• كاسترو، اصلي را در قانون اساسي گنجانده است كه براساس آن حكومت سوسياليستي كوبا تغيير نيافتني و نظام تك حزبي پايدار خواهد ماند
مراجعه به آراي عمومي و رفراندوم، آخرين راه حل كاسترو، صدام و چاوز شده است.
صدام حسين رئيس جمهور عراق، هوگو چاوز رئيس جمهور ونزوئلا و فيدل كاسترو رئيس جمهور كوبا ـ كه هر سه از مخالفان سرسخت آمريكا هستند ـ با برگزاري همه پرسي و تهيه طومارهاي چندميليون امضايي قصد دارند حضور خود را در صدر حكومت، «مردمي» جلوه دهند.
• كوبا؛ سوسياليسم براي هميشه
ماه گذشته و در كوبا، حدود ۱۱ هزارنفر از ناراضيان كاسترو، طوماري را به نام «پروژه والرا» امضا كردند و طي آن خواستار برگزاري همه پرستي به منظور گسترش آزادي هاي مدني و آزادي بيان در كوبا شدند.
يكي از مواد قانون اساسي كوبا تصريح مي كند، اگر بيش از ده هزار نفر از مردم كوبا خواستار برگزاري همه پرسي شوند، دولت بايد به خواست آنان تن دهد.
امضاكنندگان «پروژه والرا» طومار خود را به شوراي ملي كوبا تسليم كردند و جيمي كارتر رئيس جمهور پيشين دموكرات ايالات متحده آمريكا در يك سخنراني راديويي در هاوانا از اقدام ناراضيان كوبايي استقبال كرد.
در همين حال فيدل كاسترو در يك اقدام متقابل، مأموران دولت را در گوشه و كنار كشور بسيج كرد و طوماري را به امضاي بيش از ۸ ميليون نفر از جمعيت ۱۱ ميليون نفري كوبا رساند. در طومار امضا شده، مردم كوبا از گنجاندن سه ماده جديد به قانون اساسي حمايت كرده اند كه طي آن، بقاي نظام سوسياليستي براي هميشه تضمين خواهد شد.
كاسترو در يك سخنراني درباره محتوي طومار گفت: «امروز ما سوگند ديگري ياد مي كنيم… كه بدون ترديد به وطن، انقلاب و سوسياليسم وفادار بمانيم و هيچگاه امپرياليسم و نظام سرمايه داري به كوبا بازنگردد».
افراد عضو كميته حمايت از انقلاب، گروههاي ناظر بر محله ها و همچنين مدارس، مأمور گرفتن و جمع آوري امضا بودند.
برخي از كوبايي ها به اين منظور پاي طومار را امضا كردند كه از دخالت آمريكا و به خصوص جرج دبليو بوش رئيس جمهور آمريكا در امور داخلي خود جلوگيري كنند.
وزارت امور خارجه آمريكا اين اقدام كاسترو را يك برنامه تبليغاتي براي مخدوش ساختن خواست مردم كوبا براي پيشبرد اصلاحات اقتصادي و سياسي دانست.
بوش ماه گذشته از كوبا خواسته بود كه اصلاحات سياسي و اقتصادي خود راشروع كند. در همين حال، شبكه خبري سي.ان.ان گزارش داد: «برخي از كوبايي ها كه نمي خواستند ضدانقلاب شمرده شوند به مراكز تهيه طومار آمدند».
يك كوبايي بيكار به سي.ان.ان گفت: «اگر امضا ندهم، ضدانقلاب شناخته مي شوم؛ من در بازار سياه كار مي كنم. چون احتياج به روغن و صابون دارم».
كاسترو در حالي كه اين طومار را در دست داشت، سه ماده جديد را با رأي بيش از پانصدنفراز اعضاي شوراي ملي كشور در قانون اساسي كشور گنجاند كه بنابرماده اول آن حكومت سوسياليستي كوبا تغيير نيافتني و نظام تك حزبي پايدار خواهد ماند.
همچنين ماده دوم هرگونه مذاكره با آمريكا را ممنوع دانسته و ماده سوم حذف دو ماده پيش گفته را ناممكن اعلام كرده است.
