جريان مقابل اصلاحات، نيروها و عناصر اصلاح طلب را به دو دسته «افراطي» و «معتدل» تقسيم مي كند. اين تقسيم بندي تا چه حد نزد مخالفان اصلاحات، اصالت و اعتبار دارد؟ چنين تفكيكي چه كاركردي براي مخالفان اصلاحات ايفا مي كند؟ تلقي اصلاح طلبان نسبت به اين مرزبندي چگونه است و چه واكنشي در مقابل آن نشان مي دهند؟
بر كسي پوشيده نيست كه نيروهاي اصلاح طلب در كنار اشتراكات بسياري كه آنها را به يكديگر پيوند داده است، وجوه افتراق و اختلافي نيز آنها را از هم متمايز مي كند و اين وجوه تمايز، مانع از اتخاذ راهبردها و راهكارهاي واحد و مشتركي ميان آنها در صحنه سياست و فرهنگ شده و مي شود. اين واقعيت غير قابل انكار را جريان مخالف اصلاحات، پس از آن شوك ناشي از دوم خرداد ۱۳۷۶ و ظهور و بروز جوانه هاي اختلاف نظر در ميان اصلاح طلبان، به خوبي و درستي دريافت و از آن سو، نيروهاي اصلاح طلب نيز كوشش و تمايل چنداني براي كتمان آن نشان ندادند؛ حتي در برهه هايي، به دسته بندي و جريان شناسي دروني اصلاح طلبان پرداختند و بر تفاوتها و تمايزها پاي فشردند. بنابراين، بحث بر سر اصل اين واقعيت نيست، اما مسأله اي كه اهميت بسيار دارد، نوع رويكرد و مواجهه مخالفان اصلاحات با اين مقوله است.
تفكيك اصلاح طلبان به معتدل و افراطي، ساده ترين و سطحي ترين و عوامانه ترين نوع تقسيم بندي است. اين تقسيم بندي بيش از آنكه برخوردار از مؤلفه هاي يك تقسيم بندي منطقي باشد، شخصي و سليقه اي است و به همين خاطر، تصوير روشن و كارآمدي از نيروهاي به هم پيوسته اصلاح طلب ارائه نمي كند. همين ويژگي فوق به همان ميزان كه اين تقسيم بندي را فاقد كاركرد علمي و معرفت بخش مي كند، بر كاركردهاي آن در صحنه رويارويي سياسي مي افزايد. اين تقسيم بندي عوامانه، اين امكان را فراهم مي آورد تا تندترين حملات و اتهامات را با كمترين هزينه، متوجه كل جريان اصلاحات كند. به اين شيوه كه به بخش افراطي اصلاح طلبان اشاره كني و در عين حال، كل جريان اصلاحات را نشانه روي و به زعم خود، محملي نيز براي گريز داشته باشي. در واقع با افزودن صفت «افراطي» بر موصوف «اصلاح طلبان»، هرآنچه كه نمي توان گفت، به راحتي بگويي و هر حكمي را كه نمي توان صادر كرد، بدون كمترين دغدغه صادر كني.
نزد مخالفان اصلاحات، تقسيم اصلاح طلبان به افراطي و معتدل، چيزي فراتر از يك «حربه» و «تاكتيك» نيست. اصولاً و اساساً مخالفان اصلاحات، اصالت و اعتباري براي اين تقسيم بندي قائل نيستند، چرا كه چنين باوري مستلزم حداقلي از پذيرش، همدلي و همراهي با اصلاح طلبان معتدل است، درحالي كه مخالفان اصلاحات، در برابر كل جريان اصلاحات مقاومت نشان مي دهند. سلوك و رفتار مخالفان اصلاحات با اصلاح طلبان معتدل تفاوت و تمايز چنداني با رفتار آنها با اصلاح طلبان افراطي ندارد. اگر مخالفان اصلاحات به لوازم تقسيم بندي خود ملتزم بودند، ايده اعتدال خاتمي ـ به صراحت سخن خود او ـ به فاصله چند ماه با شكست روبرو نمي شد؛ مگر اينكه مخالفان اصلاحات، اعتدال خاتمي را هم افراط محسوب كنند. اگر مخالفان اصلاحات به لوازم تقسيم بندي خود ملتزم بودند، دولت اصلاحات هر ۹ روز با يك بحران مواجه نمي شد. همه اين قرائن و شواهد نشان مي دهد نزد جريان مخالف اصلاحات، اصلاح طلب معتدل و اصلاح طلب افراطي در نهايت حكم واحدي دارد. در باور دروني آنها، مشكل اصلي اصلاح طلبان در اعتدال و افراط و يا تندروي و كندروي آنها نيست، بلكه در سمت و سو و متعلق اصلاحات است. در نظر آنها اصلاح طلبان در راهي كه گام نهاده اند، چه كند بروند و چه تند؛ در هرحال، با دشمن همسويي مي كنند. در تلقي مخالفان اصلاحات، كل جريان موسوم به اصلاح طلب، به واقع اصلاح طلب نيستند و اصلاح طلبان واقعي همان جريان مخالف اصلاحات است.
