائل مختلف از نزديك با رئيس جمهوري در ميان گذاشتند. آقاي
• خاتمي در اين ديدار كه در محل سفارت جمهوري اسلامي ايران در تاشكند برگزار شد، گفت: ايراني بودن براي ما افتخار است و ما همه نسبت به نام و آوازه ايران، مسؤوليت سنگيني داريم. رئيس جمهوري از ملت ايران به عنوان مردمي ياد كرد كه بويژه در طول ۱۵۰ سال اخير، پيشتاز حركت آزادي خواهانه و استقلال طلبانه و پيشرو در دنياي عمل بوده، هرچند در اين راه، موانع داخلي و خارجي فراواني در برابر آن قرار گرفته است. وي افزود: به رغم اين موانع، ملت ايران از حركت به سوي تحقق اهداف خود باز نايستاد و در جريان انقلاب اسلامي، آزادي خواهي و استقلال طلبي خود را با هويت تاريخي و فرهنگ ديني خويش عجين كرد. رئيس جمهوري تصريح كرد: وابستگي و خدمت به چنين ملتي بسيار لذت بخش است و همه ما وظيفه داريم هرچه بيشتر در راه خدمت به آنان بكوشيم. آقاي خاتمي با پوزش از اينكه دولت تاكنون نتوانسته است آنچنان كه شايسته شخصيت والاي ايرانيان است به آنان خدمت كند، خواستار تداوم پشتيباني ملت و حمايت آنان از دولت و مسؤولان شد.

گروه سياسي: بهزاد نبوي كاركنان شركت پتروپارس را خارج از شمول قانون «منع مداخله كاركنان دولت در معاملات دولتي» دانست.
به گزارش خبرنگار حقوقي ايسنا، بهزاد نبوي، نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي و مديرعامل سابق شركت پتروپارس كه ديروز براي شركت در سومين جلسه تحقيقات مقدماتي به شعبه ۴۱ دادگاه عمومي تهران ـ ويژه جرايم اقتصادي ـ مراجعه كرده بود، گفت: تاكنون تفهيم اتهامي انجام نشده و تحقيقات مقدماتي كماكان ادامه دارد.
مديرعامل سابق شركت پتروپارس در پاسخ به سؤالي مبني بر ارزش ريالي پرونده ضمن اظهار بي اطلاعي از اين موضوع «تخطي از قانون منع مداخله كاركنان دولت در معاملات دولتي» را يكي از اتهامات مطرح شده از سوي سازمان بازرسي كل كشور عنوان كرد و افزود: البته در اين مورد تاكنون دادگاه موضوعي را به من تفهيم نكرده است و تا اين لحظه نيز هيچ سؤالي مبني بر تباني از من نشده است.
نبوي درباره احتمال تبرئه خود عنوان كرد: من حتماً بايد تبرئه شوم و غير از اين نيست. وي با اشاره به قانون منع مداخله كاركنان دولت در معاملات دولتي متذكر شد: اين قانون براي اين است كه وزرا، نمايندگان مجلس و مديران در صورت تأسيس يك شركت خصوصي قراردادهايي كه با دولت مي بندند، باطل است؛ زيرا ممكن است از نفوذ خود در دستگاه دولتي سوء استفاده كرده و قراردادها را به سود خود ببندند. نبوي اضافه كرد: در مورد شركت پتروپارس بايد بگويم كه اين شركت غير دولتي است و ضوابط بخش خصوصي بر آن حاكم است و در عين حال نيز تاكنون تحت حاكميت، نظارت و كنترل دولت بوده است.
نماينده مردم تهران با تأكيد بر اينكه «كاركنان شركت پتروپارس مصداق قانون منع مداخله نيستند»، خاطرنشان كرد: سود اين شركت به جيب صندوقهاي بازنشستگي نفت و سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران واريز مي شده است، اين سود نيز صرف پرداخت به بازنشستگان مي شود. اگر اين پول عايد آن صندوقها نشود، علي القاعده دولت بايد آن را جبران كند، در عين حال كه درآمد آن نيز به خزانه دولت خواهد رفت. مديرعامل سابق شركت پتروپارس با بيان اينكه از نظر من در اين مسأله ابهام قانوني وجود ندارد، بر ورود سود اين شركت به خزانه دولت تأكيد كرد. نبوي در ادامه اظهاراتش تصريح كرد كه تحقيقات مربوط به وي، تركان و كرباسيان (مديرعاملان سابق شركت پتروپارس)، تمامي مربوط به «يك» پرونده است. همچنين، عباسعلي زارع رئيس شعبه ۴۱ دادگاه عمومي تهران و قاضي پرونده شركت پتروپارس در گفت و گو با خبرنگار ما اظهار داشت: در مورد اين پرونده فعلاً درحال تحقيقات مقدماتي و پرسش و پاسخ هستيم.

