در اكتبر ،۲۰۰۰ اندكي پس از آغاز انتفاضه مسجدالاقصي، گروهي از مبارزان فلسطيني در يكي از اردوگاههاي آوارگان نابلس «گردانهاي شهداي مسجدالاقصي» را تشكيل دادند. اين گروه مبازر فلسطيني كه شاخه نظامي جنبش فتح وابسته به ياسر عرفات تلقي مي شود، حزب الله لبنان را الگوي خود قرار داده و مي كوشد با مقاومت، شهرك نشينان و سربازان اسرائيلي را از اراضي اشغالي بيرون براند. ابتدا گردانهاي الاقصي دامنه حملاتش را به اهداف صهيونيستي درون سرزمينهاي اشغالي محدود كرده بود، ولي پس از شهادت رهبرش «راعد كرمي» در ژانويه ۲۰۰۲ تصميم گرفت درون مناطق اسرائيلي نشين نيز دست به حمله بزند. در مارس گذشته پس از يك عمليات شهادت طلبانه در بيت المقدس، وزارت خارجه آمريكا اين گروه مبارز را به فهرست سازمانهاي تروريستي افزود. جهت آشنايي بيشتر خوانندگان با اين گروه برگردان مصاحبه فصلنامه خاورميانه با ابراهيم ابيات، رهبر گردانهاي الاقصي در بيت لحم از نظرتان مي گذرد.
** شما اكنون با آنچه ارتش اسرائيل انجام مي دهد و تاكتيكهايي كه به كار مي گيرد، كاملاً آشناييد. آيا گردانهاي شهداي مسجدالاقصي تاكتيك جديدي اتخاذ كرده است؟
* شناخت راهبردي دشمن جهت استمرار مقاومت بسيار اهميت دارد. اگر آگاهي و درك ما از برخي از نقشه ها و استراتژي هاي نظامي اسرائيل نبود، سالها پيش كشته شده بوديم.
** نظير...
* مي توان با زير نظر گرفتن پرواز هواپيماهاي جاسوسي، تعداد خودروهاي نظامي يا انسداد مناطق متوجه مقياس حمله به يك منطقه خاص شد. به علاوه ما تبليغات رژيم صهيونيستي را قبل از حملات نظامي بررسي مي كنيم. اسرائيلي ها به عنوان ابزار اصلي برانگيختن افكارعمومي از تبليغات استفاده مي كنند. معمولاً اين تبليغات قبل از هر حمله بزرگ صورت مي پذيرد.
** آيا مي توانيد نمونه اي از عقيم ساختن حملات يا مانورهاي تاكتيكي اسرائيل عليه ملت تان را بيان كنيد؟
* در تجاوز اخير به بيت لحم، از روي حجم نيروهاي اسرائيلي كه به منطقه آورده شده بود، متوجه دامنه حمله شديم. بيش از صدتا صدو بيست دستگاه تانك و نفربر زرهي آورده بودند. از چند سمت شهر را محاصره كردند. همانند ساير حملات، تأسيسات بيت لحم را بمباران و نابود كردند. به علاوه هواپيماهاي جاسوسي براي سه روز آسمان بيت لحم را ترك نكردند. فعاليت نظامي گسترده اي وجود داشت. هلي كوپترهاي آپاچي نيز در حمله عظيم شركت داشتند. ولي ما به اسرائيلي ها اجازه نداديم افراد تحت تعقيب را دستگير كنند و مجبورشان كرديم از منطقه عقب نشيني كنند.
** وقتي آمريكاييها «گردانهاي الاقصي» را سازماني تروريستي خواندند، واكنش شما چه بود؟
* ما خود را يك جنبش آزاديبخش ملي مي دانيم و به كنوانسيون ژنو، مقاومت برابر اشغالگر حق مسلم ماست. اميدوار بوديم آمريكا به هدايت روند صلح و حفظ رويكردش در قبال صلح ادامه دهد، ولي اين تصميم اثبات كرد آمريكا حامي اسرائيل است.
