|
گفت و گو ـ مصاحبه بي بي سي با ريچارد كابولد، تحليلگرانگليسي
پرونده بلر سندي سياسي است
دولت توني بلر، نخست وزيرانگليس پرونده به اصطلاح محرمانه اش در باره توانمندي عراق در توليد جنگ افزارهاي اتمي را منتشر كرد تا نشان دهد تهديد صدام براي جامعه بين الملل قريب الوقوع است، اما از آلمان وفرانسه گرفته تا روسيه وچين، اكثر كشورهاي دنيا اين گزارش اطلاعاتي ۵۰صفحه اي را نامتقاعدكننده خواندند. حتي يك نماينده پارلمان انگليس آن را قصه هاي عاميانه ناميد. كارشناسان معتقدند اين پرونده بيشتر نشان مي دهد اطلاعات غرب در باره عراق چقدر اندك است. جهت آشنايي بيشتر شما خوانندگان گرامي ، برگردان مصاحبه شبكه بي بي سي با درياسالار ريچارد كابولد، مدير مؤسسه سلطنتي نيروهاي متحد انگليس از نظرتان مي گذرد.
\ چرا وظيفه انتشار اين پرونده به انگليس واگذار شد وحال آن كه آمريكا بزرگترين ماشين اطلاعاتي دنيا را دارد؟
* فكر مي كنم اين اطلاعات قبلاً به صورتهاي گوناگون درآمريكا منتشر شده است .
\ يعني نكته جديدي ندارد؟
* خير، چيز تازه اي ندارد. البته اين نكته كه عراق براي خريد اورانيوم به آفريقا رفته چيز جديدي است ، يا اين كه عراق مي تواند ظرف ۴۵دقيقه از زمان صدور فرمان صدام از جنگ افزارهاي شيميايي وميكروبي استفاده كند، تازگي دارد. اما كلاً اين سندي سياسي است كه توني بلر به كمك آن مي خواهد حزب خود را براي حمله به عراق بسيج كند.
\ چرا مي گوييد سند سياسي؟ اين پرونده سندي اطلاعاتي است كه بسياري از نكاتش پالوده شده است.
* تاوقتي اطلاعا ت خام ارائه نشده، مي توانيد اين سند را سياسي بخوانيد. البته اطلاعات خام قابل اجرا نيست، بلكه بايد آن را پردازش كرد ورنگ سياست به آن زد تا براي عامه مردم قابل درك باشد. به عقيده من، اين پرونده تنها مي تواند افراد بدبين را ترغيب كند، وگرنه نمي تواند مخالفان جنگ با عراق را درباره لزوم حمله به صدام متقاعد سازد.
\ پيش از انتشار اين پرونده تبليغات گسترده اي به راه انداخته شده بود كه اين اسناد ويژه خواهند بود، ولي چيزي به دانش عمومي ما درباره عراق اضافه نشد، اينطور نيست؟
* فكر نمي كنم آنقدر هم فاقد اطلاعات باشد ومي تواند بدبينان را به صف جنگ طلبان بكشاند، ولي نظر مخالفان را تغيير نمي دهد وشايد حتي موضعشان را تندروتر سازد. به نظر من توني بلر با انتشار اين پرونده دست به خطر زد، زيرا اگر سوءتعبير شود، نمي تواند حرفش را به كرسي بنشاند. اما هيچ قصد نداشته يك دروغ بزرگ بگويد، چون ناچار بود گزارش جعلي ارائه دهد يا حقيقت را بگويد، ولي اگر دروغ مي گفت به دردسر مي افتاد. براي همين، به عقيده من ، او راست مي گويد.
\ شما قبلاً اطلاعات خام ديده ايد، ولي اين پرونده فقط يك مشت سند پيش روي ما گذاشته است. فكر مي كنيد بلر چقدر اطلاعات ديگر در اختيار دارد؟
* ترديدي نيست كميته مشتركي كه او درمقدمه پرونده به آنها اشاره مي كند ، اطلاعات خام دارد وآنها فقط بخشي از آن را به صورت پالوده به ما تحويل داده اند. من تاحدودي با كار اين كميسيونها آشنايي دارم ومي دانم صادقانه عمل مي كنند. آنها درميان صدها اطلاعات ريز و درشت مي گردند تا نتايج محكمي بگيرند ودر اختيار وزرا قرار دهند.
\ اما شما گفتيد اين يك سند سياسي است . فكر نمي كنيد ممكن باشد آنها اين پرونده را براي توجيه موضع بلر تدوين كرده باشند، نه ارائه واقعيت؟
*بله،هدف از تدوين اين پرونده حمايت از موضع بلر در قبال تلاش واشنگتن براي درخواست از سازمان ملل است تا شايد با تصويب قطعنامه اي به بازرسان تسليحاتي امكان دهند با اقتدار زياد به عراق باز گردند.
