قبل از تولد فرزندم، مانند بسياري از والدين ديگر، يك كتابخانه كودك تهيه كردم و اكنون هر روز با صداي بلند كمي از آنها را مي خوانم و اجازه مي دهم دخترم به تصاوير آن خيره شود. او پس از مدتي حتي مي توانست كتابها را ورق بزند. نتيجه اين شد كه پس از يك سال وي براي سرگرمي مجموعه آثار شكسپير را ورق مي زند و روي تصاوير آن تعمق مي كند.
كتاب خواندن با صداي بلند براي كودك، باعث مي شود وي به گفتار شما دقت كند واز نظر عقلي و احساسي نيز روي او تأثير مي گذارد. حتي اين كار ممكن است از او يك دانش آموز ساعي و فردي موفق بسازد.
كليد يادگيري زبان
زماني كه براي فرزندتان كتاب مي خوانيد، تعداد و تنوع لغاتي را كه تاكنون شنيده است، افزايش مي دهيد. وي به «شنيدن از راه محيط» به جاي خواندن زبان نياز دارد.
دكتر پاتريشيا كوهل، استاد دانشگاه واشنگتن معتقد است كلماتي كه كودك مي شنود، به تكميل نقشه مغزش كمك مي كنند و به او امكان مي دهند با آواهاي زبان مادري اش و تلفظ صحيح آنها آشنا شود.
وي مي افزايد: شما با بلند خواندن، كودكتان را با مقدار زيادي اطلاعات خام مواجه مي كنيد كه براي شناخت كلمات به هنگام صحبت كردن به آنها نياز دارد.
آغازي بزرگ براي مدرسه
زماني كه براي كودك خود كتاب مي خوانيد، لحن صدايتان چگونه است؟ بايد آهسته تر و واضح تر از آن چه هميشه صحبت مي كنيد، بخوانيد. شما پدر يا مادر وي هستيد پس درصداي خود تغييري ندهيد. كودك دوست دارد پدرومادرش لحن صداي واقعي خود را داشته باشند.
دكتر كوهل در اين باره مي گويد: گويش هاي مبالغه آميز به كودك شما فرصتي با ارزش مي دهد تا تفاوت هاي ظريف اما مهم اجزاي اصلي تشكيل دهنده زبان را تشخيص دهند. اين امر مي تواند تأثير مهمي روي فرزند شما زماني كه به مدرسه مي رود و حتي سالهاي پس ازآن داشته باشد.
وي درباره توانايي هاي كودك مي گويد: تحقيقات نشان مي دهد توانايي يك كودك براي درك اين ساختارهاي شفاهي، بهترين راهنما براي صحبت كردن، خواندن و نوشتن او خواهد بود.
عكس هاي كتاب را به او نشان دهيد
عكس هاي كتاب به يادگيري كودك شما كمك زيادي مي كنند بويژه اينكه كودكان به دليل علاقه بيشتر به تصاوير و رنگ ها، شما را وادار به تأكيد روي تصاوير مي كنند. دكتر «نانسي وين برگر»، استاد روانشناسي كالج «بريانت» معتقد است «اگر تصوير يك «گل» در كتاب كودكان است، بايد آن را به فرزندتان نشان دهيد. سپس به گلي كه در حياط منزلتان روييده است، اشاره كنيد و به او بگوييد: نگاه كن! اين گل مانندهمان گلي است كه در كتاب تو بود.»
به اين وسيله شما دانش سمبليك او را افزايش مي دهيد و وي قادر است يك تصوير را با نام درستش تشخيص دهد و آن را مصداقي بداند كه درزندگي واقعي هم وجود دارد.
كتابها همچنين فرصت مناسبي براي كودكان فراهم مي آورند تا اشيايي مانند كشتي يا زرافه را كه هر روز نمي بينند، بشناساند.
نزديكي افزايش مي يابد
عقايد زيادي وجود دارد كه كتاب خواندن علاوه بر كمك به رشد فكري، باعث رشد عاطفي كودك هم مي شود.
دكتر «دني تيلور» ، استاد ادبيات دانشگاه «هوفترا» نيويورك، معتقد است: كتابخانه شخصي، والدين و كودكان را وادار به خواندن كتاب مي كند و به آنان امكان مي دهد دقايقي در كنار هم و از نظر عاطفي و فيزيكي نزديك هم باشند. پس بخاطر آينده فرزندانتان و براي ايجاد دقايق لذتبخش حال، كتابخانه كوچكي درمنزلتان تعبيه كنيد.
از زمان كم شروع كنيد
دكترنانسي وين برگرمي گويد: روزهاي نخست با كلمات ساده و زمان كمتري شروع كنيد. كودكان ظرفيت يادگيري و توجه كمتري دارند و شما نبايد آن را افزايش دهيد. اين چند نكته را بخاطر داشته باشيد:
** كتاب خواندن را به يك برنامه منظم روزانه تبديل كنيد: تلاش كنيد هر روز زمان معيني را به كتاب خواندن اختصاص دهيد. مثلاً پس از صرف نهار يا شب قبل از خواب كودك شما پس از مدتي به اين ساعات عادت كرده و منتظر آنها خواهد بود.
** به هنگام كتاب خواندن، فرزندتان را در آغوش بگيريد: وقتي مي خواهيد براي او كتاب بخوانيد، وي را در آغوش بگيريد. اين امر او را در وضعيتي مناسب و مثبت بين مطالعه و راحتي قرار مي دهد و باعث مي شود احساس خستگي نكند.
** كودك عكس العمل نشان مي دهد: ابتدا ممكن است كودك با كتاب غريبه باشد اما پس از ۶ماه مانند گربه يا عروسكش به آن علاقه مند مي شود و ورقهايش را لمس مي كند. هرچه كتاب عكسهاي رنگي بيشتر و شكل زيباتري داشته باشد، اين علاقه بيشتر مي شود.
** اجازه دهيد كودك شما را راهنمايي كند: ممكن است فرزندتان از شما بخواهد همان كتابي را كه قبلاً خوانده ايد، بخوانيد. حتي شايد يك صفحه را بارها و بارها بخوانيد. به حرف او گوش دهيد و سعي كنيد هر باركتابي رابه روش جديدي برايش بخوانيد. مثلاً به جاي شخصيتهاي آن حرف زده و صداي خود را عوض كنيد. به اين ترتيب هر دوي شما ساعات مسرت بخشي خواهيد داشت.