** اكنون اعضاي گردانهاي الاقصي به درون مناطق اسرائيلي نشين مي روند و عمليات شهادت طلبانه انجام مي دهند. نظر شما درباره اين استراتژي چيست؟
* استراتژي ما به واسطه عملياتهايمان روشن است. هدف ما مبارزه با شهرك نشينان و حمله به مواضع ارتش اسرائيل است كه هر روز غيرنظاميان فلسطيني را خوار و ذليل مي كند. ما سعي مي كنيم از «خط سبز» عبور نكنيم، ولي وقتي فشار اسرائيل بر فلسطينيان غيرقابل تحمل است، چاره ديگري جز ضربه زدن به اهداف اسرائيلي ها در بيرون كرانه باختري و نوارغزه نداريم. اين حملات در نتيجه جنايات اسرائيل عليه ملت ما مشروعيت مي گيرند.
** آيا شما مخالف حملات شهادت طلبانه هستيد؟
* حقيقت اين است كه من يك فلسطيني در ميان ملت فلسطين هستم. آنچه انتقامخواهي ما را عليه اسرائيلي ها برمي انگيزد، سكوت مردم اسرائيل در قبال سياستهاي شارون است كه به كشتار هموطنان ما مي انجامد. سكوت مردم اسرائيل نشانگر تأييد عمومي كشتار، دستگيري و تخريب منازل فلسطينيان است. ما مي خواهيم به آنها پيام بدهيم كه اين اتفاقات به نفع شما نيست. بايد گاو خشمگين شارون را رام و دامنه سياستهايش را محدود كنند.
** آيا ياسرعرفات كنترلي بر گردانهاي الاقصي دارد؟
* حقيقتاً رهبرمان ابوعمار (عرفات) نماد كل ملت فلسطين است. چنانچه ايشان تصميم به توقف كليه حملات بگيرند و آتش بس اعلام كنند، همانطور كه در گذشته نيز چنين كرده اند، آنگاه ما دستوراتش را خواهيم پذيرفت، زيرا مي دانيم ايشان خير ملت فلسطين را مي طلبد. اما هر روز ما دهها شهيد و مجروح مي دهيم، دهها نفر دستگير و بسيار ي از خانه ها تخريب مي شوند. فكر نمي كنم در چنين شرايطي تصميمي براي آتش بس اتخاذ شود.
** شما مي گوييد مادامي كه شهرك نشينان اسرائيلي در مناطق فلسطيني حضور دارند، به نبرد ادامه خواهيد داد. آيا هنوز به عهدتان پايبنديد؟
* اين امر بسيار طبيعي است. معضل كنوني ما، شهركهاي يهودي نشين و مصادره اراضي فلسطيني به نيت احداث شهرك است. نمي توان بدون حل مسأله شهركها به راه حل سياسي دست يافت. مادامي كه شهركها پابرجاست، مشروعيت مقاومت دوام دارد.
** گردانهاي الاقصي چه موقع از مبارزه با اسرائيل دست برمي دارند؟
* مطالبات ما، مشروع است. ما خواستار اجراي تصميمات قطعنامه هاي شوراي امنيت سازمان ملل هستيم. ما خواهان احقاق حقوق مشروع ملت فلسطين، بازگشت آوارگان و برچيدن شهركها هستيم. ما مي خواهيم كشور مستقل فلسطين به پايتختي قدس شريف تشكيل شود. اينها مطالباتي است كه كليه نهادهاي بين المللي دنيا از جمله شوراي امنيت تأييد كرده اند.
** پيامتان به جامعه آمريكا چيست؟
* ما نخست از ملت و بعد از دولت آمريكا مي خواهيم كه مسير صلح را هدايت كنند و اعمال جنايت آميز شارون عليه فرزندان ما را محدود سازند. اميدواريم مردم آمريكا در اين جهت فشار بياورند و دولت آمريكا از شارون جانبداري نكند.
** نظرتان درباره طرح صلح خاورميانه كه اميرعبدالله وليعهد عربستان پيشنهاد داده، چيست؟
* صادقانه مي گويم كه اين يك ابتكار عمل سياسي است و ما آن را به سياستمداران واگذار مي كنيم، اما اميدواريم به سود همه ملت فلسطين باشد. اميدواريم آن به احقاق حقوق فلسطينيان بينجامد و به اشغالگري و شهركها پايان دهد. طبعاً ما از پس گرفتن اراضي فلسطيني استقبال مي كنيم، ولي نكته اي را كه رد مي كنم عادي شدن مناسبات اعراب و اسرائيل است.
