نويسنده: رضا قاسمي ‎/ نشر آتيه
«همنوايي شبانه اركستر چوبها» نوشته رضا قاسمي چندي پيش در جمع منتقدان و نويسندگان مطبوعات جايزه كتاب سال۱۳۸۱ را به خود اختصاص داد. اين در حالي بود كه پيش از آن از طرف «پكا» برنده بهترين رمان نويسندگان خارج از كشور شده بود و اكنون نيز براي انتخاب بهترين كتاب «بنياد گلشيري» نامزد شده است.
رضا قاسمي سالهاست در فرانسه زندگي مي كند. او تنها كتابي كه پيش از اين در ايران چاپ كرده، پژوهشي است با عنوان «موسيقي در تعزيه» و كتبي كه در فرانسه به چاپ رسانده شامل چند نمايشنامه و يك رمان به زبان فارسي است. رضا قاسمي غير از آثاري كه به زبان فارسي دارد، چند اثر نيز به زبان فرانسه منتشر كرده است.
«همنوايي شبانه اركستر چوبها»، روايت مردي است تنها كه از همسر خود جدا شده و در اتاقي كوچك و گهگاه پرسروصدا واقع در يكي از محله هاي كم خرج فرانسه زندگي مي كند. شخصيت اول داستان پس از آزمودن رشته هاي گوناگون از استعداد خود دلسرد شده و به نقاشي روي آورده است. او در آپارتماني شش طبقه همراه با مهاجرين و يا پناهندگاني از كشورهاي مختلف زندگي مي كند و رمان، قسمتي است از زندگي او با اين گروه.
شخصيت اول رمان، در ابتداي آن در فضايي عجيب به اتهام مسأله اي نامعلوم به محاكمه كشيده مي شود و نويسنده با ذكر قسمتهايي از زندگي او موقعيت مبهم ابتداي داستان را در طول زمان گره فكني مي كند. در حقيقت موضوع اصلي داستان كه قتل شخصيت اول آن است در ابتداي آن مطرح مي شود اما رمان به كمك موقعيتهاي طنز و تعليق فراواني كه نويسنده ايجاد كرده، مخاطب را تا پايان رمان لحظه اي به خود وا نمي دارد.
رمان با صحنه حسابرسي بازرسان در دنياي پس از مرگ به گونه اي طنزآميز آغاز مي شود. اين روال تا اواسط رمان پيش مي رود و زماني كه بازرسان براي ادامه پرسش و پاسخ خود از شخصيت اول داستان به كتاب او يعني «همنوايي شبانه... » استناد مي كنند، رمان به گفت وگويي بينامتني بين داستان زندگي مرد و داستان رمان «همنوايي...» تبديل مي شود و با پايان يافتن آن، رمان نيز به پايان مي رسد و نيهيليسم درون متني در كل رمان جريان مي يابد. اين تكنيك گرچه قدمتي ديرينه دارد و در بسياري از آثار ادبي دنيا ديده مي شود اما نكته بسيار جالب آن است كه با ارائه حكم محكمه و تبديل شدن شخصيت اول (يا همان نويسنده) به گابيك، سگ صاحبخانه، در كل روايت احتمال كذب وارد مي شود و مخاطب را به سرگرداني مي خواند: «برمي گردم.دراز مي كشم ميان پايه صندليها، فردا خواب راحتي خواهم كرد. فردا، وقتي بشاشم به راه پله، ماتيلد فراموش خواهد كرد. فردا ماتيلد به ياد نخواهد آورد كه ديروز هم همين كار را كرده ام. هر بار فكر خواهد كرد كه اين نخستين بار است كه همين حالاست...»
