در تحليل امام خميني آنجا كه به بررسي عوامل اجتماعي پيروزي انقلاب اسلامي پرداخته است هيچ عاملي به اندازه وحدت اقشار مختلف ملت و خصوصاً نزديكي بي سابقه دو قشر پيشگام انقلاب يعني قشر روحاني و دانشگاهي مورد توجه قرارنگرفته است. در سال ۵۷ پيامهاي رهبر نهضت، زماني جنبه همگاني به خود گرفت و در سراسر كشور تبديل به شعارها و خواسته هاي عمومي ملت گرديد كه پيش از آن روحانيان و دانشگاهيان و فرهنگيان به عنوان نخبگان جامعه، پيرامون رهبري امام خميني بر محور اصول انقلاب اسلامي به وحدت نظر رسيده بودند. هيچ يك از صحنه ها و حوادث تعيين كننده قبل از پيروزي انقلاب اسلامي را در سير مبارزات مردم ايران در سال ۵۶ و ۵۷ سراغ نداريم كه در آن دانشگاهيان همدوش و همصدا با رهبران روحاني نهضت، مطالبات به حق مردم را در مقابل رژيم شاه فرياد نكرده باشند. در اين زمان دانشگاه و فيضيه فعالترين كانونهاي مبارزه و حمايت از انقلاب اسلامي بودند. فراموش نمي كنم روزي كه نخستين جرقه هاي انقلاب و خيزش دوباره ملت ايران در سال ۵۶ ـ در جريان بزرگداشت شهادت آيت الله حاج آقا مصطفي خميني ـ در قم زده شد، داريوش فروهر همراه با هيأتي از اساتيد دانشگاه و دانشجويان در اين مراسم كه از سوي حوزه علميه قم در مسجد اعظم برگزار شده بود شركت داشت. نظير اين واقعه كه نمادي بود از همدلي دانشگاهيان و روحانيون در تمامي مراسم و تجمعات و راهپيمايي هايي كه در تهران، قم و شهرستانها برگزار مي گرديد همواره به چشم مي خورد.
شركت جمع زيادي از طلاب مبارز قم در تجمعات و تظاهرات دانشگاهيان تهران و متقابلاً حضور مؤثر و چشمگير دانشجويان مبارزه در برنامه ها و تظاهرات طلاب و اساتيد حوزه علميه قم تبديل به يك امر متداول شده بود. اگر حجم تلاشهاي بي وقفه استعمار براي القاي تقابل دين و علم در ممالك اسلامي خصوصاً ايران را در سده هاي اخير مرور كنيم و كوشش همه جانبه پنجاه و هفت ساله رژيم دست نشانده پهلوي را در جداكردن دانشگاه از حوزه هاي علميه و رودررو قراردادن دانشگاهيان و روحانيان در نظر آوريم به روشني درمي يابيم كه همدلي و اتحادي كه در جريان نهضت امام خميني و اوجگيري آن در سال ۵۶ و ۵۷ بين دو قشر روحاني و دانشگاهي پديد آمد امري شبيه معجزه بود. اين اتحاد مبارك كه پيروزي انقلاب جز در پرتو آن ممكن نبود به واسطه سالها تلاش و جهاد فرهنگي و بي وقفه امام خميني در زدودن زنگارهاي تفرقه آميز و جدايي افكن، امكانپذير گرديد و در اين ميان نقش چهره هاي روشن ضمير و آگاه در رهبران روحاني نهضت و روشنفكران متعهد و دين باوري كه شور انقلاب و مبارزه را از رهگذر رويكردي آگاهانه به مسائل ديني در جمع دانشگاهيان و حوزويان دميده و آن را تبديل به فرهنگ عمومي جامعه پيش از پيروزي انقلاب نمودند، انكارناشدني است. با يك نگاه به پيامهاي امام خميني درمي يابيم كه دانشگاهيان همپاي روحانيت بسان اصلي ترين پايگاه انقلاب اسلامي، مخاطب بوده و انصافاً نيز در جايگاه مورد انتظار نقش آفريني كرده اند. با آگاهي و تعهد همين مخاطبين بود كه هيچ يك از فتنه هايي كه مورد بهره برداري رژيم شاه براي ايجاد تفرقه بين صفوف اين دو قشر پيشگام قرارگرفت، راه توفيق نيافت. نزديكي و اتحاد روحاني و دانشگاهي منحصر به دوران مبارزه نبود. پس از پيروزي انقلاب اسلامي به روايت اسناد و خاطرات و واقعيت هايي كه از نزديك در متن بسياري از آنها حضور داشته و يا شاهد بوده ايم، دانشگاههاي كشور و خصوصاً دانشجويان و انجمن هاي اسلامي نيز همانند فيضيه و حوزه هاي علميه در مواجهه با صدها دسيسه و آشوبي كه در روزهاي پرفرازونشيب پس