** بنيامين نتانياهو اعلام كرده كه در صورت پيروزي در انتخابات ژانويه، ياسرعرفات را اخراج خواهد كرد. فكر مي كنيد واكنش فلسطينيان به اين تصميم چه خواهد بود؟
* نتانياهو تصور مي كند ريشه همه مشكلات، ابوعمار است، ولي خودش خوب مي داند تندرويي سياستمداراني همچون خودش و شارون اوضاع را اينقدر بحراني ساخته است. بنابراين پيگيري سياستهاي تندروانه صرفاً چرخه خشونت را تشديد مي كند. اگر نتانياهو ادعا مي كند صلح مي خواهد، چگونه مي تواند با فلسطينيان مذاكره كند در حالي كه رهبرشان اخراج شده است؟
** ممكن است مسأله توازن قدرت را بين اسرائيلي ها و فلسطينيان توضيح دهيد؟
* ما فلسطينيان جنگنده اف ـ ۱۶ يا هلي كوپتر تهاجمي نداريم. فقط يك اسلحه ساده داريم، ولي از بدن، اراده و عزم مان استفاده مي كنيم. هرگاه يك فروند اف ـ ۱۶ بر فراز شهري پرواز مي كند تا به يك هدف ضربه بزند، كل شهر به وحشت مي افتد. بايد همين وحشت را ما در دل شهرك نشينان و سربازان اشغالگر بيندازيم. بايد احساس رعب و وحشت مان را به دشمن انتقال دهيم. شيوه انتقالش عملياتهاي استشهادي است. اين سلاح قوي تر از اف ـ ۱۶ است.

در بيست و چهارم ژوئن امسال، جرج بوش رئيس جمهوري آمريكا در نطق مهمي ديدگاه خويش و دولتش درباره آينده و آينده روند صلح خاورميانه را بيان نمود. وي گفت كه ديدگاهش، تشكيل دو كشور است كه در صلح و ثبات كنار يكديگر زندگي مي كنند. بسياري از كارشناسان آن را سخنراني بزرگي تلقي كردند، هرچند اولين باري نبود كه دولت آمريكا آن را مطرح مي كرد. كالين پاول وزير خارجه و خود بوش پيشتر درباره تشكيل ۲كشور به عنوان راه حلي اساسي براي پايان مناقشه فلسطين و اسرائيل صحبت كرده بودند. با اين وجود، حائز اهميت بود زيرا از دهان ابرقدرتي خارج مي شد كه همه ما معتقديم، تنها قدرتي است كه مي تواند به اسرائيل براي دادن پاسخي مثبت فشار بياورد. تقريبا ً ۵ماه بعد از آن نطق، هيچ نشانه بارزي از پيشرفت در جاده مسدود صلح به چشم نمي خورد. خشونت كماكان رزق روزانه غيرنظاميان بي گناه است و كودكان قرباني مي شوند. هيچكدام از مطالبات بلندپروازانه براي اصلاحات فراگير دموكراتيك، مالي، نهادي و قضايي در تشكيلات خودگردان فلسطين، به دست نيامده، بجز يك ترميم ظاهري كابينه كه بندرت جدي تلقي شد. به هر حال چگونه مي توان تحت شرايط اشغال كنوني اصلاحات محسوسي انجام داد؟
بوش در ماه ژوئن عرفات را عنصر نامطلوب خواند و او اكنون در ويرانه هاي برجامانده از سخاوت بولدوزرهاي اسرائيلي در رام الله باقي مانده و چند نفر از مردان وفادارش در سنگر تحت محاصره اش منتظر بهبود اوضاع هستند. عرفات حتي از اعتراض به سياست تحقيرآميز آمريكا براي بايكوت كامل وي و مذاكره با دستيارانش، چيزي كه قبلاً هرگز برنمي تافت، خودداري كرده است.
اما جالب است كه گويا حفظ وضعيت كنوني، با وجود خشونتش، به زيان اسرائيل تمام نمي شود. آريل شارون هيچ گلايه اي از اين وضعيت ندارد زيرا رئيس تقريباً دربند و مستأصل نهاد خودگردان نه تنها بي خطر شده، بلكه حضورش به شارون كمك مي كند با هرگونه تلاش جهت يافتن راه حل سياسي مخالفت ورزد و همواره اين بن بست را به تقصير عرفات بيندازد.