نويسنده (شخصيت اول) در جاي جاي رمان از چند پارامتر مهم سخن مي گويد. در چند جاي داستان از «وقفه هاي زماني » مي گويد كه بشدت گرفتار آنهاست و از «خود ويرانگر» ي كه ديگران او را بدان منسوب كرده اند. «وقفه هاي زماني » كه نويسنده از آن سخن مي گويد حالاتي است كه گهگاه مغلوب آنها مي شود و براي لحظات يا ساعاتي افعال غيرارادي از او سر مي زند. اين موتيف به خودي خود مي تواند به گونه اي با قتلي كه در رمان اتفاق مي افتد ارتباط داشته باشد اما با ثابت ماندن و متوقف شدن روايت داستاني كه در بسياري از فصلهاي رمان ديده مي شود، بشدت خوانش پيدا مي كند. «خود ويرانگر» نيز با احتمال كذبي كه در كل رمان مي رود ارتباط شديدي دارد:
«تو حق نداري برنارد كه «خود ويرانگر» بناميم، اما من حق ندارم به كسي بگويم كه اگر دائم با خودم مي جنگم، كه اگر هماره برخلاف مصلحت خويش عمل مي كنم، از آن روست كه من خودم نيستم. كه اين لگدها كه به بخت خويش مي زنم لگدهايي است كه دارم به سايه ام مي زنم. سايه اي كه مرا بيرون كرده و سالهاست غاصبانه به جاي من نشسته است.»
ياسر نوروزي

تبار شناسي پست مدرنيسم ‎/ مؤلف: علي اصغر قره باغي‎/نشر دفتر پژوهشهاي فرهنگي
«هدف بررسي چند و چون شرايط فرهنگي تازه اي است كه آن را پست مدرن مي ناميم»
مؤلف در پيش گفتار كتاب اعلام مي كند كه قصد اين مقالات تنها بررسي آن چيزي است كه تاكنون به عنوان پست مدرنيسم شناخته شده است و بديهي است كه در چنين كتابي نمي توان به دنبال رد يا تأييد نظريات مطروحه در حيطه ي پست مدرنيسم بود و يا انتظار نظريه پردازي و حتي بيان نظريه هاي جامعه شناختي يا پيشنهادات هنري براي آينده را داشت. تبارشناسي پست مدرنيسم تنها گذري است بر روند هنرهاي تجسمي غرب در سي سال اخير و دنبال كردن ريشه هاي تاريخي آن از اين رو يقيناً كلمه ي تبارشناسي در عنوان كتاب به سنت نيچه ـ فوكويي بررسي هايي دقيق و هستي شناسانه اشاره ندارد بلكه تنها به معني گردآوري اطلاعات تاريخي و غيرتحليلي درباره ي هنر پست مدرن است و اين موضوع را مي توان بزرگترين حسن كتاب به شمار آورد.
كتاب تبارشناسي پست مدرنيسم. مجموعه ي مقالاتي است كه از علي اصغر قره باغي در ماهنامه ي گلستانه با همين نام منتشر شده است. هر چند در كل خط سير مشخصي مقالات اين كتاب را به يكديگر پيوند نمي زند به هر حال مي توان اين مقالات را به چند بخش اصلي تقسيم كرد.
بخش اول بيشتر معرفي واژگان و اصطلاحاتي است كه در مباحث هنري مدرن و پست مدرن به كار برده شدند و معرفي سبكهاي هنري مدرن متأخر
(Late modern) و پست مدرن كه در طول سه دهه ي بعد از جنگ جهاني دوم رشد پيدا كرده اند.
بخش ديگر معرفي راهكارها، سبكها و پاسخهاي هنرمندان پست مدرن به بحرانهاي ناشي از مباحث تئوريك مدرن است دسته ي ديگري از مقالات مستقيماً به موضوعات فلسفي و يا جامعه شناسي و بررسي نقش آن در هنرهاي تجسمي مي پردازند.
مقالات بعدي بحرانهاي قديمي فلسفه ي هنر و زيبايي شناسي كه در زمان ما باز به بحث گذاشته شده اند را بررسي مي كنند و چهار مقاله ي ديگر بيشتر به زايش هنر پست مدرن و مرگ مدرنيسم و مرز بين مدرنيسم و پست مدرنيسم مي پردازد. در پايان كتاب نيز گفت وگويي كوتاه با نام پست مدرنيسم در ادبيات داستاني به چاپ رسيده است.
