Iran Newspaper

جك استراو وزيرخارجه انگليس هفته گذشته در آخرين لحظات اقامتش در تهران در گفت وگو ي اختصاصي با روزنامه ايران مواضع دولت متبوعش را در قبال تهديد رژيم عراق و روابط با ايران تشريح كرد.وي با تأكيد برمسؤوليتش براي تعميق بخشيدن به مناسبات انگليس با ايران، سياست هاي كشورش در حمايت از رژيم عراق در جنگ با ايران را «غلط» توصيف كرد و گفت: ما اينك خواهان پايان يافتن ماجراي انباشته شدن سلاح هاي كشتار جمعي در عراق به طريق صلح آميز هستيم.

> اين سومين سفر شما به «تهران» طي سيزده ماه گذشته است. چندروز پيش از آخرين سفر شما به ايران حمله به «افغانستان» انجام گرفت و اينك منطقه در آستانه تغيير و تحولات نظامي ديگري است كه نشان از آن دارد بزودي به «عراق» نيز حمله خواهدشد. آيا شما همانند دوسفر قبلي به ايران آمده ايد تا پيام آمريكايي ها را به مقامات كشورمان ابلاغ كنيد؟ منتها با اين تفاوت كه اين بار جهت حمله قريب الوقوع به «عراق»؟
\ نه، من فقط به عنوان نماينده سياسي كشور خودم اينجا هستم. همانگونه كه گفتيد اين سومين سفر من به ايران است و در واقع همه ما (من و دولتم) تلاش داريم تا ارتباط با ايران را عميق تر و قوي تر از گذشته كنيم.
> آيا با سفر به كشورهاي منطقه درصدد جلب حمايت آنها براي صدور يك قطعنامه شديداللحن عليه عراق هستيد؟
\ پاسخ به سؤال شما مثبت است و اميدوارم كه اين اتفاق بيفتد. در سفر من به منطقه موضوعي كه خيلي باعث تعجب من گرديد، اين بود كه تمام كشورهاي منطقه درباره اينكه رژيم عراق و صدام حسين خطرناك هستند، اتفاق نظر دارند. منتهي براي مقابله با اين خطر و راجع به طبيعت شيطاني رژيم عراق عقايد متفاوتي وجود دارد.

> آيا عقب نشيني لندن و معرفي سفير جديد در تهران به منظور تنش زدايي در روابط دو كشور در آستانه سفر شما به ايران بود؟
\ نبايد قضيه را اين گونه نگاه كنيم. رد كردن «ديويد ردوي» توسط دولت ايران يك ناسازگاري غيرقابل توجيه بود و من از اين بابت متأسفم. ولي اين حق هر دولتي است كه هر شخصي را كه از طرف هر كشوري به عنوان نماينده سياسي منصوب مي شود، نپذيرد و او را رد كند. اين مسأله مربوط به گذشته مي شود و ما اكنون نگاهمان به آينده است و من شخصاً احساس مسؤوليت بسيار مي كنم كه رابطه ايران و انگليس را قوي تر از پيش سازم.

* سفر شما به ايران در حالي انجام مي شود كه بر خلاف سال گذشته در جنگ افغانستان اختلاف ديدگاهها ميان آمريكا و انگليس شديد است. آمريكا راه حل بحران عراق را در اقدام نظامي جست وجو مي كند و خواهان تغيير رژيم در آن كشور است، اما انگليس معتقد است ابتدا بايد از طريق شوراي امنيت و سازمان ملل پيش رفت و خواهان حل و فصل مشكلات با عراق از مجاري ديپلماتيك است. در صورتي كه شوراي امنيت از تصويب قطعنامه عليه عراق سرباز زند آيا ممكن است بريتانيا و آمريكا رأساً دست به عمليات نظامي عليه عراق بزنند؟
\ جواب من منفي است، ولي بگذاريد اينجا يك مسأله را روشن كنيم. اين مسئوليت بر دوش ما و جامعه بين المللي است كه مسأله رژيم عراق را روشن كنيم. در واقع اين همان چيزي است كه بوش و پاول مي گويند. وظيفه شوراي امنيت سازمان ملل اين است كه در واقع وظيفه و مسؤوليت خود را در رابطه با صدام حسين تشخيص بدهد و در جهت پيشبرد اين هدف اگر شوراي امنيت مخالفت كند يعني نتواند وظيفه خود را در اين خصوص به درستي انجام دهد آمريكا و انگليس مجبورند با دقت بيشتري روي اين قضيه فكر كنند. ما به هيچ وجه نمي توانيم به صدام حسين، اجازه دهيم كه به انباشتن و اضافه كردن سلاحهاي هسته اي و كشتارجمعي ادامه دهد و اين براي همه دنيا بدخواهدبود ونه فقط ايران و كويت.

