Iran Newspaper

در پايان اجلاس ژوهانسبورگ يأس و حسرت در چهره شركت كنندگان ديده مي شد، زيرا اين گردهمايي بزرگ ثمره اي اساسي نداشت و اكثر سازمانهاي غيردولتي معتقد بودند رهبران جهان تسليم سازمان تجارت جهاني و صنايع بزرگ شده اند. حتي «هوگو چاوز» رئيس جمهوري ونزوئلا گفت كه شركت كنندگان شيوه گفت وگو را نمي دانستند و اين اجلاس را «گفت وگوي ناشنوايان» خواند. البته ژوهانسبورگ اهدافي از جمله تأمين بهداشت براي حداقل نيمي از ۲‎/۴ ميليارد انسان محروم از آن، كاهش اثرات مواد شيميايي تا سال ۲۰۲۰ و احياي منابع ماهيگيري تا سال ۲۰۱۵ تعيين كرده است، ولي اكثر شركت كنندگان انگشت اتهام را روي «مظنونان هميشگي» گذاشتند: كشورهاي ثروتمند، صنايع بزرگ و شركتهاي نفتي. جهت آشنايي بيشتر شما خوانندگان گرامي، برگردان مصاحبه مطبوعاتي كوفي عنان دبيركل سازمان ملل در پايان اجلاس از نظرتان مي گذرد.
* چه چيزي شما را درباره تحقق اهداف اجلاس ژوهانسبورگ خوش بين مي سازد؟
مي دانم برخي از مردم از نتايج اجلاس مأيوس شده اند واذعان مي كنم كه ما در ژوهانسبورگ نتوانستيم به همه مسائل مورد نظرمان بپردازيم، ولي فكر مي كنم ما به موفقيت رسيده ايم و از نتايج اجلاس رضايت دارم. تحقق توسعه پايدار در دستور كارمان قرار داشت و ما بدين نتيجه رسيديم كه بايد تعادل ظريف بين توسعه و محيط زيست را حفظ كنيم. ما سازمانهاي غيردولتي، بخش تجاري و دولتها را بسيج كرده ايم و معتقدم آنها برنامه هاي ما را اجرا خواهند كرد. مردم از اين نگراني ها آگاهي دارند و فشار خواهند آورد.بايد يادآوري كنيم كه نبايد به اين اجلاس بصورت منزوي نگاه كنيم. اين حلقه اي از يك زنجيره است. ما اجلاس دوحه را داشتيم كه قول داد تجارت را بگشايد. بايد بر اين اهداف نظارت كنيم و گزارش ساليانه بدهيم. ما چارچوبي براي به حركت درآوردن ملتها ودولتها ايجاد كرديم. اميدواريم اين مشاركتها را به ائتلافهايي جهت دستيابي به پيشرفت بدل كنيم. اما همه بايد نقشمان را ايفا كنيم: از فرد گرفته تا جامعه مدني.
