گروه فرهنگي: در عصر ارتباطات نوين، امواج ماهواره اي چونان ميهماني ناخوانده به هر سويي از جهان راه مي كشند و بازوان اين غول رسانه اي برهر گوشه دوردستي احاطه پيدا كرده است. امروزه بسياري از جوامع، از اين امكان به نفع توسعه اهداف سياسي، اجتماعي و فرهنگي بهره گرفته اند.
در شرايطي كه عملاً از زمان ورود برنامه هاي تلويزيوني ماهواره اي به خانه هاي شهروندان ايراني، تقريباً يك دهه مي گذرد، «مسأله» ديدن يا نديدن برنامه شبكه هاي آنسوي مرزها بحث روزهاي اخير متوليان و صاحبنظران امور فرهنگي بوده است. «طرح ضوابط به كارگيري تجهيزات دريافت از ماهواره» هفته گذشته به صحن علني مجلس آمد. يكشنبه آينده نيز نمايندگان مجلس بعد از يك هفته تعطيلي، اين بحث را پيگيري خواهند كرد تا در صورت امكان، حركت جديدي در حل اين مسأله ايجاد شود.
حجت الاسلام محمدباقر ذاكري عضو كميسيون فرهنگي مجلس در همين باره به خبرنگار «ايران» گفت: «در اين طرح وزارت ارشاد موظف شده با تشكيل كميته اي ، معيارها و ضوابط پخش برنامه هاي ماهواره اي را در حوزه هاي امنيتي، سياسي و فرهنگي ظرف ۳ ماه تهيه و پس از تصويب هيأت دولت براي اجرا ابلاغ كند.
دقيقاً بعد از اين مرحله وزارت پست و تلگراف و تلفن نيز موظف مي شود مشخصات و ضوابط فني تجهيزات دريافت از ماهواره را متناسب با نياز كشور تهيه كند.» وي در پاسخ به اين پرسش كه «آيا بعد از ۹ ماه دقيقاً مي توان به چشم اندازي در اين زمينه دست يافت؟» گفت: «اين يك فرض محال است، چرا كه ممكن است سير اين طرح طولاني تر شود و ماجرا به مجلس هفتم بكشد و واقعاً مشخص نيست چه بلايي بر سر طرح مي آيد، بنابراين بهتر است مخالفان با طرح موافقت كنند.»
عزت الله ضرغامي معاون پارلماني صدا و سيما كه در روزهاي پيش مخالفت خود را با طرح مورد اشاره صريحاً اعلام كرده، در همين باره به خبرنگار ما گفت: «اين طرح قابليت اجرايي ندارد، چرا كه هيچ دستگاهي توانايي تفكيك برنامه ها و شبكه ها را ازيكديگر ندارد.» وي كه تأكيد مي كرد به عنوان كارشناس امور ماهواره با ما سخن مي گويد، ضمن گلايه از هيأت رئيسه مجلس نسبت به دعوت نشدنش به صحن علني مجلس گفت:« اين شيوه كه مردم خودشان دستگاه رسيور (گيرنده) داشته باشند منطقي نيست. »
حجت الاسلام موسي قرباني عضو كميسيون قضايي مجلس نيز در همين خصوص به ما مي گويد: «از نظر ما قانون موجود به مراتب بهتر از طرح مورد نظر دوستان است. چرا كه اگر استفاده از ماهواره قانوني شود تمام شهروندان حتي هموطنان روستايي هم به سراغ آن خواهند رفت و اين اصلاً مناسب فرهنگ ما نيست.»
اما حجت الاسلام ذاكري نماينده مردم قوچان نظر ديگري دارد. وي معتقد است هيچ فرد آگاهي دليلي براي مخالفت ندارد چرا كه بيش از ۳ ميليون دريافت كننده در كشور وجود دارند كه نيروي انتظامي تنها با ۷۰ هزار مورد آن برخورد كرده است، بنابر اين قانون فعلي قابليت اجرا ندارد.
از حجت الاسلام قرباني نماينده قائنات مي پرسيم، قانون فعلي آيا توان مقابله با استفاده از ماهواره را داشته است و او در پاسخ مي گويد:« هرگاه نيروي انتظامي خواست با اين مسأله برخورد كند، عده اي هياهو كردند و اجازه برخورد را ندادند.»و وقتي از او مي پرسيم اين مسأله در عمل، واقعاً تا چه حد قابل كنترل و برخورد است؟ وي پاسخ مي دهد:« ممكن است موفق نباشد، اما اگر با ۱۰۰ نفر به شدت برخورد شود، ديگران در استفاده از آن احساس راحتي نمي كنند. در مورد قتل و قاچاق هم نمي توان بطور قطع برخورد كرد، اما آيا بايد اين مسائل را آزاد گذاشت؟»
اين عضو كميسيون قضايي در پاسخ اين پرسش كه آيا دستگاه قضايي امكان برخورد يكجا با اين همه مجرم را دارد، مي گويد: «اينها بحث ديگري است، اگر ما نمي توانيم جلوي اين مسأله را بگيريم، نبايد جرم را قانوني كنيم.»