* ولي اين انگليس و آمريكا بودند كه صدام را به اين سلاحها تجهيز كردند. در سالهاي ۸۸ـ۱۹۸۰ انگليس نه تنها عراق را در جنگ با ايران ياري مي داد بلكه در برابر استفاده صدام از تسليحات شيميايي عليه سربازان ايراني نيز سكوت مي كرد. دولت انگليس و سردمداران كاخ سفيد در آن زمان به رغم آگاهي از به كارگيري تسليحات شيميايي از سوي عراق تلاش آشكاري به خرج دادند كه از محكوميت بغداد در شوراي امنيت سازمان ملل ممانعت كنند. پس از قتل عام «حلبچه» يك ماه بعد كه آمريكا به جاي محكوم كردن صدام او را در حمله به سكوهاي نفتي ايران و غرق كردن ناوهاي جنگي ياري داد، انگليس نيز با حمايت از صدام حسين اعتبار صادراتي به عراق را به ميزان ۴۰۰ميليون پوند گسترش داد. سال ۱۹۸۸ صدام روستاهاي اكراد را ويران كرد و هزاران نفر را كشت و در همان سال آمريكا ۵۰۰ميليون دلار براي خريد سلاح هاي آمريكايي در اختيار صدام حسين گذاشت، اين روزها اين تصور به وجود مي آيد كه تجاوزات رژيم عراق به يكباره كشف شده است. پذيرش اين واقعيت ازسوي بلر و بوش كه آنها صدام را مسلح كرده و كشتارهاي او را تسهيل كردند چه زمان انجام خواهدگرفت؟
\ من صحبتهاي شما را قبول دارم. اگر گفته مي شود كه غرب در رابطه با عراق اشتباه كرده است، جواب من هم مثبت است. بله، ما اشتباه كرديم و بايد از اشتباهاتمان هم درس بگيريم.

* آن روزها آمريكا و انگليس شايعاتي رواج دادند كه ايران خطر اصلي براي غرب در خليج فارس است و سعي كردند موضوع را به گونه اي تغيير دهند. آيا امروز قبول داريد كه سعي كرديد عراق را تبرئه كنيد و از بابت اين حمايت اشتباه كرده ايد؟
\ قبول دارم. در رابطه با جنگ ايران و عراق هم ما اشتباه كرديم. البته اشتباه نبود كاري غلط بود. بين «اشتباه» و «غلط» تفاوت وجود دارد. در ضمن اين را هم اضافه كنم كه در آن زمان ما (دولت من) دولت را تشكيل نداده بوديم و من آن زمان در دولت نبودم.

* چرا صدام حسين، امروز تهديدي جدي به شمار مي رود در حالي كه روز دهم سپتامبر سال گذشته چنين نبود؟ آيا صدام امروز كمتر از گذشته قابل تحمل شده است؟ اين سؤال را در ذهن داشته باشيد به انضمام اين نكته كه اين روزها ديگر در سخنراني هاي بوش نامي از بن لادن نمي شنويم…
\صدام هميشه يك خطر بوده است. اگر از من مي پرسيد كه آيا خطر صدام در حال حاضر بيشتر از افرادي است كه واقعه يازده سپتامبر را به وجود آوردند، پاسخ من مثبت است. كاري كه در واقعه يازده سپتامبر شد آگاهي دادن به كل مردم دنيا بود. آگاهي از اينكه تركيبي از افغانستان والقاعده كه سازمان شيطاني و تروريستي است مي تواند خطربزرگي براي كل دنيا باشد و اين خطر از پشتوانه رژيم هايي مثل رژيم عراق سرچشمه مي گيرد.

