|
|
جاناتان سفران
|
سال ۲۰۰۲ نيز به پايان رسيد ومثل تمام ساليان ديگر انبوهي از وقايع تلخ و شيرين را در خود ثبت وضبط كرد . معمولاً رسم است كه در پايان هرسال ، اهالي تمام هنرها، وقايع مهم آن سال را مروري دوباره مي كنند. مطبوعات نيز بنابروظيفه وماهيت خود دراين مرور دوباره، حضوري فعال دارند. نشريه گاردين بنابه سنت هرساله خود درپايان سال ۲۰۰۲ فهرستي از وقايع مهم جهان ادبيات را ارائه كرده است كه خواندن آن خالي از لطف نيست.
ژانويه
سال ۲۰۰۲ با صدرنشيني بيوگرافي افشاگرانه «پاملااندرسون» درباره شوهرش «بيلي كانلي » در فهرست آثار پرفروش بريتانيا آغاز شد و با جنجال آفريني مجموعه آثار هري پاتر بخاطر پرداختن به امور جادويي ادامه يافت. اگرچه ژانويه براي اين پسر جادوگر ماه خوبي نبود . خبر سوزاندن كتابهاي هري پاتر توسط يك فرقه مسيحي در نيومكزيكو برصدر اخبار روز نشست. آثار «جي.كي رولينگ» اعتراض برانگيزترين آثار سال لقب گرفت و همچنين دراين ماه خط ويژه تلفني به نام «خط نفرت» داير شد تا كساني كه با آثار رولينگ مخالفند بتوانند اعتراض ونفرت خود را از طريق اين خط ويژه ابراز كنند. از ديگر اخبار جنجالي اين ماه اهداي جايزه معتبر تي.اس.اليوت براي نخستين بار به يك زن بود كه يك شاعره كانادايي به نام «آن كارسون» موفق به دريافت آن شد.
|
|
مايكل هولبك
|
فوريه
صد كتابخانه معروف جهان فهرستي از آثار محبوب خوانندگان خود را ارائه دادند كه نويسندگاني همچون كاترين كوكسون، دانيل استيل وديك فرانسيس بدان راه يافتند. درهمين ماه فرانسه با هدف آگاهي از انتظارات ونيازهاي مردم افغانستان يكي از مهمترين فلاسفه وروشنفكران خود را به نام «برنارد هنري لوي» به اين كشور فرستاد. طرح «يك شهر، يك كتاب » با هدف معرفي كتابي كه توصيف گر خصوصيات هريك از ايالات مختلف آمريكا باشد در سراسر اين كشور پياده شد اما درنهايت نيويورك از اجراي اين طرح فرهنگي ومعرفي كتاب برتر ايالت خود به دلايلي سر باز زد. همچنين دراين ماه «Fingersmith» نوشته «سارا واترز» به عنوان مهمترين اثر ماه فوريه كه چندي بعد در ماه سپتامبر به فهرست نامزدهاي بوكر راه يافت به بازار كتاب اروپا عرضه شد.
|
|
ايمره كرتژ
|
مارچ
اين ماه با جنجال مطبوعاتي فراواني براي اهل قلم همراه بود. «آرونداتي روي » نويسنده معروف برنده بوكر در اعتراض به حكم دادگاه در تصويب پروژه سدسازي در دره «نارمادا»ي هند وهمچنين توهين وتهديد به قتل عده اي از وكلاي مدافع اين پرونده به جرم بي احترامي به دادگاه عالي هندوستان به يك روز حبس نمادين وپرداخت ۲۰۰۰ روپيه محكوم شد. مورخ مشهور «ديويد آيرونيگ» به جرم انكار واقعه يهودكشي وتحريف تاريخ از سوي دادگاه به پرداخت صدوپنجاه هزار پوند محكوم شد اما به دليل عدم استطاعت در پرداخت اين مبلغ كلان اعلان ورشكستگي كرد. همچنين «ديسي گودوين» از ديگر مورخان معروف ويكي از اعضاي هيأت داوران پوليتزر به جرم سرقت ادبي از پست خود بركنار شد ودرآمريكا، كمدين سنت شكن وفيلمساز نوگراي هاليوودي «مايكل مور» با كتابي جنجال برانگيز به نام «مردان سفيد پوست احمق» در اعتراض به سياستهاي بوش برصدر فهرست نويسندگان پرفروش قرار گرفت.