گروه سياسي: پايان اجلاس عشق آباد به گشودن خط جديدي از بحثهاي جدي در محافل ديپلماسي و خبري انجاميده كه هر كدام گمانه زني هاي خاصي را در مورد آينده اين مناقشه و آرايش سياسي پنج دولت عضو خانواده خزر به همراه دارد. در اين سلسله تحليلها برداشتها و نكات قابل تأملي به بحث گذاشته شده است. پرسشهايي از اين دست كه اجلاس عشق آباد با مواضع و مذاكراتي كه در آن جريان داشت به تثبيت يا تقويت موقعيت كدام يك از كشورها كمك كرده است و دولتهاي حاضر در آن تا چه اندازه بر منطق ديپلماسي و مذاكره پايبند خواهند ماند، آيا رهبران دول حاشيه خزر تا نشست تهران و تعيين رژيم حقوقي اين حوزه بر انديشه مدارا و بردباري تكيه خواهند كرد يا آنكه راه تكروي پيشه كرده و براي حل اين مسأله منطقه اي به راه حلهاي فرامنطقه اي و فرادستي نيز دست خواهند زد و آيا احتمال دارد كه دولتهاي فوق براي پيشبرد منافع خود منطق ديپلماسي را با اهرم زور و قدرت نظامي جابه جا كنند.
آنچه اين سير بحث عشق آباد را در محفل ايرانيها حرارت دوچندان بخشيده، اظهار نظري از ولاديمير پوتين، رئيس جمهوري روسيه بود كه جاي وسيعي را در مطبوعات صبح شنبه تهران باز كرد. سخن پوتين كه بر يك مانور نظامي در خزر فرمان رانده است، در نگاه رسانه هاي وطني به عنوان واكنشي فرا ديپلماسي و مغاير روح مذاكرات عشق آباد تلقي شده است و دوباره اين نگراني را دامن زده كه مبادا ديپلماسي اين همسايه صاحب قدرت، ساز جدايي از ايران را كوك كرده و سوداي يك بازي سياسي جديد را در سر مي پروراند، اما اينكه چنين برداشتي تا چه اندازه منطبق بر واقعيات سياست خارجي كرملين است و آيا مخاطب چنين حركت امنيتي آمريكا است يا ايران و آيا اين هم در رديف تصوراتي است كه در محك با واقعيات ماجرا در آينده تصحيح و تعديل خواهد شد، به هرحال نگاهي است كه بر فرضيه هايي در مورد رفتار سياست خارجي روسيه استوار است كه در گزارش حاضر هر كدام از اين فرضيات با استناد به اطلاعات و مستندات خبري منابع روسيه و نظرات برخي اساتيد صاحبنظر در امورنفتي و استراتژيك خزر به بحث و نقد گذاشتيم.

• فرضيه اول: نقض توافق خزر توسط روسها
در نگاه خبري رسانه هاي كشور به موضع پوتين بيش از هرچيز بر اين مسأله تأكيد شده است كه توافق عشق آباد با برخورد پوتين نقض شده است، اما همچنان كه منابع ديپلماسي پنج كشور حاضر در عشق آباد اعلام كردند، اين نشست تنها درصدد پايه گذاري يك مبناي جديد براي گفت وگو و چانه زني پيرامون پرونده خزر بود. روسها نيز كه زودتر از ديگران با اعزام نماينده ويژه خود (ويكتور كاليوژني) به پايتخت هاي اطراف خزر تدارك ويژه اجلاس را فراهم كرده بودند، به صراحت اعلام كرده اند كه اجلاس عشق آباد، نقطه پايان مناقشه خزر نيست، شبكه تلويزيوني اي.تي.وي كه به صورت لحظه به لحظه روندنشست را پوشش مي داد اعلام كرد كه: هيچكس در انتظار وقوع يك معجزه در عشق آباد نيست و بديهي است كه سران كشورها نمي توانستند در يك لحظه گره ۱۰ ساله را بگشايند، اين شبكه با استناد به اظهارات پوتين در پايان اجلاس گفت كه اجلاس عشق آباد به امضاي هيچ موافقتنامه اي منجر نشد ولي اصل تشكيل آن و گردهمايي سران ۵ كشور براي اولين بار داراي اهميت ويژه اي است.
