وقتي پاي خود را به دفتر پذيرش كمپاني گوگل مي گذاريد پشت پيشخوان اين دفتر تابلوي عظيمي را مشاهده مي كنيد كه هر لحظه كلماتي روي آن نقش مي بندد كه به انواع و اقسام زبانهاست، از انگليسي و چيني گرفته تا اسپانيايي ، سوئدي ، ژاپني ، كره اي، فرانسوي ، هلندي، ايتاليايي و در يك كلام به ۸۶ زبان زنده دنيا.
از مسؤول اطلاعات كه مي پرسيد اين چيست مي گويد نام آن LiveQuery پخش زنده سؤالهايي است كه از گوگل پرسيده مي شود، هر خطي كه به نمايش گذاشته مي شود فكر يك انسان است كه پشت آن جمله خوابيده است. هر خط نشان مي دهد در آنسوي جهان فردي پشت كامپيوتر متصل به اينترنت خود نشسته ودرحال تايپ كردن يك سؤال از گوگل است. روزانه ۱۵۰ ميليون سؤال از بيش از صد كشور جهان از گوگل پرسيده مي شود و گوگل سخاوتمند مثل غول چراغ جادو از ميان ميلياردها صفحه اطلاعاتي كه در اختيار دارد پاسخ مي دهد. بانك اطلاعاتي اين كمپاني عظيم در هر ميلي ثانيه جديد مي شود!
Live Query از تمامي اين خط ها و افكاري كه پشت آن است عكسبرداري مي كند كريك سيلورستاين مدير فن آوري گوگل مي گويد: هر وقت گوگل به سؤالي پاسخ مي دهد داستان آن پرسش روشن مي شود وفكري كه پشت آن خطوط تايپ شده وجود دارد ظاهر مي شود. شما در مدت خيلي كوتاه ياد مي گيريد كه سكس را به زبانهاي مختلف چگونه مي نويسند هر چند گوگل فيلترهايي قرار داده است تا كاربر بتواند از شر بعضي از تصاوير ـ كه از نظر اكثر مردم نامطلوب و ناپسند به حساب مي آيند ـ خلاصي يابد. به عبارت ديگر كاربر مي تواند اين فيلتر را تنظيم كند اگر بخواهد مي تواند جلوي تصاوير مستهجن را بگيرد.
LiveQuery به گوگل اين امكان را مي دهد كه مسائل مورد توجه انسانها را در سرتاسر جهان ارزيابي كند. كشور به كشور، منطقه به منطقه، ثانيه به ثانيه، موضوعهاي عمده از اين قرارند.
اطلاعات در مورد چهره هاي سرشناس، وقايع جاري، محصولات جديد و اين كه چه چيزهايي را مي توان از اينترنت گرفت (داون لودكرد) .گرگ رائه Greg Rae يكي از سه نفري است كه مسؤوليت اين پروژه را برعهده دارند.او مي گويد : «جاي شگفتي است. انسانها در سرتاسر جهان چه شباهتهايي كه با هم ندارند! از روي سؤالهايي كه مي پرسند مي توان ديد كه اساساً انسانها به هم خيلي شبيه هستند» رائه كه مسؤول جمع آوري ذخيره سازي و حفظ داده ها و پرسشهايي است كه از سرتاسر جهان مطرح مي شود مي گويد از اكتبر ۲۰۰۱ كلمه سياه زخم را به زبانهاي متعدد ياد گرفته milzbrand (آلماني ) ، Carbonchio (ايتاليايي ) miltvuur(هلندي ) ، antrax(اسپانيايي) و... همچنين مي داند كه كدام كشور انتخابات خود را جدي گرفته چون در كشورهايي كه در آن انتخابات صورت مي گيرد اگر مردم نسبت به آن حساسيت داشته باشند از هجومي كه به اينترنت مي آورند كاملاً روشن و مشخص مي شود. او درباره جهاني سازي مي گويد بعضي از كمپاني ها مثل نوكيا، سوني ، بي ام و، فراري ، مايكروسافت و غيره شهره همه عالمند. بعضي از ورزشها در همه نقاط جهان پيگيري مي شوند. از جمله ورزشهايي كه در همه جاي جهان كنجكاو دارد عبارتند از: توردوفرانس، ويمبلدون، كاپ ملبورن وبازيهاي جام جهاني كه جاي خود دارد LiveQuery نشان مي دهد كه تا چه حد دنيا با فيلمها، موسيقي ها و چهره هاي سرشناس آمريكايي آشنا هستند. دوسال پيش لوكاس پره ايرا از مهندسان گوگل دريافت كه جست وجو براي اطلاعات در مورد برتيني اسپيرز Britney spears (از خوانندگان نوجوان بسيار مشهور در آمريكا) به شدت كاهش يافته كه نشان از كاهش محبوبيت وي داشت. از آن به بعد گوگل تصميم گرفت صعود وافول محبوبيت ها را مشخص سازد كه به Google Zeitgeist معروف شد. همين موضوع روشن ساخت وقتي رسانه ها خبر سازي مي كنند جست وجوهاي اينترنتي افزايش مي يابند. گوگل هم كه عاشق اين گونه آمارگيري هاست به تجزيه و تحليل وقايع و جست وجوها مي پردازد؛ از جست وجوهاي پيش پا افتاده و مبتذل گرفته تا وقايع مهم.
به عنوان مثال ۲۸ فوريه ۲۰۰۱ زلزله اي در سياتل اتفاق افتاد از آن به بعد جست وجو درباره زلزله كه تقريباً درحد صفر بود به دقيقه اي ۲۵۰ رسيد وجالب اينجاست كه پرسشهايي كه از گوگل صورت مي پذيرفت بيشتر از ناحيه شمال غربي اقيانوس آرام بود.
يازده سپتامبر اوج پرسشها در مورد مركز تجارت جهاني، پنتاگون و سي ان ان بود. چند روز بعد از يازده سپتامبر كلمه Nostradamus نستراداموس به مهمترين كلمه مورد جست وجو تبديل شد.
گاهي اوقات در كمال تعجب، پرسشها در مورد مسائل پيش پا افتاده يكباره اوج مي گيرد. LiveQuery فقط داده ها را در اختيار مي گذارد و گاهي تفسير آن كار آساني نيست مثلاً تيم مذكور يكبار با اوج گيري اين پرسش روبرو شد كه نام دوشيزگي carol Brady چيست؟ [كارول برادي پيش از ازدواج چه نام داشت ] تا مشخص نشود كه چه اتفاقي افتاده است معلوم نمي شود كه چرا مردم به يكباره يك سؤال آنهم به اين مضحكي به ذهنشان خطور كرده و كنجكاوانه به دنبال آن مي گردند. در مورد اين پرسش معلوم شد كه يكي از شبكه هاي تلويزيوني براي پاسخ به اين سؤال جايزه گذاشته است!
نيويورك تايمز ـ ۲۸ نوامبر
ترجمه وتلخيص : عليرضا عبادتي