استان آذربايجان غربي با وسعت ۴۳۶۶۰ كيلومتر در شمالغرب ايران، با كشورهاي عراق، تركيه و جمهوري نخجوان هم مرز است و در داخل با استانهاي آذربايجان شرقي و كردستان همسايه است.آذربايجان درفارسي ميانه «آتورپاتكان» ، در آثار كهن فارسي آذربادگان، درفارسي كنوني آذربايجان ناميده مي شود. تاريخ اين منطقه با تاريخ قوم ماد در آميخته است، چرا كه مادها بعدازمهاجرت به ايران درقسمت غربي اين سرزمين ساكن شدندو بعد درزمان غلبه اسكندر مقدوني به ايران، سرداري به نام آتورپات در آذربايجان ظهوركرد كه اين سرزمين به نام آتورپاتكان معروف شد پس از تحولات اجتماعي و سياسي بسيار، آذربايجان مقر اوليه حكومت صوفيان شد كه دراين دوره اين منطقه جنگهاي خونين ميان سپاهيان ايران و عثماني روي داد كه جنگ چالدران از عمده ترين آنهاست درآن جنگ سيدصدرالدين وزير اعظم شاه اسماعيل صفوي كشته شد. مقبره او درچهاركيلومتري شهر چالدران درروستاي سعدل قرار دارد.
استان آذربايجانغربي با برخورداري از تمدن كهن و آثار غني تاريخي و جاذبه هاي متعدد فرهنگي، طبيعي، هواي ملايم وسالم ، رودها و چشمه هاي پرآب، تاكستانها و باغهاي پربار و پراز ميوه، درياچه نيلگون، مساجد وبازارها واماكن، ابنيه هاي تاريخي، صنايع دستي همچون قاليچه هاي تكاب و دست بافته هاي عشاير، معرق كاري و ريزه كاري و... سوغات نقل و بيد مشك اروميه و از همه مهمتر مردم خونگرم و مهمان نواز، زمينه مناسبي براي جذب مسافران وجهانگردان وايجاد مراكز تفريحي و خدماتي را فراهم آورده تا بتوانند فرهنگ غني و طبيعت استان را از نزديك ببينند و اين امر ميسر نخواهد بود مگر باتهيه مقدمات سيرو سياحت براي گردشگران داخلي و خارجي.
از جمله شهرستانهاي اين استان عبارتند از خوي، ماكو، سلماس، مهاباد، مياندوآب ، نقده ، شاهيندژ، اشنويه، بوكان وچالدران آنچه در ذيل مي آيد معرفي شماري از بناهاي زيباو ارزشمند تاريخي و اماكن ديدني وتفرجگاههاي استان است.

|درياچه اروميه
درياچه اروميه واقع درشمال غرب ايران به مساحت تقريبي ۴۸۱۰ كيلومترمربع و پيرامون آن ۴۶۳ كيلومتر است. جزاير متعدد درياچه اروميه مأمن انواع پرندگان مهاجر از قبيل پليكان، عقاب طلايي، غاز پيشاني سفيد، غاز خاكستري، قو، آنقوت، تنجه و قرقي وجغد قهوه اي است. يكي از زيباترين ومشهورترين اين پرندگان فلامينگو است. فلامينگو ها در فصل بهار دردسته هاي چندصدتايي درسراسر سواحل و جزاير درياچه جلوه خاصي به آن مي بخشند، از جمله جزاير نه گانه كه از نظر و حوش و سعت قابل اهميت اند عبارتنداز: جزاير اسلامي، كبودان، آرزو، اسپير و...


|مسجد جامع اروميه
اين مسجد باشكوه، دروسط بازار قديمي شهرستان اروميه بنا شده است. بنابرعقيده برخي از محققين پيش از ساختن مسجد دراين محل آتشكده اي بنا شده بود كه بعد از تسلط مسلمين به ايران ويران شد و درقرن هفتم هجري روي بناي سابق مسجد ساخته شد. سبك تزئينات وگچ بريها و ستون بنديها و طاقهاي مسجد شبيه آثار به جامانده از دوران سلجوقي است.

|تپه حسنلو
تپه حسنلو در ۱۲ كيلومتري شهرستان نقده دركنارروستاي حسنلو واقع است. جام بزرگ طلايي حسنلو كه مربوط به دوره مانايي هاست از اين تپه كشف شده است. قدمت اين تپه به ۶۰۰ سال قبل از ميلاد مي رسد.

