شهرها در كنار افزايش روزافزون زندگي ماشيني نياز به هدايت و كنترل جدي دارند زيرا عدم توجه به كنترل توسعه بي رويه، سرويس دهي خدمات درشهر را با مشكل مواجه مي سازد. هدايت سيستمي شهرها كه در دهه ۷۰ مطرح شد اعلام داشت شهرها به گونه اي هستند كه يك سازمان يا نهاد نمي تواند با يك زاويه به شهر بنگرد، بلكه بايد خود را جزيي از شهر بداند كه در آن زندگي مي كند و خدمات دريافت مي كند زيرا شهر موجود زنده اي است كه سازمان ها ونهادها را در خود جاي داده است ونهادها اعضاي آن هستند.
كارشناسان معتقدند ظرفيت توسعه با هجوم به شهرها وتضاد فرهنگ ها به خطر مي افتد چرا كه مشكلات حادث شده، با پيمودن يك چرخه تبديل به بحران مي شوند و شرايط مسكن، آموزش، ترافيك و در نهايت مديريت شهري را با مشكل روبرو مي كند. اين بحران ها سبب مي شود فكر، سرمايه و خدمات شهري را به خود اختصاص دهند وشهرها از طراحي آينده و انجام وظايف اصلي باز بمانند. گروهي از شهرها در دهه ۸۰ سعي كردند با دسترسي به اطلاعات و الگوهاي جهاني قبل از رسيدن به مرحله خطر اقدامات پيشگيرانه به عمل آورند. آنها با مطالعه جهاني نيازهاي آينده را پيش بيني كردند و براي تحولات آينده پيشاپيش آماده مي شدند. اروپائيها بعداز طرح اتحاديه براي برداشتن مرزها و رسيدن به يك تشكل بزرگتر اقداماتي را به عمل آوردند. آنها با ارائه يورو به عنوان پول مشترك بناي اقتصادي جديد را نهادند. اروپاي واحد با جنگهاي ناپلئون نتيجه نداداما با تفاهم ومنافع مشترك امروز شكل واقعي به خود گرفته وتا پايان اين دهه به سمت توسعه هوشمند حركت مي كند نظرسنجي هاي جهاني نشان مي دهد شهرهاي بين المللي در آينده بنيان اقتصاد و سياست خواهد بود؛ يعني شهرهايي كه نقش فعال در اقتصاد بين الملل دارند، آنها شرايطي نظير استقرار مراكز اصلي درآمد و يا مراكز بزرگ تصميم گيري چند مليتي و شركت هاي فراملي را در بر مي گيرد. اين امر در دنياي امروز مبناي تجارت جديد و تحرك در سيستم حمل و نقل است وارتباطات را سبب مي شود.
دانمارك به دليل موقعيت اقتصادي خاص خود در اروپا و داشتن ظرفيت لازم براي توسعه هوشمند به شيوه سال ۲۰۲۰ سعي در احداث شهري بين المللي دارد؛ منطقه اي نزديك به كشورهاي هم مرز به نام «اورستاد» انتخاب و بناي اين شهر جهاني براساس ارتباطات آينده، معماري پيچشي كه سبكي براي آينده است و حمل و نقل مطمئن، سريع و قابل اتصال به شبكه جهاني طراحي شده است. دولت دانمارك وظيفه اتصال كپنهاگ به شرق وغرب دنيا را عهده دار شد و مركز اين ارتباط شهر بين المللي اورستاد است. اين منطقه با طرحي هوشمندانه، مركزي براي تجارت جهاني، دانشگاه هاي بين المللي با ظرفيت بيست هزار نفر و حمل ونقل اتوماتيك مترو كه به راه آهن اروپا وصل مي شود ساخته خواهد شد.