\ همه مردم دنيا مي دانند صدام، آدم جنايتكاري است وملت خودش را شكنجه مي كند، اما اين پرونده چه حقايق ديگري را درباره او به ما مي آموزد؟
* آن پرونده برضرورت اقدامي سريع عليه وي تأكيد مي كند زيرا تاكنون شيوه ما براي مهارش مؤثر نبوده است. همچنين به ما مي آموزد صدام بزودي قادر به توليد بمب اتمي خواهد بود وجنگ افزارهاي شيميايي و بيولوژيكي در اختيار دارد.
\ در اوايل دهه ،۱۹۶۰ آمريكايي ها براي مقابله با بحران موشكي كوبا اطلاعات قانع كننده تري ارائه دادند. آنها عكسهاي خود را در سازمان ملل به جامعه بين الملل نشان دادند، ولي اين پرونده هيچ مدرك محكمي ندارد.
* بله، آن موقع عكسها درباره سايتهاي موشكي آشكار بود، ولي بسياري از برنامه توليد جنگ افزارهاي كشتار جمعي عراق در زيرزمين صورت مي گيرد. اين پرونده عكسهايي نيز دارد كه خيلي واضح وقانع كننده نيست. اما شانزده قطعنامه شوراي امنيت نشان مي دهد عراق اين برنامه را پيگيري مي كرده ومي توان براي توقف آن ، به زور متوسل شد. اما به گمانم آمريكا وانگليس به دلايل سياسي مي خواهند قطعنامه ديگري را به تصويب برسانند تا اولاً نشان دهند چه خطر بزرگي ما را تهديد مي كند وثانياً سازمان ملل را به استفاده از زور جهت اجراي قطعنامه هاي قبلي دعوت كنند.
\ آنچه اين پرونده مشخص نمي سازد، نيت وانگيزه صدام براي استفاده از اين تسليحات است ، ولي اگر آمريكا، انگليس يا هركشور ديگري به عراق حمله كنند، او اين انگيزه و بهانه را به دست خواهد آورد، اينطور نيست؟
* من اين تعبير را قبول ندارم. درسال ۱۹۹۱ در عمليات توفان صحرا، مقامات آمريكايي و انگليسي تلويحاً تهديد كرده بودند اگر عراق از جنگ افزار شيميايي استفاده كند، عراق را بمباران اتمي خواهند كرد. اين تهديد مؤثر بود زيرا در گزارش سازمان ملل آمده كه صدام به فرماندهانش دستور داد از آن جنگ افزارها استفاده نكنند، مگر حمله ويرانگري بغداد را تهديد كند.
\ اما مي توانيم تصور كنيم كه اين بار وضع فرق خواهد كرد، زيرا او چيزي براي از دست دادن ندارد.
* خير، زيرا صدام مايل به بقاي حكومتش است و وقتي ببيند تهديد استفاده از زور عليه وي جدي است، تسليم اراده جامعه بين الملل خواهد شد. او بايد تصميماتي اساسي بگيرد: يا نابود شود يا بازرسان را بپذيرد.
\ اگر گزينه اول را بپذيرد، چه اتفاقي رخ خواهد داد؟
*آن را بسيار بعيد مي دانم، زيرا حاضر نيست متحمل تلفات سنگين شود و جان خود را از دست دهد.
\ آيا افكارعمومي غرب حاضر به تحمل دههاهزار تلفات هست؟
* به نظرم اگر از قدرت عظيم نظامي استفاده شود وكشورهاي مختلف براي حمله به عراق ائتلاف تشكيل دهند، تلفات خيلي پايين خواهد بود، ولي اگر ۳،۲سال ديگر صبر كنيم، وضع خيلي پيچيده مي شود زيرا شايد صدام صاحب بمب اتمي شود.
\ خطر موجود، اقدام يكجانبه است. دليلي براي احتمال حمله يكجانبه آمريكا به عراق مي بينيد؟
* خيلي اميدوارم آمريكا يكجانبه اقدام نكند.به عقيده من آمريكا دارد باج خواهي مي كند زيرا سازمان ملل را مجاب مي كند با تصويب قطعنامه اي جديد، از جنگش با عراق حمايت كند. اين خطر وجود دارد كه پس از جنگ، شمار زيادي از مردم دنيا، دشمني تلخي با غرب پيدا كنند.
\ پس شما با ال گور (معاون سابق رياست جمهوري آمريكا) هم عقيده ايد كه دكترين بوش براي حمله به سايركشورها بدعت مي گذارد.
* بله، اين احتمال وجود دارد، ولي اين غيرقانوني است زيرا بحث دفاع از خود در قبال تهديدات قريب الوقوع شامل اينجا نمي شود.
|