اين نماينده مجلس درباره راهكارهاي برخورد با مسأله هجوم امواج رسانه اي به ما مي گويد:« براي اين منظور معتقدم از نظر فني اگر مي توانيم بايد آن را كنترل كنيم، از نظر فرهنگي شرايط و برنامه هايي را طراحي كنيم كه مردم به سمت برنامه هاي ماهواره نروند و همچنين در محدوده مقررات با مجرمين برخورد قضايي كنيم.»
ضرغامي معاون امور پارلماني صدا و سيما كه معتقد به فعاليت تخريبي شبكه هاي بيگانه است در پاسخ به پرسش ما مبني بر اينكه «آيا دليل مخالفت صدا و سيما با طرح جديد مجلس، تولد يك رقيب جديد و ضمناً قانوني براي صدا و سيما نيست؟» پاسخ مي دهد: «اگر شبكه هاي مخرب در كشور زياد شود، تازه مسؤولان متوجه مي شوند كه صدا وسيما چه خدمت بزرگي به مردم مي كند و آن وقت شايد به مشكلات اين سازمان حتي توجه بيشتري شود.»
به ضرغامي مي گوييم در صورتي كه با پيشرفت تكنولوژي ارتباطي، امكان شناسايي استفاده كنندگان از بين برود، آيا قانون فعلي پاسخگوي شرايط خواهد بود؟ از او مي شنويم:« از سال ۷۳ اين حرفها زياد زده مي شد اما تغييري در اين تكنولوژي رخ نداده، پس در صورتي كه چنين شد آن وقت مي توانيم برايش چاره اي بينديشيم.»
|
|
|
دكتر پرويز پيران جامعه شناس واستاد دانشگاه علامه طباطبايي در گفت وگو با خبرنگار «ايران» درخصوص تصويب طرح استفاده از برنامه هاي ماهواره به ما گفت: «موضوعي همچون ماهواره پديده اي يك متغيري نيست كه با گذراندن يك ماده قانوني يا دستورالعمل بتوانيم آن را هدايت كنيم، بلكه مسأله اساسي اين است كه ما به اين درك برسيم كه توسعه ارتباطي از انقلاب ارتباطات تاكنون به عنوان يكي از محورهاي جهاني سازي به گونه اي حركت مي كند كه امكان كنترل و محدودسازي براي آن وجود ندارد. يعني هيچ جامعه اي نمي تواند با استفاده مردم از تصوير وصدا مبارزه كند.» وي اضافه مي كند:« ترديدي نيست كه همه برنامه هاي شبكه ماهواره اي مناسب همه اقشار اجتماعي نيست، بنابراين در اينجا نقش «خانواده» اهميت پيدا مي كند، يعني جامعه ما نيازمند يك آگاه سازي جمعي براي اين مسأله است. البته بحث منافع ملي نيز مطرح مي شود، چرا كه ممكن است شبكه هاي ماهواره جامعه ما را نشانه بروند كه بازهم در اينجا جامعه مستلزم آگاه سازي از يك سو و از سوي ديگر توليد برنامه هاي مناسب از سوي رسانه هاي داخلي است.»
با علي اصغر شعر دوست عضو كميسيون فرهنگي مجلس موضوع اين گزارش را از زاويه ديگري پي مي گيريم او از موافقان طرح به شمار مي رود و معتقد است در صورت تصويب طرح پيش بيني شده همه سازمانها حتي مخالفين همچون صدا و سيما موظف به تبعيت خواهند بود. از وي مي پرسيم آيا طرح فعلي ضمانت اجرايي لازم را داراست؟ كه شعردوست مي گويد: «بحث فني و عملي اين طرح به قانونگذار مربوط نيست اما دستگاه اجرايي ـ كه در اينجا وزارت پست و تلگراف و تلفن است ـ اعلام كرده اين طرح عملي است. اين وزارتخانه موظف شده راهكارهاي لازم را در اين باره تهيه و اعلام كند.»
خسرو يحيايي كارشناس هنرهاي تصويري و مدرس دانشگاه علامه، نگاه ديگري به اين ماجرا دارد. وي به خبرنگار ما مي گويد: «در مقابل امواج ماهواره عملاً هيچ مقاومتي كارساز نيست؛ بنابراين استفاده از ماهواه ها بايد آزاد باشد تا رقابت به وجود آمده كيفيت برنامه هاي داخلي را نيز افزايش دهد. »وي معتقد است:« ماهواره همواره تحولات جهاني را به جوامع گوشزد مي كند و هرچه نسبت به اين تحولات گوش و چشم بسته تر باشيم، آسيب پذيري جامعه ما بالاتر خواهد رفت.»
حسن ذاكري معاون روابط عمومي سازمان عقيدتي سياسي نيروي انتظامي هفته گذشته در همين محدوده سخن راند. وي به ايرنا گفت: «درپديده هاي سياسي و جهاني و در شرايط فعلي سرعت تحولات به قدري زياد شده كه شبكه هاي ماهواره اي، اينترنت و رسانه هاي مكتوب نوشتاري و تصويري بطور لحظه اي اصلاحات را در اختيار قشرهاي جوامع قرارمي دهند، بنابراين در اوضاع كنوني نه با ضرب و شتم بلكه با اجراي شيوه طراحي محيطي مي توان جرايم را كنترل كرد.»