فاز اول اين شهر در ماه مه ۲۰۰۳ و فاز دوم درسال ۲۰۰۷ راه اندازي مي شود. متر و به عنوان ابزاراصلي در فاز اول قرار گرفته است ودر سطوح تونل هاي زيرزميني، خطوط هوايي در ميدان هاي پرجمعيت ودر سطح زمين در اتصالات بين منطقه اي در حال احداث است. منطقه «اورستاد» يكي از مناطق پوياست كه در اروپا به عنوان حلقه اي مهم كشورهاي اسكانديناوي و ايالات بالتيك و بخش انتهايي اروپا را به هم متصل مي كند. شهر كپنهاگ به عنوان پشتوانه اي جهت حركت، توسعه و پيشرفت منطقه مذكور در نظر گرفته شده است چون توسعه و پيشرفت نيازمند زمان، فضا وبستري مناسب است به همين منظور منطقه جديد اورستاد كه به مركز شهر كپنهاگ نزديك است مدنظر قرار گرفت واكنون مسير توسعه روند خيلي خوبي را در پيش رو دارد. اين حركت سازنده در اطراف درياي بالتيك وكشورهاي اسكانديناوي باعث مي شود كه منطقه اورستاد به عنوان مركز اروپاي شمالي مطرح شود و به دليل اين حلقه ارتباطي بين دانمارك و سوئد ، اين منطقه به عنوان دروازه اي به سوي كشورهاي اسكانديناوي و مناطق حوزه درياي بالتيك درخواهد آمد. درشهر اورستاد پروژه هاي مختلفي از قبيل احداث خانه ها و برج هاي مسكوني وتجاري در حال اجراست كه همگي بر اساس طراحي آينده است كه در آنها پيشرفتهاي تجاري، آموزشي و فرهنگي در نظر گرفته شده است. در جهان به ندرت مي توان منطقه اي مشابه «اورستاد» را يافت كه دست نخورده باقي مانده وفاصله كمي با مراكز شهري داشته باشد. دليل دوم انتخاب اورستاد وجود فضاي باز آن بوده است كه بدون تخريب و هزينه هاي تملك قابل بهره برداري بوده است. در اجراي اين پروژه ها ۶۰ هزار نفر مشغول به كار هستند.
مترو به عنوان فاز اول توسط شركت انگليسي به عنوان با تجربه ترين تخصص در اين زمينه در حال اجراست آنها درتونل هاي نزديك محل خروج، دربهاي اضطراري براي مواقع خطر پيش بيني كرده اند كه بتوانند جمعيت ايستگاه را در كمتر از ۵ دقيقه به سطح برسانند. استاندارد طول مترو ۳۹ با عرض ۲ متر در نظر گرفته شده است و هر واگن ۹۶ ظرفيت نشسته و ۲۰۴ ظرفيت ايستاده دارد. اين مترو فاقد راننده است، كنترل بليط و اطلاعات لازم از طريق سيستم هوشمند انجام خواهد شد. ايتالياييها بر روي سيستمي كار مي كنند كه از طريق دوربين در سطح خيابان و نصب مانيتور در داخل واگن هاي زيرزميني مسافران از روند ترافيك واوضاع اطراف ايستگاه ها و خيابانها مطلع شوند. در ۱۲ ساعت روزانه هر ۹۰ ثانيه يك مترو در ايستگاه مسافر سوار خواهد شد و در ۱۲ ساعت شبانه هر ۱۵ دقيقه يكبار اين عمل انجام مي شود كه در صورت وجود مسافر به طور هوشمند قابل افزايش است.اين سيستم مترو با ۱۵۰ نفر كارمند روزانه ميليون ها نفر را جابه جا خواهند كرد.