شارون همچنين مي تواند تظاهر كند سياستش در آسيب نرساندن به عرفات، ثمره احترامش به تمايل بوش براي ساكت ماندن جبهه فلسطين تا روشن شدن تكليف عراق است و بدين ترتيب از واشنگتن پاداش بگيرد. شارون در عرصه داخلي خيلي ناراحت نيست، زيرا در حالي كه همه چيز مسدود و افكارعمومي منحرف شده، ارتش وي بدون هيچ نظارتي بر جنايات روزانه منظمش جهت سركوب مقاومت فلسطينيان از طريق مجازات جمعي و دستگيري فردي يا قتل رهبران و فعالان انتفاضه ادامه مي دهد.
محكوميت منظم هر حمله فلسطينيان به اهداف اسرائيلي از سوي ياسر عرفات تنها به ادعاهاي ارتش اشغالگر مبني بر اينكه جناياتش صرفاً دفاع از خود برابر «تروريسم فلسطيني » است، مشروعيت مي بخشد. به نوشته روزنامه كريستين ساينس مونيتور (۱۴نوامبر به قلم «كامرون بار»)، شارون از اين واكنشهاي عرفات خيلي سود برد و بنا به نظر تحليلگران اسرائيلي، به وي امكان داد همكاري حزب كارگر را در اجراي طرح شهرك سازي اش جلب كند.
شارون حتي در نبرد سرنوشت ساز براي نجات حيات سياسي اش بر سر رهبري حزب ليكود، خود را سياستمداري خويشتندار و خردمند جلوه مي دهد كه از رساندن كوچكترين آسيبي به عرفات پرهيز مي كند و حال آنكه رقيبش بنيامين نتانياهو هر روز وعده مي دهد در صورت انتخاب به عنوان نخست وزيري، نخستين تصميمش اخراج ياسر عرفات خواهد بود. رفتار افراطي نتانياهو، از شارون چهره ميانه روتري ارائه مي دهد.
آنچه تاكنون ذكر شد، مشمول سياست آمريكا نيز مي شود. سواي اين حقيقت آشكار كه آنچه به صلاح اسرائيل است، به مذاق واشنگتن نيز خوش مي آيد، بديهي است كه آمريكا در اين مرحله جهت مهار سفت و سخت مناقشه فلسطين ـ اسرائيل بايد بسيار مراقب باشد كه به منظور اجتناب از هر نوع رويارويي يا برانگيختن شارون، انديشه هايي همچون تشكيل كشور فلسطين يا تعيين ساير موضوعات وضعيت نهايي را مطرح نسازد. بنابراين طرح آمريكا صرفاً براي كاربرد آينده طراحي شده بود، بجز مواردي كه اسرائيل نياز مبرم دارد و آن توقف فوري «تروريسم» فلسطين است. به نوشته روزنامه «جروزالم پست» (۲۴اكتبر)، كاركرد اين طرح اين است كه براي آمريكا وقت بيشتري بخرد.
واقعيت نگران كننده اين است كه وقتي رهبران سياسي (عمدتاً اسرائيل) كاملا ًمشغول نبردي فرصت طلبانه براي جاه طلبي هاي شخصي و منافع خودخواهانه كوته بينانه هستند، وقتي قدرتهاي جهان اراده سياسي لازم و در واقع شهامت اخلاقي براي اجراي قوانين بين المللي ندارند و وقتي قدرتهاي منطقه اي به دليل شكستهاي متعددشان عمدتا ً مستأصل مانده اند، خون بي گناهان بيهوده ريخته مي شود و چرخه خشونت لجام گسيخته مي گردد.
در يك طرف فلسطينيان قرار دارند كه مصمم اند تسليم واقعيت بي پايان اشغال نشوند كه نه تنها به حد غيرقابل تحملي ددمنشانه و غيرانساني است، بلكه پيوسته آنها را آواره مي سازد، حقوقشان را تضييع مي كند و هستي شان را در معرض تهديد قرار مي دهد. پس از چندين دهه ايستادگي، بردباري، محنت، فراموش شدگي، تحقير،درد، اخراج و يأس، پس از سلب آنچه را به عنوان ۲۲درصد (كرانه باختري و نوارغزه) از سرزمين تاريخي نياكان شان شادمانه پذيرفته بودند، پس از رويارويي با اين واقعيت تلخ كه اقيانوس اميد گسترانده شده فراروي شان سرابي منحرف كننده بوده و هفت سال زحمت پرهزينه شان هرگز به بار ننشسته، آنها تصميم گرفته اند از حق مشروع خويش براي مبارزه با اشغالگر دفاع كنند و آزادي را بجويند.