* آيا جنگ عليه عراق جنگ عليه مسلمانان است؟
\ نه، به هيچ وجه اينگونه نيست. جنگ عليه عراق جنگ عليه مسلمانان نيست. ببينيد در اقدامات نظامي مشترك آمريكا و انگليس در دوازده سال گذشته تمامي مبارزات نظامي له مسلمانان دنيا بود و نه عليه آنها. در كويت براي آزادي مسلمانان، در كوزوو براي آزادي مسلمانان و درافغانستان هم براي آزادي مسلمانان…

* اما در فلسطين براي آزادي مسلمانان هنوز كاري صورت نداده ايد. چرا ماده ۱۴قطعنامه ۶۸۷سازمان ملل متحد كه نابودي سلاحهاي كشتار جمعي در خاورميانه را تجويز مي كند در برابر زرادخانه هاي هسته اي اسرائيل به كار گرفته نمي شود؟ چرا سعي نداريد رژيم اسرائيل را تغيير دهيد؟ «شارون» هم قطعنامه هاي شوراي امنيت را نقض كرده و سبعانه رفتار مي كند…
\ من به شما مي گويم چرا، چون اين يك قطعنامه متفاوت است. قطعنامه ۶۸۷سازمان ملل متحد براساس بخش ۷قانون سازمان ملل نوشته شده است و آن همان بخشي است كه استفاده از سلاحهاي كشتارجمعي در خاورميانه را ممنوع مي كند اما قطعنامه مربوط به خاورميانه يعني اسرائيلي ها و فلسطيني ها براساس بخش ۶قانون سازمان ملل متحد نوشته شده است و اساساً باهم متفاوتند. شما سؤال بسيار خوبي كرديد و بسياري از ديپلمات ها نيز اين سؤال را از من پرسيده اند خصوصاً دوستان مسلمانم. اگر شما به اين قطعنامه نگاه كنيد ماده هاي ۲۴۲ ، ۲۳۳ ، ۱۳۹۷ و ۱۴۰۲اين قطعنامه ها براساس توافقنامه ۱۹۶۷اسرائيل را مجبور مي كند كه سرزمين هاي اشغالي را ترك كند و وارد مذاكره براي مرزهاي فلسطين شوند. اما اين قطعنامه ها در عين حال فلسطيني ها را هم مجبور مي كند كه دست از تروريزم بردارند و از تمامي كشورهاي عرب منطقه مي خواهد كه استقلال اسرائيل را به رسميت بشناسند. بنابراين يك تعهد سه جانبه وجود دارد يعني هم اسرائيل مرزهاي فلسطين را به رسميت بشناسد هم فلسطيني ها دست از كشتار و جنگ بردارند و هم جامعه عرب اسرائيل را به رسميت بشناسد. چيزي كه ما خواهان آن هستيم اين است كه سه طرف اين قطعنامه پاي ميز مذاكره بنشينند و هم فلسطين و هم اسرائيل را به رسميت بشناسند و اين تنها راه صلح آميز حل بحران خاورميانه است.

