... و اين فرزند ناقص الخلقه نوانخانه !!!
دولت و دولتمردان ما چه نگاهي به ورزش داشته، دارند و بايد داشته باشند؟ روزي را به ياد مي آورم كه تحقيقات يك دانشجو نشان مي داد ما مي توانيم با ورزش، بيشتر از نفت درآمد داشته باشيم. بيشتر از تمام روابط ديپلماسي، از طريق ورزش حرفمان را در دنيا بزنيم و بيشتر از نتايج تمام هزينه هاي مصرف براي مبارزه با مواد مخدر ، بدينوسيله جوانان را سالم نگاه داريم وبيشتر از... گزارش را بخوانيد.
حضور خاتمي ، آغازي براي يك تحول
زماني كه سيد محمدخاتمي، رئيس جمهور اصلاح طلب ايران بر روي صندلي مشكي رنگ ، جايگاه ويژه سالن ۱۲ هزار نفري ورزشگاه آزادي نشست، حاضران در سالن كه اكثر آنان را جوانان و نوجوانان تشكيل مي دادند به ابراز احساسات پرداختند، اين نخستين حضور رسمي روحاني محبوب نسل جوان در يك رقابت جهاني ورزشي بود.تهران به عنوان ميزبان مسابقات كشتي قهرماني جهان برگزيده شده بود و حضور خاتمي براي ايراني ها خوش يمن بود آنها بعداز سه روز مسابقات نفس گير بر سكوي نخست مسابقات ايستادند. برخي تحليلگران اين رويداد را به خاطر ويژگي هاي خاص آن داراي ابعاد ويژه توصيف كردند. حضور رئيس قوه مجريه در واقع بخشي از بسط توجه دولتمردان به ورزش بود.
آنها دريافته بودند كه ورزش چيزي فراتر از تعريف هاي كليشه اي آن است. اين پديده جهاني چنان با سياست، اقتصاد، فرهنگ و... آميخته است كه دولتها به خوبي از امتياز بهره جويي از آن براي رسيدن به اهداف خويش آگاهند.
در سالهاي ابتدايي انقلاب ورزش چندان مورد توجه نبود. شرايط خاص آن دوره و گذر از مرحله استقرار نظام اثبات نظام عملاً موجب شده بود ورزش دررده هاي دوم وسوم كانون توجه قرار گيرد.
دراين ميان سعي هايي شد تا به ورزش جنبه ايدئولوژيكي بخشيده شود كه اتفاقاً اثرات مثبتي نيز داشت. ايراني ها به روح پيروزي اعتقاد عجيبي دارند وبراي رسيدن به اهداف اينچنيني تلاش بسياري مي كنند شايد به همين خاطر بود كه در آن سالها اگرچه مقام قابل توجهي به دست نيامد اما اتفاقات مثبت زيرپوستي، آرام آرام مسير خود را مي پيمودند تا با به سطح آمدن ورزش آنها نيز به عنوان ستاره هاي رشته هاي مختلف مطرح شوند.
دولت در آن پروسه زماني و در حاليكه مي رفت تا بحران اغتشاشات، ترورها وبمب گذاري ها را پشت سر گذاشته و وارد مرحله جديدي از توجه به مؤلفه هاي مهم اجتماع شود درگير جنگي ناخواسته شد تا ۲۹۲۰ روز ديگر دفاع مقدس در كانون اصلي توجهات باشد.
بالاخره پايان جنگ و آغاز دوران بازسازي فرصتي براي برخاستن فراهم آورد. هرچند روند كند بازسازي درتمام ابعاد آن خود به عاملي بازدارنده بدل شد كه تكليف عنصري مهم به نام ورزش را به درستي مشخص نمي ساخت. با اين همه سرانجام شعار ورزش قهرماني توسط دولتمردان مورد توجه جدي واقع شد. ديگر ورزش يك هدف بود.