زبان كتاب هر چند به خاطر طبع ژورناليستي آن چندان يك دست نيست اما در نهايت زباني است كه از پيچيدگي هاي كتب تئوريك پست مدرنيستي بي بهره است و اين امر به خاطر هدف كتاب طبيعي جلوه مي كند. درواقع اين كتاب قصدي جز نشان دادن دستاوردهاي هنري پست مدرن از بيرون و تا حد ممكن دور از مباحث تئوريك را ندارد و اين نوع نمايش اين پديده ي غريب باعث شناختي، بيروني، شهودي و ساده از پست مدرنيسم مي گردد. شناختي كه عليرغم كامل نبودن به خوبي ديدي باز و شناختي حسي از موضوعي ديرفهم و مباحثي پيچيده و گسترده چون پست مدرنيسم دارد. درك ظاهر متناقض نماي هنر پست مدرن، تقليد، حركت به سمت هنر عام تأثير پذيري از تكنولوژي و … ديد مخاطب را براي بهتر خواندن متون ديگر آمده مي سازد. اما درصورت دريافت و قبول اين نوع برخورد با پديده آيا دستيابي به راهكارهاي هنري جديد ممكن است؟
هر چند در مقدمه ي كتاب به نوعي اين موضوع سرمشق گرفتن گفته شده است اما به راستي هنر پست مدرن مفهومي تر، يكه تر، وابسته به لحظه و ناگهاني تر از آن است كه بتواند فضاي هنري خاصي را بازكند شايد بتوان گفت بازشدن چنين فضاهايي نياز مند چيزي است كه هنرمندان پست مدرن رسماً به خاطر دفاع از آن مباحث خود را آغاز كردند: «خلاقيت».
به هر صورت هنر و علي الخصوص هنرهاي تجسمي در سالهاي اخير با آشفتگي و گستردگي حيطه هاي معناشناختي تنها از طريق برخورد نزديك و مشاهده ي آثار قابل فهم و درك است و اين امر در كشوري مانند ايران كه نه به جريان هنري جهاني پيوسته است و نه نمايشگاههاي معتبري در آن برگزار مي شود تنها با همين مجموعه ها قابل شناسايي است و شايد اين برخورد نزديك با هنر آشوب مدار كنوني بتواند ديد ما را نسبت به دو جريان عمده ي تحليل تاريخي هنر اعتلا بخشد: جرياني كه اين آشوب را نوعي هاويه (chaos) براي آغاز دوره ي جديد تاريخ هنر مي داند و جريان ديگري كه اين آشوب را وضعيتي آخرالزماني (Apocalyptic) و نشان پايان تاريخ هنر مي داند.
در نهايت بايد اين كتاب را كتابي گويا و تاريخچه اي روشن ارزيابي كرد. كتابي كه پيش از خواندن آن بايد پيش فرض هاي قبلي خود را كنار گذاشته و به اعتبار اسم كتاب در انتظار آموختن نباشيم خود را به سمت اين تاريخچه ي گويا بسپاريم و بي آنكه بفهميم در لحظه اي كتاب را ببنديم كه ديد ما به كلي تغيير پيدا كرده است.
سيدمهدي يوسفي

نويسنده : رسول جعفريان‎/ انتشارات: مؤسسه فرهنگي دانش و انديشه معاصر‎/ به سفارش كانون انديشه جوان‎/ تيراژ : ۳۰۰۰ نسخه
تاريخ نه آئينه عبرت است نه كارنامه جهل ـ تاريخ راستين سرگذشت زندگي انسان است ـ سرگذشت زندگي انسانهاست كه زندگي كرده اند وحتي در راه آن مرده اند. بدون ترديد آشنايي با تاريخ ايران اسلامي براي هر ايراني امري ضروري است. به منظور زندگي آگاهانه تر بايد بدانيم كه چه تجاربي بر ملت ما رفته و چه ميراثي باقي مانده است. لازمه داشتن يك نگرش جامع نسبت به گذشته از يك سو همراه با آينده نگري از سوي ديگر مستلزم مطالعه تاريخ پر فراز ونشيب گذشته اين كشور و ملت است. برگ برگ تاريخ ايران با هجوم بيگانگاني از غرب و شرق همراه بوده است كه هر بار فرزندان دلير اين مرز و بوم كوشيده اند با حفظ هويت خود از تجارب ديگر ملل بهره گيرند. به منظور دانش بيشتر از تاريخ ايراني مناسب است كه آن را از طلوع اسلام در اين مرز و بوم مورد بررسي قرار دهيم. درباره ايران بعداز اسلام از آنجا كه آكنده از وقايع و حوادث شگرف است و همچنين برخي منابع تاريخ اين دوره هنوز تاريك و نقطه هاي مجهول و ناشناخته بسيار دارد تا حدودي با موانع ومشكلاتي همراه است. تاريخ ايران اسلامي (از پيدايش اسلام تا ايران اسلامي)نوشته رسول جعفريان كه توسط انتشارات مؤسسه فرهنگي دانش و انديشه معاصر نشر وگسترش يافته است از جمله منابعي است كه با وجود مشكلاتي كه معدودي از آن را برشمرديم به منظور آگاهي جوانان فرهيخته و تاريخ دوست جمع آوري شده است. كتاب مروري است به حوادث سياسي ـ فرهنگي ـ اجتماعي و امور تمدني ايران پيش از اسلام تا ميانه قرن سوم هجري. مطالب موجود به زباني ساده (بدون زياده گويي و دشواري) ارائه شده است. لازم به تذكر است كتاب مذكور، مجموعه اي تحقيقي، پژوهشي نيست و خواننده نبايد انتظار داشته باشد مؤلف نكته پژوهشي تازه اي را در آن مطرح كرده باشد آنچه مهم بوده استفاده از متون مختلف و ارائه پژوهشهاي انجام شده به زباني بي پيرايه بوده است.