بنابراين اكنون در پس تحليل و داوري رسانه هاي كشور اين سؤال مطرح مي شود كه كدامين توافق نقض شده است. دكتر پيروز مجتهدزاده در اين باره به «ايران» گفت: اساساً قرار نبود كه در عشق آباد توافقنامه اي امضا شود، همين كه اجلاس نگذاشت بن بستي در روند كار ديپلماسي به وجود آيد و تهران به عنوان نقطه جديدي براي پيشبرد پروسه مذاكرات تعيين شود، موفقيتي چشمگير است.

• فرضيه دوم: روسها از نشست عشق آباد ناراضي رفتند
نگاه ديروز رسانه ها تداعي كننده اين مسأله بود كه روسيه، اولين عضو مغبون اجلاس عشق آباد است و سخن پوتين بازتابي از اين خشم و نگراني بود. اين درحالي است كه تاكنون هيچ قرينه و حتي اماره اي كه دلالت بر نارضايتي روسها از روند اجلاس كند، دريافت نشده است، حتي در مرور گزارشها و اخبار رسانه هاي روسيه نيز محور خاصي كه دلالت بر تقابل و ناهمسازي آنها با آهنگ مثبت اجلاس كند، به چشم نمي خورد. همچنان كه ناظران خبري حاضر در عشق آباد عنوان كرده اند، ديپلماسي روسها از چنان جايگاه و وزني در معادلات خزر برخوردار است كه نارضايتي آن مي توانست مثل يك موج جدي، بستر آرام مذاكرات عشق آباد را دچار تلاطم سازد.

• فرضيه سوم: نگاه امنيتي روسيه با ايران در خزر تضاد دارد
گفتارهاي مطبوعاتي ديروز حاكي از اين بود كه اولين موضع امنيتي روسيه در خزر در تقابل با ايران قرار گرفته است. خوشبختانه ديدگاه نظامي و دكترين امنيتي روسها در خزر و آسياي ميانه براي همه شناخته شده است و رهبران كرملين همانند ايران منشور مدوني براي اين حوزه دارند كه در آن نوع تهديدات پيش رو و خطوط منافع خود را مشخص كرده اند. شايد تاكنون اگر وجه اشتراكي بين ايران و روسيه در خزر باقي مانده، به واسطه همسانيهايي است كه بين نگاه ما و روسها به خزر ديده مي شود، تا جايي كه رسانه هاي غربي در تحليل نتايج عشق آباد، اين نكته را مورد تأكيد قرار دادند كه تز غير نظامي شدن خزر حاصل تلاش ايران و روسيه است كه مي كوشند جبهه بازدارنده اي در مقابل طرح توسعه نظامي آمريكا و ناتو پديد آورند.
دكتر مجتهدزاده نيز در تشريح اين مسأله به خبرنگار «ايران» مي گويد: در خصوص ترتيبات امنيتي خزر ما موضع مشتركي با روسها داريم، چنانكه چند بيانيه مهم و مشترك در اين باره صادر كرده ايم.
وي به نكته تازه اي در اين ارتباط اشاره مي كند و مي گويد: ايران با وجود دركي كه از حضور نظامي روسها دارد، خواهان غير مسلح شدن خزر است، يعني تهران و مسكو به يك موازنه استراتژيك در اين باره دست يافته اند.
به گفته اين استاد روابط بين الملل، اتفاق نظر ايران و روسيه در مسأله امنيتي خزر بر اين پايه محكم استوار است كه كششي شديد از ناحيه قدرتهاي فرامنطقه اي وجود دارد كه مي كوشد اين موازنه استراتژيك از بين برود. براي از بين بردن اين موازنه، دو نوبت توافق نظامي بين يك قدرت خارجي و يكي از جمهوريهاي حوزه خزر امضا شده است.
اشاره او به توافقهاي آمريكا و علي اف رهبر آذربايجان است كه دغدغه اصلي رهبر كرملين را تشكيل مي دهد. براي اثبات اين گفته، كافي است به گزارشهاي انبوه رسانه هاي روسيه نگاه شود كه درست همزمان با پوتين در عشق آباد اعلام كردند همسايگان جنوبي روسيه در خزر بشدت سرگرم تقويت نيروي نظامي خود هستند.
به گفته شبكه ان. تي. وي روسيه، آذربايجان و قزاقستان در آخرين مرحله از اين تلاشهاي نظامي مذاكرات مهمي را با آمريكاييها براي دريافت تسليحات جنگي بويژه ادوات نيروي دريايي به انجام رساندند.