در طرف ديگر اسرائيلي هايي قرار دارند كه به همان اندازه مصمم اند تا اراده ملت فلسطين را خرد نمايند و مانع از مبارزه استقلال طلبانه شان شوند. آنها با اين دروغ كه فلسطينيان دست باراك را ۲سال پيش در كمپ ديويد رد كردند و پيشنهاد «كريمانه اش» براي واگذاري ۹۷درصد كرانه باختري و نوارغزه و پايتختي بيت المقدس را نپذيرفتند، رسانه هاي دنيا را اشباع مي كنند.
در همين حين اسرائيلي ها از نابودي فلسطينيان و جامعه شان و تجزيه نهاد خودگردان دست نمي كشند. جنايات اسرائيل ديگر برنامه اي روزمره شده است: جنايات جنگي، نقض وقيحانه حقوق اساسي بشر، نقض قوانين بين المللي، نپذيرفتن قطعنامه هاي شوراي امنيت، انباشت تسليحات كشتار جمعي، نسل كشي، انسداد راه كاروانهاي غذا و دارو براي منزوي ساختن روستاها و اردوگاههاي آوارگان، منع بي پايان رفت و آمد، تخريب منازل، انهدام مزارع و محصولات، ويراني كارخانه ها و كارگاههاي كوچك، حمله به آپارتمان با موشكهاي عظيم و مهمات سنگين، مصادره اراضي، تيراندازي به كودكان در حال بازي، ترور، بازداشت گروهي، اعدام بدون محاكمه، تحقير، مجازات جمعي، بستن شهرها، تبعيض، بي عدالتي فراوان، سلب حق تعليم و عبادت و دريدن بافت جامعه! در حالت عادي كافي است يكي از اين جنايات را مرتكب شويد تا هياهويي بين المللي و شايد جنگ به راه بيندازيد، ولي در اين مورد، اسرائيل هميشه مستثني است. اين كلمات زشت براي آمريكا واژگاني آشنا است كه نثر سياسي رسانه هايش را غني مي سازد. بدين ترتيب آمريكا به ملت فلسطين و همه مسلماناني كه قدس قبله گاه نخست شان است، خيانت مي كند.
فروپاشي كابينه اسرائيل بر وخامت اوضاع كنوني مي افزايد و تا زمان برگزاري انتخابات هرگونه احتمال پيشرفت را از بين مي برد. تا آن موقع درباره تحولات عراق بيشتر آگاهي يافته ايم. اين احتمال كه بحران عراق در مسير مناسب حركت كند، نويدبخش تر از انتخابات اسرائيل و به قدرت رسيدن دولتي افراطي نيست.
ما براي چندين دهه در منطقه اميد رنگ باخته مان را به انتظار براي اعلام نتايج انتخابات رياست جمهوري آمريكا و انتخابات پارلماني اسرائيل گره زده ايم. اين انتظار كه سالهاي متمادي ارزشمندي را صرفش كرده ايم ولي جز يأس مكرر چيزي نصيب مان نشد، هنوز ما را متقاعد نكرده است كه از توجيه بي تفاوتي مان از طريق انتظار براي راه حلهاي سحرآميز دست برداريم.
حيرت انگيز است كه هنوز بسياري از مردم درباره از دست دادن شارون به دليل روي كار آمدن نتانياهو هشدار مي دهند يا اميدوارند حزب كارگر پس از پيروزي بلافاصله راه را براي تحقق صلحي عادلانه، فراگير و پايدار هموار سازد. چند سال ديگر بايد منتظر بمانيم كه در روند بي حاصل آزمون و خطا يك «كبوتر» جاي «باز» را در كابينه اسرائيل بگيرد؟ مادامي كه ما ابتكار عمل را به دست نگرفته ايم، بايد در طلب سراب باشيم و مصايب و شدايدمان را بشماريم. سه ماه آينده براي منطقه ما حائز اهميت است. منطقي است كه ابتكار عمل را به دست بگيريم، نه اينكه نااميدانه منتظر تحولات بمانيم.
نويسنده: حسن ابونيماح ـ مترجم: رضا اسدي