كاسترو پس از تصويب مواد پيشنهادشده، گفت: «فرآيند انقلابي سوسياليست شدن كوبا غيرقابل برگشت است؛ كوبا ديگر هيچگاه به سرمايه داري باز نخواهد گشت».
كاسترو قبل از تصويب قانون جديد طي يك سخنراني آتشين، سياست هاي آمريكا مبني بر كمك به گروه هاي ناراضي كوبايي را بشدت محكوم كرد.
او همچنين گفت: «پافشاري دولت آمريكا براي كمك به گروه هاي ناراضي كوبايي ممكن است منجر به تعطيلي دفتر حافظ منافع آمريكا در كوبا و لغو توافق نامه مهاجران ميان دو كشور شود. در اين صورت، آمريكاست كه بايد مسؤوليت اين امر را بپذيرد».
به اين ترتيب پروژه والرا كه از سوي ناراضيان كوبا و با كمك آمريكا تهيه شده بود، عملاً غيرقابل اجرا خواهد بود.
• عراق؛ رئيس جمهور مادام العمر
ماه گذشته راديوي دولتي عراق اعلام كرد در اواخر سال جاري (۲۰۰۲ميلادي) در عراق يك همه پرسي برپا خواهد شد. نتيجه اين همه پرسي نشان خواهد داد تا چه اندازه عراقي ها هنوز هوادار رئيس جمهور يك دنده خود هستند.
عزت ابراهيم معاون شوراي انقلاب عراق، مرد دوم اين كشور، گفته است، كميته اي تشكيل خواهد داد تا «نتايج موفقيت آميز» را تضمين كند.
صدام حسين در سال ۱۹۹۵ در چنين رفراندومي بيش از ۹۹ درصد آرا را به دست آورد. رأي سال ۱۹۹۵ براي بار دوم به يك دوره هفت ساله رياست جمهوري رسميت داد. صدام حسين ۶۵ ساله، پست هاي كليدي نخست وزيري، فرماندهي كل قوا، رياست شوراي انقلاب و دبيركلي حزب بعث را نيز برعهده دارد.
شبكه خبري بي.بي.سي مي نويسد: «صدام حسين از سال ۱۹۷۹ كه قدرت را در عراق به دست گرفته است، مستبدانه بر اين كشور حكومت مي كند».
تا زماني كه همه پرسي در عراق برگزار شود، بايد ديد تصميم وزارت دفاع آمريكا كه از چند ماه قبل زمزمه جنگ عليه عراق را سرداده است به كجا خواهد انجاميد.
چنانكه دولت ايالات متحده اعلام كرده است، دست اندركاران دولت آمريكا متفق القول هستند كه «صدام بايد بركنار شود» اما هنوز دستور العملي خاص درباره چگونگي سرنگوني صدام حسين صادر نشده است.
فعاليت هاي آمريكا عليه صدام در حال حاضر تا به آنجا كه از خبرها برمي آيد به كمك هاي آمريكا به گروه هاي ناراضي عراقي محدود شده است. در ماه هاي اخير، آمريكا با برگزاري سمينارهاي مختلف، گروه هاي ناراضي عراقي را كنار هم فراخوانده است.
واشنگتن كه عراق را در كنار ايران و كره شمالي در فهرست كشورهاي عضو محور شرارت قرار داده است، عقيده دارد، صدام حسين قصد دستيابي به سلاح هاي كشتارجمعي دارد. آمريكا همچنين خواستار آن است كه عراق بدون قيد و شرط، بازرسان سازمان ملل را به عراق راه بدهد. آمريكا همچنين عراق را محكوم كرده است كه حقوق بشر را رعايت نمي كند.
ديك چني معاون رئيس جمهور آمريكا در سفري كه ماه گذشته به خاورميانه داشت سعي كرد نظر مساعد كشورهاي عربي را براي حمله آمريكا به عراق جلب كند. كشورهاي عربي معتقد هستند، مذاكره بهترين راه حل بحران عراق است.
• ونزوئلا؛ زورآزمايي با رفراندوم
درهمين حال ، هوگو چاوز كه دوماه پيش از يك كودتا جان سالم به در برد، براي مقابله با مخالفان يا دشمنان ـ خود درحال برنامه ريزي يك همه پرسي است كه قرار است سال آينده برگزار شود.