شايد آنچه باعث اين تصور اشتباه در نگاه رسانه هاي ما شده، اين نكته است كه چرا روسها از حضور نظامي در حوزه خزر سخن مي گويند. واقعيت اين است كه همه پنج كشور حوزه خزر در ساحل خود بويژه طي ماههاي گذشته به تداركاتي نظامي دست زده اند. قزاقستان ده كشتي جنگي، سه بالگرد و سه هزار سرباز مستقر كرده. روسيه فرودگاه نظامي كاسپيك را فعال نموده است و تركمنستان چندين فروند ناوچه جنگي از اوكراين براي اين امر خريداري كرده است و آذربايجان كه زنجيره تلاشهاي نظامي آن در سواحل خود پايان ندارد.
واكنش پوتين متوجه چه كسي بود
يك منبع ديپلماتيك در گفت و گو با «ايران» تأييد كرد كه خشم و نگراني رهبر كرملين مستقيماً متوجه طرف آذري است. گزارش منابع موثق نيز حاكي از آن است كه روسها بر سر انبوه پيمانهاي نظامي آذريها با آمريكاييها دچار مشكل شده اند و بر حسب شتاب نگران كننده اي كه در پروسه نظامي شدن خزر توسط آذريها و قزاقها مي بينند، به دنبال تدابيري عاجل براي سد حضور نظامي آمريكا هستند.

• ماحصل سخن
به هر حال مسأله خزر از پيچيدگي ويژه اي برخوردار است و كار دشواري كه ديپلماسي كشورها در پيش گرفته اند، باعث شده كه حساسيت نسبت به حراست از منافع ملي در محافل مطبوعاتي ايران نيز بالا بگيرد، به گونه اي كه انبوه خبرها، گزارشها و تحليلها با كمترين مجال حلاجي و نقد درج و منتشر مي شوند.
استادان و كارشناسان اين حوزه از ديپلماسي كشور در عين حال كه از تبديل اين مقوله به يك بحث ملي استقبال مي كنند، اما نسبت به آميختگي روند بحثها با احساسات و هيجانات رسانه اي ابراز نگراني مي كنند. مشكل اساسي در اين باره كمبود اطلاعات و اشراف نسبت به مسائل انبوه حقوقي و سياسي خزر و نيز مواضع پيچيده ديپلماسي كشورهاي مقابل است و شايد همين فقر اطلاعات باعث شد كه در مرحله اول برخي موضعگيريهاي شتابزده پارلماني يا مطبوعاتي بحث غير واقعي سهم ۵۰ درصدي ايران را پيش بكشد و انتقادات مستقيم رئيس جمهوري را برانگيزد.
محمد نوري

گروه بين الملل ـ تحليلگران ديروز گفتند يك سند هشت ماده اي كه توسط وليعهد عربستان، طراح پيشنهاد صلح اعراب، مطرح شده تلاش جدي براي درگير كردن بيشتر آمريكا در فرايند صلح خاورميانه است.
به گزارش خبرگزاري فرانسه، «داود الشورايان» تحليلگر سياسي سعودي گفت: «اين تلاش براي خارج كردن دولت آمريكا از سكوت و بي تفاوتي آن نسبت به اوضاع خاورميانه است. اين سند شامل مهمترين نكات طرح صلح اعراب است كه توسط عربستان پيشنهاد شد، اما مسائل حساس مانند حق بازگشت آوارگان فلسطيني و موضوع بيت المقدس شرقي را ناديده گرفته است. واقعيات سياسي در حال حاضر طرح چنين مسائلي را نمي پذيرد. درباره اين مسائل مي توان بعد بحث كرد.»
مواد طرح جديد به شرح زير است:
ـ عقب نشيني اسرائيل از مناطق فلسطيني كه اخيراً تصرف كرده است؛
ـ لغو محاصره رام الله توسط اسرائيل؛
ـ ايجاد نيروي حفظ صلح چندمليتي براي اراضي فلسطين؛
ـ بازسازي زيرساختهاي فلسطيني كه در جنگ نابود شده؛ ـ گفت و گو درباره طرحهاي امنيتي آمريكا، از جمله طرح كاري تنت و طرح ميچل؛ ـ توقف شهركسازي توسط اسرائيل؛ ـ محكوم كردن خشونت به وسيله دوطرف؛
ـ تلاش هماهنگ آمريكا براي اجراي قطعنامه ۲۴۲ شوراي امنيت كه در سال ۱۹۶۷ تصويب شده و خواهان خروج اسرائيل از كليه اراضي اشغالي اعراب است.كاخ سفيد اين طرح را «سازنده» توصيف كرد و «اري فليشر» سخنگوي كاخ سفيد گفت: دولت آمريكا با استقرار ناظران بين المللي در اراضي فلسطيني، به جاي نيروهاي صلح، به شرط موافقت دو طرف مخالفتي ندارد. وي گفت: سندي كه سعوديها داده اند، واجد ايده هايي است كه به عقيده رئيس جمهوري در موردبسياري از آنها مي توانيم پيشرفت كنيم.