از پيروزي انقلاب بر اين كشور گذشت نقشي بي بديل داشته اند. اين جنبش اصيل اسلامي دانشجويان بود كه دست دهها حزب و گروهك وابسته به بيگانگان را از مراكز علمي كشور در جريان انقلاب فرهنگي قطع كرد. اگر اساس انقلاب و قيام پانزده خرداد با رهبري امام خميني و روحانيت و همصدايي دانشگاهيان و ديگر اقشار پديد آمد، انقلاب دوم كه به تعبير بنيانگذار جمهوري اسلامي بزرگتر از انقلاب اول بود با راهبري دانشجويان مسلمان پيرو خط امام و همراهي انجمن هاي اسلامي دانشگاهيان و حمايت روحانيت شكل گرفت. به طور كلي در يكايك عرصه هاي مديريت بحرانهاي پس از پيروزي انقلاب و در تشكيل بسياري از مهمترين نهادهاي انقلاب، دانشگاه و دانشگاهيان پيشتاز بوده اند. تأكيدهاي مداوم امام خميني بر وحدت نيروهاي وفادار به انقلاب اسلامي بود كه تشكلهاي متفرق انجمن هاي اسلامي دانشجويان را در سراسر كشور در قالب يك اتحاديه، هماهنگ بود كه نام آن نيز نمايانگر رويكرد آگاهانه امام و پيروان ايشان در دانشگاهها به مقوله پراهميت وحدت و تحكيم و توسعه آن در تمامي سطوح و اقشار خصوصاً دانشجويان بود.
دانشگاهيان و ديگر اقشار پديد آمد، انقلاب دوم كه به تعبير بنيانگذار جمهوري اسلامي بزرگتر از انقلاب اول بود با راهبري دانشجويان مسلمان پيرو خط امام و همراهي انجمن هاي اسلامي دانشگاهيان و حمايت روحانيت شكل گرفت. به طور كلي در يكايك عرصه هاي مديريت بحرانهاي پس از پيروزي انقلاب و در تشكيل بسياري از مهمترين نهادهاي انقلاب، دانشگاه و دانشگاهيان پيشتاز بوده اند.
تأكيدهاي مداوم امام خميني بر وحدت نيروهاي وفادار به انقلاب اسلامي بود كه تشكلهاي متفرق انجمن هاي اسلامي دانشجويان را در سراسر كشور در قالب يك اتحاديه، هماهنگ بود كه نام آن نيز نمايانگر رويكرد آگاهانه امام و پيروان ايشان در دانشگاهها به مقوله پراهميت وحدت و تحكيم و توسعه آن در تمامي سطوح و اقشار خصوصاً دانشجويان بود.
عنايت ويژه امام خميني به وحدت حوزه و دانشگاه بدان حد مورد درك مخاطبان ايشان در اين دو مركز مهم فرهنگي و علمي كشور واقع شد كه وحدت اين دو نهاد به مثابه يك نظريه و آرمان راهبردي در جريان انقلاب فرهنگي مطرح گرديد و كوششهاي فراوان و مؤثري در شناخت متقابل و نزديكتر ساختن ديدگاهها و روشهاي تعليم و تعلم در همين رابطه و تحت همين عنوان از سوي اساتيد حوزه و دانشگاه به عمل آمد كه ثمره آن را در جريان بازگشايي دانشگاهها و تعميق عنصر تعهد و مشاركت و مسؤوليت پذيري بيشتر دانشجويان و تشكلهاي اسلامي دانشگاهها در امور سرنوشت ساز كشور و مسائلي همچون انتخاباتها و نقش مؤثر مراكز علمي و دانشجويان در ميدان بازسازي مراكز فرهنگي و علمي و اجرايي كشور و دوران هشت ساله دفاع مقدس و جهاد خودكفايي و … شاهد بوديم. دولت جوان مهندس ميرحسين موسوي و مديران آن دوران سخت و دشوار عموماً در كوران همين تعاملها و با پشتوانه حمايت گسترده دانشگاهيان و جريان خط امام در حوزه هاي علميه و خصوصاً طلاب جوان انقلابي، امكان نقش آفريني يافت. بدون ترديد موفقيت هاي انقلاب اسلامي پس از پيروزي، در تثبيت اركان نظام نوپا مديون همين تحول فرهنگي و بيش از همه مرهون نزديكي دو قشر پيشگام روحاني و دانشگاهي بوده است واين مهم به دست نيامد مگر با مراقبتهاي دائمي امام خميني و برخوردهاي قاطع و مداوم ايشان با عناصر تفرقه افكن و دميدن روح وحدت در پرتو باورداشت كارآيي و تعهد فرزندان دانش پژوه و دين باور اين مرز و بوم و واگذاري نقشهاي درخور شأن به آنان و در مقابل نيز هوشمندي و مواظبت مستمر نيروهاي هوادار انقلاب در دانشگاهها و حوزه ها.