* شما به گونه اي صحبت مي كنيد كه گويا همه چيز تحت كنترل است، ولي وقتي ما با كارشناسان حرف مي زنيم، مي بينيم اجلاس ژوهانسبورگ نسبت به «ريودوژانيرو» يك گام به عقب رفته است. از طرف ديگر، آمريكا كه ابتدا مخالف اين همايش بود، حالا خيلي ناراضي نيست. اتحاديه اروپا و شركت هاي بزرگ نيز خرسندند. به نظر شما، پذيرفتن تصويري كه جنابعالي ارايه كرديد، كمي ساده لوحانه نيست؟
معتقدم كساني كه هواي دنيا را آلوده مي كنند، مي بايست به اينجا مي آمدند و راه حلي ارائه مي دادند. بدون همكاري با صاحبان صنايع كه كارخانه ها را اداره مي كنند، نمي توانيم به اهدافي كه در اينجا تعيين كرده ايم، دست يابيم. آنها نبايد منتظر بمانند كه دولتها با تصويب قوانين جديد مجبورشان كنند از فن آوري هاي سبز استفاده نمايند. بايد آنها را در اهدافمان سهيم سازيم. بله، جامعه مدني و سازمانهاي غيردولتي بطور سنتي شركاي مهم ما بوده اند، ولي بايد به سراغ بخشهايي برويم كه آنها نيز در راه حفاظت از محيط زيست دخيل شوند. شما از پسرفت صحبت مي كنيد، ولي ما در ژوهانسبورگ اطمينان يافتيم كه توافقنامه هاي به دست آمده در ريودوژانيرو و ساير اجلاسهايمان سير قهقرايي ندارند. اقداماتي براي به عقب برگرداندن آن اهداف وجود داشته ، ولي ما مقاومت جانانه اي نشان داديم تا پسرفت نكنيم. اكنون زمان نيت پاك وتلاش صادقانه است. ما بايد آرمانگرا، عملگرا و واقعگرا باشيم وبه جلو برويم. اجازه دهيد كه تكرار كنم اين عصر مشاركت است. دولتها به تنهايي نمي توانند كاري انجام دهند، همينطور سازمان ملل ومتأسفانه بايد بگويم كه به تنهايي كاري از سازمانهاي غيردولتي بر نمي آيد و ما بايد در سطح ملي، منطقه اي وبين المللي با همديگر همكاري كنيم.
* جناب دبير كل، شما گفتيد اجلاس ژوهانسبورگ موفقيت آميز بوده است. آيا مي توانيد بگوييد در تأييد ادعاي تان، كداميك از توافقنامه هاي اين همايش به سود كشورهاي فقير دنيا است؟
ما بيانيه اي منتشر خواهيم كرد تا با برخي از دستاوردهاي اين كنفرانس آشنا شويد، ولي فكر مي كنم مسأله فقر و تسهيل فقر اولويت قابل ملاحظه اي در دستور كار ما داشته است. همچنين در مورد آب توافق كرديم بايدتا سال ۲۰۱۵ شمار كساني را كه به آب بهداشتي دسترسي ندارند، به نصف تقليل دهيم. در مورد تأمين بهداشت و انرژي براي تهيدستان ملزم كرديم. همچنين به توسعه پايدار متعهد شديم. ديگر نمي توانيم مانند گذشته منابع مان را تباه كنيم و توقع سياره اي سالم داشته باشيم. همچنين لازم است كه نه تنها دولتها اين گامها را بردارند، بلكه شركتهاي گرداننده كارخانه ها نيز مشاركت كنند. شما مصرف كنندگان نيز قدرتمنديد. مي توانيد از طريق انتخاب اجناسي كه مي خريد، به صاحبان صنايع فشار بياوريد. مي توانيد به دولتهايتان فشار بياوريد تا از صنايع بخواهند از فن آوريهاي سبز استفاده كنند. بنابراين وقتي به مجموعه برنامه هاي پيشنهاد شده در اينجا نگاه مي كنيد، مي بينيد كه اجلاس ژوهانسبورگ شكست نخورده است. من از اين نتايج راضي هستم، ولي آنچه اهميت دارد، چيزي نيست كه درهمايش اتفاق افتاده، بلكه عزم ما در به اجرا گذاشتن اين برنامه ها پس از بازگشت به جوامع مان است.
* هفته پيش «سازمان بين اللملي انرژي پايدار» در ژوهانسبورگ تشكيل شد. آيا سازمان ملل از آن حمايت خواهد كرد؟
انرژي يكي از نگراني هاي عمده ماست و اطمينان دارم آژانسهاي سازمان ملل خوشحال خواهند شد كه با اين سازمان جديد همكاري كنند. ما از كليه تلاشها براي رساندن انرژي پايدار و قابل بازيافت به فقرا حمايت و تمجيد مي كنيم.