گروه سياسي: علي شكوري راد، عضو هيأت رئيسه فراكسيون دوم خرداد مجلس شوراي اسلامي در خصوص جلسه ديروز هيأت رئيسه اين فراكسيون به خبرگزاري دانشجويان ايران گفت: در جلسه امروز زمان بندي صورت گرفت تا براساس اين زمان بندي فراكسيون ها نامزدهاي خود را براي انتخابات هيأت رئيسه فراكسيون معرفي كنند. نماينده مردم تهران همچنين خاطر نشان ساخت: براساس اين زمانبندي اين هفته انتخابات هيأت رئيسه فراكسيون دوم خرداد مجلس برگزار نمي شود تا فراكسيون هاي فرعي نامزدهاي خود را معرفي كنند. وي همچنين خبر داد كه هفته آينده جلسه فراكسيون براي انتخاب اعضاي جديد هيأت رئيسه برگزار مي شود.

گروه سياسي ـ به موازات حوادث نظامي در جبهه نزاع فلسطيني ـ اسرائيلي ، رشته ديگري از تحولات در بستر اجتماعي جهان عرب جريان دارد كه هرچند ابعاد اين تحولات بنيادين روشن نشده اما جلوه هايي از آن در نگاه بشدت انتقادي محافل روشنفكري و رسانه اي عرب نسبت به واشنگتن و رفتار مقابله جويانه گروههاي مردمي نسبت به منافع اقتصادي آمريكا نمايان شده است. ابعاداين تحولات را با ماشاءالله شمس الواعظين روزنامه نگار و صاحبنظر امور خاورميانه به بحث گذاشتيم.
• آقاي شمس الواعظين، جمع بندي شما از سير رفتار نيروهاي مردمي و محافل مدني و روشنفكري جهان عرب و دنياي اسلام نسبت به همسويي آمريكا با رژيم صهيونيستي چيست؟
•• پس از اجلاس چهاردهم سران عرب در بيروت و حملات همه جانبه اسرائيل به سرزمينها و مراكز دولت خودمختار فلسطين، شاهد وقوع تحولات جدي در خاورميانه هستيم كه يكي از مهمترين اين تحولات، تحرك بدنه اجتماعي جهان عرب و خاورميانه در مقايسه با تحولات مشابه پيشين است. درواقع اين بار بدنه اجتماعي جهان عرب و خاورميانه بدون توجه به سياستهاي حاكم بر رژيمهاي عرب به حركت درآمده اند و ابتكار عمل صحنه سياسي را به دست گرفته اند. در اين ميان نبايد نقش محافل روشنفكري و رسانه هاي فراگير خاورميانه و بطور مشخص نقش شبكه ماهواره اي «الجزيره» را ناديده گرفت. تحرك بدنه اجتماعي باعث تحكيم موقعيت مذاكراتي رژيمهاي سياسي خاورميانه شده و به همين دليل نوع برخورد رهبران سياسي جهان عرب با آمريكا نسبت به گذشته ها تفاوت جدي پيدا كرده است. اين رهبران در حال حاضر با اعتماد به نفس بيشتر و با اتكا به اين تحركات، سياستهاي خود را درقبال اسرائيل و ايالات متحده تنظيم مي كنند.
• ريشه و منشأ تحرك بدنه اجتماعي خاورميانه و توسل نيروهاي مردمي به اقداماتي مثل تحريم كالاهاي آمريكايي و تقاضاي قطع مناسبات با حاميان اسرائيل را در چه مي دانيد؟
•• اول نا اميدي بدنه اجتماعي از استراتژيهاي رژيم هاي سياسي خاورميانه در برخورد با اسرائيل و دوم آزمون توان سازمانها و نهادهاي مدني در جهان عرب كه به نظر مي آيد در اين معادله حركت مردمي عامل دوم موفقيت چشمگيري به دست آورده است، درگذشته محافل سياسي جهان عرب چشم به اقدامات رژيم هاي سياسي دوخته بودند، اما اين بار خود به حركت درآمده اند و پتانسيل خود را در معرض آزمون و داوري قرارداده اند. ارتفاع سطح اعتراض ها به اقدامات اسرائيل و آمريكا در خاورميانه به مرز تحريم كالاهاي مصرفي آمريكا كه هم اكنون در منطقه آغاز شده مي تواند چشم انداز اميدواركننده اي داشته باشد، حتي بيشتر از مباحثي مثل تحريم هاي نفتي و غيره.