اكنون وبا كمال تأسف چندسالي است كه ثمره سالها زحمت و جهاد فرهنگي امام و ياران حوزوي و دانشگاهي ايشان براثرعوامل متعددي كه تحليل آنها نيازمند فرصتي ديگر است دچار آسيب و آفت گرديده و گويي دستهاي پنهان و آشكار، دانسته و ندانسته با هم شده اند تا بار ديگر زمينه هاي جدايي حوزه و دانشگاه و در نتيجه خالي شدن مهمترين سنگر وپشتوانه حمايت از انقلاب و نظام را فراهم سازند. هيچ ترديدي وجود ندارد كه آرزوي تفرقه بين حوزه و دانشگاه خواست دشمنان سعادت اين كشور است و بلاشك سود نهايي را آنان خواهند برد. بدان اميد كه تمامي كساني كه دل در گرو آوازه ايران اسلامي و اعتلاي دين خدا و برپايي تمدن اسلام راستين دارند در اين دو نهاد ارزشمند به مدد هوشياري و حمايت قشر عظيم و فهيم دانشجويان و پژوهشگران علوم ديني در حوزه ها، گره مشكلات را پيش از آنكه عرصه اي براي شادكامي دشمنان اين مرز و بوم شود با تدبير عقلاني خويش بازكنند و حوزه و دانشگاه را همچون گذشته در جايگاه كانون پيشگام مسير بالنده اين ملت پاسداري نمايند.

گروه سياسي: «سيدكمال خرازي» وزير امور خارجه درمحل سفارت جمهوري اسلامي ايران در دمشق، به خبرنگاران گفت: آمريكا حق استفاده از فضاي ايران را ندارد.
دكترخرازي خاطرنشان كرد كه ما به عنوان بازيگران اين منطقه نمي توانيم نسبت به تحولات آن كه بر امنيت و منافع ملي ما تأثيرگذار است، بي تفاوت باشيم و هيچكس نمي تواند تأثيرگذاري ايران و سوريه بر مسائل مهم اين منطقه را انكار كند.
به گزارش ايرنا، وزير امورخارجه ايران گفت: ما به عنوان كشورهاي همسايه عراق، از آنچه كه امروز ازسوي آمريكا دنبال مي شود و مي تواند بر امنيت ملي ما تأثير مستقيم داشته باشد، بسيار نگران هستيم.