مسابقات فوتبال صلح و دوستي كه به ميزباني كشور كويت و قبل از حمله عراق به اين كشور انجام شد الگويي جديد از نقش ورزش در عرصه ديپلماسي به نمايش درآمد. ايران و عراق رودر روي هم قرار گرفتند. اما ثبت يك عكس يادگاري مشترك از بازيكنان دو تيم فصل جديدي در فروكش كردن چالش ها و بخصوص طرد تنفر دو ملت داشت.
پيروزي ايران بر استراليا در سال ۷۶ جنبه ديگري از نقش ورزش را آشكار كرد. شادي عمومي همه جا را فرا گرفت، هر چند در اين ميان برخي سعي كردند تا اين پديده را طبق تعاريف ونداليسم تعريف كرده و آنرا خطرناك جلوه دهند اما واقعيت اين بود كه دولت با پديده اي تازه مواجه شده بود. پديده اي كه شايد در ساير كشورها مشابه آن بسيار ديده شده بود اما در ايران موضوع فرق داشت. برخي محافظه كاران نمي توانستند قبول كنند كه ورزش تا اين حد بر جامعه تأثير گذاشته است. ولي به هر حال ضرباهنگ قلب ورزش روز به روز تندتر شد.
مجلس چه نگاهي به ورزش دارد؟
مجلس شوراي اسلامي به عنوان عالي ترين نهاد قانون گذاري در ايران پس از حذف تيم ملي فوتبال ايران عملاً خواستار بررسي علل اين شكست شد. قبل از آن نيز پرسش هاي بسياري از سوي نمايندگان از مسؤولان سازمان تربيت بدني و كادر مديريت مجموعه اعزامي به المپيك سيدني مطرح شد كه بركناري سيدمصطفي هاشمي طبا و جايگزيني مهرعليزاده را به دنبال داشت. استاندار سابق خراسان به تهران آمد تا به عنوان مرد اول ورزش ايران بر صندلي رياست سازمان تربيت بدني تكيه كند. رئيس جمهور خاتمي در حكم اوابراز اميدواري كرده بود كه اولويت با تبيين و عملي كردن طرح جامع ورزش باشد. اين به معناي يك دستور محترمانه تلقي مي شد.
اما دكتر منوچهر احمدي، رئيس انجمن نويسندگان ورزش مي گويد: «از زمان ارائه موضوع طرح جامع ورزش تا اجراي آن ۴سال زمان را از دست داديم. اكنون دربرنامه سوم توسعه مشغول تبيين طرح هستيم درصورتي كه قرار بود در سال ۷۹ اين طرح تبيين شود».
… محسن مهرعليزاده دكتر قراخانلو را براي هدايت اين طرح برگزيد واو نيز تيم خود را تشكيل داد تابيشترازاين دير نشود. با اين حال مجلس ششم رگه هايي از توجه خاص به ورزش را نشان داده است. توجهي كه به نظر مي رسد هرچند كافي نيست اما لازم است. حتي صحن مجلس مواردي ازبحث هاي خاص نمايندگان درخصوص نتايج تيم هاي ملي ايران را ديده است .
مهدي كروبي ، رئيس پارلمان ايران چندي پيش گفت: « مجلس شوراي اسلامي تلاش مي كند باافزايش بودجه ورزش و وضع قوانين مناسب امكانات بيشتري دراختيار ورزشكاران قرار دهد».
او در بخش ديگري از سخنان خود گفت: «متأسفانه براي ورزش سرمايه گذاري لازم نشده است و از سرمايه هاي موجود هم استفاده بهينه نمي شود».
اين اشاره رئيس قوه مقننه درواقع بخشي از مطالبات ورزش از دولتمردان بود. تغيير نگاه و توجه به اين واقعيت كه «ورزش فقط ورزش نيست» نكته اميدوار كننده اي داشت كه نشان مي داد بدنه دولت قصد استفاده بيشتر از پتانسيل هاي موجود درورزش را دارد.
مهدي كروبي ، روز شنبه ، ۱۹مرداد ۸۱ در تهران به جايگاه ورزش در عرصه هاي سياست ، اقتصاد و اجتماع اشاره كرد وگفت: «برهمين اساس حكومتها سرمايه عظيمي براي ورزش مصرف مي كنند».