• اگر نزاع فعلي در فلسطين با اين حجم خشونت تداوم پيدا كند، چه تغييراتي در نگاه و رفتار دولتها و كشورهاي اسلامي نسبت به حاميان اسرائيل رخ خواهدداد؟
•• خشونت كنوني قابل دوام نيست، ظاهراً همه نظامهاي سياسي خاورميانه و نيز منظومه اروپا و ايالات متحده به همين نتيجه رسيده اند. راه حل كوتاه مدت اين بحران اجراي قطعنامه هاي ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳سازمان ملل است كه در آنها بر عقب نشيني فوري ارتش اسرائيل از مناطق اشغالي تأكيد شده است. راه حل ميان مدت از سرگيري مذاكرات صلح بر مبناي قطعنامه هاي ۲۴۲ و ۳۳۸ شوراي امنيت است و راه حل درازمدت تشكيل دولت مستقل فلسطين در سرزمينهاي اشغالي جنگ ژوئن ۱۹۶۷ است.
• اينكه مي گوييد ايالات متحده آمريكا هم به اين نظر رسيده است كه خشونت فعلي قابل دوام نيست به نظر مي آيد با آنچه از سوي كاخ سفيد اعلام مي شود انطباق ندارد مثلاً اين موضع «بوش» كه «شارون» را مرد صلح مي نامد.
•• بوش نيازمند حمايت لابي صهيونيزم براي انتخابات آتي كنگره آمريكاست، ضمن اينكه دولت بوش در چارچوب اتحاد استراتژيك آمريكا با اسرائيل عمل مي كند و وظيفه كشورها و دولتهاي خاورميانه و جهان عرب درقبال اين اتحاد، ايجاد موازنه برابر با موقعيت اسرائيل در ساختار حكومتي آمريكا است.
• آيا مجموعه واكنشهايي كه تا به حال از ناحيه محافل مردمي و سياسي كشورهاي اسلامي آغاز شده مي تواند آمريكا را به تجديدنظر و تغيير تاكتيكها يا استراتژي درقبال اسرائيل وادارد؟
•• عمده ترين عواملي كه مي تواند آمريكا را به تجديدنظر در سياستهايش درقبال اسرائيل وادارد، عبارتند از اول: تحريم همه جانبه كالاهاي آمريكا در خاورميانه و جهان اسلام، دوم: اتخاذ سياست فعال كشورهاي منطقه در روابط با اتحاد اروپا جهت سوق دادن اروپا به ايفاي نقش مهم در سياستهاي خاورميانه و جلب مشاركت روسيه به عنوان ناظر محوري اجلاس مادريد در دهه ۹۰ با رعايت اين موارد ان شاءالله آمريكا مجبور به تجديدنظر در روابط و سياستهاي خود درقبال اسرائيل خواهدشد.
• با لحاظ نگاه جديد اروپا به اين صحنه و مباحث مطرح در محافل اروپايي مثل تحريم تسليحاتي اسرائيل، چه احتمالاتي را براي آينده متصور مي بينيد؟
•• براي فعال شدن بيشتر اروپا در برخورد با اسرائيل فعلاً بايد منتظر سپري شدن پس لرزه هاي زلزله اخير انتخابات فرانسه باشيم. بايد ببينيم كه آيا در فرانسه ناسيوناليستهاي افراطي پيروز خواهند شد يا ميانه روهاي دوگلي. سياستهاي اروپا درقبال انسجام دروني و وحدت اروپا، مسلماً به روي ديدگاههاي بين المللي آن و از جمله مسائل خاورميانه تأثير خواهدگذاشت. در اين ميان نتايج مرحله دوم انتخابات فرانسه داراي اهميت ويژه بوده و مسير آتي را در اين زمينه روشن تر خواهدكرد. جالب اينجاست كه «لوپن» افراطي در ارتباط با اسرائيل نعل وارونه مي زند و لابي اسرائيل براي شكست «شيراك» يا جريان دوگلي در مرحله دوم انتخابات فرانسه تلاش مي كند.

گروه سياسي ـ نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي گفت: در شرايطي كه اسرائيل، آمريكا و برخي از كشورهاي غربي در صدد حذف رئيس تشكيلات خودگردان هستند، تأكيد ما بايد بر خواست ملت فلسطين و عرفات امروز متمركز شود.