بحث از ايران اسلامي بدون بيان تاريخ صدر اسلام ناممكن است اين مسأله از يك سو به دليل نقش كليدي اسلام در ايران بعداز اسلام است و از سوي ديگر به جهت عضويت سرزمين ايران در امپراتوري بزرگ اسلامي در دو قرن نخست هجري و همبستگي كامل آن با كشورهاي اسلامي در دوران بعدي است. مباحث اين مجموعه پس از مقدمه اي كوتاه درباره تاريخ شبه جزيره عربستان در آستانه اسلام واوضاع آن در چهار فصل تنظيم شده است: روزگار نبوت با طلوع است ـ پيامبري حضرت محمد(ص) مصائب ومشكلاتي كه آن حضرت به منظور تشكيل دولت اسلامي با آن مواجه شدند جنگ و جهادهايي كه در برابر كفار انجام شد آغاز و با حجة الوداع، حوادث غدير واعلام ولايت حضرت علي (ع) در ادامه رحلت پيامبر اكرم (ص) پايان يافت. روزگار خلافت پس از رحلت حضرت رسول (ص) و ماجراي سقيفه و بيعت جماعت انصار و مهاجر آغاز شد. نظام حكومتي خلفاي نخستين (ابوبكر ـ عمر ـ عثمان ) اقدامات فرهنگي و تمدني آنها در زمينه قرآن، علم حديث مباحث كلام و اعتقادي به فراخور مورد بررسي قرار گرفته است. جزئيات خلافت اميرالمؤمنين (ع) و اقدامات اصلاحي آن حضرت از جمله مباحثي است كه در اين فصل به چشم مي خورد. خاندان اموي يكي از خاندان هاي قريشي بود كه در عبدمناف با خاندان بني هاشم پيوند مي خورد امويان از ثروتمندان قريش وازدوران جاهليت رقيب بني هاشم (جد رسول اكرم(ص) بودند.
معاويه بنيان گذار خلافت اموي است كه از سال ۴۱ هجري تا ۱۳۲ به طول انجاميد. معاويه خلافت موروثي را ايجاد كرد كه به حقيقت (دولت عربي محض) محسوب مي شد. روزگار خلافت اموي عنوان فصلي ديگر از اين مجموعه است كه جزئيات حكومت امويان و به دنبال آن حكومت مروانيان به خلافت عبدالملك و جانشينانش را شرح داده است. از جمله مطالب خواندني اين بخش فرقه هاي اسلامي و نخستين انشعابات فرقه اي ( شيعه ـ عثماني ـ جازمي ـ معتزلي ) سياست مذهبي امويان و تظاهر به فسق و فجور آنها است كه در نهايت به رواج عقيده جبر و به دنبال آن شيعه ستيزي انجاميد. لازم به تذكر است كه در اين دوره انواع دانشهاي ديني قرآني ـ فقه ـ تاريخ ـ معماري و ... به شكوفايي رسيد. ضرب سكه و اشكال مختلف آن از جاهليت تا دوره مذكور عنوان مطلب پاياني اين فصل است كه مطالعه آن چندان خالي از لطف نيست. انقلاب عباسي از تحولات مهم دنياي اسلام است كه آثار آن تا قرن ها ميان مسلمانان برجاي ماند. بنيان گذار اين سلسله كه به قولي به دنياي «هزار و يك شب» مرسوم است ابوالعباس سفاح است كه اسلاف آنها به پيامبر (ص) مي رسند.