* هيأت عراقي در وين اعلام كرد كه بازرسان تسليحاتي سازمان ملل متحد مي توانند بدون هيچ مشكلي به عراق برگردند و بغداد با بازرسان همكاري خواهدكرد. «هانس بليكس» سربازرس تسليحاتي سازمان ملل نيز اعلام كردكه بغداد همه اماكن موردنظر را بدون هيچ محدوديتي براي بازرسان سازمان ملل بازخواهدگذاشت. شخص شما پيشتر گفته بوديد كه موافقت عراق با بازگشت بازرسان تسليحاتي سازمان ملل به اين كشور باعث تغيير مواضع لندن در قبال بغداد خواهدشد. اكنون كه عراق موافقت خود را اعلام كرده است تغيير موضع لندن چگونه است؟
\ مي خواهيم ببينيم وقتي بازرسان تسليحاتي سازمان ملل به عراق مي روند آيا بدون هيچ محدوديتي از جانب رژيم «صدام» كارشان را به درستي انجام مي دهند و برمي گردند؟ ما خواهان پايان اين ماجرا هستيم و خواهان خاتمه اي براي انباشته شدن سلاحهاي كشتارجمعي در عراق. به طريقه صلح آميز خواهان خاتمه مشكلاتي هستيم كه رژيم عراق آنها را به وجود مي آورد ولي اين را هم مي دانيم كه در برابر فردي مثل صدام مجبوريم با تهديد مقابله كنيم و وقتي با تهديد وارد مي شويم مطمئن نيستيم شانس و موقعيتي براي روش صلح آميز وجود داشته باشد.

* آيا تاكنون توانسته ايد ديگر اعضاي دائم شوراي امنيت سازمان ملل (چين، فرانسه و روسيه) را به تصويب قطعنامه شديداللحن عليه عراق كه پيش نويس آن را تهيه كرده ايد متقاعد كنيد؟
\ مشغول مذاكرات زياد، بسيار دقيق و فشرده هستيم. به قول انگليسي ها انگشتانم را به صورت صليب نگه مي دارم با اين معنا كه براي بهبود اوضاع دعامي كنم و آرزوي بهترشدن آن را دارم.

* ده سال است كه بازي «موش وگربه» براي يافتن سلاحهاي بيولوژيكي صدام ادامه دارد. چرا توني بلر تصور مي كند كه اسناد منتشرشده عليه صدام براي توجيه ضروري يك حمله كافي خواهدبود؟
\ مدارك به منظور موجه نشان دادن حملات ما انتشار پيدانكرده و اين دليل اصلي نيست بلكه به منظور اثبات به جامعه بين الملل منتشر شده است. دقيقاً با اين هدف كه چرا ما استدلال مي كنيم خطرجدي مثل صدام حسين وجود دارد.

* آيا سياست پيش دستي در حمله اي كه توسط آمريكا اتخاذ گرديده مغاير با استراتژي «ناتو» نيست؟
\ نه، ببينيد ما بايد موضع آمريكا را روشن كنيم. آنها قصد حمله به عراق را ندارند. ما هم همينطور. اما هم ما و هم آمريكا مشخصاً خواهان پايان انباشته شدن سلاحهاي هسته اي و كشتار جمعي در عراق هستيم و مي خواهيم اين عملكرد صدام خاتمه پيداكند و تنها راه پايان صلح آميز اين بحران اين است كه اگر نيازي براي اعمال زور و قدرت باشد ما كوتاهي نكنيم. مردم ايران صدام حسين را مي شناسند. هزاران نفر در جنگ ايران و عراق كشته شدند و هنوز هم افرادي هستند كه بخاطر صدمات ناشي از حملات شيميايي عراق جان خود را از دست مي دهند. صدام بسيار خطرناك و شيطاني بزرگ است.

* طراحان نظامي آمريكايي و اسرائيلي تاكنون دوبار در «تل آويو» به بحث پيرامون پيامدهاي جنگ با عراق پرداخته اند. سرنگوني صدام و تجزيه عربستان سعودي از ديرباز دو رؤياي اسرائيل بوده است. جنگ چرخه اقتصادي را به گردش خواهندانداخت. اين چيزي است كه امروز در حال وقوع است زمينه سازي براي جنگ به منظور بهبود وضعيت اقتصادي، آمريكا چرخه هاي جنگ را با نفتي كه چرخ اقتصادش برآن مي چرخد چرب مي كند و شما هم به آنها در اين زمينه ياري مي رسانيد. به ياد بياوريد روزي را كه «رونالد ريگان» گفت: «آمريكا بسيار بزرگتر از آن است كه بلندپروازي هايش كوچك باشد»…
\ اغلب مردم همين سؤال را از من مي پرسند اما جنگ به خاطر نفت نيست جنگ به خاطر صلح است.