| تخت سليمان
تخت سليمان يكي از آثار تاريخي و ديدني آذربايجان غربي و از بقاياي قلعه و قصر بزرگ وبا شكوهي است كه در فاصله ۴۵ كيلومتري شمال شرقي تكاب واقع شده است اين محل مركز آتشكده بزرگ شهرياران ساساني به نام آذرگشسب ويكي از آتشكده هاي معروف زمان ساساني است.

|چشم ثريا
چشم ثريا واقع در دشت وسيع و زيباي بورالان، سرچشمه رودخانه ارس ويكي از جاذبه هاي دل انگيز وگردشگري استان آذربايجان غربي است تالابهاي آن در فصول مختلف زيستگاه انواع پرندگان مهاجر است.

| غار فخريقاه
اين غار در ۱۸ كيلومتري شهرمهاباد در دل كوه ايجاد شده است و بناي آن را به فرآتيس پدرديااكو اولين پادشاه ماد نسبت مي دهند، برخي از مورخين عقيده دارند كه غار ياد شده آرامگاه فرآيتس است.

| درياچه مارميشو
درميان كوههاي مجاور ايران و تركيه و در حدود ۴۵ كيلومتري غرب شهرستان اروميه درياچه اي طبيعي به وسعت تقريبي ۵ هكتار وجود دارد كه از دامنه هاوچشمه هاي اطراف تشكيل شده است. دراين درياچه انواع آبزيان از جمله ماهي قزل آلا وجود دارد و محل بسيار مناسبي براي صيد ماهي وگذراندن اوقات فراغت گردشگران و دوستداران طبيعت است.

|آبشار شلماش
اين آبشار با دره اي سرسبز دركنار جنگلهاي پراكنده وزيبا درنزديكي شهرسردشت واقع است و يكي از شاخه هاي رودخانه زاب كوچك محسوب مي شود.

|غار سهولان
غارسهولان يكي از بي نظيرترين غارهاي آبي ـ خشكي در ۳۵ كيلومتري شهرمهاباد (جاده مهاباد ـ بوكان) واقع و از چند حوضچه بزرگ كه به وسيله دالانهاي آبي به هم متصل شده اند تشكيل شده است ارتفاع سقف غار از سطح آب در حوضچه آخر ۵۰ مترو عمق آب در حوضچه وسط به ۳۵ مترمي رسد. آب زلال وشفاف اين غار محل قايقراني گردشگران بوده و سرسبزي دره سهولان دركنار اين غار به شكوه اين جاذبه طبيعي تاريخي افزوده است.
| قره كليسا
قره كليسا از قديمي ترين كليساها به شمارمي رود و بناي آن در دو قسمت متعلق به قرن ۷ و ۱۲ ميلادي است اين كليسا در دشت چالدران بنا شده وهمه ساله تعداد كثيري از مسيحيان داخل و خارج از كشور براي شركت درمراسم ويژه مذهبي در اين كليسا گرد هم مي آيند.

| كاخ باغچه جوق
اين كاخ درنزديكي شهر ماكو وروستاي باغچه جوق درميان باغ مشجري واقع است ويكي از عمارتهاي باشكوه وبناهاي تاريخي وگردشگري است كه ساخت آن در دوران قاجاريه ودرزمان پاشاخان شروع و در دوران اقبال السلطنه ماكويي يكي از سرداران مظفرالدين شاه به پايان رسيد. ساختمان كاخ به صورت دوطبقه ومتأثر از معماري روسي بنا شده است اين ساختمان باشكوه درحال حاضر به عنوان كاخ موزه بالوازم زندگي، تزئينات و مبلمان و پرده هاي زيبا به صورت موزه مردم شناسي مورد بهره برداري قرارگرفته است.

| عمارت كلاه فرنگي
اين عمارت تاريخي قسمتي از مجموعه ساختمانهاي بزرگ و قديمي ماكو و متعلق به عليقلي خان بيات است. ساختمان اين بنا به اواخر دوره قاجاريه مربوط بوده وتاكنون هيچ دخل و تصرفي در آن صورت نگرفته است. اين عمارت تاريخي دوطبقه ازنظر فرم وتكنيك مخصوصاً با گچ بريهاي صليبي شكل و آيينه كاريهاي بسيار ارزنده اثري جالب و ديدني است . هرطبقه داراي يك بالكن چوبي و طرح عمارت به صورت هشت ضلعي است.

|برج شمس تبريزي
اين برج تاريخي كه با شاخهاي آهو، بزكوهي و قوچهاي شكارشده توسط شاهان صفوي زينت داده شده است، درشهرستان خوي واقع است.
|اروميه ـ آقاجاني