فصل چهارم با عنوان روزگار خلافت عباسي پس از مروري كوتاه بر پيشينه انقلاب عباسيان به بيان حوادث و وقايع اين دوره با ذكر احوالات امامان و خلفاي متعددي كه در اين دوره زيسته اند پرداخته از حوادث بسيار مهم اين دوره امامت امام زمان (ع) و آغاز غيبت صغري است. عصر عباسي را مي توان عصر تدوين كتاب نيز ناميد. يكي از ويژگي هاي فكري اين دوره بخصوص اواخر قرن دوم و دوران فرمانرواي مأمون باز شدن فضاي فكري در جامعه بود واين مسأله منجر به حضور انديشه هاي خارجي در دنياي اسلام شد. كه ازجمله مي توان به ترجمه آثار سرياني ـ يوناني وفارسي اشاره داشت. پيش از اين به شكل گيري دانش فقه اشاره شد تفاوت عمده فقه در دوران اموي و عباسي اين است كه مذاهب فقهي در دوره عباسي به صورت رسمي و تعريف شده رسميت يافت.
از جمله مذاهب فقهي مهمي كه دراين دوره شكل گرفت (حنفي ـ مالكي ـ شافعي و حنبلي ) است عباسيان و حكومت اداري آنها عنوان مطلب ديگر از اين فصل اوضاع مالي ـ قضاوت ـ وزارت و... اين دوره را مورد بررسي قرار داده است. در پايان شرحي از ايالات مهم ايران در سه قرن نخست به منظور اطلاع بيشتر خوانندگان ارائه شده است.
معصومه جمشيدي

نوشته : هلن فيشر ‎/ ترجمه : نغمه صفاريان پور ‎/ چاپ اول : ۱۳۸۱ تعداد۲۲۰۰:نسخه
«خداوند زن را آفريد و از آن پس يكنواختي و ملال از زمين رخت بربست» .
«جنس اول » كتابي است مبني بريافته هاي علمي مربوط به مغز، اطلاعاتي از فرهنگهاي مختلف، شواهدي از علوم انسان شناسي ، جامعه شناسي ، روان شناسي وساير علوم رفتار شناسي ، همچنين مطالعه تأثير زنان بربخشهاي مختلف جامعه همچون رسانه ها ، دولت، نهادهاي مدني و…
هلن فيشر با مطالعه واستفاده ازاين اطلاعات ، تحقيقات وقابليتهاي ذاتي زنان در جهت ايجاد ارتباطي صميمي و مطلوب ميان دوجنس زن و مرد بهره مي جويد ودر نهايت اميد به دست يافتن تساوي گذشته موجود بين آنها را دارد.
«شيوه تفكر شبكه اي» بخشي است كه به بيان نوع تفكر زنان مي پردازد. شيوه آنها در تمام زمينه ها ، براي فكركردن ، اين است كه گستره ديد وسيع تري را اختيار مي كنند. در ابتدا با سؤالاتي همچون: استعدادهاي ذاتي زنان كدامند؟ زنان چگونه جهان را متحول خواهند ساخت؟ برخورد مي كنيم. مقايسه اي از ذهن زنانه و ذهن مردانه به ميان مي آيد. زنان به هنگام تفكر تمايل دارند به تمام عوامل مرتبط به يك موضوع بينديشند در مقابل شيوه تفكر مردان ، تمركز كامل حواس و تفكيك موضوعات است . چهارراههاي ذهن ، اتصالات مغزي زنان و مردان، انعطاف پذيري ذهن زنان ، تفكر احساسي و… مسائلي است كه دراين بخش مطرح مي شود.
«مهارتهاي كلامي زنان» مبحثي كه به بينش شهودي زنان اشاره دارد. در ديد وسيع تر و به قول شكسپير ذوق و فراستي كه آنها دراستفاده از زبان به كار مي برند.