از اين رو، تقسيم اصلاح طلبان به افراطي و معتدل، براي رويارويي سياسي است و نزد مخالفان اصلاحات ذره اي اعتبار و اصالت ندارد. اين تقسيم بندي ناشي از منطق موقعيتي است كه مخالفان اصلاحات در آن قرار دارند. ميزان قدرت آنها در صحنه سياست چنين اقتضا مي كند. درحال حاضر آنها نمي توانند همه اصلاح طلبان را به يك چوب برانند.
اصلاح طلبان تاكنون بايد به صرافت طبع دريافته باشند كه اگر موقعيت مخالفان اصلاحات بهبود يابد، اين مرزبندي تاكتيكي از بين خواهد رفت. در نظر نهايي آنها اصلاح طلبان چه افراطي و چه معتدل، سر و ته يك كرباسند. هرچند در واقع امر گرايشهاي افراطي و اعتدالي در ميان اصلاح طلبان جنسي از واقعيت داشته باشد.
سيدهدايت جليلي shjalilis@yahoo.com

گروه سياسي : «محسن آرمين» گفت: «عزت الله ضرغامي» پيغام داده تنها به شرطي در مناظره شركت مي كند كه او كتباً تعهددهد در طول مناظره هيچ اشاره اي به عملكرد صدا و سيما و برنامه هايي نظير هويت نخواهدكرد.
عزت الله ضرغامي، معاون پارلماني و امور استانهاي صدا و سيما، چهارشنبه نهم مردادماه پيشنهاد كرد درباره طرح اصلاح اساسنامه صدا و سيما با محسن آرمين مناظره كند.
آرمين نيز سيزدهم مرداد گفت كه از اين پيشنهاد استقبال مي كند و معتقد است مردم علاقه مندند عملكرد صدا و سيما را از زمان دوم خرداد به اين سو و به طور مشخص، بعد از واقعه كارناوال عصرعاشورا تاكنون بدانند. محسن آرمين، روز يكشنبه درباره شرط معاون صداو سيما به خبرنگار «ايرنا» گفت: شرطي كه ايشان تعيين كرده، اساساً با اصل ميزگرد و فلسفه اين مناظره در تعارض كامل قراردارد. بنانبودوقتي ايشان بنده را دعوت به مناظره كرد، شرط و شروط بگذارد.
عضو فراكسيون جبهه دوم خرداد اظهار داشت: هرگونه مناظره مربوط به طرح بايد شامل دوبخش باشد، اول، ضرورت طرح، دوم، مفاد و مضمون طرح.
نماينده مردم تهران در مجلس خاطرنشان كرد: ابتدا بايد مشخص شود اين طرح چه ضرورتي داشته است و آيا صدا و سيما ملتزم به رعايت حقوق و حيثيت شهروندان بوده و نسبت به حفظ آبروي افراد حساسيت لازم را داشته است يا نه.
نايب رئيس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس افزود: پاسخ اين سؤال زماني مشخص مي شود كه عملكرد صدا و سيما را در يك ميزگرد بررسي كنيم. نتيجه اين بررسي، تأثيرتعيين كننده اي در گفت وگو درباره مضمون طرح دارد.
وي تأكيد كرد: به نظر من، بدون اين بحث، برگزاري ميزگرد بي فايده است. اتفاقاً برنامه هايي مثل «هويت» كه ايشان اشاره كرد، بسادگي و سهولت، حيثيت بسياري از افراد و شخصيتهاي ارزشمند و بزرگي چون مرحوم زرين كوب را در معرض اتهامهاي عجيب و غريب قرارداد، بدون آنكه كمترين اجازه اي براي دفاع از خود داشته باشد.
آرمين اظهار داشت: من بدون پيش شرط وفقط با قول شفاهي كه مشروح مذاكرات ميزگرد بدون سانسور پخش شود، از دعوت آقاي ضرغامي استقبال كردم. اكنون نيز از ايشان مي خواهم حداقل به گفته خودشان ملتزم باشند و آمادگي خود را براي برگزاري اين ميزگرد اعلام كنند.