چاوز در سخنراني هفتگي خود درتلويزيون گفت: «برخي فكر مي كنند كه كار من تمام است ، اما من فرو نخواهم افتاد واستعفا هم نخواهم داد».
دولت ونزوئلا، هنوز درحال دست وپنجه نرم كردن با پس لرزه هاي كودتاي نافرجام دو ماه پيش است وبايد جوابي براي ناراضيان چپ كشور و انتقادهاي بي امان شان پيدا كند كه ۶۰نفر از آنها درجريان كودتا كشته شدند.
چاوز قول داده است كه مخالفان را به سمت خود جلب كند وبه خواسته هاي آنان گوش دهد. اما گفت وگوها تاكنون به بن بست رسيده ونتايج تحقيق و تفحص درباره كودتا نيز هنوز مشخص نشده است .
اما هرپيشنهادي درباره تغيير قانون اساسي بايد با حمايت شوراي ملي همراه باشد، شورايي كه درحال حاضر در دست چاوز قرار دارد.
چاوز به مخالفان خود گفت: «صبركنيد ۱۹ آگوست ۲۰۰۳ (مرداد ۱۳۸۲) فرابرسد، درآن هنگام كساني كه خواهان كناره گيري من هستد، يك فرصت قانوني ، مناسب و مردم سالارانه خواهند يافت كه من را بيرون كنند واگر آنها موفق شوند، من وسايل خود را جمع مي كنم و مي روم».
شبكه خبري سي ان ان مي نويسد: «از سال ۱۹۹۸ كه چاوز قدرت را در دست گرفته، بر مخالفان او افزوده شده است».
روز ۱۶ ژوئن (۲۵خرداد) حدود صدهزارنفر از مردم كاراكاس به خيابانها آمدند و با شعارهايي مثل «چاوز ، همين حالا برو» خواستار كناره گيري چاوز و همچنين مجازات عاملان كشتار روز كودتا شدند.
اين چهارمين راهپيمايي بزرگ عليه چاوز پس از كودتاي دوماه پيش است.
ماگالين ويلاسميل يك خانه دار ۵۳ساله كه در راهپيمايي شركت كرده بود، گفت : «مملكت در دستان چاوز، خوب اداره نمي شود و من نمي توانم درخانه بنشينم وشاهد ويراني آن باشم».
درمقابله بامخالفان ، حزب هوادار چاوز درشهر ماراكي ـ مهمترين شهرنظامي ونزوئلا ـ هم يك راهپيمايي برگزار كرد.
گفته مي شود، بسياري در ونزوئلا آب و غذا ذخيره كرده اند تا بتوانند با بحرانهاي احتمالي آتي مقابله كنند.
سي ان ان گزارش داده است : «چاوز ، جيمي كارتر، رئيس جمهور پيشين آمريكا را براي گفت وگو با مخالفان خود به ونزوئلا دعوت كرده است».
همچنين طي يك نظرسنجي كه روز ۱۸ خرداد در روزنامه ال ناسيونال كاراكاس منتشر گرديد، مشخص شد، بسياري از مردم خواستار آن هستند كه رفراندوم درسال جاري برپا شود. بنابرقانون اساسي ونزوئلا، رفراندوم بايد درنيمه دوره رياست جمهوري برگزار شود. مخالفان چاوز هم اكنون قصد دارند با تغيير درقانون اساسي، دوره رياست جمهوري را كوتاه كنندتا به اين ترتيب بتوانند رفراندوم را زودتر از موعد برگزار كنند.
اين نظرسنجي نشان داده است كه بيش از ۵۳درصد از مردم كاراكاس خواستار كناره گيري چاوز هستند.
چاوز خود را رهبر انقلابي مي داند كه با اقدامات خود ، به فقرا كمك و ناعدالتي ها را آشكار كرده است.
بايد ديد، اقشار فرودست ونزوئلا كه يك بار ( و درجريان ) كودتاي نافرجام دوماه پيش، جان چاوز را نجات دادند در رفراندوم بعدي تاچه اندازه به هواداري از رئيس جمهور خود خواهند پرداخت.