طي آمار به دست آمده زنان در مواردي چون خواندن و درك مطلب ، نگارش ، سرعت ادراك وتداعي معاني بالاترين امتياز راكسب مي كنند. اين بدان معنا نيست كه مردان قدرت ادراك ندارند طبق شواهد علمي در زمان يادآوري كلامي ، در مردان فقط نيمكره چپ فعال مي شود و در زنان هردونيمكره شروع به فعاليت مي كند. پس از آن نويسنده به بيان نقشهاي استروژن و ژنتيك در تواناييهاي گفتاري مي پردازد.
زنان در «خواندن» افكار مردم داراي تبحر خاصي هستند. آنها قادرند علائمي را كه مردم مي فرستند به راحتي دريافت كنند واين مسأله مربوط مي شود به توانايي زن در مراوده با مردم . نويسنده ابتدا به اين نكته مي پردازد كه زنان چگونه افكار ديگران را مي خوانند وآن را در هماهنگي پنج حس خلاصه كرده وبه توضيح آنها مي پردازد. دراين بخش مسائلي همچون : زنان و رنگها، خواندن چهره ها ، نشانه هاي غيركلامي، كنجكاوي زنان ،وكلاي زن بيان مي شود.
«ديدگاه زنان ومردان نسبت به قدرت » مبحثي كه هلن فيشر بازهم در مقام مقايسه مي نشيند قدرت براي اين دو جنس داراي مفهوم متفاوتي است . مردان مترادف با شأن ومقام اجتماعي مي دانند و زنان شبكه اي متشكل از ارتباطات اساسي ميان انسانها.
زنان به قصد سهيم كردن ديگران در تصميم گيري بيش از مردان نظر سايرين را جويا مي شوند. زنان در محيط كاري خويش سعي برايجاد يك ارتباط عميق دارند ودر كل پيرو ديدگاه برد ـ برد هستند و درمقابل مردان تنها به قصد برد ـ باخت وارد ميدان مي شوند.
«جنس اول » با ترجمه زيباي نغمه صفاريان پورحاوي ۱۱ فصل مجزاست فصلهايي همچون شيوه زنان در رهبري، فردا متعلق به زنان است ، دلباختگي ، ازدواج هاي هم تراز ومهارتهاي كلامي زنان و … به دنبال شناخت همه جانبه زنان ومقايسه آنها با مردان و بيان تفاوتهايشان از گذشته تاكنون است. در آخر به جمله ماتيو آرنولد اشاره مي كنيم:
«اگر زماني فرا رسد كه همه زنان، فقط و فقط در جهت تأمين مصالح بشري با هم متحد شوند ، چنان قدرتي به منصه ظهور مي رسد كه دنيا تاكنون به خود نديده است ».
مرجان تقوي

نام كتابها: شهاب سبز (حكايت زندگي امام روح الله موسوي الخميني)، آينه و آفتاب (حكايت زندگي شهيد مرتضي مطهري)، روزگار آفتابي (حكايت زندگي دكتر علي شريعتي)، مرغ حق (حكايت زندگي سيدجمال الدين اسدآبادي)، چراغ لاله (حكايت زندگي محمد اقبال لاهوري)
مجموعه كتابهاي احياگران
ناشر: قاصدك (ناشر برگزيده ،۶۸ ،۶۹ ،۷۰ ،۷۳ ۷۸)
شمارگان: ۵۰۰۰جلد

بدون ترديد هر ملتي به نام دلاورمرداني مي بالد كه تأثير به سزا و تحسين برانگيز جهت تغيير تاريخي كشور خويش داشته اند. انسانهايي كه دغدغه اصلي آنها همانا نشر حقايق اسلامي، گسترش مذهب و اخلاق ديني و بروز انديشه هاي سياسي بوده است. آنان كساني بودند كه از آسايش و رفاه خود گذشته و قدم در قلمرو ايثار نهاده اند و تا افقهاي شهادت پيش رفتند. اين بزرگمردان با عنوان «احياگر» در اذهان ماندگار شدند. مجموعه كتابهاي احياگران و اصلاح گران كه به همت انتشارات قاصدك (وابسته به مؤسسه نشر و تحقيقات ذكر) نشر و گسترش يافته است كوششي است در بررسي و معرفي زواياي مختلف مبارزات احياگران بزرگ دو قرن اخير كه به نوجوانان و جوانان عزيزي كه با حضور سازنده خود در صحنه هاي سياسي و اجتماعي وعلمي در واقع به خواستها و تلاشهاي آنان جامه عمل پوشانيده