* فكر نمي كنيد زماني كه هيجان كنوني نخست وزير شما درخصوص جنگ با عراق از بين برود او نيز دچار ترديدهايي خواهدشد همانگونه كه امروز افكار عمومي انگليس در مورد اين جنگ ترديد دارد و مخالفت مي كند؟
\ مردم بريتانيا همانگونه احساس مي كنند كه ما احساس مي كنيم. احساس ما اين است كه ما مي خواهيم جلوي جنگ را بگيريم اما اين استفاده از زور در قالب قوانين بين المللي صورت خواهدگرفت و در اين صورت توجيه پذير و قابل قبول خواهدبود.

* عراق در مقايسه با طالبان ارتش عظيم تري دارد و هرچند از سالهاي پيش از ۱۹۹۱ ضعيف تر است ولي با در اختيارداشتن دوهزار تانك و صدها هواپيما و ۵۰۰هزارسرباز و سيستم ضدهوايي خوب مطمئناً در حمله به عراق با تلفاتي متفاوت از جنگ افغانستان روبرو خواهيد شد. تثبيت اوضاع عراق مشكل ترين بخش عمليات شماست. آيا راه حلي مانند اشغال افغانستان را در عراق قابل اجرا مي دانيد؟
\ هيچ دو موقعيتي مثل هم نيستند. عراق كشوري مثل افغانستان نيست و دلايل بالقوه اي كه باعث استفاده از زور و حمله و استفاده از سلاح عليه اين دو كشور مي شود متفاوت است. درباره عراق يك دليل وجود دارد و درباره افغانستان هم يك دليل. هيچ كدام شبيه هم نيستند اما من معتقدم كه يك برابري و موازنه از بابت ديكتاتوري حكومت ها در اين دو كشور وجود دارد. در رابطه با افغانستان كساني معتقد بودند كه نبايد از سلاح استفاده كرد اما امروز مي بينيم كه نتايج كنوني به مراتب بهتر از زمان قبل از ۱۱سپتامبر است. البته به جرأت مي توانم بگويم كه براي مثال وضعيت زنان اكنون در افغانستان بهتر است. آنها در زمان رژيم طالبان قرباني جنايت بودند يا مثلاً زماني كه بابت تحصيل فرزندانشان توسط طالبان مورد پيگرد قانوني واقع مي شدند و من شخصاً خودم با اين زنها صحبت كردم و براي من تصور اين شرايط بسيار وحشتناك بود…

* ولي عراق آزاد شده چيزي شبيه جمهوري وايمار در آلمان درزمان جنگ جهاني اول پس از معاهده ورساي خواهدشد و زير فشارهاي وارده نابود مي گردد…
\ هنوز به آنجا نرسيده ايم چيزي كه الآن مي دانم اين است كه عراق بايد خلع سلاح شود. عراق بدون سلاحهاي شيميايي مكاني است امن تر براي ملت خودش و همينطور همسايگانش.
من عذرخواهي مي كنم بايد مصاحبه را پايان بدهم.

* بسيار خوب، اما بفرماييد آيا هنوز هم مي توان با تصويب قطعنامه محكمي در سازمان ملل از جنگ عليه عراق جلوگيري كرد؟
\ بله، اميدوارم.

* چه راههاي ديگري غير از جنگ براي عراق وجود دارد؟
\ قبلاً هم توضيح دادم ولي هرچه بيشتر براي صدام سخت گيري كنيم احتمال اينكه با روش صلح آميز اين بحران پايان پذيرد بيشتر است.

* و در آخرين سؤالم مي پرسم از مقامات كشور ما درخصوص حمله احتمالي به عراق چه درخواستي داشتيد؟
\ من هيچ درخواستي از دولت ايران نكردم. من خواهان برقراري روابط برابر ميان كشورم با ايران هستم و همينطور خواهان برخورداري از گفت وگوهاي دوجانبه…