جميله كديور نماينده مجلس شوراي اسلامي كه در ميزگرد «بررسي تحولات اخير خاورميانه» در محل خبر گزاري دانشجويان ايران سخن مي گفت با بيان اينكه سياست كشورهاي اسلامي در ارتباط با فلسطين، طيف متنوعي را تشكيل مي دهد عنوان كرد: برخي كشورهاي عربي داراي محدوديتهاي خاصي در رابطه با فلسطين هستند، اين نوع كشورها در حمايت از فلسطين شعار مي دهند ولي در مرحله عمل، حمايت آنها مشهود نيست. كديور به حمايتهاي ۲۳ ساله ايران از آرمان فلسطين اشاره و خاطر نشان كرد: جمهوري اسلامي ايران بايد به تغييرات جديد در عرصه بين المللي توجه داشته باشد. دستگاه سياست خارجي كشور ما مي بايست خود را با اين تغييرات تطبيق دهد. كديور با تأكيد بر اينكه ايران بايد تحولات يك ماه گذشته خاورميانه را به عنوان عنصر جدي مورد مطالعه قرار دهد، گفت: خاموش كردن انتفاضه، نابودي كامل زيرساختهاي دولت خودگردان فلسطين، حذف ياسر عرفات و تعيين جانشيني دست نشانده به جاي ايشان، اهداف اصلي دولت آمريكا و اسرائيل را در فلسطين تشكيل مي دهند. جمهوري اسلامي ايران نيز بايد به اين اهداف توجه كند ما امروز نمي توانيم باداده هاي گذشته، تحولات امروز فلسطين را مورد مطالعه قرار دهيم.
وي با رد ديدگاه دو جريان افراطي معتقد به نفي مطلق عمليات استشهادي و انتفاضه در چارچوب حمايت از عرفات و همچنين نفي مطلق دولت عرفات و برنامه هاي تشكيلات خودگردان درچارچوب حمايت از انتفاضه و عمليات استشهادي تأكيد كرد: به رويكرد اعتدالي در قبال تحولات فلسطين اعتقاد دارم، اين رويكرد از عمليات استشهادي، انتفاضه و همچنين ياسرعرفات حمايت مي كند. ما در عين تأييد انتفاضه و عمليات استشهادي، مقاومت عرفات در برابر اسرائيل را نيز بايد به عنوان عنصر اصلي مورد توجه قرار دهيم. برآيند ديدگاهها و مواضع مقامات عاليرتبه كشورمان نيز مبتني بر همين ديدگاه اعتدالي است.
وي افزود: موضوع فلسطين در كل جهان اسلام به يك عامل وحدت تبديل شده است.

گروه سياسي: «حميدرضا آصفي» سخنگوي وزارت امور خارجه جمهوري اسلامي ايران از سازمان ملل متحد خواست كه «اسرائيل را از سازمان ملل متحد خارجي كند.»
وي به خبرنگار شبكه تلويزيوني «المنار» لبنان گفت: «در سايه بي توجهي مستمر اسرائيل به قطعنامه هاي سازمان ملل متحد، موضوع اخراج اسرائيل از اين سازمان جهاني به عنوان عنصر ناسازگار جامعه جهاني بايد در دستور كار سازمان ملل متحد قرار گيرد.»«آصفي» كه سخنانش پنجم ارديبهشت ماه از تلويزيون المنار پخش شد، در خصوص ارائه كمكهاي نظامي به فلسطينيان گفت: در سياست ايران، حمايت نظامي و ارسال اسلحه وجود ندارد.
سخنگوي وزارت امور خارجه ايران تصريح كرد: «جمهوري اسلامي ايران مرز مشتركي با فلسطين ندارد و معتقد است اگر حمايتهاي سياسي و معنوي از مردم فلسطين تداوم يابد، آنها به حقوقشان خواهند رسيد.»
وي تعريف آمريكا از واژه «تروريسم» را «اشتباهي فاحش» توصيف كرد و گفت: آمريكا واژه تروريسم را وارونه تعريف مي كند، چرا كه همزمان با بي توجهي نسبت به اقدامات تروريستي اسرائيل در ترور و غصب حقوق مردم فلسطين كه نمادي از تروريسم دولتي است، مقاومت مردم فلسطين را تروريسم مي داند.
سخنگوي وزارت امور خارجه ايران گفت: «تهران گسترش بحران در منطقه را به نفع هيچكس نمي داند و اميدوار است جنگي كه اسرائيل آغازگر آن بوده، گسترش پيدا نكند.»
وي در عين حال گفت: «اسرائيل به عنوان آغازگر بحران درصدد توسعه جنگ در منطقه است.»