اند پيشكش شده است. از جمله برجسته ترين و شاخص ترين چهره اصلاحگر و احياگر ايران كه توانست در راستاي مبارزات حق طلبانه خود ايران زمين را از زير يوغ نظام ۲۵۰۰ساله شاهنشاهي برهاند حضرت آيت الله امام روح الله موسوي خميني(س) است كه عليرضا متولي در كتابي با نام شهاب سبز به بررسي زندگي و مبارزات اين مبارز پرداخته است. بزرگمردي كه در سايه حق تعالي وعزم بي شائبه خود توانست جهاني تازه بسازد. استاد شهيد مرتضي مطهري از ديگر مبارزين اين مرز وبوم كه با قلم و زباني بي مانند و به منظور نشر انديشه هاي اسلامي همراه با خلق و گسترش انديشه هاي خود به مبارزه و جهاد عملي پرداخته است. مردي كه امام خميني(س) در شهادش فرمودند من فرزند بسيار عزيزي را از دست داده ام و در سوگ او نشستم كه از شخصيتهايي بوده كه حاصل عمرم محسوب مي شد. آينه و آفتاب نوشته ناصر نادري به شرح گوشه هايي از زندگي اين استاد شهيد پرداخته. بر بال انديشه ها گزيده اي از آرا و نظريات شهيد مطهري پيرامون زيبايي شناسي اثر عشق آفريننده روح و اسلام است كه در انتهاي همين مجموعه از نظر خواننده گذرانده شده است. در افق تاريخ كشور بزرگ ما ستارگان نوراني درخشيده اند. دكتر علي شريعتي يكي از نوآوران نامداري است كه در سالهاي سياه جهل و استبداد درخشيدن گرفت. عبدالمجيد نجفي در مجموعه اي كه عنوان روزگار آفتابي بر آن نهاده پس از ارائه گاهشماري از زندگي دكتر علي شريعتي و مروري بر زندگي وي از بدو تولد تا شهادت، چهره واقعي اين معمار متفكر انقلابي را كه شعار وي عدالت و آزادي در پرتو انديشه هاي اسلامي است نمايان ساخته است. در ادامه به دنبال طرح فرازي از وصيتنامه اين معلم شهيد و مبارز پاره اي از نظريات وي درباره موضوعاتي چون هستي شناسي، غرب شناسي، غرب زدگي و مدرنيسم به تفصيل بيان شده است. در انتها به ديدگاههاي مبارزان و شخصيتهاي ناموري چون آيت الله سيدعلي خامنه اي ـ رهبر معظم انقلاب اسلامي ـ حجت الاسلام والمسلمين علي اكبر هاشمي رفسنجاني ـ آيت الله محود طالقاني و... اشاراتي هرچند كوتاه شده است. حسب حال ديگري از اين مجموعه كه در خور توجه است مروري است بر احوالات سيدجمال الدين اسدآبادي. محمدرضا اصلاني پس از بررسي ابعاد مختلف زندگي وي صفحات پايان كتاب را به معرفي مقالات و رسالات اين مبارز بزرگ اختصاص داده است، علامه محمد اقبال لاهوري از ديگر احياگران و اصلاحگران برجسته قرون اخير است. مبارز و دانشمندي كه به قول دكتر علي شريعتي شاهكار عظيمش ساختن شخصيت بديع و چندبعدي و تمام خودش است. مردي كه مبارزاتش در راستاي تأمين زندگي آسوده و بدون رنج انسانها در پرتو انديشه هاي اسلامي بوده است چراغ لاله عنواني است كه عبدالكريم سروش در شعري با همين نام به وي نسبت داده و به دنبال آن فرهاد حسن زاده مختصري از زندگي اين مبارز هندي تبار را كه با ذكر همين نام (چراغ لاله) به رشته تحرير درآورده است. مجموعه حاضر علاوه بر نگاهي كوتاه بر زندگي اين انديشمند به معرفي آثار گرانقدر وي پرداخته و در پايان گزيده سخنان متفكران و انديشمنداني چون شهيد مرتضي مطهري، دكتر علي شريعتي، استاد محمد مجتهد شبستري بررسي شده است. شايان ذكر است كه انتهاي هر مجموعه شامل فهرستي از منابع و پي نوشتهايي است كه هر نويسنده بنا به ضرورت اشاراتي داشته است.
معصومه جمشيدي