*جناب دبيركل، جنابعالي درسه ماهه اخير چندين بار تأكيد كرده ايد كه اجلاس ژوهانسبورگ آخرين فرصت براي كشورهاي توسعه يافته جهت مبارزه بامصرف گرايي بيش از حد و شيوه هاي ناپايدار زندگي مردمشان است. چنين چيزي دراين اجلاس تحقق نيافت. بنابراين آينده كشورهاي درحال توسعه و گذار مانند كشورهاي اروپاي مركزي و شرقي را چگونه مي بينيد؟
بايد مراقب باشيم كه از چنين همايشهايي توقع معجزه نداشته باشيم، بلكه بايد تعهد سياسي و اراده را جهت دستيابي به اهداف مان متوقع باشيم و من اميدوارم با تو جه به بحثهايي كه در ژوهانسبورگ داشتيم، بتوانيم تعهدات سازمان تجارت جهاني در دوحه رامنصفانه عملي سازيم.
دور بعدي مذاكرات سازمان تجارت جهاني بايد درهاي بازار را به روي كشورهاي فقير بگشايد و در راستاي توسعه باشد. فقرا ترجيح مي دهند از فقر خارج شوند، تا اينكه كمك دريافت كنند. ما تلاش خواهيم كرد «اهداف توسعه هزاره» را پيش ببريم. بنابراين بايد اجلاس ژوهانسبورگ را در قاب تصويري كلي ديد، نه جداگانه.
* برخي سران كشورها اين فرصت را مغتنم شمردند تا درباره زيمبابوه صحبت كنند. آيا شما مي توانيد دراين باره اظهار نظر نماييد؟
بله، من با چند نفر ازرهبران جهان در مورد اين موضوع صحبت كردم و همچنين ملاقاتي طولاني با پرزيدنت موگابه و چند تن از وزراي دولتش داشتم. من از ابتدا با دولت زيمبابوه در تماس بوده ام و آنها موضع مرا مي دانند: اصلاحات ارضي ضروري است، ولي بايد به شيوه اي سازمان يافته و قانوني صورت پذيرد و به كساني كه زمين شان را از دست مي دهند، عادلانه غرامت پرداخت. بايد همه مراقب باشيم كه اين مناقشه خاتمه يابد تا جامعه زيمبابوه و منطقه مسموم نگردد.
*از ۱۰ نمره، چه نمره اي به اجلاس ژوهانسبورگ مي دهيد؟ دوموفقيت بزرگ ودو شكست بزرگ اين اجلاس چه بوده است؟
در مورد از يك تا ۱۰ نمره دادن، بايد بگويم كه من وارد اين قبيل مسائل نمي شوم، ولي به شما آنچه رامي گويم كه قبلاً گفته ام. ما به اينجا آمده بوده ايم كه براي توسعه پايدار و حافظت از محيط زيست تعهد سياسي، اراده و توا ن ا جرايي كسب كنيم. ما بايد دستاوردهاي اين اجلاس را درجوامع مان محك بزنيم. من نمي گويم ژوهانسبورگ پايان راه است، بلكه سرآغاز است. اگرنقش مان را ايفا كنيم و به صاحبان صنايع فشار بياوريم، فكر مي كنم اين اجلاس گام بلندي در مسير توسعه پايدار برداشته باشد.
*جناب دبير كل، اين راه به كجا ختم مي شود؟ اگر ۱۰ سال ديگر اجلاس مشابه ديگري برگزار شود، تا آن موقع ما چه دستاوردهايي كسب كرده ايم و چه چالشهايي در پيش داريم؟
دستاوردها و چالشهايمان در ۱۰ سال آينده به خودمان بستگي دارد. ما در سازمان ملل اعلام كرده ايم كه همه كشورها بايد اقدام كنند. اگر با عزمي راسخ براي اجراي تعهداتمان ژوهانسبورگ راترك كنيم، اطمينان دارم ظرف ۱۰ سال منشأ اثر خواهيم شد. دوباره تأكيد مي كنم كه بايد مشاركت نماييم. ما در ژوهانسبورگ به دولتها گفتيم كه نمي توانند اين توافقنامه ها را به ما واگذار كنند، بلكه بايد خودشان در سراسر كشور متبوعشان به اجرا بگذارند. سازمان ملل پذيرفت براين روند نظارت داشته باشد وهر سال درباره موفقيتها وشكستها گزارش تهيه كند.