عضو فراكسيون جبهه دوم خرداد گفت: در غير اين صورت، نصيحت من به آقاي ضرغامي اين است كه پيش از هرگونه دعوتي، تبعات و نتايج آن را بسنجند تا بعداً مجبور نشوند حرف خود را پس بگيرند.

گروه سياسي: ايران ۱۶ تن از جنگجويان سعودي تبار را كه با سازمان القاعده در افغانستان همكاري مي كردند و به ايران پناهنده شده بودند، به اين كشور تحويل داد.
به گزارش خبرگزاري فرانسه از واشنگتن، وزيرخارجه عربستان در گفت وگويي با روزنامه واشنگتن پست تأكيد كرد: اطلاعاتي كه در چارچوب جنگ آمريكا برعليه تروريسم، از اعضاي سازمان القاعده به رهبري بن لادن در بازجويي از آنان به دست آمده، در اختيار واشنگتن گذاشته مي شود. به نوشته اين روزنامه آمريكايي، تحويل اين افراد در ژوئن گذشته صورت گرفته است.
وزيرخارجه عربستان در پاسخ به سؤال اين روزنامه تأكيد كرد: ما از آنان (ايرانيان) خواستيم كه اين افراد را به ما تحويل دهند و آنها اين كار را كردند.
وي افزود: ايران نه تنها با عربستان در اين مسأله افغانستان همكاري كرده، بلكه فراتر از اين با آمريكا نيز در اين خصوص همكاري كرده است.
* بازتاب تحويل ۱۶ عضو القاعده از سوي ايران به عربستان در تلويزيون ژاپن
خبر تحويل ۱۶ عضو گروه القاعده از سوي ايران به عربستان سعودي، روز دوشنبه در تلويزيون سراسري ژاپن (ان.اچ.كي) منعكس شد. اين شبكه اعلام كرد: در حالي كه آمريكا تهران را متهم به پشتيباني از تروريستها مي كند، همكاري ايران درمقابله با تروريسم موردتوجه قرارگرفته است. اين تلويزيون اضافه كرد: سخنگوي وزارت خارجه ايران نيز گفته است كه تهران براساس مصوبه سازمان ملل متحد افراد عرب فراري به ايران را به كشورهاي متبوعشان تحويل داده است.

گروه سياسي: «در جامعه ما «دينداري هويتي» منشأ نزاع شده و دلهاي ما را از هم دور مي كند، رهبران فكري ما آنچه را كه تاكنون در باب فقه سرمايه گذاري كرده اند، بايد اينك درباره اخلاق انجام دهند.»
به گزارش «ايسنا»، سروش كه در جمع گروهي از دانشجويان و جوانان در مشهد سخن مي گفت، با اشاره به اينكه اسلام داراي دو بعد حقيقت و هويت است، افزود: توازن بين دو عنصر هويت و حقيقت، مهم است، چنانچه از كارهاي مهم فقيهان اين است كه احكام هويت بخش دين را از احكام حقيقي آن تفكيك كنند.
وي افزود: زماني كه عنصر هويت بر حقيقت غلبه پيدا كند، قشري بدون مغز پديد مي آيد و حقيقت از بين مي رود و آنگاه ناسيوناليزم پديد مي آيد و رفته رفته به جاي برخورد حقايق، برخورد هويتها بروز مي كند.
اين محقق درباره خصوصيات هويتها گفت: هويتها اهل برخوردند و گسترش طلب، بنيادگرايي نيز همان دين هويتي است، ولي حقايق، اهل جنگ و برخورد نيستند. در اين راستا اگر توازن هويت و حقيقت نباشد، ضرر مي كنيم. وي ابراز عقيده كرد: ديگر نمي توان دين را فقط در حجره ها تفسير كرد و پاسخ داد، اينك دين شاهدي بازاري شده است كه هر كسي حق دارد درباره او داوري كند و نتيجه گيري هم نمايد. آن دوره كه فقها، فقها را توزين مي كردند، گذشته است، اينك فقها در باسكول اجتماع ايستاده اند و دين را خودشان عرضه كرده اند. پس چرا خلايق آنها و دين را توزين نكنند؟ وي گفت: من اگر مورد مشاوره خاتمي قرار مي گرفتم، به جاي جامعه مدني، جامعه اخلاقي را به ايشان پيشنهاد مي كردم، چرا كه تصور جامعه اخلاقي، روشن تر از جامعه مدني است. وي افزود: رهبران فكري بايد در باب اخلاق، سرمايه گذاري كنند و اخلاق هم البته به معناي موعظه نيست، بلكه ما به تبيين ضوابط اخلاقي و رفتاري براي مردم نياز داريم.