دكترخرازي در اين باره كه اقدامات احتمالي ايران در زمان وقوع جنگ آمريكا عليه عراق چيست؟ گفت: ما مسلماً درجنگ شركت نخواهيم كرد و در جست وجوي منافع خودمان هستيم. خبرنگاري از خرازي سؤال كرد كه آيا معذرت خواهي «صدام حسين» از ملت كويت در مواضع آمريكا نسبت به اين كشور اثر مثبت خواهدداشت؟ وي در پاسخ تصريح كرد: اين معذرت خواهي يك واقع بيني ازسوي صدام حسين بود و اميدواريم كه تأثيرات مثبتي هم در جلوگيري از جنگ داشته باشد.وزير امورخارجه ايران همچنين ابراز اميدواري كرد كه صدام حسين نسبت به ايران هم، چنين واقع بيني داشته باشد و از حمله اي كه به كشور ما كرده است، معذرت خواهي كند. دكتر خرازي در ادامه گفت وگو با خبرنگاران در دمشق، در پاسخ به پرسش ديگر خبرنگار روزنامه سوري «تشرين» مبني بر اينكه «اخباري از وجود روابط ميان آمريكا و ايران بر سر زبان هاست، آيا انتظار داريد اين روابط باوجود دولت تندرو كنوني آمريكا پيشرفت كند؟» گفت: باتوجه به مواضعي كه دولتمردان آمريكايي نسبت به ايران دارند و عدم تغيير در مواضع آنها، چنين پيش بيني وجود ندارد. وي تأكيدكرد: مادامي كه مواضع آمريكايي ها چنين است، طبعاً زمينه اي نيز براي بهبود روابط وجود نخواهدداشت. خبرگزاري «آسوشيتدپرس» نيز از دكتر خرازي درباره گزارش هاي منتشره در خصوص موافقت ايران، عربستان و مصر با استفاده هواپيماهاي آمريكايي از فضاي هوايي اين سه كشور براي حمله به عراق پرسش كرد كه وي در پاسخ گفت: اين ادعا درباره ايران بي اساس است. ما هيچگاه چنين صحبتي با آمريكا نداشتيم كه بخواهيم فضاي كشورمان را براي پرواز هواپيماهاي آنها باز بگذاريم.

گروه سياسي: دكترمحمد ميرمحمدي نماينده مردم قم و عضو شاخص فراكسيون اقليت مجلس ضمن تشريح ديدگاه خود پيرامون نطق ديروز پيش از دستور نماينده اصفهان گفت: بناي ورود به اين موضوع را ندارم ممكن است برداشت من با برخي آقايان تفاوت داشته باشد.
وي كه با خبرنگار پارلماني «ايران» سخن مي گفت، افزود: اينكه بگوييم جناحها بايد حرف يكديگر را گوش كنند و چون به حرفهاي هم توجه نمي كنند بايد پاي رفراندوم برويم، پذيرفتني نيست.
ميرمحمدي در پاسخ به اين پرسش خبرنگار ما كه چرا نمايندگان طيف اقليت به جاي استفاده از تذكر آيين نامه اي و روشهاي پارلماني صحن مجلس را ترك كردند، گفت: معتقدم حساسيت مجلس به مواضع رهبري نظام بيشتر از اين حرفها است و اينگونه نيست كه فقط عده اي بگويند كه اين مسائل را دنبال كنيم.
اين نماينده مجلس در ادامه به نقد و تحليل بحث رفراندوم پرداخت و گفت: درست است كه نمي توانيم راهپيمايي ها را رفراندوم بناميم اما از سوي ديگر نيز نمي توانيم عنوان و اسم مردم را نيز از روي آن برداريم.
وي گفت: اين راهپيمايي ها، اعلام حضور و پشتيباني و اعلام نظر مردم است كما اينكه انقلاب اسلامي در همان ابتدا نيز به همين مردم متكي بوده است.
نماينده مردم اصفهان در سخنان پيش از دستور خود براين نكته تأكيد كرده بود كه راه دستيابي به خواست و نظر واقعي مردم، برگزاري انتخابات و رفراندوم است و حضور مردم در راهپيمايي ها نمي تواند معياري براي پي بردن به خواست تمام مردم باشد. ميرمحمدي در واكنش به اين اظهارات تذكر آيين نامه اي داده بود.
ميرمحمدي در عين حال تصريح كرد: اين امري پذيرفتني است كه با جمع شدن مردم و حمايت آنها از يك فرد نمي توان او را منتخب مردم دانست و براي مثال براي تعيين عضو شوراي شهر يا نماينده مجلس بايد فرد انتخاب شونده ابتدا كانديد شود و پس از طي مراحل انتخابات برگزيده شود.
وي اضافه كرد: ما در مورد اين روند انتخاب بحثي نداريم بحث ما اين است كه به كرامت انساني و مردم احترام بگذاريم.
وي گفت: رفراندوم در مواردي انجام شدني است كه در قانون اساسي ذكر شده است. وي افزود: براي مثال مي توان در مورد مسائل مهم و كلان مملكتي رفراندوم برگزار كرد ولي دعواي دو جناح سياسي كشور را نمي توان از جمله مسائل كلان به شمار آورد.