گروه سياسي: آيت الله هاشمي رفسنجاني عصر ديروز در ديدار جمعي از مسؤولان ستاد منطقه دو كشوري سازمان تبليغات اسلامي با اشاره به حوادث تأسفبار اخير در فلسطين اشغالي، مقاومت دليرانه مبارزان مسلمان فلسطيني در اردوگاه جنين عليه اشغالگران صهيونيست را نشانگر اعتقاد راسخ و استقامت آنها خواند و تأكيد كرد: آمريكا با تشويق رژيم صهيونيستي، در ارتكاب جنايات وحشيانه اين رژيم در مناطق اشغالي و اردوگاه جنين شريك است.
رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام با تأكيد بر لزوم تبليغات صحيح و سرمايه گذاري در امر فرهنگي جامعه خاطرنشان ساخت: اقدامات و فعاليتهاي فرهنگي و تبليغاتي به عنوان مهمترين ابزار دفاع در مقابل توطئه هاي غرب و دشمنان، هميشه داراي اولويت است.

گروه سياسي: نمايندگان مجلس عوام بريتانيا روزپنجشنبه در نشستي براي بررسي گزارش روابط بريتانيا و آمريكا، موضوع روابط با ايران را نيز موردبحث قراردادند.
دستوركار اين نشست كه متن مذاكرات آن روزجمعه منتشرشد پيرامون گزارشي باعنوان «روابط انگليس و آمريكا» بود.
«دونالداندرس» رئيس كميته منتخب امورخارجه مجلس عوام بريتانيا دراين نشست گفت: جمهوري اسلامي وضعيتي متفاوت از كشور عراق دارد و ديدگاه ما با واشنگتن درمورد ايران متفاوت است.
وي گفت: ازنگاه ما نمي توان هم ايران را رژيمي شرور دانست و هم با اين كشور درزمينه هاي موردعلاقه بريتانيا همانند كنترل موادمخدر واردتماس و همكاري شد.
او همچنين همكاري لندن و تهران را درخصوص مقابله با قاچاق موادمخدر بسيارنزديك توصيف كرد.نماينده مجلس عوام انگليس افزود: تعدادزيادي از ايرانيان در راه مبارزه با قاچاق موادمخدر جان خود را ازدست داده اند.
وي گفت: لندن رشد ديدگاههاي دموكراتيك و موافق غرب را در ايران موردتوجه قرارمي دهد و براي حمايت هرچند محدود ولي مؤثر اين كشور در ائتلاف جنگ عليه تروريسم ارزش قايل است.در پاسخ به اين اظهارات، دنيس مكشين معاون وزيرخارجه بريتانيا نيز در همين نشست گفت: سياست دولت مادرقبال ايران ادامه تماس با اين كشور براساس حمايت از اصلاحگرايان و درعين حال حفظ گفت وگوي انتقادي در مواردي كه نگراني وجوددارد، بوده است.در همين چارچوب سه شنبه گذشته نيز بن برادشا معاون امورخاورميانه وزيرخارجه بريتانيا در پاسخ چندتن از نمايندگان مجلس اين كشور گفته بود: پس از سخنراني رئيس جمهوري آمريكا، روشن كرديم كه ما با واشنگتن درخصوص نحوه برخورد با ايران همراه نيستيم.

معاون امورمجلس و استانهاي وزارت فرهنگ و ارشاداسلامي از تشكيل ستاد بازنگري قوانين در اين معاونت خبرداد.
محمدجواد حق شناس گفت: اين ستاد از حوزه هاي تخصصي وزارت ارشاد خواسته است طرح هاي پيشنهادي خود را براي اصلاح قوانين ارائه دهند.
وي افزود: يكي از طرحهايي كه نمايندگان مجلس در چندماه گذشته ارائه دادند، مربوط به اصلاح قانون ممنوعيت ماهواره بود. هرچند كه تاكنون درمورد اين طرح در كميسيون فرهنگي مجلس تصميم گيري نشده، اما وزارت ارشاد اعلام كرده كه با آن موافق است.معاون وزيرارشاد اظهارداشت: صداوسيما با ارائه گزارش مكتوبي، اعلام كرد كه با طرح تجديدنظر در ممنوعيت ماهواره مخالف است.وي تصريح كرد: صداوسيما چنين استدلال مي كند كه استفاده از آن دسته از شبكه هاي ماهواره اي كه از سلامت برخوردارند، نيازمند پرداخت حق اشتراك است و بقيه شبكه ها كه طبيعتاً عرصه فرهنگ را موردتهاجم قرارمي دهند، دراين ميان مشكل ايجادمي كنند.