|
|
يان مارتل
|
آپريل
فصل اعطاي جوايز ادبي با اهداي جايزه پوليتزر ادبيات در آغازنخستين ماه از فصل تابستان آغاز شد. «امپاير فالز» رماني از ريچارد روسو درباره سرنوشت ساكنان روستايي كوچك و روبه زوال در آمريكا در رقابت با اثر درخشان «تصحيحات» نوشته «جاناتان فرانزن» جايزه پوليتزر را از آن خود كرد. پس از ماهها انتظار اضطراب و تشويش دوستداران «يان مك يوون» با انتخاب اثري ازاين نويسنده به نام «تاوان» به عنوان برنده جايزه دبليو.اچ.اسميت به سررسيد اما اين خوشحالي چندي نپاييد چرا كه چندي بعد در مراسم اعطاي جوايز ادبي كشورهاي مشترك المنافع رمان تاوان مغلوب اثري از ريچارد فلاناگان به نام «كتاب ماهي گلد» شد. در همين ماه ايدان چمبرز به عنوان بهترين نويسنده سال و «كونتين بليك» به عنوان بهترين تصويرگر كتاب از بريتانيا در مراسم اعطاي جوايز «هانس كريستيان اندرسن» موفق به دريافت جايزه شدند و جايزه «بوكر »طي يك قرارداد پنج ساله با شركت «من گروپ » به عنوان حامي و سرمايه گذار مالي جديد اين طرح فرهنگي به جايزه «من ـ بوكر» تغيير نام يافت و ارزش مالي خود را به پنجاه هزار پوند ارتقا داد. همچنين در اين ماه سايت اينترنتي آمازون با اعتراض برخي نويسندگان به سرويس و خدمات فروش «كتابهاي دست دوم » اين سايت مواجه شد. مؤلفان در اعتراض خود كاهش درآمد حاصل از فروش آثار جديدشان را يكي از پيامدهاي منفي ارائه سرويس فروش كتابهاي دست دوم از سوي برخي سايتهاي اينترنتي همچون آمازون ياد كردند و خواستار اتخاذ تدابيري براي اين معضل شدند. جايزه بحث انگيزترين كتاب ماه به «كاترين ميلت» براي اثر «زندگي جنسي كاترين ام » رسيد و در نهايت شاعر و استاد دانشگاه «تام پاولين» با اين گفته كه «يهوديان مقيم در اسرائيل بايد كشته شوند» به جنجال فراواني دامن زد.
|
|
زادي اسميت
|
مي
در اين ماه جمع كثيري از نويسندگان صاحب سبك و مشهور دنيا همچون «دوريس لسينيگ »، «نورمان ميمر» و... رمان كلاسيك «دن كيشوت » اثر سروانتس را به عنوان بهترين كتاب دوران معرفي كردند و كتابخانه ها و كتابفروشيهاي آثار كلاسيك در پي چاپ خبر محكوميت و حبس چهار ساله «ويليام ژاكس» به جرم سرقت مجموعه اي نفيس از كتابهاي قديمي به ارزش يك ميليون پوند از برخي كتابخانه هاي معروف همچون كتابخانه دانشكده كمبريج، كتابخانه بريتانيا در كانون رويدادهاي خبري سازمان قرار گرفتند.
«ماشين چمن زني» شاعر معروف بريتانيايي «فيليپ لاركين » كه با اشاره به آن در يكي از اشعار سال۱۹۷۹ اين شاعر به نام «علف چين » در اذهان دوستداران شعر لاركين جاودانه شده بود از سوي دانشكده هول خريداري شد و بدين ترتيب به آرشيو ادوات ماندگار از اين شاعر پيوست. در همين ماه نويسنده بي پرواي فرانسوي مايكل هولبك جايزه ايمپك ۲۰۰۲ را براي رمان مناقشه انگيز خود Atomised دريافت كرد و شايعاتي مبني بر امكان شركت نويسندگان آمريكايي در رقابت بوكر ۲۰۰۴ به اخبار داغ و جنجالي روز پيوست. همچنين ماه مه مصادف بود با چاپ و انتشار چند اثر معروف از جمله رمان «زندگي پي» به قلم يان مارتل ـ كه امسال جايزه بوكر را دريافت كرد ـ به همراه دو اثر ديگر نامزد بوكر تحت عناوين «موسيقي كثيف» نوشته تيم وينتون و «مگر» اثر كارول شيلدز.
جون
«هاري كونزرو» با رمان «امپرسيونيست» جايزه بتي تراسك را از آن خود كرد و مورخ صاحب نام «مارگارت مك ميلان» با رمان «صلح كنندگان» كه اثري در باب معاهده سال۱۹۱۹ ورساي است جايزه سالانه ساموئل جانسون براي بهترين اثر غيرداستاني سال را دريافت كرد. همچنين از ديگر رويدادهاي مهم فرهنگي اين ماه راه اندازي بخش ويژه نقد ادبي در سايت اينترنتي گاردين بود.
|
|
ريچارد روسو
|
جولاي
كتابخانه بريتانيا براي نخستين بار در پي اعتصاب كاركنان خود تعطيل شد. «استفان كينگ » اعلام كرد نويسنده اثر پرفروش «خاطرات الن ريمباور» نيست و نويسنده معروف آثار تخيلي «تري پرتچت » با ربودن مدال كارنگي براي اثر معروف كودكان خود «موريس شگفت آور و جوندگان با تربيتش» به تحقير شانزده ساله محافل ادبي بريتانيا پاسخي دندان شكن داد.