اين روحاني فعال، ده روز بعد در سالن شهيد افراسيابي موضوع فوق را شفاف تر بررسي كرد؛» ما در صحنه هاي ورزش بين المللي جايگاه خودمان را پيدا نكرديم».
درعين حال كروبي عملاً تقصير را به گردن هيچكس نينداخت ، «بخاطر علل و عوامل گوناگون دراين زمينه موفق نبوديم وهيچ فرد خاصي را دراين زمينه مقصر نمي دانم».
۶۱روز پيش از آن نيز ، سيدمحمدخاتمي در ملاقاتي با «ژاك روگ» رئيس كميته بين المللي المپيك به موضوعي اشاره كرد كه مي تواند بسيار موردتوجه قرار گيرد. اداره كل اطلاعات و اخبار رياست جمهوري در بخشي از خبر ارسالي نوشت: «رئيس جمهور اظهار داشت : امروز ورزش به عنوان يك علم ، يك صنعت و يك هنر مطرح است و عاملي براي حل مسأله اشتغال در جامعه است . آقاي خاتمي همچنين با تشريح وضعيت كنوني جهان بعد از حوادث ۲۰شهريور سال گذشته ونياز كنوني جهان به صلح ، از ورزش به عنوان يكي از حوزه هاي مهمي كه مي توان در آن ايده گفت وگوي تمدن ها رامطرح كرد نام برد».
درديدگاه دومرد قدرتمند ايران يعني خاتمي وكروبي به عنوان رؤساي دوقوه مجريه و مقننه نقاط مشترك فراواني نسبت به مقوله ورزش ديده شد كه اميدواركننده بود اما…
راههاي مقابله با توقف كدامند؟
اما اينكه اين نگاه تاچه حد درميان افراد و حوزه هاي زيرمجموعه اين دوقوه جاافتاده ، سؤالي است كه پاسخ آن چندان شيرين نيست.
محمدباقر ذاكري، عضو كميسيون فرهنگي مجلس ششم مي گويد: «محوركار دولت برنامه سوم است . در برنامه ، اهداف و مسير حركت مشخص شده است وجايگاه هركاري از جمله ورزش نيز مشخص است. اصلي ترين نگاهي كه دراين برنامه به مقوله ورزش شده است خصوصي سازي ومردمي كردن ورزش است البته دولت حمايت خواهد كرد اما كار اصلي به عهده بخش خصوصي است».
ذاكري در پاسخ به اين سؤال كه بالاخره ما موفق بوده ايم يانه؟ مي گويد:«زياد موفق نبوده ايم ولي اميدواريم تاپايان برنامه سوم توسعه موفق شويم. البته اگر رسانه ها به اين موضوع بپردازند».
… بيش از ۱۰روزنامه ورزشي نشان مي دهد كه دركميت رسانه اي مكتوب كمبودي نداريم اماكيفيت و نوع نگرش آنها به ورزش نيازمند يك بررسي حرفه اي است.
شايد عملي شدن طرح جامع ورزش بتواند اين مسأله ومشكل بزرگتر كه همان كم توجهي به ورزش در ارگانها ونهادهاي مختلف است را تاحدي مرتفع سازد. آموزش و پرورش مكاني براي پرداختن به ورزشهاي پايه است ولي كمتر مدير يا معلمي حاضر است در صورت نيامدن معلم ورزش آنچنان به دغدغه بيفتد كه غيبت معلم رياضي او را به فكر مي اندازد. اين جمله ساده، مادر درد اصلي ورزش ايران تلقي مي شود.
هر چند يكي از اهداف طرح جامع ورزش هماهنگ كردن نگاهها به مقوله مورد بحث و جلوگيري از زباله شدن استعدادهاست. با اين حال به نظر مي رسد براي پيمودن فاصله بين تبيين تا عملي شدن واقعي طرح نيازمند يك بازنگري كلي و تغيير عادتها هستيم.
ادامه دارد