شركت بين المللي ستاره دنباله دار با جذب استعدادها و تجربه هاي جهاني سعي دارد شهر اورستاد را تا پايان دهه جاري به مركز تجارت ودانش دنيا مبدل سازد. اين شركت با ۳۷ انشعاب در دنيا با ۶۰۰۰ كارمند به دنبال كسب اطلاعات لازم است و در سال ۱۹۹۸ به عنوان فوندانسيون توسعه هوشمند از شركت مترو لندن دعوت كرد طرح خود را ارائه دهد تا ساير پروژه ها به تبعيت از آن، طراحي شوند و آنها با مشاركت بخش هاي دفاعي، بيمارستاني و الگوهاي به كار رفته در منچستر طرحي پنجساله را ارائه دادند و با افزودن ميهماندار به واگن هاي مترو تشريفات را به تكنولوژي اضافه كردند. تابلوهاي ديجيتالي علاوه بر مشخص كردن زمان بعدي وسيله نقليه، اطلاعات مختلف به مسافران ارائه مي دهد. فضاهاي طراحي شده بيشتر شيشه اي است و سعي شده بيشترين جذابيت را براي بيننده داشته باشد. پس از خروج از ايستگاه ها فضاي آزاد به گونه اي طراحي شده كه دسترسي آسان به اتوبوس ، تاكسي و دوچرخه وجود دارد و شما حق انتخاب داريد. شركتي در حال حاضر مشغول بررسي چگونگي انتقال نور طبيعي به تونل هاست به گونه اي كه نياز به استفاده از نور مصنوعي نباشد و شما در زير زمين احساس كنيد در سطح خيابان در حال قدم زدن هستيد. در حال حاضر پنجره هاي نورگير سقف ساخته شده كه روشنايي روز را با ۹۹‎/۸% به شكل نورطبيعي به طبقات پايين منتقل مي كند و حتي در مورد ساخت فضاي سبز در طبقات زيرزمين آزمايشات موفقيت آميز بوده است.
آپارتمانها در سال ۲۰۲۰ با الگوي پيچش و بالكوني بزرگ سبك معماري آن زمان خواهد بود و در حال حاضر با حضور ۲۰۰ شركت ساختماني در حال بررسي است و تا سال ۲۰۰۴ الگوي ساخت وساز آينده راارائه مي دهند. آپارتمانهايي كه در آنها شكوه و جلال را در كنار ارتباطات، اينترنت و حمل و نقل ۹۰% با مترو خواهيم داشت. فضاهاي عمومي اهميت بيشتري خواهند داشت، سالن ها، سونا، استخر و زمينهاي ورزشي به طبقات بالاي برجها منتقل خواهد شد. آسانسورهايي كه به جاي بالا و پايين در عرض حركت مي كنند و شما را از جلوي آپارتمان مستقيماً به قسمتهاي غربي وشرقي همان طبقه منتقل مي كنند. در ساختمان ها به جاي پرده از شيشه هاي فتوكروميك استفاده مي كنند وشما مي توانيد با تغيير درجه فتو حتي در روز روشن اتاق را به شب تبديل كنيد.
ساختمانهايي با انعطاف پذيري بالا كه زندگي در آنها امكانات زيادي را به دنبال دارد كارشناسان نام اين آپارتمان ها را سازمان فضايي گذاشته اند. در شهر بين المللي اورستاد شما مي توانيد ظرف ۵ دقيقه به فرودگاه برسيد. در اين شهر پليس كنترل خود را از طريق دوربينهاي ماهواره انجام مي دهد. تذكرات مستقيماً از پيجر شما شنيده مي شود و جرايم در همان زمان از حساب شما برداشت مي شود. ارتباط شما با هر سازمان ويا شخصي در كمتر از دقيقه امكان پذير است به طوري كه دهكده هاي امروز به خانواده جهاني تبديل خواهد شد. هواداران محيط زيست در آينده فعالترين گروه ها هستند و براي كنترل جو از آلودگي ، مخالف پروازهاي هواپيمايي هستند لذا سفرهاي حمل ونقل ريلي با انرژي الكتريكي اما با سرعت هواپيما انجام خواهد شد براي پياده شدن مسافران بين راه لازم نيست تمامي مترو يا قطار توقف كند، بلكه واگن هاي مربوط توقف وبقيه با همان سرعت ادامه راه مي دهند. اين واگن ها كه بطور سيار طراحي شده اند مي توانند به سرعت به سيستم متصل و يا جدا شوند. اين تكنيك مي تواند مترو را بدون توقف با سرويس دهي دائم ارائه دهد. در شهرهاي بين المللي خدمات بانك، بيمه و سرمايه گذاري دراز مدت بر روي تكنولوژي جايگزين سرمايه هاي سرگردان خواهد شد.
در حال حاضر ۷۵% پول دنيا در تجارت و ۲۵% در توليد است گردش پولي درسال ۲۰۲۰ لحظه اي تغييرات عظيمي را به همراه دارد و رقابت تكنولوژي ابزار اين تغييرات است.
احمد نيا رئيس ـ كارشناس ارشد مديريت شهري