وي اضافه كرد: اينكه بگوييم جناحها بايد حرف يكديگر را گوش بدهند و چون به حرفهاي يكديگر توجه نمي كنند بايد رفراندوم برگزاركنيم، پذيرفتني نيست و اين موضوعي نيست كه در رابطه با آن رفراندوم برگزارشود.
نماينده قم تأكيد كرد: برخي اصول اساسي نظام يعني اسلاميت و جمهوريت نظام نيز قابل رفراندوم نيست.
وي افزود: سازوكار رفراندوم در مورد بازنگري قانون اساسي نيز پيش بيني و تعيين شده است.
ميرمحمدي گفت: اينكه من مطرح كردم آيا منظور از رفراندوم، همان رفراندوم مدنظر بني صدر و مصدق است، تأكيدم بر اين نكته بود كه در مقطع زماني اين افراد، يك قانون اساسي كه سازوكار رفراندوم را مشخص كرده باشد وجود نداشته ولي اگر الآن بخواهيم رفراندوم برگزار كنيم، هم موضوع آن و هم سازوكار برگزاري آن مشخص است.

گروه سياسي ـ جواد دليري: هيأت پيگيري و نظارت بر قانون اساسي در نخستين جلسه هفته آينده خود براي دومين بار وضعيت پرونده متهمان مؤسسات نظرسنجي را بررسي مي كند.
به گزارش خبرنگار سياسي «ايران»، سيد محمدخاتمي رئيس جمهوري ۲۹ آبان ماه در پاسخ به نامه ۱۵۶ نماينده مجلس، به وزيران دادگستري و ارشاد و نيز معاون حقوقي و پارلماني خود و هيأت پيگيري و نظارت بر قانون اساسي مأموريت داد تا به وضعيت متهمان پرونده نظر سنجي رسيدگي كنند۱۵۶. نماينده مجلس، نوزدهم آبان در نامه اي به رئيس جمهوري و رئيس شوراي عالي امنيت ملي، خواهان اتخاذ تصميم فوري و شايسته از سوي اين شورا در قبال برخورد با مؤسسات پژوهشي و نظرسنجي شدند.
«هاشم هاشم زاده هريسي» در گفت وگو با خبرنگار سياسي «ايران» اظهار داشت: هيأت پيگيري و نظارت بر قانون اساسي، موضوع ارجاع شده از سوي رئيس جمهوري را از لحاظ «مسائل مربوط به نقض احتمالي قانون اساسي» بررسي مي كند.
وي با بيان اينكه رئيس جمهوري موضوع پرونده نظرسنجي را به يك هيأت سه نفره ديگر هم ارجاع داده است گفت: هيأت پيگيري در اين ميان مسأله نقض قانون اساسي در پرونده مذكور را بررسي كرده و نظر خواهد داد و بقيه مسائل را هيأت ديگر پيگيري مي كند.
اين عضو هيأت پيگيري و نظارت بر اجراي قانون اساسي ادامه داد: بخشي از مدارك مربوط به اظهارات مسؤولان قضايي در باره مؤسسات نظرسنجي و نيز موارد مربوط به برخوردهاي صورت گرفته با اين مؤسسات و مديران آن و اصل كار (نظرسنجي) جمع آوري شده و بخشي ديگر نيز در حال جمع آوري است كه اميدواريم تا اوايل هفته آينده به اتمام برسد.
وي اظهار داشت: هيأت پيگيري صرفاً ابعاد حقوقي اين قبيل برخوردها را كاركارشناسي مي كند و نظر كارشناسي و غير سياسي نيز مي دهد.
هاشم زاده هريسي در ادامه به تشريح ابعاد همكاري تيم منتخب رئيس جمهوري در پرونده مؤسسات نظرسنجي با هيأت پيگيري و نظارت بر قانون اساسي پرداخت و گفت: آنها با حضور در جلسه هيأت پيگيري مدارك خود را ارائه مي دهند ولي در عين حال آنها مسأله مؤسسات نظرسنجي را از لحاظ مصالح عمومي نظام و روند اداري و قانوني بررسي مي كنند ولي هيأت تنها موضوع نقض قانون اساسي را در اين قضيه ارزيابي مي كند.
گزارش خبرنگار ما حاكي است كه در جلسه چند روز پيش اين هيأت، نيز وضعيت پرونده بررسي شده است.