آگوست
در اين ماه «جفري آرچر» سياستمدار و نويسنده محبوس در زندان قرارداد ۷ ميليون پوندي خود را براي نوشتن سه كتاب با انتشارات مك ميلان منعقد كرد و در ادامه به مناسبت نخستين سالگرد حادثه تروريستي يازدهم سپتامبر جشنواره كتاب ادينبورگ با دعوت از نويسندگان مختلف بخشي را به بحث و تبادل نظر پيرامون جريانات سياسي آمريكا اختصاص داد.
سپتامبر
«مرداتوگراف» دومين رمان نويسنده معروف بريتانيايي «زادي اسميت» همزمان با نمايش اقتباس تلويزيون نخستين رمانش «سپيد دندان» با فروش و استقبال خوبي در كتاب فروشيهاي سرتاسر بريتانيا مواجه شد و درقطب مقابل تاريخچه رويزيونيست مارتين اميس از روسيه استالين در كتابي به نام (Koba the dread) انتقاد كوبنده منتقدان را دريافت كرد. رماني از اي.آس.بيات با نام «زني درحال سوت زدن» بخاطر ماهيت بلندپروازانه اش موردتحسين واقع شد درحالي كه اثر پرفروش ديگري به نام «كتاب اوهام» نوشته پاون آوستر مخالفين و موافقين خود را به دو جبهه مساوي تقسيم كرد. از ديگر رويدادهاي مهم اين ماه به محاكمه كشيده شدن مايكل هولبك نويسنده معروف (Atomisea) در پاريس به جرم توهين به مقدسات مذهبي بود كه درنهايت تبرئه شد.
اكتبر
مايكل فيبر با كتاب (The crimson petal and white) ديكنز معاصر لقب گرفت و به شهرتي مضاعف دست يافت. دو رمان عميق با نامهاي «جنسيت ميانه» نوشته «جفري يوجنيدز» و «دوست كوچك» اثر «دوناتارت» سرانجام پس از ماهها انتظار وارد بازار كتاب شد و «جفري آرچر» با چاپ «خاطرات حبس» خود مجازات سنگين تر و محكوميت طولاني آن را براي خود خريد. ماه پر ازدحام برپايي مراسم و اعطاي جوايز ادبي با اعلام نامزدهاي جوايز كتاب اول گاردين رسماً آغاز شد.
سونيا هارت نت با رمان «كودك پنج شنبه» موفق به دريافت جايزه كتاب كودكان گاردين شد و جايزه شعر فورواردنيز به شاعر معروف «پيتر پورتر» رسيد. در ادامه ساير رويدادهاي فرهنگي انجمن بوداپست در تجليل از دستاوردهاي ادبي پائولوكوئيلو اين نويسنده پرفروش برزيلي را به دريافت جايزه اي ويژه مفتخر ساخت و درنهايت هماي سعادت بر كشور مجارستان نشست و «ايمره كرتژ» نويسنده مجارستاني و از بازماندگان واقعه يهودكشي نخستين جايزه نوبل را براي اين كشور به ارمغان آورد. از ديگر اخبار مهم اين ماه رسوايي ديگري ازسوي سازماندگان جايزه بوكر بود كه درنهايت با تأكيد به رخ دادن «يك اشتباه فني» در وب سايت اين جايزه به رسوايي حاصل از اعلام زودهنگام برنده جايزه بوكر ۲۰۰۲ (يان مارتل) سرپوشي موقت نهادند.
نوامبر
نامزدهاي جايزه «ويت برد» باراه يافتن يك زن و شوهر به نامهاي «مايكل فرين» و «كلير تومالين» به فهرست نامزدهاي رقابت كننده نهايي اعلام شد. دراين ماه يكي از اشعار فيليپ لاركين كه پيش از اين بي ارزش و بسيار پيش پا افتاده تلقي مي شد به مجموعه اشعار خوب و قوي اين شاعر معروف پيوست و «ايان مك يوون» بار ديگر با رمان «تاوان» درصدر فهرستي از نام ۱۲۵ تن از نامزدهاي جايزه «ايمپك» قرارگرفت.
دسامبر
جايزه كتاب اول گاردين به رماني از «جاناتان سفران» به نام «همه چيز منور شده» رسيد و بنابه سنت هرساله كه چهره هاي معروف ادبيات سال انتخاب مي شوند «جفري آرچر» با خواندن ۱۶ نمايشنامه و رمان مختلف به همراه مجموعه اي حجيم از داستانهاي كوتاه از ۵ نويسنده در ظرف ۶۷ روز ركورد سريعترين خواننده كتاب سال را به خود اختصاص داد.
مايكل پاولي / مترجم : شيلاساساني نيا / برگرفته از گاردين ـ دسامبر۲۰۰۲